سورة المائدة

Verse 6 of 120

5:6

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَ إِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْديكُمْ مِنْهُ ما يُريدُ اللهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُريدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

اى كسانى‌ كه ايمان آورده‌ايد! هنگامى‌ كه براى نماز بر مى‌خيزيد، صورت و دست‌ها را تا آرنج بشوييد؛ و سر‌و‌پاها را تا برآمدگى روى پا مسح‌كنيد. و اگر جنب باشيد، خود را بشوييد [و غسل‌كنيد]. و اگر بيمار يا مسافر باشيد، يا يكى از شما از محل پستى آمده [و قضاى حاجت‌ كرده]، يا با زنان آميزش جنسى داشته‌ايد، و آب [براى غسل يا وضو] نيافتيد، بر زمين پاكى تيمّم كنيد؛ [به اين طريق‌ كه] صورت (پيشانى) و دست‌هايتان را با آن مسح‌ كنيد، خداوند نمى‌خواهد شما را در تنگنا قرار ‌دهد؛ بلكه مى‌خواهد شما را پاك سازد و نعمتش را بر شما تمام نمايد؛ شايد شكر به‌جا آوريد.

O you who believe! when you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles; and if you are under an obligation to perform a total ablution, then wash (yourselves) and if you are sick or on a journey, or one of you come from the privy, or you have touched the women, and you cannot find water, betake yourselves to pure earth and wipe your faces and your hands therewith, Allah does not desire to put on you any difficulty, but He wishes to purify you and that He may complete His favor on you, so that you may be grateful.

અય ઇમાન લાવનારાઓ ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાવ ત્યારે તમારા ચહેરાને ધૂઓ અને તમારા હાથ કોણીઓ સુધી ધૂઓ, અને તમારા માથાનો તથા બંને પગોની ઘૂંટી સુધી મસાહ કરી લો, અને જો તમે જનાબતની હાલતમાં હોવ તો (ગુસ્લ કરી) પાક થઇ જાઓ; અને અગર તમે બીમાર હોવ અથવા મુસાફરીમાં હોવ અથવા તમારામાંથી કોઇ પાયખાનામાંથી આવ્યો હોય અથવા ઔરતથી સોહબત કરી હોય, પછી જો તમને પાણી ન મળે તો પાક ઝમીન પર તયમ્મુમ કરી લો, અને તે વડે તમારા મોંઢા તથા તમારા બંને હાથનો મસાહ કરી લો; અલ્લાહ તમને મુશ્કેલીમાં મૂકવા નથી ચાહતો, બલ્કે તે તમને પાક કરવા તથા તમારા પર પોતાની નેઅમત તમામ કરવા ચાહે છે કે જેથી તમે શુક્રગુઝાર બનો.

#1 کلّیات General points કુલ્લિય્યાત

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

وَ الْمُحْکَمُ مِمَّا ذَکَرْتُهُ فِی الْأَقْسَامِ مِمَّا تَأْوِیلُهُ فِی تَنْزِیلِهِ مِنْ تَحْلِیلِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ سُبْحَانَهُ فِی کِتَابِهِ وَ تَحْرِیمِ مَا حَرَّمَ اللَّهُ مِنَ الْمَآکِلِ وَ الْمَشَارِبِ وَ الْمَنَاکِحِ وَ مِنْهُ مَا فَرَضَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الصَّلَاهًِْ وَ الزَّکَاهًِْ وَ الصِّیَامِ وَ الْحَجِّ وَ الْجِهَادِ وَ مِمَّا دَلَّهُمْ بِهِ مِمَّا لَا غِنَا بِهِمْ عَنْهُ فِی جَمِیعِ تَصَرُّفَاتِهِمْ مِثْلُ قَوْلِهِ تَعَالَی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ ... وَ هَذَا مِنَ الْمُحْکَمِ الَّذِی تَأْوِیلُهُ فِی تَنْزِیلِهِ لَا یَحْتَاجُ فِی تَأْوِیلِهِ إِلَی أَکْثَرَ مِنَ التَّنْزِیلِ.

امام علی (علیه السلام)- در دسته‌بندی آیات که بیان کردم، آیات محکم از مواردی است که تأویل آن در نزول آن است؛ مانند حلال‌نمودن آنچه خداوند سبحانه در کتابش حلال کرد و حرام‌کردن خوردنی‌ها، آشامیدنی‌ها و ازدواج‌هایی که خداوند حرام کرد و از جمله آن [آیات محکم] نماز، زکات، روزه، حج و جهادی است که خدای عزّوجلّ واجب کرد و از جمله آیاتی‌که آن‌ها را به آن [آیات محکم] راهنمایی کرد از آیاتی‌که در همه‌ی کارهایشان از آن بی‌نیاز نیستند مانند این کلام خداوند تعالی است: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ... و این [آیه] از آیات محکمی است که تأویل آن در نزول آن است و تأویلش [روشن است و] به بیشتر از نزول نیاز ندارد».

Imam Ali (peace be upon him): In the classification of verses that I have mentioned, the muhkam (clear) verses are those whose interpretation lies within their revelation; such as the permitting of what Allah the Glorified made lawful in His Book, and the prohibiting of foods, drinks and marriages that Allah forbade. Among these [muhkam verses] are prayer, zakat, fasting, hajj and jihad, which Allah the Mighty and Majestic has made obligatory. And among the verses through which He guided them to those [muhkam verses] — verses they cannot do without in any of their affairs — is this word of Allah the Exalted: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [O you who believe! When you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles]... And this [verse] is among the muhkam verses whose interpretation lies within its revelation, and its interpretation [is clear and] needs no more than the revelation itself.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): આયતોના જે વર્ગીકરણનો મેં ઉલ્લેખ કર્યો, તેમાં મુહકમ (સ્પષ્ટ) આયતો એ છે જેમની તાવીલ તેમના નાઝિલ થવામાં જ છે; જેમ કે અલ્લાહ સુબ્હાનહુએ પોતાની કિતાબમાં જે હલાલ કર્યું તેને હલાલ કરવું, અને જે ખાદ્ય પદાર્થો, પીણાં અને લગ્નોને અલ્લાહે હરામ કર્યા તેને હરામ કરવું. અને એ [મુહકમ આયતો] માંથી નમાઝ, ઝકાત, રોઝો, હજ અને જિહાદ છે જેને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ એ વાજિબ કરી છે. અને એ આયતોમાંથી જેમના દ્વારા તેમને એ [મુહકમ આયતો] તરફ માર્ગદર્શન કર્યું — જે આયતોથી તેઓ પોતાના તમામ કાર્યોમાં બે-નિયાઝ નથી — તે અલ્લાહ તઆલાનું આ કથન છે: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ ત્યારે તમારા ચહેરાઓ અને હાથોને કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ અને પગોને ઘૂંટીઓ સુધી મસહ કરો]... અને આ [આયત] એ મુહકમ આયતોમાંથી છે જેની તાવીલ તેના નાઝિલ થવામાં જ છે અને તેની તાવીલ [સ્પષ્ટ છે અને] નાઝિલ થવાથી વધુની જરૂર નથી.

#2 کلّیات General points કુલ્લિય્યાત

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

رُوِیَ أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) کَانَ إِذَا أَحْدَثَ امْتَنَعَ مِنْ الْأَعْمَالِ کُلِّهَا حَتَّی أَنَّهُ لَا یَرُدُّ جَوَابَ السَّلَامِ حَتَّی یَتَطَهَّرَ لِلصَّلَاهًِْ ثُمَّ یُجِیبُ حَتَّی نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- روایت شده است که پیامبر (صلی الله علیه و آله) هنگامی که قضای حاجت می‌کرد، از همه‌ی کارها خودداری می‌کرد حتی جواب سلام را نمی‌داد تا برای نماز وضو بگیرد و سپس جواب دهد تا اینکه این آیه نازل شد.

The Prophet (peace be upon him and his family): It is narrated that the Prophet (peace be upon him and his family), when he relieved himself, would refrain from all activities — he would not even return the greeting of salaam — until he performed ablution for prayer and then would reply, until this verse was revealed.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): રિવાયત છે કે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) જ્યારે કઝાએ હાજત કરતા હતા, ત્યારે તમામ કાર્યોથી અટકી જતા હતા, ત્યાં સુધી કે સલામનો જવાબ પણ આપતા ન હતા જ્યાં સુધી નમાઝ માટે વુઝૂ ન કરી લે અને પછી જવાબ આપતા, ત્યાં સુધી કે આ આયત નાઝિલ થઈ.

#3 کلّیات General points કુલ્લિય્યાત

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌عَمْرٍو الزُّبَیْرِیِّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ إِنَّ الْإِیمَانَ لَیَتِمُّ وَ یَنْقُصُ وَ یَزِیدُ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ کَیْفَ ذَلِکَ قَالَ لِأَنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی فَرَضَ الْإِیمَانَ عَلَی جَوَارِحِ ابْنِ آدَمَ (علیه السلام) وَ قَسَّمَهُ عَلَیْهَا وَ فَرَّقَهُ فِیهَا فَلَیْسَ مِنْ جَوَارِحِهِ جَارِحَهًٌْ إِلَّا وَ قَدْ وُکِّلَتْ مِنَ الْإِیمَانِ بِغَیْرِ مَا وُکِّلَتْ بِهِ أُخْتُهَا ... وَ فَرَضَ اللَّهُ عَلَی الْیَدَیْنِ أَنْ لَا یَبْطِشَ بِهِمَا إِلَی مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَ أَنْ یَبْطِشَ بِهِمَا إِلَی مَا أَمَرَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ فَرَضَ عَلَیْهِمَا مِنَ الصَّدَقَهًِْ وَ صِلَهًِْ الرَّحِمِ وَ الْجِهَادِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ الطَّهُورِ لِلصَّلَاهًِْ فَقَالَ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن.

امام صادق (علیه السلام)- ابوعمرو زبیری گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «آیا ایمان هم در حد کمال است و هم نقصان‌پذیر می‌باشد و هم در حال تزاید»؟، فرمود: «آری»! گفتم: «چگونه است»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «خداوند متعال ایمان را بر جوارح فرزندان آدم واجب گردانید و آن را بر اعضاء تقسیم فرمود و برای هر یک سهمی معیّن کرد. هریک از وظایف آدمیان را به یکی از جوارح اختصاص‌داده، و هر عضوی تکلیف مخصوصی دارد که عضو دیگرش به آن مکلّف نیست... و باز بر دست‌های انسان واجب کرده که در آنچه خداوند حرام گردانیده، به کار نبرد و در آنچه خدا فرمان‌داده است به کار برد، و واجب کرده خدا بر آن‌ها صدقه و احسان و صله‌ی رحم و جهاد در راه خدا و پاکیزگی برای نمازها را، و می‌گوید: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن».

Imam Sadiq (peace be upon him): Abu Amr al-Zubayri said: I said to Imam Sadiq (peace be upon him): 'Is faith at a level of perfection, and is it also subject to decrease and increase?' He said: 'Yes.' I said: 'How is that?' The Imam (peace be upon him) said: 'Allah the Exalted made faith obligatory upon the limbs of the sons of Adam and distributed it among the limbs and apportioned a share for each. He has assigned each of the duties of human beings to one of the limbs, and every limb has a specific duty which another limb is not charged with... And again He made it obligatory upon the hands of a person that he not use them in what Allah has forbidden and that he use them in what Allah has commanded, and Allah has made obligatory upon them charity, kindness, maintaining ties of kinship, jihad in the path of Allah, and purification for the prayers, and He says: يَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن [O you who believe! When you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles].'

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબૂ અમ્ર ઝુબૈરી કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: 'શું ઈમાન કમાલની હદમાં છે અને ઘટવાને પણ પાત્ર છે અને વધવાની હાલતમાં પણ છે?' આપે ફરમાવ્યું: 'હા!' મેં કહ્યું: 'એ કેવી રીતે?' ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: 'અલ્લાહ તઆલાએ ઈમાનને આદમના સંતાનોના અંગો પર વાજિબ કર્યું અને તેને અંગો પર વહેંચ્યું અને દરેક માટે એક નિશ્ચિત હિસ્સો નક્કી કર્યો. માણસના દરેક કર્તવ્યને એક-એક અંગ સાથે ખાસ કર્યું, અને દરેક અંગનું ખાસ કર્તવ્ય છે જેનાથી બીજું અંગ મુકલ્લફ નથી... અને વળી માણસના હાથો પર વાજિબ કર્યું છે કે તેને એ કામમાં ન વાપરે જેને અલ્લાહે હરામ કર્યું છે, અને એ કામમાં વાપરે જેનો અલ્લાહે આદેશ આપ્યો છે, અને અલ્લાહે તેમના પર સદકો, ઈહસાન, સિલએ રહમ, અલ્લાહના રસ્તામાં જિહાદ અને નમાઝો માટે પવિત્રતા વાજિબ કરી છે, અને ફરમાવે છે: يَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ ત્યારે તમારા ચહેરાઓ અને હાથોને કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ અને પગોને ઘૂંટીઓ સુધી મસહ કરો].'

#4 کلّیات General points કુલ્લિય્યાત

مَا فَرَضَ الْإِیمَانَ عَلَی جَارِحَهًٍْ مِنْ جَوَارِحِ الْإِنْسَانِ إِلَّا وَ قَدْ وُکِلَتْ بِغَیْرِ مَا وُکِلَتْ بِهِ الْأُخْرَی ... وَ أَمَّا مَا فَرَضَ سُبْحَانَهُ عَلَی الْیَدَیْنِ فَالطَّهُورُ وَ هُوَ قَوْلُهُ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ.

امام علی (علیه السلام)- خداوند متعال برای هر یک از اعضاء و جوارح انسانی وظیفه‌ای را معیّن کرده است که این وظیفه به عضوی دیگر ارتباط ندارد... امّا واجبات دست؛ یکی از آن‌ها وضوگرفتن است؛ در قرآن مجید می‌فرماید: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن.

Imam Ali (peace be upon him): Allah the Exalted has appointed for each of the limbs and organs of the human being a duty which has no connection with any other limb... As for the obligations of the hands: one of them is performing ablution; in the noble Quran He says: يَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن [O you who believe! When you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહ તઆલાએ માણસના દરેક અંગ અને જવારેહ માટે એક કર્તવ્ય નક્કી કર્યું છે, જે કર્તવ્ય બીજા અંગ સાથે સંબંધ ધરાવતું નથી... પરંતુ હાથોની વાજિબાત; તેમાંથી એક વુઝૂ કરવું છે; પવિત્ર કુરઆનમાં ફરમાવે છે: يَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ ત્યારે તમારા ચહેરાઓ અને હાથોને કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ અને પગોને ઘૂંટીઓ સુધી મસહ કરો].

#5 کلّیات General points કુલ્લિય્યાત

وَ فَرَضَ عَلَی الْیَدَیْنِ أَنْ لَا تَمُدَّهُمَا إِلَی مَا حَرَّمَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَیْکَ وَ أَنْ تَسْتَعْمِلَهُمَا بِطَاعَتِهِ فَقَالَ عَزَّوَجَلَّ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ.

امام علی (علیه السلام)- و بر دستها فرض کرده است که آن دو را به سوی چیزی که خدای عزّوجلّ آن را حرام کرده است دراز نکنی، و آن‌ها را در طاعت او بکار بری، و در این باره فرموده است: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن.

