سورة الحجرات

Verse 1 of 18

49:1

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللهِ وَ رَسُولِهِ وَ اتَّقُوا اللهَ إِنَّ اللهَ سَميعٌ عَليمٌ

اى كسانى‌كه ايمان آورده‌ايد! چيزى را بر خدا وپيامبرش مقدّم نداريد [و از آن‌ها پيشى‌مگيريد]، و تقواى الهى پيشه كنيد كه خداوند شنوا و داناست.

O you who believe! be not forward in the presence of Allah and His Apostle, and be careful of (your duty to) Allah; surely Allah is Hearing, Knowing.

અય ઇમાન લાવનારાઓ! કંઇપણ ચીઝને અલ્લાહ અને તેના રસૂલ કરતા વધારે અગ્રતા ન આપો અને અલ્લાહથી ડરો; બેશક અલ્લાહ સાંભળનાર અને જાણનાર છે.

#1 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

نَزَلَتْ فِی وَفْدِ تَمِیمٍ کَانُوا إِذَا قَدِمُوا عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَقَفُوا عَلَی بَابِ حُجْرَتِهِ فَنَادَوْا یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) اخْرُجْ إِلَیْنَا وَ کَانُوا إِذَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) تَقَدَّمُوهُ فِی الْمَشْیِ وَ کَانُوا إِذَا کَلَّمُوهُ رَفَعُوا أَصْوَاتَهُمْ فَوْقَ صَوْتِهِ وَ یَقُولُونَ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) مَا تَقُولُ فِی کَذَا وَ کَذَا کَمَا یُکَلِّمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً فَأَنْزَلَ اللَّهُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِلَی قَوْلِهِ إِنَّ الَّذِینَ یُنادُونَکَ بَنُو تَمِیمٍ.

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- این آیه درباره‌ی هیئت بنی‌تمیم نازل شد که چون [در سال نهم هجرت] خدمت رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) رسیدند پشت در اتاق حضرت ایستاده و فریاد زدند: «ای محمد (صلی الله علیه و آله) بیرون بیا»! و زمانی‌که رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) بیرون آمد پیشاپیش حضرت به راه افتادند؛ و هنگامی‌که [با حضرت] سخن می‌گفتند صدایشان را از صدای پیامبر (صلی الله علیه و آله) بالاتر برده و - آنچنان‌که با یکدیگر سخن می‌گفتند- به پیامبر (صلی الله علیه و آله) عرض‌می‌کردند: «ای محمد (صلی الله علیه و آله)! ای محمد (صلی الله علیه و آله)! نظرت در مورد فلان‌چیز چیست؟ خداوند نیز آیات یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا ... إِنَّ الَّذِینَ یُنادُونَکَ؛ را نازل فرمود.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): This verse was revealed concerning the delegation of Banu Tamim, who, when they came to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) [in the ninth year of the hijra], stood behind the door of his room and shouted: "O Muhammad (peace be upon him and his family), come out to us!" And when the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) came out, they walked ahead of him; and when they spoke [with him], they raised their voices above the voice of the Prophet (peace be upon him and his family) and — just as they spoke with one another — they said to the Prophet (peace be upon him and his family): "O Muhammad (peace be upon him and his family)! O Muhammad (peace be upon him and his family)! What is your view on such and such?" So Allah revealed the verses يا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا ... إِنَّ الَّذِینَ یُنادُونَکَ [O you who believe ... indeed those who call out to you].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): આ આયત બની તમીમના પ્રતિનિધિમંડળ વિશે નાઝિલ થઈ, જેઓ જ્યારે [હિજરતના નવમા વર્ષે] રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ખિદમતમાં આવ્યા, ત્યારે હઝરતના ઓરડાના દરવાજા પાછળ ઊભા રહીને બૂમો પાડી: "ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! બહાર આવો!" અને જ્યારે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) બહાર આવ્યા, ત્યારે તેઓ હઝરતની આગળ આગળ ચાલવા લાગ્યા; અને જ્યારે [હઝરત સાથે] વાત કરતા હતા, ત્યારે તેમનો અવાજ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના અવાજ ઉપર ઊંચો કરતા હતા અને - જેમ એકબીજા સાથે વાત કરે તેમ - પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને કહેતા હતા: "ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! ફલાણી બાબતમાં તમારો શું અભિપ્રાય છે?" તેથી અલ્લાહે يا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا ... إِنَّ الَّذِینَ یُنادُونَکَ [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ ... ખરેખર જેઓ તમને પોકારે છે] આયતો નાઝિલ ફરમાવી.