Imam Ali (peace be upon him): And He has made it obligatory upon the two hands that you do not stretch them out toward what Allah the Mighty and Majestic has forbidden you, and that you use them in His obedience. Regarding this He said: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن [O you who believe! When you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અને અલ્લાહે બે હાથો પર ફર્જ કર્યું છે કે તમે તે બંનેને એવી વસ્તુ તરફ ન લંબાવો જેને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે તમારા પર હરામ કરી છે, અને તેમને તેની આજ્ઞાપાલનમાં કામમાં લો. અને આ બાબતે તેણે ફરમાવ્યું: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ, ત્યારે તમારા ચહેરાઓ અને તમારા હાથોને કોણી સુધી ધુઓ, અને તમારા માથાઓ અને પગોને ઘૂંટી સુધી મસહ કરો].

#6 ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که برای نماز بر می‌خیزید O you who believe! When you rise for prayer અય ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાવ

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَوْلُهُ تَعَالَی: إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ مَا یَعْنِی بِذَلِکَ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلَاةِ قَالَ: إِذَا قُمْتُمْ مِنَ النَّوْمِ قُلْتُ یَنْقُضُ النَّوْمُ الْوُضُوءَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا کَانَ یَغْلِبُ عَلَی السَّمْعِ وَ لَا یَسْمَعُ الصَّوْتَ.

امام صادق (علیه السلام)- ابن‌بکیر گوید: درباره‌ی آیه: إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم و گفتم: «منظور از: إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلَاةِ چیست»؟ فرمود: «یعنی آنگاه که از خواب برخاستید». گوید: «گفتم آیا خواب وضو را باطل می‌کند»؟ فرمود: «بله، اگر بر گوش غلبه کند و صدا را نشنوی».

Imam Sadiq (peace be upon him): Ibn Bukayr said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him) about the verse: إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ [When you rise up to prayer], and I said: "What is meant by: إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلَاةِ [When you rise up to prayer]?" He said: "It means when you rise from sleep." He said: I said, "Does sleep invalidate wudu?" He said: "Yes, if it overcomes the hearing and you do not hear the sound."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્ને બુકૈર કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને આયત: إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ વિશે પૂછ્યું અને કહ્યું: "إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلَاةِ થી શું અભિપ્રેત છે?" તેમણે ફરમાવ્યું: "એટલે કે જ્યારે તમે ઊંઘમાંથી ઊઠો." તેઓ કહે છે: "મેં કહ્યું: શું ઊંઘ વુઝૂને બાતિલ કરે છે?" તેમણે ફરમાવ્યું: "હા, જો તે કાન પર ગાલિબ થઈ જાય અને તમે અવાજ ન સાંભળો."

#7 ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که برای نماز بر می‌خیزید O you who believe! When you rise for prayer અય ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાવ

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ بُکَیْرِ‌بْنِ‌أَعْیَنَ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ قُلْتُ مَا عَنَی بِهَا قَالَ مِنَ النَّوْمِ.

امام باقر (علیه السلام)- بکیربن‌اعین نقل می‌کند: از امام باقر (علیه السلام) درباره‌ی آیه: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ پرسیدم: «معنای آن چیست»؟ فرمود: «یعنی از خواب».

Imam Baqir (peace be upon him): Bukayr ibn A'yan narrates: I asked Imam Baqir (peace be upon him) about the verse: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ [O you who believe! When you rise up to prayer]: "What is its meaning?" He said: "It means from sleep."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): બુકૈર બિન અઅયન નકલ કરે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ને આયત: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ] વિશે પૂછ્યું: "તેનો અર્થ શું છે?" તેમણે ફરમાવ્યું: "એટલે કે ઊંઘમાંથી."

#8 ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که برای نماز بر می‌خیزید O you who believe! When you rise for prayer અય ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાવ

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا أَقَمْتُمْ إِلَی الصَّلَاةِ مَعْنَاهُ إِذَا أَرَدْتُمْ الْقِیَامَ إِلَی الصَّلَاهًِْ وَ أَنْتُمْ عَلَی غَیْرِ طُهْر.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ معنایش این است که وقتی خواستید به نماز برخیزید و شما وضو نداشتید.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ [O you who believe! When you rise up to prayer] — its meaning is that when you wish to rise for prayer and you do not have wudu.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ] તેનો અર્થ એ છે કે જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થવા ઇચ્છો અને તમારી પાસે વુઝૂ ન હોય.

#9 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ الْوُضُوءَ عَلَی عِبَادِهِ بِالْمَاءِ الطَّاهِرِ وَ کَذَلِکَ الْغُسْلُ مِنَ الْجَنَابَهًِْ فَقَالَ تَعَالَی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ إِلَی قَوْلِهِ تَعَالَی فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً فَالْفَرِیضَهًُْ مِنَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ الْغُسْلُ بِالْمَاءِ عِنْدَ وُجُودِهِ لَایَجُوزُ غَیْرُهُ وَ الرُّخْصَهًُْ فِیهِ إِذَا لَمْ یَجِدِ الْمَاءَ الطَّاهِرَ التَّیَمُّمُ بِالتُّرَابِ مِنَ الصَّعِیدِ الطَّیِّبِ.

امام علی (علیه السلام)- خداوند وضوی با آب پاک را بر بندگانش واجب کرد و همین‌طور است غسل جنابت. خدای تعالی فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ... فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً؛ پس واجب از طرف خدای عزّوجلّ غسل‌کردن با آب است و هنگام وجود آب، غیر آن جایز نیست و هنگامی که آب پاک پیدا نکرد، به‌جای آن، تیمّم بر خاک از زمین پاکیزه اجازه داده شده است.

Imam Ali (peace be upon him): Allah made wudu with pure water obligatory upon His servants, and likewise the ghusl of janabah. Allah the Exalted said: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ... فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً [O you who believe! When you rise up to prayer... then betake yourselves to pure earth]. So the obligation from Allah the Mighty and Majestic is washing with water when it is available, and other than it is not permitted; and when he does not find pure water, in place of it, tayammum upon dust from pure earth has been permitted.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહે પોતાના બંદાઓ પર પાક પાણીથી વુઝૂ કરવાનું વાજિબ કર્યું અને એ જ પ્રમાણે જનાબતનો ગુસલ પણ. અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ... فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ... તો પાક માટીથી તયમ્મુમ કરો]. તો અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ તરફથી વાજિબ એ છે કે પાણી હાજર હોય ત્યારે પાણીથી ગુસલ કરવો, અને પાણી ઉપલબ્ધ હોય ત્યારે તેના સિવાય બીજું જાઇઝ નથી; અને જ્યારે પાક પાણી ન મળે, ત્યારે તેના બદલે પાક ધરતીની માટી પર તયમ્મુમ કરવાની રજા આપવામાં આવી છે.

#10 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

جَاءَ نَفَرٌ مِنَ الْیَهُودِ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَسَأَلُوهُ عَنْ مَسَائِلَ فَکَانَ فِیمَا سَأَلُوهُ أَخْبِرْنَا یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) لِأَیِّ عِلَّهًٍْ تُوَضَّأُ هَذِهِ الْجَوَارِحُ الْأَرْبَعُ وَ هِیَ أَنْظَفُ الْمَوَاضِعِ فِی الْجَسَدِ؟ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) لَمَّا أَنْ وَسْوَسَ الشَّیْطَانُ إِلَی آدَمَ (علیه السلام) دَنَا مِنَ الشَّجَرَهًِْ فَنَظَرَ إِلَیْهَا فَذَهَبَ مَاءُ وَجْهِهِ ثُمَّ قَامَ وَ مَشَی إِلَیْهَا وَ هِیَ أَوَّلُ قَدَمٍ مَشَتْ إِلَی الْخَطِیئَهًِْ ثُمَّ تَنَاوَلَ بِیَدِهِ مِنْهَا مَا عَلَیْهَا فَأَکَلَ فَطَارَ الْحُلِیُّ وَ الْحُلَلُ مِنْ جَسَدِهِ فَوَضَعَ آدَمُ (علیه السلام) یَدَهُ عَلَی أُمِّ رَأْسِهِ وَ بَکَی فَلَمَّا تَابَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیْهِ فَرَضَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ عَلَی ذُرِّیَّتِهِ تَطْهِیرَ هَذِهِ الْجَوَارِحِ الْأَرْبَعِ فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِغَسْلِ الْوَجْهِ لِمَا نَظَرَ إِلَی الشَّجَرَهًِْ وَ أَمَرَهُ بِغَسْلِ الْیَدَیْنِ إِلَی الْمِرْفَقَیْنِ لِمَا تَنَاوَلَ بِهِمَا وَ أَمَرَهُ بِمَسْحِ الرَّأْسِ لِمَا وَضَعَ یَدَهُ عَلَی أُمِّ رَأْسِهِ وَ أَمَرَهُ بِمَسْحِ الْقَدَمَیْنِ لِمَا مَشَی بِهِمَا إِلَی الْخَطِیئَهًْ.

امام صادق (علیه السلام)- جماعتی از یهود نزد پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) آمده و از آن حضرت سؤالاتی کردند و یکی از سؤالات این بود که: «ای محمّد (صلی الله علیه و آله) به چه سبب این چهار عضو را در وضو باید شست. درحالی‌که این اعضا پاکیزه‌ترین عضوهاست»؟ [منظور از چهار عضو صورت و دو دست و سر و پاهاست که به ترتیب مورد شستن و مسح قرار می‌گیرد]. پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «هنگامی‌که شیطان آدم (علیه السلام) را وسوسه کرد حضرت آدم (علیه السلام) نزدیک آن درخت رفته و به آن درخت نگریست پس آبروی او رفت (شاید منظور این باشد که آب و رنگ او دگرگون شد چون خود را باخت)، سپس برخاست و به‌سوی آن درخت رفت و این نخستین گامی بود که به راه خطا برداشته شد، پس با دست از میوه‌ی آن چید و خورد و زیورها و جامگان زرّین که بر تن داشت از بدنش پرید و آدم (علیه السلام) دست خود را بر فرق سرش نهاد و گریست. و هنگامی‌که خداوند عزّوجلّ توبه او را پذیرفت، بر او و بر فرزندان و ذرّیه‌ی او پاک‌ساختن این اعضاء چهارگانه را واجب گردانید. پس خداوند به‌خاطر آنکه به آن درخت نگاه کرد او را امر به شستن صورت فرمود، و چون با دست‌ها میوه را چیده بود وی را به شستن دو دست تا آرنج‌ها امر فرمود، و چون دست خود را بر مغز سر نهاده بود او را امر به مسح سرش کرد و به‌خاطر آنکه با دو پایش به راه خطا گام برداشته بود او را به مسح دو پایش امر فرمود».

Imam Sadiq (peace be upon him): A group of Jews came to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and asked him questions. One of the questions was: "O Muhammad (peace be upon him and his family), for what reason must these four limbs be washed in wudu, while these limbs are the cleanest of the limbs of the body?" [What is meant by the four limbs is the face, the two hands, the head and the feet, which are respectively washed and wiped]. The Prophet (peace be upon him and his family) said: "When Satan whispered to Adam (peace be upon him), Adam (peace be upon him) went close to that tree and looked at it, and so the water of his face went (perhaps what is meant is that his colour and freshness changed because he lost himself), then he rose and walked toward that tree, and this was the first step that was taken on the path of error. Then with his hand he plucked from its fruit and ate, and the ornaments and golden garments that he wore flew off from his body, and Adam (peace be upon him) placed his hand on the crown of his head and wept. And when Allah the Mighty and Majestic accepted his repentance, He made it obligatory upon him and upon his children and progeny to purify these four limbs. So because he had looked at that tree, Allah commanded him to wash his face; and because he had plucked the fruit with his hands, He commanded him to wash the two hands up to the elbows; and because he had placed his hand on the crown of his head, He commanded him to wipe his head; and because he had walked with his two feet on the path of error, He commanded him to wipe his two feet."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): યહૂદીઓની એક જમાત અલ્લાહના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવી અને તે હઝરતને કેટલાક પ્રશ્નો પૂછ્યા, અને તેમાંનો એક પ્રશ્ન એ હતો કે: "ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! કયા કારણથી વુઝૂમાં આ ચાર અંગોને ધોવા જોઈએ, જ્યારે કે આ અંગો શરીરના સૌથી પવિત્ર અંગો છે?" [ચાર અંગોથી મુરાદ ચહેરો, બંને હાથ, માથું અને પગ છે, જે ક્રમશઃ ધોવાય છે અને મસહ કરાય છે]. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "જ્યારે શેતાને આદમ (અલયહિસ્સલામ)ને વસવસો કર્યો, હઝરત આદમ (અલયહિસ્સલામ) તે વૃક્ષની નજીક ગયા અને તે વૃક્ષને જોયું, તો તેમના ચહેરાની આબરૂ ગઈ (કદાચ મુરાદ એ છે કે તેમનો રંગ અને તાજગી બદલાઈ ગઈ કારણ કે તેઓ પોતાને ખોઈ બેઠા), પછી ઊઠ્યા અને તે વૃક્ષ તરફ ગયા, અને આ પ્રથમ પગલું હતું જે ભૂલના માર્ગ પર ઉપાડવામાં આવ્યું, પછી હાથથી તેનું ફળ તોડ્યું અને ખાધું, અને જે ઝવેરાત અને સોનેરી વસ્ત્રો તેમના શરીર પર હતા તે તેમના શરીરથી ઉડી ગયા, અને આદમ (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાનો હાથ પોતાના માથાની ટોચ પર મૂક્યો અને રડ્યા. અને જ્યારે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ તેમની તૌબા કબૂલ કરી, ત્યારે તેમના પર અને તેમના સંતાનો અને વંશજો પર આ ચાર અંગોને પવિત્ર કરવાનું વાજિબ કર્યું. તો અલ્લાહે એ કારણથી કે તેમણે તે વૃક્ષ તરફ જોયું હતું, તેમને ચહેરો ધોવાનો હુકમ ફરમાવ્યો, અને કારણ કે તેમણે હાથોથી ફળ તોડ્યું હતું, તેમને બંને હાથો કોણી સુધી ધોવાનો હુકમ ફરમાવ્યો, અને કારણ કે તેમણે પોતાનો હાથ માથાની ટોચ પર મૂક્યો હતો, તેમને માથાનો મસહ કરવાનો હુકમ ફરમાવ્યો, અને એ કારણથી કે તેમણે પોતાના બંને પગોથી ભૂલના માર્ગ પર પગલું ઉપાડ્યું હતું, તેમને પોતાના બંને પગોનો મસહ કરવાનો હુકમ ફરમાવ્યો."

#11 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ عِلَّهًَْ الْوُضُوءِ الَّتِی مِنْ أَجْلِهَا صَارَ غَسْلَ الْوَجْهِ وَ الذِّرَاعَیْنِ وَ مَسْحَ الرَّأْسِ وَ الرِّجْلَیْنِ فَلِقِیَامِهِ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ تَعَالَی وَ اسْتِقْبَالِهِ إِیَّاهُ بِجَوَارِحِهِ الظَّاهِرَهًِْ وَ مُلَاقَاتِهِ بِهَا الْکِرَامَ الْکَاتِبِینَ فَغَسْلُ الْوَجْهِ لِلسُّجُودِ وَ الْخُضُوعِ وَ غَسْلُ الْیَدَیْنِ لِیَقْلِبَهُمَا وَ یَرْغَبَ بِهِمَا وَ یَرْهَبَ وَ یَتَبَتَّلَ وَ مَسْحُ الرَّأْسِ وَ الْقَدَمَیْنِ لِأَنَّهُمَا ظَاهِرَانِ مَکْشُوفَانِ مُسْتَقْبِلٌ بِهِمَا فِی کُلِّ حَالاتِهِ وَ لَیْسَ فِیهَا مِنَ الْخُضُوعِ وَ التَّبَتُّلِ مَا فِی الْوَجْهِ وَ الذِّرَاعَیْنِ عِلَّهًُْ غُسْلِ الْجَنَابَهًِْ لِلنَّظَافَهًِْ وَ تَطْهِیرِ الْإِنْسَانِ نَفْسَهُ مِمَّا أَصَابَهُ مِنْ أَذَاهُ وَ تَطْهِیرِ سَائِرِ جَسَدِهِ لِأَنَّ الْجَنَابَهًَْ خَارِجَهًٌْ مِنْ کُلِّ جَسَدِهِ فَلِذَلِکَ وَجَبَ عَلَیْهِ تَطْهِیرُ جَسَدِهِ کُلِّهِ.

امام رضا (علیه السلام)- علّت وضو که به‌خاطر آن شستن صورت و دست‌ها و مسح سر و پاها بر بندگان واجب شده است همانا بپا خاستن در برابر خدای تعالی و روی‌نمودن به‌سوی او با اعضای ظاهری و ملاقات همراه با آن اعضاء با فرشتگان نویسنده‌ی اعمال است. پس صورت را برای به‌جا آوردن سجده و حالت خضوع و فروتنی می‌شوید و دست‌ها را می‌شوید تا از گناهان پاک و پاکیزه گردد و به این جانب و آن جانب برده، و به‌وسیله آن‌ها حوائج را درخواست و مسألت نموده و مراتب خوف و ترس خود و اخلاص و از غیر بریدن را معمول دارد. سر و دو پایش را مسح می‌کشد زیرا آشکار و باز است و در تمام حالات خود همراه با آن دو روبرو می‌شود، ولی آنچه از خضوع و اخلاص و انقطاع از غیر که در دست‌ها و صورت است در آن دو نیست پس به مسح سر و پا اکتفا می‌شود. علّت غسل جنابت پاکیزگی است که انسان را از زحمتی که به او رسیده است پاک سازد و نیز پاک گردانیدن باقی بدنش. زیرا منی از تمامی بدن بیرون می‌آید، بنابراین پاک‌ساختن تمام بدن بر او واجب است.

Imam Rida (peace be upon him): The reason for wudu — on account of which the washing of the face and the hands and the wiping of the head and the feet has been made obligatory upon the servants — is indeed the standing before Allah the Exalted and turning toward Him with the outward limbs, and meeting, by means of those limbs, the noble angels who record deeds. So one washes the face for the performance of prostration and for the state of humility and submission; and one washes the hands so that they may be purified and cleansed from sins, and are moved this way and that, and by means of them needs are requested and asked, and the levels of one's fear and dread and one's sincerity and cutting off from all besides Him are put into practice. He wipes his head and his two feet because they are exposed and uncovered, and in all his states he faces things with them, but the humility, sincerity and severance from all else that is in the hands and the face is not in those two, so wiping the head and the feet suffices. The reason for ghusl al-janabah (the ritual bath after major impurity) is the cleanliness by which the person purifies himself from the discomfort that has reached him, and also the purifying of the rest of his body — because semen comes out from the whole of the body; therefore purifying the entire body is obligatory upon him.

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): વુઝૂનું કારણ, જેને લીધે બંદાઓ પર ચહેરો અને હાથ ધોવા અને માથા અને પગોનો મસહ કરવો વાજિબ થયો છે, તે ખરેખર અલ્લાહ તઆલાની સામે ઊભા થવું અને પોતાના ઝાહિરી અંગોથી તેની તરફ મુખ કરવું અને તે અંગો સાથે અમલો લખનારા ફરિશ્તાઓ સાથે મુલાકાત કરવી છે. તો ચહેરાને સિજદો બજાવવા અને ખુઝૂઅ અને નમ્રતાની હાલત માટે ધુએ છે, અને હાથોને ધુએ છે જેથી ગુનાહોથી પાક અને પવિત્ર થાય અને આ બાજુ અને તે બાજુ લઈ જવાય, અને તેમના દ્વારા હાજતોની દરખાસ્ત અને માંગણી કરે, અને પોતાના ખૌફ અને ડરના તથા ઇખ્લાસ અને ગૈરથી કપાવાના દરજ્જાઓને અમલમાં લાવે. માથા અને બંને પગોનો મસહ કરે છે કારણ કે તે ખુલ્લા અને ઉઘાડા છે અને પોતાની બધી હાલતોમાં તેમની સાથે સામનો કરે છે, પરંતુ જે ખુઝૂઅ અને ઇખ્લાસ અને ગૈરથી અલગ થવાની હાલત હાથો અને ચહેરામાં છે તે તે બંનેમાં નથી, તેથી માથા અને પગના મસહ પર બસ કરવામાં આવે છે. ગુસ્લે જનાબતનું કારણ પવિત્રતા છે, જે ઇન્સાનને તેને પહોંચેલી તકલીફથી પાક કરે, અને તેના બાકી શરીરને પણ પવિત્ર કરે. કારણ કે મની આખા શરીરમાંથી બહાર આવે છે, તેથી આખા શરીરને પવિત્ર કરવું તેના પર વાજિબ છે.

#12 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

عَنِ الصَّبَّاحِ الْمُزَنِیِّ وَ سَدِیرٍ الصَّیْرَفِیِّ وَ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَ عُمَرَ بْنِ أُذَیْنَهًَْ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فِی حَدِیثٍ طَوِیلٍ فِی وَصْفِ الْمِعْرَاجِ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ قَالَ رَبِّی عَزَّ وَ جَلَّ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) مُدَّ یَدَکَ فَیَتَلَقَّاکَ مَا یَسِیلُ مِنْ سَاقِ عَرْشِی الْأَیْمَنِ فَنَزَلَ الْمَاءُ فَتَلَقَّیْتُهُ بِالْیَمِینِ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِکَ أَوَّلُ الْوُضُوءِ بِالْیُمْنَی ثُمَّ قَالَ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) خُذْ ذَلِکَ الْمَاءَ فَاغْسِلْ بِهِ وَجْهَکَ وَ عَلَّمَهُ غَسْلَ الْوَجْهِ فَإِنَّکَ تُرِیدُ أَنْ تَنْظُرَ إِلَی عَظَمَتِی وَ أَنْتَ طَاهِرٌ ثُمَّ اغْسِلْ ذِرَاعَیْکَ الْیَمِینَ وَ الْیَسَارَ وَ عَلَّمَهُ ذَلِکَ فَإِنَّکَ تُرِیدُ أَنْ تَتَلَقَّی بِیَدَیْکَ کَلَامِی وَ امْسَحْ بِفَضْلِ مَا فِی یَدَیْکَ مِنَ الْمَاءِ رَأْسَکَ وَ رِجْلَیْکَ إِلَی کَعْبَیْکَ وَ عَلَّمَهُ الْمَسْحَ بِرَأْسِهِ وَ رِجْلَیْهِ وَ قَالَ إِنِّی أُرِیدُ أَنْ أَمْسَحَ رَأْسَکَ وَ أُبَارِکَ عَلَیْکَ فَأَمَّا الْمَسْحُ عَلَی رِجْلَیْکَ فَإِنِّی أُرِیدُ أَنْ أُوطِئَکَ مَوْطِئاً لَمْ یَطَأْهُ أَحَدٌ قَبْلَکَ وَ لَا یَطَؤُهُ أَحَدٌ غَیْرُکَ فَهَذَا عِلَّهًُْ الْوُضُوءِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- از امام صادق (علیه السلام) در مورد شب معراج پیامبر (صلی الله علیه و آله) روایت است: ... پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «پروردگارم فرمود: ای محمّد! دست خود را پیش ببر تا آبی که از ساق راست عرشم جاری است به تو برسد، پس آب فرو ریخت و من دست راست خود را بدان زدم، از این رو اوّل وضو با دست راست است. سپس فرمود: «ای محمّد! آن آب را بگیر و با آن روی خود بشوی و نحوه مسح کردن سر و پا را به ایشان تعلیم داد چراکه تو می‌خواهی در حال پاکی به عظمت من نظر کنی. سپس دست راست و چپت را تا آرنج بشوی و نحوه شستن را به او تعلیم داد که تو می‌خواهی با دو دستت کلام مرا دریافت کنی. و با باقیمانده آب دستانت، سرت و دو پایت را تا دو کعب خود مسح کن و نحوه مسح سر و پا را به او آموخت و فرمود: من می خواهم سرت را مسح کنم و بر تو مبارک گردانم. و امّا مسح بر دو پایت، برای این است که می‌خواهم قدمت را بر جایی بگذارم که پیش از تو، کسی بر آن گام نگذارده و کسی جز تو بر آن گام نخواهد گذاشت، پس این علّت وضوست».

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): It is narrated from Imam Sadiq (peace be upon him) concerning the night of the Messenger of Allah's (peace be upon him and his family) Mi'raj: ... The Prophet (peace be upon him and his family) said: 'My Lord said: O Muhammad! Stretch out your hand so that the water which flows from the right leg of My Throne may reach you.' So the water came down and I struck it with my right hand; for this reason, wudu begins with the right hand. Then He said: 'O Muhammad! Take that water and wash your face with it,' and He taught him how to wipe the head and the feet, 'for you wish to look upon My majesty while in a state of purity. Then wash your right and left arms up to the elbows,' and He taught him how to wash them, 'for you wish to receive My speech with your two hands. And with the water remaining on your hands, wipe your head and your two feet up to your two ankles,' and He taught him how to wipe the head and feet, and said: 'I wish to wipe your head and bless you. As for wiping over your two feet, it is because I wish to set your foot upon a place where no one has stepped before you and no one other than you shall step. This is the reason for wudu.'

અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) થી પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ની મેઅરાજની રાત વિશે રિવાયત છે: ... પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: 'મારા પરવરદિગારે ફરમાવ્યું: હે મુહમ્મદ! તમારો હાથ આગળ કરો જેથી જે પાણી મારા અર્શના જમણા પાયામાંથી વહી રહ્યું છે તે તમને પહોંચે.' પછી પાણી નીચે પડ્યું અને મેં તેને મારા જમણા હાથ થી લીધું, આ કારણથી વુઝૂની શરૂઆત જમણા હાથ થી થાય છે. પછી ફરમાવ્યું: 'હે મુહમ્મદ! તે પાણી લો અને તેનાથી તમારા ચહેરાને ધુઓ,' અને તેમને સર અને પગના મસહની રીત શીખવાડી, કેમ કે તમે પવિત્રતાની અવસ્થામાં મારી અઝમત તરફ જોવા ઈચ્છો છો. પછી તમારા જમણા અને ડાબા હાથ કોણી સુધી ધુઓ,' અને તેમને ધોવાની રીત શીખવાડી કે તમે તમારા બે હાથોથી મારા કલામને પ્રાપ્ત કરવા ઈચ્છો છો. 'અને તમારા હાથોમાં બચેલા પાણી થી, તમારા સર અને તમારા બંને પગોને તમારા બંને કઅબ સુધી મસહ કરો,' અને તેમને સર અને પગના મસહની રીત શીખવાડી અને ફરમાવ્યું: 'હું ઈચ્છું છું કે તમારા સર પર મસહ કરું અને તમારા પર બરકત નાઝિલ કરું. અને તમારા બંને પગો પર મસહ કરવાનું એટલા માટે છે કે હું તમારા કદમને એવી જગ્યાએ મૂકવા ઈચ્છું છું જ્યાં તમારા પહેલાં કોઈએ કદમ મૂક્યું નથી અને તમારા સિવાય કોઈ કદમ મૂકશે નહીં, તો આ વુઝૂનું કારણ છે.'

#13 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فِی قَوْلِهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ بَیَانُ أَنَّ الْمَسْحَ إِنَّمَا هُوَ بِبَعْضِهَا لِمَکَانِ الْبَاءِ فِی قَوْلِهِ: بِرُؤُسِکُمْ کَمَا قَالَ فِی التَّیَمُّمِ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ وَ ذَلِکَ أَنَّهُ عَلِمَ عَزَّوَجَلَّ أَنَّ غُبَارَ الصَّعِیدِ لَا یَجْرِی عَلَی کُلِّ الْوَجْهِ وَ لَا کُلِّ الْیَدَیْنِ فَقَالَ: بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ وَ کَذَلِکَ مَسْحُ الرَّأْسِ وَ الرِّجْلَیْنِ فِی الْوُضُوءِ.

امام باقر (علیه السلام)- در کلام خداوند تبارک‌وتعالی وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ این نکته وجود دارد که مسح بر بخشی از اعضای مسح می‌باشد؛ به‌خاطر جایگاه «باء» در کلام خداوند: بِرُؤُسِکُمْ [که «باءِ» تبعیض است]. همانگونه که در تیمّم فرمود: فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ و آن به‌این‌خاطر است که خدای عزّوجلّ می‌داند که غبار خاک [در تیمّم] بر همه‌ی صورت و بر همه‌ی دو دست جاری نمی‌شود؛ پس فرمود: بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ و همین‌طور است مسح سر و دو پا در وضو».

Imam Baqir (peace be upon him): In the word of Allah, Blessed and Exalted, وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [And wipe your heads and your feet to the ankles], there is the point that the wiping is upon a part of the members of wiping — because of the position of the "bāʾ" in the word of Allah بِرُؤُسِکُمْ [where the "bāʾ" indicates partitivity]. Just as He said concerning tayammum: فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ [So wipe your faces and your hands with it], and that is because Allah the Mighty and Majestic knows that the dust of the earth [in tayammum] does not spread over the whole face and over both hands entirely; so He said: بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ [your faces and your hands]. And the same is the case with the wiping of the head and the two feet in wudu.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહ તબારક વ તઆલાના કલામ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [અને તમારા સર અને પગોનો ટખણા સુધી મસહ કરો] માં આ મુદ્દો છે કે મસહ મસહ કરવાના અંગોના એક ભાગ પર છે; અલ્લાહના કલામ بِرُؤُسِکُمْ માં "બાઅ"ના સ્થાનને કારણે [જ્યાં "બાઅ" તબઅીઝ (અમુક ભાગ માટે) છે]. જેમ કે તયમ્મુમ વિશે ફરમાવ્યું: فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ [તો તમારા ચહેરાઓ અને હાથોનો તેનાથી મસહ કરો] અને તે એટલા માટે છે કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ જાણે છે કે માટીની ધૂળ [તયમ્મુમમાં] આખા ચહેરા પર અને બંને હાથો પર સંપૂર્ણપણે ફેલાતી નથી; તેથી ફરમાવ્યું: بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ અને એ જ પ્રમાણે વુઝૂમાં સર અને બંને પગનો મસહ છે.