#2 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

عَن ابْنِ کُدَیْنَهًَْ الْأَوْدِیِّ، قَالَ: قَامَ رَجُلٌ إِلَی أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَسَأَلَهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیِ اللهِ وَ رَسُولِهِ فِیمَنْ نَزَلَتْ. فَقَالَ مَا تُرِیدُ أَتُرِیدُ أَنْ تُغْرِیَ بِیَ النَّاسَ. قَالَ لَا یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام)، وَلَکِنْ أُحِبُّ أَنْ أَعْلَمَ قَالَ اجْلِسْ، فَجَلَسَ، فَقَالَ اکْتُبْ عَامِراً اکْتُبْ مَعْمَراً اکْتُبْ عُمَرَ اکْتُبْ عَمَّاراً اکْتُبْ مُعْتَمِراً. فِی أَحَدِ الْخَمْسَهًِْ نَزَلَتْ قَالَ سُفْیَانُ قُلْتُ لِفُضَیْلٍ أَتَرَاهُ عُمَرَ. قَالَ فَمَنْ هُوَ غَیْرُه.

امام علی (علیه السلام)- از ابن کدینه اودی روایت کرده اند که نقل کرد: مردی نزد امیرمؤمنان علی (علیه السلام) آمد و از او درباره این سخن خداوند بلند مرتبه: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَی اللهِ وَرَسُولِهِ، پرسید که درباره چه کسی نازل شده است؟ امام فرمود: «چه می خواهی؟ آیا می خواهی مردم را علیه یکدیگر بشورانی»؟ عرض کرد: «نه، ای امیر مؤمنان! ولی دوست دارم که بدانم». امام فرمود: «بنشین». او هم نشست، امام فرمود: «بنویس عامر، بنویس مَعمر، بنویس عُمر، بنویس عمّار، بنویس مُعتَمر! این آیه درباره‌ی یکی از این پنج نفر نازل شده است. سُفیان می‌گوید: به فُضَیل گفتم: « فکر می کنی آن شخص عمر است»؟ چه کسی جز او می تواند باشد.

Imam Ali (peace be upon him): It is narrated from Ibn Kudayna al-Awdi that he said: A man came to the Commander of the Faithful, Ali (peace be upon him), and asked him about this word of Allah the Exalted: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَی اللهِ وَرَسُولِهِ [O you who believe, do not put yourselves forward before Allah and His Messenger] — concerning whom was it revealed? The Imam said: "What do you want? Do you want to incite the people against me?" He said: "No, O Commander of the Faithful! But I would like to know." The Imam said: "Sit down." So he sat, and the Imam said: "Write: Amir; write: Ma'mar; write: Umar; write: Ammar; write: Mu'tamir. This verse was revealed concerning one of these five." Sufyan says: I said to Fudayl: "Do you think that person is Umar?" Who else could it be but him?

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્ને કુદયના ઔદીથી રિવાયત થઈ છે કે તેમણે નકલ કર્યું: એક વ્યક્તિ અમીરુલ મોઅમેનીન અલી (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવ્યો અને તેમને અલ્લાહ તઆલાના આ કલામ: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَی اللهِ وَرَسُولِهِ [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ, અલ્લાહ અને તેના રસૂલની આગળ આગળ ન થાઓ] વિશે પૂછ્યું કે તે કોના વિશે નાઝિલ થઈ છે? ઇમામે ફરમાવ્યું: "તું શું ઇચ્છે છે? શું તું લોકોને એકબીજા વિરુદ્ધ ઉશ્કેરવા માંગે છે?" તેણે અરજ કરી: "ના, ઓ અમીરુલ મોઅમેનીન! પણ હું જાણવા ઇચ્છું છું." ઇમામે ફરમાવ્યું: "બેસ." તે બેસી ગયો, ઇમામે ફરમાવ્યું: "લખ આમિર, લખ મઅમર, લખ ઉમર, લખ અમ્માર, લખ મુઅતમિર! આ આયત આ પાંચ વ્યક્તિઓમાંથી એકના વિશે નાઝિલ થઈ છે." સુફયાન કહે છે: મેં ફુઝૈલને કહ્યું: "શું તમે વિચારો છો કે તે વ્યક્તિ ઉમર છે?" તેના સિવાય બીજું કોણ હોઈ શકે?

#3 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

مَا سُلَّتِ السُّیُوفُ وَ لَا أُقِیمَتِ الصُّفُوفُ فِی صَلَاهًٍْ وَ لَا زُحُوفٍ وَ لَا جُهِرَ بِأَذَانٍ وَ لَا أَنْزَلَ اللَّهُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا حَتَّی أَسْلَمَ أَبْنَاءُ الْقَیْلَهًِْ الْأَوْسُ وَ الْخَزْرَجُ.

امام باقر (علیه السلام)- هیچ شمشیری [در اسلام] از نیام در نیامد و هیچ صف نماز یا صف جنگی بر پا نشد و هیچ اذانی با صدای‌بلند گفته نشد و خداوند [هیچ آیه‌ای با] خطاب یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ؛ را نازل نفرمود تا اینکه افراد قبیله‌ی اوس و خزرج (دو قبیله‌ی مهم مدینه) اسلام آوردند.