#14 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًَْ وَ بُکَیْرٍ أَنَّهُمَا سَأَلَا أَبَاجَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَدَعَا بِطَسْتٍ أَوْ تَوْرٍ فِیهِ مَاءٌ فَغَمَسَ یَدَهُ الْیُمْنَی فَغَرَفَ بِهَا غُرْفَهًًْ فَصَبَّهَا عَلَی وَجْهِهِ فَغَسَلَ بِهَا وَجْهَهُ ثُمَّ غَمَسَ کَفَّهُ الْیُسْرَی فَغَرَفَ بِهَا غُرْفَهًًْ فَأَفْرَغَ عَلَی ذِرَاعِهِ الْیُمْنَی فَغَسَلَ بِهَا ذِرَاعَهُ مِنَ الْمِرْفَقِ إِلَی الْکَفِّ لَا یَرُدُّهَا إِلَی الْمِرْفَقِ ثُمَّ غَمَسَ کَفَّهُ الْیُمْنَی فَأَفْرَغَ بِهَا عَلَی ذِرَاعِهِ الْیُسْرَی مِنَ الْمِرْفَقِ وَ صَنَعَ بِهَا مِثْلَ مَا صَنَعَ بِالْیُمْنَی ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ وَ قَدَمَیْهِ بِبَلَلِ کَفِّهِ لَمْ یُحْدِثْ لَهُمَا مَاءً جَدِیداً ثُمَّ قَالَ وَ لَا یُدْخِلُ أَصَابِعَهُ تَحْتَ الشِّرَاکِ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ فَلَیْسَ لَهُ أَنْ یَدَعَ شَیْئاً مِنْ وَجْهِهِ إِلَّا غَسَلَهُ وَ أَمَرَ بِغَسْلِ الْیَدَیْنِ إِلَی الْمِرْفَقَیْنِ فَلَیْسَ لَهُ أَنْ یَدَعَ شَیْئاً مِنْ یَدَیْهِ إِلَی الْمِرْفَقَیْنِ إِلَّا غَسَلَهُ لِأَنَّ اللَّهَ یَقُولُ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ ثُمَّ قَالَ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ فَإِذَا مَسَحَ بِشَیْءٍ مِنْ رَأْسِهِ أَوْ بِشَیْءٍ مِنْ قَدَمَیْهِ مَا بَیْنَ الْکَعْبَیْنِ إِلَی أَطْرَافِ الْأَصَابِعِ فَقَدْ أَجْزَأَهُ قَالَ فَقُلْنَا أَیْنَ الْکَعْبَانِ قَالَ هَاهُنَا یَعْنِی الْمَفْصِلَ دُونَ عَظْمِ السَّاقِ فَقُلْنَا هَذَا مَا هُوَ فَقَالَ هَذَا مِنْ عَظْمِ السَّاقِ وَ الْکَعْبُ أَسْفَلُ مِنْ ذَلِکَ فَقُلْنَا أَصْلَحَکَ اللَّهُ فَالْغُرْفَهًُْ الْوَاحِدَهًُْ تُجْزِئُ لِلْوَجْهِ وَ غُرْفَهًٌْ لِلذِّرَاعِ قَالَ نَعَمْ إِذَا بَالَغْتَ فِیهَا وَ الثِّنْتَانِ تَأْتِیَانِ عَلَی ذَلِکَ کُلِّهِ.

امام باقر (علیه السلام)- زراره و بکیر، فرزندان اعین روایت کرده‌اند که از امام باقر (علیه السلام) درباره‌ی وضوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) پرسیدیم. فرمود: «پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود تشتی یا تَوری پر آب آوردند و دست راستش را در آب فرو برد و کف دستی آب برداشت و آن را بر پیشانی‌اش ریخت و صورت را با آن شست. آنگاه دست چپ را در آب فرو برد کف دستی آب برداشت و بر ساعد راستش ریخت و ساعد را از آرنج تا پایین دست شست؛ بدون آنکه دست را از پایین به بالا ببرد و آنگاه دست راست را در ظرف برده و کف دستی آب را از آرنج بر ساعد راست ریخت و همچون دست دیگر شست و آنگاه سرش را و دو پایش را با باقی‌مانده آب دستش و نه با برداشتن آبی تازه، مسح کشید. و آنگاه فرمود: و لازم نیست [وضو گیرنده] دستش را زیر بندکفش کند». سپس فرمود: «خدای تبارک‌وتعالی می‌فرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ و نمی‌تواند بخشی از صورت را نشسته بگذارد و امر فرموده است به شستن دست‌ها تا آرنج‌ها و نمی‌تواند بخشی از دست‌ها تا آرنج را نشسته بگذارد، چرا که حق تعالی می‌فرماید: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ و سپس فرمود: وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ و چون بخشی از سر را مسح نماید یا بخشی از دو پا از کعبین (برآمدگی روی پاها) تا سر انگشتان را مسح نماید، حقّ وضو را ادا کرده است». گفتیم: «کعبین کجا هستند»؟ و با اشاره دست فرمود: «همین جا». و منظورش محل مفصل بدون استخوان ساق بود. [با اشاره به انحنای زیر راستی ساق] گفتیم: «این جا چیست»؟ فرمود: «این استخوان ساق است و کعب پایین‌تر از آن است». گفتیم: «خداوند پایدارت دارد، آیا یک کف دست آب برای صورت و یکی برای دست کافی است»؟ فرمود: «آری، اگر آن را پر کنی و دو کف دست آب کاملاً آن‌ها را شستشو می‌تواند بکند».

Imam Baqir (peace be upon him): Zurara and Bukayr, sons of A'yan, narrated that they asked Imam Baqir (peace be upon him) about the wudu of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). He said: "The Prophet (peace be upon him and his family) called for a basin or vessel filled with water. He immersed his right hand in the water, scooped up a handful of water and poured it on his forehead and washed his face with it. Then he immersed his left hand in the water, scooped up a handful of water and poured it on his right forearm, and washed the forearm from the elbow down to the hand — without moving the hand from bottom to top. Then he put his right hand into the vessel and poured a handful of water from the elbow onto his left forearm and washed it as he had washed the other. Then he wiped his head and his two feet with the moisture remaining on his hand, and not by taking fresh water. Then he said: it is not necessary for [the one performing wudu] to place his hand under the shoe-strap." Then he said: "Allah the Blessed and Exalted says: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ [O you who believe! when you rise up to prayer, wash your faces and your hands], and he cannot leave any part of his face unwashed. And He has commanded washing the hands up to the elbows, and he cannot leave any part of the hands up to the elbows unwashed, because the Exalted One says: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [wash your faces and your hands as far as the elbows]. Then He said: وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [and wipe your heads and your feet to the ankles]. So when he wipes a part of his head, or a part of the two feet from the ka'bayn (the protrusions on the top of the feet) up to the tips of the toes, he has fulfilled the right of wudu." We said: "Where are the ka'bayn?" And he indicated with his hand and said: "Right here," and he meant the location of the joint, not the bone of the shin. [Pointing to the curve below the shin] we said: "What is this?" He said: "This is the bone of the shin, and the ka'b is below that." We said: "May Allah keep you well, is one handful of water enough for the face and one for the arm?" He said: "Yes, if you make it full; two handfuls of water can wash them completely."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારહ અને બુકૈર, અઅ્યનના પુત્રો, રિવાયત કરે છે કે અમે ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) ને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના વુઝૂ વિશે પૂછ્યું. તેમણે ફરમાવ્યું: "પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું કે એક તશ્ત અથવા વાસણ પાણીથી ભરેલું લાવવામાં આવ્યું, અને તેમણે તેમનો જમણો હાથ પાણીમાં નાખ્યો અને એક ખોબો પાણી લીધું અને તેને પોતાના કપાળ પર રેડ્યું અને તેનાથી ચહેરો ધોયો. પછી ડાબા હાથને પાણીમાં નાખ્યો, એક ખોબો પાણી લીધું અને જમણા બાહુ પર રેડ્યું અને બાહુને કોણીથી નીચેના હાથ સુધી ધોયો; હાથને નીચેથી ઉપર લઈ જયા વગર. પછી જમણો હાથ વાસણમાં નાખ્યો અને એક ખોબો પાણી કોણીથી ડાબા બાહુ પર રેડ્યું અને બીજા હાથની જેમ ધોયો, અને પછી પોતાના માથા અને બન્ને પગોને હાથ પર બાકી રહેલા પાણીથી - નવું પાણી લીધા વગર - મસહ કર્યું. અને પછી ફરમાવ્યું: અને એ જરૂરી નથી કે [વુઝૂ કરનાર] પોતાનો હાથ જૂતાના પટ્ટા નીચે મૂકે." પછી ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ તબારક વ તઆલા ફરમાવે છે: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ [ઓ ઈમાનવાળાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાવ ત્યારે તમારા ચહેરા અને હાથો ધુઓ], અને તે ચહેરાના કોઈ ભાગને ધોયા વગર છોડી શકતો નથી, અને હાથોને કોણીઓ સુધી ધોવાનો હુકમ આપ્યો છે, અને તે હાથોના કોઈ ભાગને કોણીઓ સુધી ધોયા વગર છોડી શકતો નથી, કારણ કે હક્ક તઆલા ફરમાવે છે: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [તમારા ચહેરા અને હાથો કોણીઓ સુધી ધુઓ], અને પછી ફરમાવ્યું: وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [અને તમારા માથા અને પગોને ઘૂંટીઓ સુધી મસહ કરો]. અને જ્યારે તે માથાના એક ભાગનો મસહ કરે અથવા બન્ને પગોના કઅ્બૈન (પગ ઉપરના ઉભાર) થી આંગળીઓના છેડા સુધીના ભાગનો મસહ કરે, તો તેણે વુઝૂનો હક્ક અદા કર્યો છે." અમે કહ્યું: "કઅ્બૈન ક્યાં છે?" અને હાથના ઈશારાથી ફરમાવ્યું: "અહીં જ." અને તેમનો હેતુ સાંધાની જગ્યા હતી, પિંડીના હાડકા વગર. [પિંડીના જમણી નીચેના વળાંક તરફ ઈશારો કરીને] અમે કહ્યું: "અહીં શું છે?" તેમણે ફરમાવ્યું: "આ પિંડીનું હાડકું છે અને કઅ્બ તેનાથી નીચે છે." અમે કહ્યું: "અલ્લાહ તમને પાયદાર રાખે, શું ચહેરા માટે એક ખોબો પાણી અને હાથ માટે એક પૂરતું છે?" તેમણે ફરમાવ્યું: "હા, જો તું તેને ભરે, અને બે ખોબા પાણી તેમને સંપૂર્ણ ધોઈ શકે છે."

#15 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ قَالَ: أَ لَا أَحْکِی لَکُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله)؟ قُلْنَا بَلَی فَأَخَذَ کَفّاً مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهُ عَلَی وَجْهِهِ ثُمَّ أَخَذَ کَفّاً آخَرَ فَصَبَّهُ عَلَی ذِرَاعِهِ الْأَیْمَنِ ثُمَّ أَخَذَ کَفّاً آخَرَ فَصَبَّهُ عَلَی ذِرَاعِهِ الْأَیْسَرِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ وَ قَدَمَیْهِ ثُمَّ وَضَعَ یَدَهُ عَلَی ظَهْرِ الْقَدَمِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذَا هُوَ الْکَعْبُ وَ أَشَارَ بِیَدِهِ إِلَی الْعُرْقُوبِ وَ لَیْسَ بِالْکَعْبِ وَ فِی رِوَایَهًٍْ أُخْرَی عَنْهُ (علیه السلام) قَالَ إِلَی الْعُرْقُوبِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذَا هُوَ الظُّنْبُوبُ وَ لَیْسَ بِالْکَعْبِ.

امام باقر (علیه السلام)- عبدالله‌بن‌سلیمان از امام باقر (علیه السلام) روایت کرده که حضرت فرمود: «می‌خواهید وضوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را به شما نشان دهم»؟ گفتیم: «آری»، و ایشان یک کف دست آب برداشت و بر صورتش ریخت و آنگاه یک کف دست دیگر آب برداشت و بر صورتش ریخت و آنگاه کف دست دیگری آب برداشت و بر ساعد راستش ریخت و آنگاه کف دست دیگری آب برداشت و بر ساعد چپش ریخت و بعد سر و دو پایش را مسح نمود. آنگاه دستش را بر پشت پایش نهاد و گفت: «همانا این دست است که حرکت می‌کند [و با دستش به عرقوب اشاره‌کرد] و نه کعب» و در روایتی دیگر است که گفت: «به عرقوب» و فرمود: «همانا این ظنبوب است و کعب نیست».

Imam Baqir (peace be upon him): Abdullah ibn Sulayman narrated from Imam Baqir (peace be upon him) that the Imam said: "Shall I show you the wudu of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)?" We said: "Yes." He took a handful of water and poured it on his face, then took another handful of water and poured it on his face, then took another handful of water and poured it on his right forearm, then took another handful of water and poured it on his left forearm, and then wiped his head and his two feet. Then he placed his hand on the top of his foot and said: "Indeed this is the hand that moves [and with his hand he pointed to the 'urqub (the tendon at the back of the ankle)], and it is not the ka'b." And in another narration it is stated that he said: "to the 'urqub," and he said: "Indeed this is the zunbub (the shinbone) and it is not the ka'b."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ્લાહ બિન સુલયમાન ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) થી રિવાયત કરે છે કે હઝરતે ફરમાવ્યું: "શું તમે ઈચ્છો છો કે હું તમને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) નો વુઝૂ બતાવું?" અમે કહ્યું: "હા," અને તેમણે એક ખોબો પાણી લીધું અને પોતાના ચહેરા પર રેડ્યું, પછી બીજો એક ખોબો પાણી લીધું અને પોતાના ચહેરા પર રેડ્યું, પછી બીજો એક ખોબો પાણી લીધું અને પોતાના જમણા બાહુ પર રેડ્યું, પછી બીજો એક ખોબો પાણી લીધું અને પોતાના ડાબા બાહુ પર રેડ્યું, અને પછી માથા અને બન્ને પગોનો મસહ કર્યો. પછી પોતાનો હાથ પગની પીઠ પર રાખ્યો અને કહ્યું: "ખરેખર આ એ હાથ છે જે હલે છે [અને પોતાના હાથથી ઉર્કૂબ (પગની પાછળની નસ) તરફ ઈશારો કર્યો] અને કઅ્બ નથી," અને બીજી રિવાયતમાં છે કે કહ્યું: "ઉર્કૂબ સુધી," અને ફરમાવ્યું: "ખરેખર આ ઝુન્બૂબ (પિંડીનું હાડકું) છે અને કઅ્બ નથી."

#16 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًَْ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) أَ لَا تُخْبِرُنِی مِنْ أَیْنَ عَلِمْتَ وَ قُلْتَ إِنَّ الْمَسْحَ بِبَعْضِ الرَّأْسِ وَ بَعْضِ الرِّجْلَیْنِ فَضَحِکَ ثُمَّ قَالَ یَا زُرَارَهًُْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ نَزَلَ بِهِ الْکِتَابُ مِنَ اللَّهِ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ فَعَرَفْنَا أَنَّ الْوَجْهَ کُلَّهُ یَنْبَغِی أَنْ یُغْسَلَ ثُمَّ قَالَ: وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ ثُمَّ فَصَّلَ بَیْنَ الْکَلَامِ فَقَالَ: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ فَعَرَفْنَا حِینَ قَالَ بِرُؤُسِکُمْ أَنَّ الْمَسْحَ بِبَعْضِ الرَّأْسِ لِمَکَانِ الْبَاءِ ثُمَّ وَصَلَ الرِّجْلَیْنِ بِالرَّأْسِ کَمَا وَصَلَ الْیَدَیْنِ بِالْوَجْهِ فَقَالَ: وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ فَعَرَفْنَا حِینَ وَصَلَهَا بِالرَّأْسِ أَنَّ الْمَسْحَ عَلَی بَعْضِهَا ثُمَّ فَسَّرَ ذَلِکَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِلنَّاسِ فَضَیَّعُوهُ ثُمَّ قَالَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ فَلَمَّا وَضَعَ الْوُضُوءَ إِنْ لَمْ تَجِدُوا الْمَاءَ أَثْبَتَ بَعْضَ الْغَسْلِ مَسْحاً لِأَنَّهُ قَالَ: بِوُجُوهِکُمْ ثُمَّ وَصَلَ بِهَا وَ أَیْدِیَکُمْ ثُمَّ قَالَ مِنْهُ أَیْ مِنْ ذَلِکَ التَّیَمُّمِ لِأَنَّهُ عَلِمَ أَنَّ ذَلِکَ أَجْمَعَ لَمْ یَجْرِ عَلَی الْوَجْهِ لِأَنَّهُ یُعَلَّقُ مِنْ ذَلِکَ الصَّعِیدِ بِبَعْضِ الْکَفِّ وَ لَا یَعْلَقُ بِبَعْضِهَا ثُمَّ قَالَ ما یُرِیدُ اللهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ وَ الْحَرَجُ الضِّیقُ.

امام باقر (علیه السلام)- زراره گوید: به ابی‌عبدالله (علیه السلام) عرض‌کردم: «آیا مرا آگاه نمی‌کنی که از کجا دانستی که مسح به بعضی از سر و به بعضی از پا می‌باشد»؟ حضرت خندید و سپس فرمود: «ای زراره، این حکم را رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرموده و درباره‌ی آن، آیه از طرف خدا نازل شده است، خداوند متعال فرمود: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ پس از این جمله فهمیدیم که باید همه صورت را شست. تا آنکه فرمود: وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ پس از آن خداوند متعال، بین کلام فاصله انداخت و فرمود: وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ پس از اینکه در شستن صورت «با» نیاورد و در مسح سر «باء» آورد و فرمود: بِرُؤُوسِکُمْ؛ دانستیم که مسح به خاطر حرف باء، به بعضی از سر است. سپس پاها را به سر عطف کرد، چنانکه که دستان را به صورت عطف کرد و فرمود: وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ. پس زمانی که آن را به سر عطف نمود، دانستیم که مسح بر بعضی از آن است. سپس رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آن را برای مردم تفسیر کرد، و مردم آن را ضایع نمودند. سپس فرمود: فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَیَمَّمُواْ صَعیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ؛ زمانی که وضو را از کسی که آب نیابد برداشت، به جای شستن، مسح را قرار داد، زیرا فرمود: وُجُوهَکُمْ سپس وَأَیْدِیَکُمْ را به آن عطف نمود، سپس فرمود: «منه» یعنی از آن تیمم! زیرا او می‌دانست که دستی که بر خاک می‌زنند، خاکش به تمامی صورت نمی‌رسد، و چراکه بعضی از آن خاک بر قسمتی از کف دست می‌چسبد و بر قسمتی نمی‌چسبد، سپس فرمود: مَا یُرِیدُ الله لِیَجْعلَ علَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ، و حرج به معنای تنگی و سختی است.

Imam Baqir (peace be upon him): Zurara said: I said to Abu Abdillah (peace be upon him): "Will you not inform me from where you knew and said that wiping is on part of the head and part of the two feet?" The Imam laughed and then said: "O Zurara, this ruling was stated by the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and the verse concerning it was sent down from Allah. Allah the Exalted said: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ [So wash your faces]. From this phrase we understood that the whole face must be washed. Then He said: وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [and your hands as far as the elbows]. Then Allah the Exalted made a break between the words and said: وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِکُمْ [and wipe your heads]. Since in washing the face He did not bring the letter 'ba', but in wiping the head He brought the letter 'ba' and said: بِرُؤُوسِکُمْ, we knew that wiping — because of the letter 'ba' — is on part of the head. Then He joined the feet to the head, just as He joined the hands to the face, and said: وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [and your feet to the ankles]. So when He joined it to the head, we knew that wiping is on part of it. Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) explained this to the people, and the people wasted it. Then He said: فَلَمْ تَجِدُواْ مَاءً فَتَیَمَّمُواْ صَعِیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ [and you cannot find water, betake yourselves to pure earth and wipe your faces and your hands therewith]. When He lifted the wudu from one who does not find water, He placed wiping in place of washing, because He said: وُجُوهَکُمْ [your faces], then joined to it وَأَیْدِیَکُمْ [and your hands]. Then He said: 'minhu' [from it], meaning from that tayammum, because He knew that the hand which strikes the earth — its dust does not reach the whole face, since some of that earth clings to part of the palm and does not cling to another part. Then He said: مَا یُرِیدُ اللهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ [Allah does not desire to put on you any difficulty], and 'haraj' means narrowness and hardship."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારહ કહે છે: મેં અબૂ અબ્દિલ્લાહ (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "શું આપ મને જણાવશો નહીં કે આપને ક્યાંથી ખબર પડી અને આપે કહ્યું કે મસહ માથાના અમુક ભાગ પર અને પગના અમુક ભાગ પર છે?" ઇમામ હસ્યા અને પછી ફરમાવ્યું: "ઓ ઝુરારહ, આ હુકમ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યો છે અને એના વિશે અલ્લાહ તરફથી આયત નાઝિલ થઈ છે. અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ [તો તમારા ચહેરાઓ ધુવો]. આ વાક્યથી અમે સમજ્યા કે આખો ચહેરો ધોવો જોઈએ. પછી ફરમાવ્યું: وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [અને તમારા હાથો કોણી સુધી]. પછી અલ્લાહ તઆલાએ કલામમાં ફાસલો પાડ્યો અને ફરમાવ્યું: وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِکُمْ [અને તમારા માથાનો મસહ કરો]. કેમ કે ચહેરો ધોવામાં 'બા' અક્ષર નથી લાવ્યો અને માથાના મસહમાં 'બા' અક્ષર લાવ્યો અને ફરમાવ્યું: بِرُؤُوسِکُمْ; અમે સમજ્યા કે 'બા' અક્ષરના કારણે મસહ માથાના અમુક ભાગ પર છે. પછી પગોને માથા સાથે જોડ્યા, જેમ કે હાથોને ચહેરા સાથે જોડ્યા હતા, અને ફરમાવ્યું: وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [અને તમારા પગો ટખાઓ સુધી]. પછી જ્યારે એને માથા સાથે જોડ્યું, અમે સમજ્યા કે મસહ એના અમુક ભાગ પર છે. પછી રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ એને લોકો માટે સમજાવ્યું, અને લોકોએ એને બરબાદ કરી દીધું. પછી ફરમાવ્યું: فَلَمْ تَجِدُواْ مَاءً فَتَیَمَّمُواْ صَعِیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ [અને તમને પાણી ન મળે, તો પવિત્ર માટીથી તયમ્મુમ કરો અને એનાથી તમારા ચહેરાઓ અને હાથોનો મસહ કરો]; જ્યારે એણે એવા વ્યક્તિ પરથી વુઝૂ ઉઠાવ્યું જેને પાણી ન મળે, ધોવાની જગ્યાએ મસહને રાખ્યો, કેમ કે ફરમાવ્યું: وُجُوهَکُمْ, પછી وَأَیْدِیَکُمْ ને એની સાથે જોડ્યું, પછી ફરમાવ્યું: 'મિન્હુ' એટલે એ તયમ્મુમથી! કેમ કે એ જાણતો હતો કે જે હાથ માટી પર મરાય છે, એની માટી પૂરા ચહેરા સુધી પહોંચતી નથી, અને એટલા માટે કે એ માટીનો અમુક ભાગ હથેળીના અમુક ભાગ પર ચોંટે છે અને અમુક ભાગ પર ચોંટતો નથી, પછી ફરમાવ્યું: مَا یُرِیدُ الله لِیَجْعلَ علَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ [અલ્લાહ તમારા પર કોઈ મુશ્કેલી મૂકવા નથી ઇચ્છતો], અને હરજનો અર્થ છે તંગી અને સખતી."

#17 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْهَیْثَمِ‌بْنِ‌عُرْوَهًَْ التَّمِیمِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ فَقُلْتُ هَکَذَا وَ مَسَحْتُ مِنْ ظَهْرِ کَفِّی إِلَی الْمِرْفَقِ فَقَالَ لَیْسَ هَکَذَا تَنْزِیلُهَا إِنَّمَا هِیَ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ مِنَ الْمَرَافِقِ ثُمَّ أَمَرَّ یَدَهُ مِنْ مِرْفَقِهِ إِلَی أَصَابِعِهِ.

امام صادق (علیه السلام)- هیثم‌بن‌عروه تمیمی گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی آیه: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ پرسیدم و گفتم: «آیا این‌گونه است»؟ و از پشت دست تا آرنج مسح نمودم. فرمود: «قرآن این‌گونه نازل نشده است، بلکه این‌گونه است که فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ». و برخاست و دستش را از آرنجش تا سر انگشتانش کشید.

Imam Sadiq (peace be upon him): Haytham ibn Urwa al-Tamimi said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him) about the verse: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [So wash your faces and your hands as far as the elbows], and I said: "Is it like this?" and I wiped from the back of my hand up to the elbow. He said: "The Qur'an was not sent down in this way; rather it is like this: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ." And he rose and drew his hand from his elbow to the tips of his fingers.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): હૈષમ બિન ઉરવહ તમીમી કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને આયત: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [તો તમારા ચહેરાઓ અને હાથો કોણી સુધી ધુવો] વિશે પૂછ્યું અને કહ્યું: "શું આ પ્રમાણે છે?" અને હાથની પાછળથી કોણી સુધી મસહ કર્યો. ફરમાવ્યું: "કુરઆન આ પ્રમાણે નાઝિલ થયું નથી, બલ્કે આ પ્રમાણે છે કે فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ." અને ઊભા થયા અને પોતાનો હાથ કોણીથી આંગળીઓના ટેરવા સુધી ખેંચ્યો.

#18 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْمَسْحِ عَلَی الْقَدَمَیْنِ کَیْفَ هُوَ؟ فَوَضَعَ کَفَّهُ عَلَی الْأَصَابِعِ فَمَسَحَهَا إِلَی الْکَعْبَیْنِ إِلَی ظَاهِرِ الْقَدَمِ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا قَالَ بِإِصْبَعَیْنِ مِنْ أَصَابِعِهِ هَکَذَا؟ فَقَالَ لَا إِلَّا بِکَفِّهِ.

امام رضا (علیه السلام)- احمدبن‌محمّد گوید: از امام رضا (علیه السلام) پرسیدم: «مسح پاها به چه صورت انجام می‌گیرد»؟ امام رضا (علیه السلام) کف دست را بر روی انگشتهای پا نهاد و پشت پا را تا محلّ قاپ‌ها مسح کشید. من گفتم: «اگر کسی فقط با دو انگشت خود این‌طوری مسح بکشد، کفایت نمی‌کند»؟ فرمود: «نه. جز اینکه با کف دست بکشد».

Imam Rida (peace be upon him): Ahmad ibn Muhammad said: I asked Imam Rida (peace be upon him): "How is the wiping of the feet performed?" Imam Rida (peace be upon him) placed the palm of his hand on the toes and wiped the top of the foot as far as the ankles. I said: "If someone wipes in this manner with only two of his fingers, does it not suffice?" He said: "No — it must be with the palm of the hand."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): અહમદ બિન મુહમ્મદ કહે છે: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "પગોનો મસહ કઈ રીતે કરવામાં આવે છે?" ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ હથેળીને પગની આંગળીઓ પર મૂકી અને પગની ઉપરની બાજુ ટખાઓની જગ્યા સુધી મસહ કર્યો. મેં કહ્યું: "જો કોઈ ફક્ત પોતાની બે આંગળીઓથી આ રીતે મસહ કરે, તો શું પૂરતું નથી?" ફરમાવ્યું: "ના. સિવાય કે હથેળીથી કરે."

#19 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ غَالِبِ‌بْنِ‌الْهُذَیْلِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاجَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ عَلَی الْخَفْضِ هِیَ أَمْ عَلَی الرَّفْعِ فَقَالَ هِیَ عَلَی الْخَفْضِ.

الباقر (علیه السلام)- عَنْ غَالِبِ‌بْنِ‌الْهُذَیْلِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاجَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ عَلَی الْخَفْضِ هِیَ أَمْ عَلَی الرَّفْعِ فَقَالَ هِیَ عَلَی الْخَفْضِ.

Imam Baqir (peace be upon him): Ghalib ibn al-Hudhayl said: I asked Abu Ja'far (peace be upon him) about the words of Allah: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ [and wipe your heads and your feet] — is it in the genitive (khafd) or the accusative (raf')? He said: "It is in the genitive (khafd)."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ગાલિબ બિન હુઝૈલ કહે છે: મેં અબૂ જાફર (અલયહિસ્સલામ)ને અલ્લાહના કલામ: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ [અને તમારા માથાઓ અને તમારા પગોનો મસહ કરો] વિશે પૂછ્યું — શું એ ખફ્ઝ (જર)ની હાલતમાં છે કે રફઅ (નસ્બ)ની હાલતમાં? ફરમાવ્યું: "એ ખફ્ઝ (જર)ની હાલતમાં છે."

#20 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًَْ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ فَلَیْسَ لَهُ أَنْ یَدَعَ شَیْئاً مِنْ وَجْهِهِ إِلَّا غَسَلَهُ وَ لَیْسَ لَهُ أَنْ یَدَعَ شَیْئاً مِنْ یَدَیْهِ إِلَی الْمِرْفَقَیْنِ إِلَّا غَسَلَهُ ثُمَّ قَالَ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ فَإِذَا مَسَحَ بِشَیْءٍ مِنْ رَأْسِهِ أَوْ بِشَیْءٍ مِنْ قَدَمَیْهِ مَا بَیْنَ کَعْبَیْهِ إِلَی أَطْرَافِ أَصَابِعِهِ فَقَدْ أَجْزَأَهُ قَالَ فَقُلْتُ أَصْلَحَکَ اللَّهُ أَیْنَ الْکَعْبَانِ قَالَ هَاهُنَا یَعْنِی الْمَفْصِلَ دُونَ عَظْمِ السَّاقِِ.