Imam Baqir (peace be upon him): No sword was drawn [in Islam] from its sheath, nor was any row of prayer or battle line formed, nor was any adhan called out aloud, nor did Allah reveal [any verse with] the address يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا [O you who believe], until the people of the tribes of Aws and Khazraj (the two important tribes of Medina) accepted Islam.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): [ઇસ્લામમાં] કોઈ તલવાર મ્યાનમાંથી બહાર ન આવી અને નમાઝની કે યુદ્ધની કોઈ સફ ઊભી ન થઈ અને કોઈ અઝાન ઊંચા અવાજે ન આપવામાં આવી અને અલ્લાહે يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ] સંબોધનવાળી [કોઈ આયત] નાઝિલ ન ફરમાવી, ત્યાં સુધી કે ઔસ અને ખઝરજ (મદીનાના બે મહત્વપૂર્ણ કબીલા) કબીલાના લોકોએ ઇસ્લામ કબૂલ કર્યો.

#4 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

جَمِیلٍ قَالَ کَانَ الطَّیَّارُ یَقُولُ لِی إِبْلِیسُ لَیْسَ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ وَ إِنَّمَا أُمِرَتِ الْمَلَائِکَهًُْ بِالسُّجُودِ لآِدَمَ (علیه السلام) فَقَالَ إِبْلِیسُ لَا أَسْجُدُ فَمَا لِإِبْلِیسَ یَعْصِی حِینَ لَمْ یَسْجُدْ وَ لَیْسَ هُوَ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ قَالَ فَدَخَلْتُ أَنَا وَ هُوَ عَلَی أَبِی‌عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) قَالَ فَأَحْسَنَ وَ اللَّهِ فِی الْمَسْأَلَهًِْ فَقَالَ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَ رَأَیْتَ مَا نَدَبَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَیْهِ الْمُؤْمِنِینَ مِنْ قَوْلِهِ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَ دَخَلَ فِی ذَلِکَ الْمُنَافِقُونَ مَعَهُمْ قَالَ نَعَمْ وَ الضُّلَّالُ وَ کُلُّ مَنْ أَقَرَّ بِالدَّعْوَهًِْ الظَّاهِرَهًِْ وَ کَانَ إِبْلِیسُ مِمَّنْ أَقَرَّ بِالدَّعْوَهًِْ الظَّاهِرَهًِْ مَعَهُم.

امام صادق (علیه السلام)- جمیل گوید: طیّار به من می‌گفت: «ابلیس از فرشته‌ها نیست و جز این نیست که تنها فرشته‌ها به سجده‌ی بر آدم (علیه السلام) فرمان داده شدند و ابلیس گفت: «سجده نمی‌کنم» چرا ابلیس با اینکه فرشته نبوده به سبب عدم سجده گناهکار به شمار می‌آید»؟ گوید: من و او نزد امام صادق (علیه السلام) رفتیم، و به خدا که چه خوب احوالپرسی کرد. و او گفت: «فدایت شوم! بگو آنچه را خدا به‌وسیله‌ی آن مؤمنان را خوانده که فرموده: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آیا منافقان را هم شامل می‌شود»؟ فرمود: «آری! گمراهان و هرکس در ظاهر دعوت اسلام را پذیرفته است، و ابلیس هم در پذیرش دعوت ظاهری با آن‌ها بود».

Imam Sadiq (peace be upon him): Jamil said: Al-Tayyar used to say to me: "Iblis is not of the angels, and indeed only the angels were commanded to prostrate to Adam (peace be upon him), and Iblis said: 'I will not prostrate.' So why is Iblis considered sinful for not prostrating, when he is not of the angels?" He said: I and he went to Imam Sadiq (peace be upon him), and by Allah, he greeted [the Imam] beautifully. And he said: "May I be your ransom! Tell [me], regarding what Allah the Mighty and Majestic called the believers to when He said: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا [O you who believe] — does that include the hypocrites along with them?" He said: "Yes! And the misguided, and everyone who outwardly accepted the call [of Islam]; and Iblis was among those who outwardly accepted the call along with them."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જમીલ કહે છે: તય્યાર મને કહેતા હતા: "ઇબ્લીસ ફરિશ્તાઓમાંથી નથી અને ફક્ત ફરિશ્તાઓને જ આદમ (અલયહિસ્સલામ)ને સિજદો કરવાનો હુકમ આપવામાં આવ્યો હતો, અને ઇબ્લીસે કહ્યું: 'હું સિજદો નહીં કરું.' તો ઇબ્લીસ ફરિશ્તો ન હોવા છતાં સિજદો ન કરવાના કારણે શા માટે ગુનેહગાર ગણાય છે?" તે કહે છે: હું અને તે ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) પાસે ગયા, અને અલ્લાહની કસમ કે તેમણે કેટલી સારી રીતે ખબર-અંતર પૂછી. અને તેમણે કહ્યું: "હું આપ પર કુરબાન થાઉં! કહો, જેના દ્વારા અલ્લાહે મોઅમેનોને પોકાર્યા છે, જેમાં ફરમાવ્યું: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ] — શું તેમાં મુનાફિકો પણ સામેલ છે?" ફરમાવ્યું: "હા! ગુમરાહો અને દરેક તે વ્યક્તિ જેણે ઝાહિરમાં ઇસ્લામની દઅવત કબૂલ કરી છે, અને ઇબ્લીસ પણ ઝાહિરી દઅવત કબૂલ કરવામાં તેમની સાથે હતો."