امام باقر (علیه السلام)- زراره از امام باقر (علیه السلام) روایت‌کرده که درباره‌ی آیه: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ پرسیدم، فرمود: «نمی‌تواند بخشی از صورت را نشسته بگذارد [و امر فرموده است به شستن دست‌ها تا آرنج‌ها] و نمی‌تواند بخشی از دست‌ها تا آرنج را نشسته بگذارد». و سپس فرمود: «وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ و چون بخشی از سر را مسح می‌نماید یا بخشی از دو پا از کعبین (برآمدگی روی پاها) تا سرانگشتان را مسح می‌نماید، حقّ وضو را ادا کرده است». پرسیدم: «خداوند حفظت نماید، کعبین کجاست»؟ فرمود: «همین جا». و منظورش مفصل بدون استخوان ساق بود.

Imam Baqir (peace be upon him): Zurara narrated from Imam Baqir (peace be upon him) that he asked him about the verse: يا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ [O you who believe! when you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet]. He said: 'He cannot leave any part of the face unwashed, [and He has commanded the washing of the hands up to the elbows,] and he cannot leave any part of the hands up to the elbows unwashed.' Then he said: 'وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [And wipe your heads and your feet to the ankles], so when he wipes a part of the head, or a part of the two feet from the ka'bayn (the prominences on the top of the feet) to the tips of the toes, he has fulfilled the right of the wudu.' I asked: 'May Allah preserve you, where are the ka'bayn?' He said: 'Right here.' And he meant the joint, below the bone of the shin.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારાએ ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત કરી છે કે તેમણે આ આયત વિશે પૂછ્યું: يا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ [હે ઈમાનવાળાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ ત્યારે તમારા ચહેરાઓ અને તમારા હાથો કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ અને પગોનો મસહ કરો]. તમે (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'તે ચહેરાનો કોઈ ભાગ ધોયા વગર છોડી શકતો નથી [અને હાથોને કોણી સુધી ધોવાનો હુકમ આપ્યો છે] અને હાથોનો કોણી સુધીનો કોઈ ભાગ ધોયા વગર છોડી શકતો નથી.' પછી તમે (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [અને તમારા માથાઓ અને પગોનો ટખણાં સુધી મસહ કરો], અને જ્યારે તે માથાના કોઈ ભાગનો મસહ કરે અથવા બંને પગોના કઅ્બયન (પગોની ઉપરની ઊપસેલી જગ્યા)થી આંગળીઓના છેડા સુધીના કોઈ ભાગનો મસહ કરે, તો તેણે વુઝૂનો હક અદા કરી દીધો છે.' મેં પૂછ્યું: 'અલ્લાહ તમારી હિફાઝત કરે, કઅ્બયન ક્યાં છે?' તમે (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'આ જ જગ્યાએ.' અને તેમનો મતલબ પગની હાડકી વગરનો સાંધો હતો.

#21 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ صَفْوَانَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاالْحَسَنِ‌الرِّضَا (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ فَقَالَ قَدْ سَأَلَ رَجُلٌ أَبَاالْحَسَنِ (علیه السلام) عَنْ ذَلِکَ فَقَالَ سَیَکْفِیکَ أَوْ کَفَتْکَ سُورَهًُْ الْمَائِدَهًِْ یَعْنِی الْمَسْحَ عَلَی الرَّأْسِ وَ الرِّجْلَیْنِ قُلْتُ فَإِنَّهُ قَالَ فَاغْسِلُوا ... أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ فَکَیْفَ الْغَسْلُ قَالَ هَکَذَا أَنْ یَأْخُذَ الْمَاءَ بِیَدِهِ الْیُمْنَی فَیَصُبَّهُ فِی الْیُسْرَی ثُمَّ یَفُضَّهُ عَلَی الْمِرْفَقِ ثُمَّ یَمْسَحَ إِلَی الْکَفِّ قُلْتُ لَهُ مَرَّهًًْ وَاحِدَهًًْ فَقَالَ کَانَ یَفْعَلُ ذَلِکَ مَرَّتَیْنِ قُلْتُ یَرُدُّ الشَّعْرَ قَالَ إِذَا کَانَ عِنْدَهُ آخَرُ فَعَلَ وَ إِلَّا فَلَا.

امام رضا (علیه السلام)- صفوان گوید: از امام رضا (علیه السلام) درباره‌ی آیه: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ پرسیدم. ایشان فرمود: «مردی از امام علی (علیه السلام) دراین باره پرسید و ایشان فرمود: «سوره‌ی مائده برای تو کافی است» و منظورش این بود که مسح بر سر و دو پا [یعنی کیفیت خاصی نمی خواهد و مجرد کشیدن دست تر کافی است]». به ایشان عرض کردم: «خدای تعالی فرموده است: «فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ غسل و شستن آن‌ها چگونه است»؟ فرمود: «این‌گونه که آب را با دست راست برداری و بر دست چپ بریزی و تا آرنج دست را خیس کنی و آنگاه تا سر انگشتان دست به حالت مسح، آب را بکشی». گفتم: «یک بار»؟ فرمود: «وی دو بار انجام می‌داد». گفتم: «آیا [هنگام شستن دست] مو را باید کنار زد»؟ فرمود: «اگر مویی غیر از موی معمول داشت آری وگرنه نیازی نیست».

Imam Rida (peace be upon him): Safwan said: I asked Imam Rida (peace be upon him) about the verse: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [So wash your faces and your hands as far as the elbows and wipe your heads and your feet to the ankles]. He said: "A man asked Abu al-Hasan (peace be upon him) about this, and he said: 'Surah al-Ma'ida is enough for you,' and what he meant was the wiping over the head and the two feet [that is, it does not require a particular manner, and merely passing the wet hand over is sufficient]." I said to him: "Allah the Exalted has said: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [Wash your faces and your hands as far as the elbows] — how is their washing to be done?" He said: "Like this: you take water with your right hand and pour it onto the left hand and wet the arm as far as the elbow, and then draw the water in a wiping motion down to the tips of the fingers." I said: "Once?" He said: "He used to do it twice." I said: "Should one push aside the hair [when washing the arm]?" He said: "If he has hair other than the usual hair, yes; otherwise there is no need."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): સફવાન કહે છે: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને આયત: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ [તો તમારા ચહેરાઓને અને તમારા હાથોને કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ પર અને તમારા પગો પર ટખણાં સુધી મસહ કરો] વિશે પૂછ્યું. તમે ફરમાવ્યું: "એક માણસે અબુલ હસન (અલયહિસ્સલામ)ને આ બાબતે પૂછ્યું, અને તમે ફરમાવ્યું: 'સૂરએ માઇદહ તમારા માટે પૂરતી છે,' અને તમારો હેતુ એ હતો કે માથા અને બંને પગ પર મસહ [એટલે કે તેની કોઈ ખાસ રીત નથી અને ફક્ત ભીનો હાથ ફેરવવો પૂરતું છે]." મેં તમને કહ્યું: "અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું છે: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [તમારા ચહેરાઓ અને હાથોને કોણી સુધી ધુઓ] — તેમને ધોવાની રીત કેવી છે?" તમે ફરમાવ્યું: "આ રીતે કે જમણા હાથથી પાણી લઈને ડાબા હાથ પર રેડો અને હાથને કોણી સુધી ભીનો કરો, અને પછી આંગળીઓની ટોચ સુધી મસહની હાલતમાં પાણી ફેરવો." મેં કહ્યું: "એક વાર?" તમે ફરમાવ્યું: "તેઓ બે વાર કરતા હતા." મેં કહ્યું: "શું [હાથ ધોતી વખતે] વાળને હટાવવો જોઈએ?" તમે ફરમાવ્યું: "જો સામાન્ય વાળ સિવાય બીજા વાળ હોય તો હા, નહીં તો જરૂર નથી."

#22 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌حَمْزَهًَْ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاإِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ إِلَی قَوْلِهِ إِلَی الْکَعْبَیْنِ فَقَالَ صَدَقَ اللَّهُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ کَیْفَ یُتَوَضَّأُ قَالَ مَرَّتَیْنِ مَرَّتَیْنِ قُلْتُ کَذَا یُمْسَحُ قَالَ مَرَّهًًْ مَرَّهًًْ قُلْتُ مِنَ الْمَاءِ مَرَّهًًْ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَالْقَدَمَیْنِ قَالَ اغْسِلْهُمَا غَسْلًا.

امام کاظم (علیه السلام)- علی‌بن‌حمزه گوید: از امام کاظم (علیه السلام) درباره‌ی آیه: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ پرسیدم. فرمود: «راست گفت خدا». گفتم: «فدایت شوم، چگونه وضو می‌گیرند»؟ فرمود: «دوبار، دوبار». گفتم: «مسح چگونه»؟ فرمود: «یک بار، یک بار». گفتم: «از آب یک بار [ممکن است]»؟ فرمود: «آری». گفتم: «فدایت شوم پاها چه»؟ فرمود: «آن‌ها را خوب بشوی».

Imam Kazim (peace be upon him): Ali ibn Hamza said: I asked Imam Kazim (peace be upon him) about the verse: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [O you who believe, when you rise to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows and wipe your heads and your feet to the ankles]. He said: "Allah has spoken the truth." I said: "May I be your ransom, how does one perform the ablution?" He said: "Twice, twice." I said: "And the wiping, how?" He said: "Once, once." I said: "Is one time of water [enough]?" He said: "Yes." I said: "May I be your ransom, and the feet?" He said: "Wash them well."

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): અલી બિન હમ્ઝહ કહે છે: મેં ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)ને આયત: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [હે ઈમાનવાળાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઉભા થાઓ ત્યારે તમારા ચહેરાઓ અને હાથોને કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ પર અને પગો પર ટખણાં સુધી મસહ કરો] વિશે પૂછ્યું. તમે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહે સાચું કહ્યું." મેં કહ્યું: "હું આપ પર કુરબાન થાઉં, વુઝુ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?" તમે ફરમાવ્યું: "બે વાર, બે વાર." મેં કહ્યું: "મસહ કેવી રીતે?" તમે ફરમાવ્યું: "એક વાર, એક વાર." મેં કહ્યું: "એક વાર પાણીથી [શક્ય છે]?" તમે ફરમાવ્યું: "હા." મેં કહ્યું: "હું આપ પર કુરબાન થાઉં, અને પગોનું શું?" તમે ફરમાવ્યું: "તેમને સારી રીતે ધુઓ."

#23 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مَیْسَرَهًَْ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَال الْوُضُوءُ وَاحِدَهًٌْ وَاحِدَهًٌْ وَ وَصَفَ الْکَعْبَ فِی ظَهْرِ الْقَدَمِ.

امام باقر (علیه السلام)- میسره گوید: امام باقر (علیه السلام) فرمود: «وضو یک بار است». و کعب را به پشت پا تعبیر نمود.

Imam Baqir (peace be upon him): Maysara said: Imam Baqir (peace be upon him) said: "The ablution is one time." And he explained the ankle (ka'b) as being the top of the foot.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): મયસરહ કહે છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "વુઝુ એક વાર છે." અને કઅ્બ (ટખણું) ને પગની ઉપરની બાજુ તરીકે સમજાવ્યું.

#24 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًْ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ قُلْتُ کَیْفَ یُمْسَحُ الرَّأْسُ قَالَ إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ فَمَا مَسَحْتَ مِنْ رَأْسِکَ فَهُوَ کَذَا وَ لَوْ قَالَ امْسَحُوا رُءُوسَکُمْ لَکَانَ عَلَیْکَ الْمَسْحُ بِکُلِّهِ.

امام باقر (علیه السلام)- زراره گوید: از امام باقر (علیه السلام) پرسیدم: «چگونه سر را مسح می‌کشند»؟ فرمود: «خداوند می‌فرماید: وَ امسَحوا بِرووسِکُم و هرآنچه از سرت مسح نمودی، مسحت صحیح است و اگر گفته بود: امْسَحُواْ رُؤُوسَکُمْ لازم بود که تمام سر را مسح بکشی».

Imam Baqir (peace be upon him): Zurara said: I asked Imam Baqir (peace be upon him): "How is the head wiped?" He said: "Allah says: وَ امسَحوا بِرووسِکُم [And wipe your heads], so whatever you have wiped of your head, your wiping is valid; and if He had said: امْسَحُواْ رُؤُوسَکُمْ [Wipe your heads] it would have been necessary for you to wipe the whole head."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારહ કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "માથાનું મસહ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?" તમે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ ફરમાવે છે: وَ امسَحوا بِرووسِکُم [અને તમારા માથાઓ પર મસહ કરો], તો તમે માથાના જેટલા ભાગ પર મસહ કર્યું તે મસહ સહીહ છે, અને જો તેમણે કહ્યું હોત: امْسَحُواْ رُؤُوسَکُمْ [તમારા માથાઓને મસહ કરો] તો સંપૂર્ણ માથા પર મસહ કરવું જરૂરી હોત."

#25 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ {بْنِ} خَلِیفَهًَْ أَبِی‌الْعَرِیفِ الْهَمْدَانِیِّ قَالَ: قَامَ ابْنُ الْکَوَّاءِ إِلَی عَلِیٍّ (علیه السلام) فَسَأَلَهُ عَنِ الْمَسْحِ عَلَی الْخُفَّیْنِ فَقَالَ بَعْدَ کِتَابِ اللَّهِ تَسْأَلُنِی قَالَ اللَّهُ تَعَالَی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا إِلَی قَوْلِهِ تَعَالَی إِلَی الْکَعْبَیْنِ ثُمَّ قَامَ إِلَیْهِ ثَانِیَهًًْ فَسَأَلَهُ قَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِکَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ کُلَّ ذَلِکَ یَتْلُو عَلَیْهِ هَذِهِ الْآیَهًَْ.

امام علی (علیه السلام)- عبدالله‌بن‌خلیفه همدانی گوید: ابن‌کوّاء نزد علی (علیه السلام) رفت و درباره‌ی مسح بر روی پایپوش ها سؤال کرد و ایشان فرمود: «با وجود کتاب خدا از من می‌پرسی؟ خداوند می‌فرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ» آنگاه ابن‌کوّاء همین مساله را بار دیگری نیز پرسید و حضرت همان مطلب را سه‌بار تکرار کرد و در نهایت هر بار آیه را تلاوت نمود.

Imam Ali (peace be upon him): Abdullah ibn Khalifa al-Hamdani said: Ibn al-Kawwa' went to Ali (peace be upon him) and asked him about wiping over footwear, and he said: "With the Book of Allah [before you], you ask me? Allah says: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [O you who believe, when you rise to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows and wipe your heads and your feet to the ankles]." Then Ibn al-Kawwa' asked the same question again, and the Imam repeated the same reply three times, reciting this verse to him each time.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ્લાહ બિન ખલીફા હમદાની કહે છે: ઇબ્ને કવ્વા અલી (અલયહિસ્સલામ) પાસે ગયા અને પગરખાં પર મસહ કરવા વિશે પ્રશ્ન કર્યો, અને તમે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહની કિતાબ [હાજર] હોવા છતાં તું મને પૂછે છે? અલ્લાહ ફરમાવે છે: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [હે ઈમાનવાળાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઉભા થાઓ ત્યારે તમારા ચહેરાઓ અને હાથોને કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ પર અને પગો પર ટખણાં સુધી મસહ કરો]." પછી ઇબ્ને કવ્વાએ એ જ પ્રશ્ન ફરી પૂછ્યો અને હઝરતે એ જ જવાબ ત્રણ વાર દોહરાવ્યો અને દરેક વખતે તેમને આ આયત તિલાવત કરી.

#26 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

عَنْ جَعْفَرِ‌بْنِ‌مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّه أَنَّ عَلِیَّ‌بْنَ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) کَانَ یَتَوَضَّأُ لِکُلِّ صَلَاهًٍْ وَ یَقْرَأُ إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ ... قَالَ جَعْفَرُ‌بْنُ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) کَانَ أَمِیرُ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) یَطْلُبُ بِذَلِکَ الْفَضْلَ وَ قَدْ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ جَمَعَ أَمِیرُ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ جَمِیعُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) صَلَوَاتٍ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ.

امام علی (علیه السلام)- امام صادق (علیه السلام) از پدرانش روایت کرده است: علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) برای هر نمازی وضو می‌گرفت و می‌خواند: إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ... امام صادق (علیه السلام) فرمود: «امیرمؤمنان (علیه السلام) با این کار در پی فضیلت بود و رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، امیرمؤمنان (علیه السلام) و همه‌ی اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نمازهایی را با یک وضو جمع کردند [و با یک وضو خواندند]».

Imam Ali (peace be upon him): Imam Sadiq (peace be upon him) narrated from his forefathers: Ali ibn Abi Talib (peace be upon him) used to perform ablution for every prayer and would recite: إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ... [When you rise up to prayer, wash your faces...]. Imam Sadiq (peace be upon him) said: "The Commander of the Faithful (peace be upon him) sought the merit through this act, while the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), the Commander of the Faithful (peace be upon him) and all the companions of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) combined [several] prayers with a single ablution [and prayed them with one ablution]."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)- ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) એ પોતાના પૂર્વજોથી રિવાયત કરી છે: અલી ઇબ્ને અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) દરેક નમાઝ માટે વુઝૂ કરતા હતા અને પઢતા હતા: إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ... [જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊઠો ત્યારે તમારા ચહેરાઓને ધુઓ...]. ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) આ કાર્યથી ફઝીલત (પુણ્ય) ની ઈચ્છા રાખતા હતા, અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના તમામ સહાબીઓએ એક જ વુઝૂથી કેટલીય નમાઝો એકત્ર કરી [અને એક વુઝૂથી પઢી]."

#27 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) خَالَفَ الْقَوْمَ فِی الْمَسْحِ عَلَی الْخُفَّیْنِ عَلَی عَهْدِ عُمَرَ‌بْنِ‌الْخَطَّابِ قَالُوا رَأَیْنَا النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) یَمْسَحُ عَلَی الْخُفَّیْنِ قَالَ فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَهًِْ أَوْ بَعْدَهَا فَقَالُوا لَا نَدْرِی قَالَ وَ لَکِنِّی أَدْرِی أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) تَرَکَ الْمَسْحَ عَلَی الْخُفَّیْنِ حِینَ نَزَلَتِ الْمَائِدَهًُْ وَ لَأَنْ أَمْسَحَ عَلَی ظَهْرِ حِمَارٍ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ أَنْ أَمْسَحَ عَلَی الْخُفَّیْنِ وَ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ.

امام صادق (علیه السلام)- علی (علیه السلام) در مسح‌کشیدن بر روی پایپوش با مردم مخالفت نمود و این در زمان خلافت عمر بود. مردم می‌گفتند: پیامبر (صلی الله علیه و آله) را دیدیم که از روی پایپوش مسح می‌نمود. علی (علیه السلام) فرمود: «آیا پیش از نزول مائده بود یا پس از آن»؟ گفتند: «نمی‌دانیم». علی (علیه السلام) فرمود: «ولی می‌دانم که نبیّ خدا پس از سوره‌ی مائده، مسح از روی پایپوش را ترک نمود و به حقّ که اگر من بر پشت خری مسح بکشم، بهتر باشد از آنکه بر روی پایپوش مسح بکشم، و این آیه را تلاوت نمود: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ».

Imam Sadiq (peace be upon him): Ali (peace be upon him) opposed the people regarding wiping over footwear, and this was during the caliphate of Umar. The people said: "We saw the Prophet (peace be upon him and his family) wiping over footwear." Ali (peace be upon him) said: "Was that before the revelation of [Surah] al-Ma'ida or after it?" They said: "We do not know." Ali (peace be upon him) said: "But I know that the Prophet of Allah, after [the revelation of] Surah al-Ma'ida, abandoned wiping over footwear; and truly, if I were to wipe on the back of a donkey it would be more beloved to me than wiping over footwear," and he recited this verse: يَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [O you who believe! when you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)- અલી (અલયહિસ્સલામ) એ મોજા (પગપોશ) પર મસહ કરવાના મામલે લોકોનો વિરોધ કર્યો, અને આ ઉમરની ખિલાફતના સમયમાં હતું. લોકો કહેતા હતા: પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ને અમે જોયા કે તેઓ પગપોશ પર મસહ કરતા હતા. અલી (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "શું આ સૂરએ માએદાના નાઝિલ થવા પહેલાં હતું કે પછી?" તેઓએ કહ્યું: "અમને ખબર નથી." અલી (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "પરંતુ હું જાણું છું કે નબીએ ખુદા સૂરએ માએદા પછી, પગપોશ પર મસહ કરવાનું છોડી દીધું, અને ખરેખર જો હું ગધેડાની પીઠ પર મસહ કરું તો તે મારા માટે પગપોશ પર મસહ કરવા કરતાં વધુ પ્રિય છે," અને તેમણે આ આયત તિલાવત કરી: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعبَینِ [હે ઈમાનવાળાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊઠો ત્યારે તમારા ચહેરાઓને અને હાથોને કોણી સુધી ધુઓ અને તમારા માથાઓ પર અને પગો પર પગની ઘૂંટીઓ સુધી મસહ કરો].

#28 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًَْ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) أَخْبِرْنِی عَنْ حَدِّ الْوَجْهِ الَّذِی یَنْبَغِی لَهُ أَنْ یُوَضَّأَ الَّذِی قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَالَ الْوَجْهُ الَّذِی أَمَرَ اللَّهُ بِغَسْلِهِ الَّذِی لَا یَنْبَغِی لِأَحَدٍ أَنْ یَزِیدَ عَلَیْهِ وَ لَا یَنْقُصَ مِنْهُ إِنْ زَادَ عَلَیْهِ لَمْ یُؤْجَرْ وَ إِنْ نَقَصَ مِنْهُ أَثِمَ مَا دَارَتْ عَلَیْهِ السَّبَّابَهًُْ وَ الْوُسْطَی وَ الْإِبْهَامُ مِنْ قُصَاصِ الشَّعْرِ إِلَی الذَّقَنِ وَ مَا جَرَتْ عَلَیْهِ الْإِصْبَعَانِ مُسْتَدِیراً فَهُوَ مِنَ الْوَجْهِ وَ مَا سِوَی ذَلِکَ فَلَیْسَ مِنَ الْوَجْهِ قُلْتُ الصُّدْغُ لَیْسَ مِنَ الْوَجْهِ قَالَ لا.

امام باقر (علیه السلام)- زراره گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: «مرا درباره‌ی مقداری از صورت که شایسته است در وضو شسته شود، آن‌گونه‌که خدا در قرآن گفته آگاهی ده». فرمود: «آن مقداری از صورت که خداوند تعالی فرمان به شستن آن داده و بر کسی شایسته نیست که از آن افزون شوید یا کمتر و اگر بیشتر شوید، اجری ندارد و اگر کمتر بشوید، گناه کرده است. آن مقداری است که انگشتان سبابه و وسط و شست آن را در بر می‌گیرد، از رستنگاه مو تا چانه، و آنچه که این دو انگشت به چرخاندن بر آن بگذرد، صورت می‌باشد و بیشتر از آن از صورت نیست». گفتم: «آیا زیر گیجگاه از صورت است»؟ فرمود: «نه».

Imam Baqir (peace be upon him): Zurara said: I said to Imam Baqir (peace be upon him): "Inform me about the extent of the face which ought to be washed in ablution, as Allah has stated in the Qur'an." He said: "The extent of the face which Allah the Exalted has commanded to be washed — no one is permitted to add to it or reduce from it. If one adds to it, he has no reward, and if he reduces from it, he has sinned. It is the extent that the index finger, the middle finger and the thumb encompass, from the hairline to the chin, and whatever these two fingers pass over when moved around belongs to the face; anything beyond that is not part of the face." I said: "Is [the area] below the temple part of the face?" He said: "No."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)- ઝુરારાહ કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: "મને ચહેરાના તે પ્રમાણ વિશે જણાવો જે વુઝૂમાં ધોવા યોગ્ય છે, જેમ અલ્લાહે કુરઆનમાં ફરમાવ્યું છે." ફરમાવ્યું: "ચહેરાનું તે પ્રમાણ જેને અલ્લાહ તઆલા એ ધોવાનો હુકમ આપ્યો છે, કોઈ માટે યોગ્ય નથી કે તેનાથી વધારે કરે અથવા ઓછું કરે; અને જો વધારે કરશે તો તેને સવાબ નથી, અને જો ઓછું કરશે તો ગુનાહ કર્યો. તે એ પ્રમાણ છે જેને શાહાદતની આંગળી, વચલી આંગળી અને અંગૂઠો સમાવે છે, વાળના ઉગવાના સ્થાનથી લઈને દાઢી સુધી, અને જે આ બે આંગળીઓ ફેરવવાથી તેના પર પસાર થાય તે ચહેરો છે, અને તેનાથી વધારે ચહેરાનો ભાગ નથી." મેં કહ્યું: "શું લમણાની નીચેનો ભાગ ચહેરાનો ભાગ છે?" ફરમાવ્યું: "નહીં."

#29 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

رَوَی زُرَارَهًُْ صَحِیحاً عَنِ الْبَاقِرِ (علیه السلام) قَالَ قُلْتُ مِنْ أَیْنَ کَانَ الْمَسْحُ بِبَعْضِ الرَّأْسِ فَقَالَ أَمَرَ اللَّهُ بِهِ وَ سَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَإِنَّهُ تَعَالَی لَمَّا قَالَ: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ عَلِمْنَا أَنَّ الْمَأْمُورَ بِهِ مَجْمُوعُ الْوَجْهِ وَ الْیَدَیْنِ ثُمَّ فَصَلَ تَعَالَی بَیْنَ الْکَلَامَیْنِ فَقَالَ: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ فَعَرَفْنَا حِینَ قَالَ: بِرُؤُسِکُمْ أَنَّ الْمَسْحَ بِبَعْضِ الرَّأْسِ لِمَکَانِ الْبَاءِ.

امام باقر (علیه السلام)- زراره گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: «از کجا [و به چه دلیل] مسح بر بخشی از سر می‌باشد [نه همه‌ی آن]»؟ فرمود: «خداوند به آن دستور داده و سنّت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) است. وقتی خدای تعالی فرمود: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ، دانستیم که آنچه دستور به [شستن] آن داده شده همه‌ی صورت و دست‌ها است. سپس خدای تعالی بین دو کلام تفصیل داد و فرمود: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ؛ پس زمانی‌که فرمود: بِرُؤُسِکُمْ به‌خاطر جایگاه «باء» دانستیم که مسح بر مقداری از سر است.

Imam Baqir (peace be upon him): Zurara said: I said to Imam Baqir (peace be upon him): "From where [and on what basis] is wiping performed on part of the head [and not all of it]?" He said: "Allah commanded it, and it is the practice of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). When Allah the Exalted said: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ [wash your faces and your hands], we knew that what has been commanded [to be washed] is the whole of the face and the hands. Then Allah the Exalted made a distinction between the two statements and said: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ [and wipe your heads]; so when He said: بِرُؤُسِکُمْ, because of the position of the letter 'ba', we knew that the wiping is on a portion of the head."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)- ઝુરારાહ કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: "ક્યાંથી [અને કયા આધારે] મસહ માથાના એક ભાગ પર છે [આખા પર નહીં]?" ફરમાવ્યું: "અલ્લાહે તેનો હુકમ આપ્યો છે અને તે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ની સુન્નત છે. જ્યારે અલ્લાહ તઆલા એ ફરમાવ્યું: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ [તમારા ચહેરાઓ અને હાથો ધુઓ], અમે જાણ્યું કે જેનો [ધોવાનો] હુકમ આપવામાં આવ્યો છે તે આખો ચહેરો અને હાથ છે. પછી અલ્લાહ તઆલા એ બંને વાત વચ્ચે તફસીલ આપી અને ફરમાવ્યું: وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ [અને તમારા માથાઓ પર મસહ કરો]; તો જ્યારે ફરમાવ્યું: بِرُؤُسِکُمْ, 'બા' ના સ્થાનના કારણે અમે જાણ્યું કે મસહ માથાના એક ભાગ પર છે."

#30 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

الْوُضُوءُ غَسْلَتَانِ وَ مَسْحَتَانِ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- وضو دو شستن و دو مسح است.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Ablution is two washings and two wipings.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)- વુઝૂ બે ધોવા અને બે મસહ છે.

#31 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ یُونُسَ قَالَ: أَخْبَرَنِی مَنْ رَأَی أَبَا الْحَسَنِ (علیه السلام) بِمِنًی یَمْسَحُ ظَهْرَ قَدَمَیْهِ مِنْ أَعْلَی الْقَدَمِ إِلَی الْکَعْبِ وَ مِنَ الْکَعْبِ إِلَی أَعْلَی الْقَدَمِ وَ یَقُولُ الْأَمْرُ فِی مَسْحِ الرِّجْلَیْنِ مُوَسَّعٌ مَنْ شَاءَ مَسَحَ مُقْبِلًا وَ مَنْ شَاءَ مَسَحَ مُدْبِراً فَإِنَّهُ مِنَ الْأَمْرِ الْمُوَسَّعِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ.

امام کاظم (علیه السلام)- یونس گوید: کسی‌که امام کاظم (علیه السلام) را در منی دید به من خبرداد که روی پاهایش را از نوک انگشتان پا تا مفصل و از مفصل تا نوک انگشتان مسح می‌کند و می‌فرماید: «کار در مسح پاها راحت است، هرکس خواست، به‌طرف جلو [از مفصل به‌طرف نوک انگشتان] و هرکس خواست به‌طرف عقب [از نوک انگشتان به‌طرف مفصل] مسح می‌کند؛ چون این کار ان شاء الله از اموری است که در آن اختیار دارد».

Imam Kazim (peace be upon him): Yunus said: Someone who saw Imam Kazim (peace be upon him) at Mina informed me that he wiped the top of his feet from the tips of the toes to the joint and from the joint to the tips of the toes, and said: "The matter regarding wiping the feet is easy; whoever wishes may wipe forward [from the joint towards the tips of the toes], and whoever wishes may wipe backward [from the tips of the toes towards the joint], because this, Allah willing, is one of those matters in which one has a choice."

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)- યુનુસ કહે છે: જેણે ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)ને મિનામાં જોયા તેમણે મને ખબર આપી કે તેઓ પોતાના પગની ઉપરની બાજુને આંગળીઓની ટોચથી સાંધા સુધી અને સાંધાથી આંગળીઓની ટોચ સુધી મસહ કરતા હતા અને ફરમાવતા હતા: "પગનું મસહ કરવાનો મામલો સહેલ છે; જે ઈચ્છે તે આગળની બાજુ [સાંધાથી આંગળીઓની ટોચ તરફ] અને જે ઈચ્છે તે પાછળની બાજુ [આંગળીઓની ટોચથી સાંધા તરફ] મસહ કરે; કારણ કે આ કામ ઇન્શાઅલ્લાહ એવા મામલાઓમાંથી છે જેમાં તેને ઇખ્તિયાર છે."

#32 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًَْ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَر (علیه السلام) تَابِعْ بَیْنَ الْوُضُوءِ کَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ابْدَأْ بِالْوَجْهِ ثُمَ بِالْیَدَیْنِ ثُمَ امْسَحِ الرَّأْسَ وَ الرِّجْلَیْنِ وَ لَا تُقَدِّمَنَّ شَیْئاً بَیْنَ یَدَیْ شَیْءٍ تُخَالِفْ مَا أُمِرْتَ بِهِ وَ إِنْ غَسَلْتَ الذِّرَاعَ قَبْلَ الْوَجْهِ فَابْدَأْ بِالْوَجْهِ وَ أَعِدْ عَلَی الذِّرَاعِ وَ إِنْ مَسَحْتَ الرِّجْلَ قَبْلَ الرَّأْسِ فَامْسَحْ عَلَی الرَّأْسِ قَبْلَ الرِّجْلِ ثُمَّ أَعِدْ عَلَی الرِّجْلِ ابْدَأْ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ.

امام باقر (علیه السلام)- زراره گوید: امام باقر (علیه السلام) فرمود: وضویت را پی‌درپی بگیر. آن‌چنان که خدای عزّوجلّ گفته است؛ ابتدا به شستن صورتت بپرداز، بعد به شستن دو ساعد، بعد از آن به مسح سر، و در آخر به مسح دو پا. هیچ یک را بر دیگری مقدم نکن که فرمان خدا را مخالفت خواهی‌کرد. اگر ساعد خود را شستی، پیش از آن‌که صورت خود را بشویی، برگرد و صورت خود را بشوی و بعد از آن دوباره ساعد خود را بشوی. و اگر پای خود را مسح کردی، پیش از آن که سر خود را مسح کنی، برگرد، و سر خود را مسح کن و بعد از آن دوباره پای خود را مسح کن. هماره به آن عضوی ابتدا کن که خداوند عزّوجلّ ابتدا کرده است.

Imam Baqir (peace be upon him)- Zurara said: Imam Baqir (peace be upon him) said: Perform your wudu in succession, as Allah the Mighty and Majestic has said; begin with washing your face, then washing the two forearms, then wiping the head, and finally wiping the two feet. Do not put any one of them before another, for you will be opposing Allah's command. If you wash your forearm before you wash your face, go back and wash your face and then wash your forearm again. And if you wipe your foot before you wipe your head, go back and wipe your head and then wipe your foot again. Always begin with the limb which Allah the Mighty and Majestic has begun with.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)- ઝુરારહ કહે છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: તમારા વુઝુને ક્રમશઃ કરો, જેમ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ કહ્યું છે; પહેલા તમારા ચહેરાને ધોવાથી શરૂ કરો, પછી બંને હાથોને ધોવો, ત્યારબાદ માથાનું મસહ કરો, અને છેલ્લે બંને પગનું મસહ કરો. કોઈ એકને બીજા પર આગળ ન કરો, નહીંતર તમે અલ્લાહના હુકમનો વિરોધ કરશો. જો તમે ચહેરો ધોતા પહેલા હાથ ધોઈ લીધો, તો પાછા વળો અને ચહેરો ધુઓ અને ત્યારબાદ ફરીથી હાથ ધુઓ. અને જો તમે માથાનું મસહ કરતા પહેલા પગનું મસહ કરી લીધું, તો પાછા વળો અને માથાનું મસહ કરો અને ત્યારબાદ ફરીથી પગનું મસહ કરો. હંમેશા તે અંગથી શરૂ કરો જેનાથી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ શરૂ કર્યું છે.

#33 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: الْأُذُنَانِ لَیْسَا مِنَ الْوَجْهِ وَ لَا مِنَ الرَّأْسِ قَالَ وَ ذُکِرَ الْمَسْحُ فَقَالَ امْسَحْ عَلَی مُقَدَّمِ رَأْسِکَ وَ امْسَحْ عَلَی الْقَدَمَیْنِ وَ ابْدَأْ بِالشِّقِّ الْأَیْمَنِِ.

امام صادق (علیه السلام)- محمّدبن‌مسلم نقل می‌کند: امام صادق (علیه السلام) فرمود: «گوش‌ها از صورت نیستند و از سر [در اشاره به مسح سر] هم نیستند». از مسح، سخن گفت و فرمود: «بر جلوی سرت مسح بکش و بر دو پایت مسح بکش و از پای راست شروع کن».

Imam Sadiq (peace be upon him)- Muhammad ibn Muslim narrates: Imam Sadiq (peace be upon him) said: "The ears are not part of the face, nor are they part of the head [in reference to wiping the head]." Wiping was mentioned, and he said: "Wipe over the front of your head and wipe over your two feet, and begin with the right side."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)- મુહમ્મદ બિન મુસ્લિમ નકલ કરે છે: ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "કાન ચહેરાના ભાગ નથી અને માથાના [માથાના મસહના સંદર્ભમાં] પણ નથી." મસહ વિશે વાત થઈ તો તેઓએ ફરમાવ્યું: "તમારા માથાના આગળના ભાગ પર મસહ કરો અને તમારા બંને પગ પર મસહ કરો અને જમણી બાજુથી શરૂ કરો."

#34 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

عَنِ الْمُیَسِّرِ بْنِ ثَوْبَانَ قَالَ سَمِعْتُ عَلِیّاً (علیه السلام) یَقُولُ سَبَقَ الْکِتَابُ الْخُفَّیْنِ وَ الْخِمَار.

امام علی (علیه السلام)- میسّربن‌ثوبان گوید: شنیدم علی (علیه السلام) می‌گفت: «قرآن مسح کردن بر کفش‌ها و روسری را نسخ کرده است».

Imam Ali (peace be upon him)- Muyassir ibn Thawban said: I heard Ali (peace be upon him) saying: "The Qur'an has abrogated wiping over shoes and the head-covering."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)- મુયસ્સિર બિન સવ્બાન કહે છે: મેં અલી (અલયહિસ્સલામ)ને કહેતા સાંભળ્યા: "કુરઆને જૂતાઓ પર અને ઓઢણી પર મસહ કરવાને મન્સૂખ (નિરસ્ત) કરી દીધું છે."

#35 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًَْ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ جَمَعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَصْحَابَ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) وَ فِیهِمْ عَلِیٌّ (علیه السلام) فَقَالَ مَا تَقُولُونَ فِی الْمَسْحِ عَلَی الْخُفَّیْن؟ فَقَامَ الْمُغِیرَهًُْ بْنُ شُعْبَهًَْ فَقَالَ رَأَیْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَمْسَحُ عَلَی الْخُفَّیْنِ فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) قَبْلَ الْمَائِدَهًِْ أَوْ بَعْدَهَا؟ فَقَالَ لَا أَدْرِی فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) سَبَقَ الْکِتَابُ الْخُفَّیْنِ إِنَّمَا أُنْزِلَتِ الْمَائِدَهًُْ قَبْلَ أَنْ یُقْبَضَ بِشَهْرَیْنِ أَوْ ثَلَاثَهًٍْ.

امام باقر (علیه السلام)- زراره گوید: امام باقر (علیه السلام) فرمود: عمربن‌خطاب، اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را گرد آورد و علی (علیه السلام) نیز در میان ایشان بود و گفت: «رأیتان درباره‌ی مسح بر دو پای‌پوش چیست»؟ مغیرهًْ‌بن‌شعبه برخاست و گفت: «دیدم که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بر دو پای پوش مسح می‌کرد». علی (علیه السلام) گفت: «قبل از مائده یا بعد از آن»؟ مغیره گفت: «نمی‌دانم». علی (علیه السلام) فرمود: «قرآن مسح کردن بر کفش‌ها و روسری را نسخ کرده است. همانا مائده دو یا سه ماه پیش از رحلت رسول مکرم (صلی الله علیه و آله) نازل شده است».

Imam Baqir (peace be upon him)- Zurara said: Imam Baqir (peace be upon him) said: Umar ibn al-Khattab gathered the companions of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and Ali (peace be upon him) was among them, and he said: "What is your opinion regarding wiping over the two footwear?" Mughira ibn Shu'ba stood up and said: "I saw the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) wipe over the two footwear." Ali (peace be upon him) said: "Before al-Ma'ida [was revealed] or after it?" Mughira said: "I do not know." Ali (peace be upon him) said: "The Qur'an has abrogated wiping over shoes and the head-covering. Indeed, al-Ma'ida was revealed two or three months before the passing of the noble Messenger (peace be upon him and his family)."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)- ઝુરારહ કહે છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: ઉમર બિન ખત્તાબે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના સહાબીઓને એકઠા કર્યા અને અલી (અલયહિસ્સલામ) પણ તેઓમાં હાજર હતા, અને કહ્યું: "બંને પગરખાઓ પર મસહ કરવા વિશે તમારી શું રાય છે?" મુગીરહ બિન શોઅબહ ઊભા થયા અને કહ્યું: "મેં જોયું કે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) બંને પગરખા પર મસહ કરતા હતા." અલી (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "માઇદહ [નાઝિલ થવા] પહેલા કે તેના પછી?" મુગીરહએ કહ્યું: "ખબર નથી." અલી (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "કુરઆને જૂતાઓ પર અને ઓઢણી પર મસહ કરવાને મન્સૂખ કરી દીધું છે. ખરેખર માઇદહ (સૂરહ) મુકર્રમ રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની વફાતના બે અથવા ત્રણ મહિના પહેલા નાઝિલ થઈ છે."

#36 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْخُرَاسَانِیِّ رَفَعَ الْحَدِیثَ قَالَ أَتَی أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنِ الْمَسْحِ عَلَی الْخُفَّیْنِ فَأَطْرَقَ فِی الْأَرْضِ مَلِیّاً ثُمَ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ یَا هَذَا إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَمَرَ عِبَادَهُ بِالطَّهَارَهًِْ وَ قَسَمَهَا عَلَی الْجَوَارِحِ فَجَعَلَ لِلْوَجْهِ مِنْهُ نَصِیباً وَ جَعَلَ لِلْیَدَیْنِ مِنْهُ نَصِیباً وَ جَعَلَ لِلرَّأْسِ مِنْهُ نَصِیباً وَ جَعَلَ لِلرِّجْلَیْنِ مِنْهُ نَصِیباً فَإِنْ کَانَتَا خُفَّاکَ مِنْ هَذِهِ الْأَجْزَاءِ فَامْسَحْ عَلَیْهَا.

امام علی (علیه السلام)- از محمّدبن‌احمد خراسانی روایت است: مردی نزد امیرالمؤمنین (علیه السلام) آمد و درباره‌ی مسح روی پایپوش ها پرسید. امام مدّتی به زمین خیره ماند و آنگاه سر برداشت و فرمود: «ای مرد! خدای تعالی بندگانش را به پاکیزگی فراخوانده است و آن را بر اندام‌ها پخش نمود و برای صورت بهره‌ای از آن نهاد و برای سر بهره‌ای و برای دست‌ها قسمتی و برای پاها نیز نصیبی مشخص نمود. پس اگر پایپوش‌های تو بخشی از این اندام هستند، بر آن‌ها مسح بکش».

Imam Ali (peace be upon him): It is narrated from Muhammad ibn Ahmad al-Khurasani: A man came to Amir al-Mu'minin (peace be upon him) and asked him about wiping over footwear. The Imam stared at the ground for a while, then raised his head and said: "O man! Allah the Exalted has called His servants to purity and distributed it over the limbs, appointing a share of it for the face, a share for the head, a portion for the hands, and a share for the feet as well. So if your footwear are part of these limbs, then wipe over them."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન અહમદ ખુરાસાનીથી રિવાયત છે: એક માણસ અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)ની પાસે આવ્યો અને પગરખાં પર મસ્હ કરવા વિશે પૂછ્યું. ઇમામ થોડી વાર જમીન તરફ જોતા રહ્યા, પછી માથું ઊંચું કર્યું અને ફરમાવ્યું: "ઓ માણસ! અલ્લાહ તઆલાએ પોતાના બંદાઓને પાકીઝગી તરફ બોલાવ્યા છે અને તેને અંગો પર વહેંચી છે; ચહેરા માટે તેમાંથી એક ભાગ, માથા માટે એક ભાગ, હાથો માટે એક ભાગ અને પગો માટે પણ એક ભાગ નક્કી કર્યો છે. તો જો તમારા પગરખાં આ અંગોનો ભાગ હોય, તો તેમના પર મસ્હ કરો."

#37 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ (علیه السلام) عَنِ الْمَسْحِ عَلَی الْقَدَمَیْنِ کَیْفَ هُوَ فَوَضَعَ کَفَّهُ عَلَی الْأَصَابِعِ ثُمَّ مَسَحَهَا إِلَی الْکَعْبَیْنِ فَقُلْتُ لَهُ لَوْ أَنَّ رَجُلًا قَالَ بِإِصْبَعَیْنِ مِنْ أَصَابِعِهِ هَکَذَا إِلَی الْکَعْبَیْنِ قَالَ لَا إِلَّا بِکَفِّهِ کُلِّهَا.

امام رضا (علیه السلام)- از احمدبن‌محمّد روایت است که گفت: از امام رضا (علیه السلام) پرسیدم: «مسح بر قدمین به چه کیفیّت است»؟ پس آن حضرت در مقام بیان آن درآمده، کف دست مبارک خود را بر انگشتان گذاشتند و بعد از آن مسح‌کردند تا کعبین. بعد از آنکه حضرت کیفیّت مسح را به این طریق بیان نمود، گفتم: «اگر چنانچه شخصی به دو انگشت به این طریق مسح کند تا کعبین»؟ پس آن حضرت فرمود: «نه، مگر آنکه به تمام کف خود تمام پشت پای را مسح کند».

Imam al-Rida (peace be upon him): It is narrated from Ahmad ibn Muhammad who said: I asked Imam al-Rida (peace be upon him): "How is the wiping over the feet performed?" So the Imam, proceeding to explain it, placed his blessed palm on the toes and then wiped up to the ankles. After the Imam had explained the manner of wiping in this way, I said: "What if a person wipes with two fingers in this manner up to the ankles?" The Imam said: "No, unless he wipes the entire top of the foot with his whole palm."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): અહમદ બિન મુહમ્મદથી રિવાયત છે કે તેમણે કહ્યું: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "પગો પર મસ્હની રીત કેવી છે?" તો તે હઝરતે તેને સમજાવવા માટે પોતાના મુબારક હાથની હથેળી આંગળીઓ પર મૂકી અને પછી કઅબૈન (ઘૂંટી) સુધી મસ્હ કર્યું. તે હઝરતે આ રીતે મસ્હની રીત સમજાવ્યા પછી, મેં કહ્યું: "જો કોઈ વ્યક્તિ બે આંગળીઓથી આ રીતે કઅબૈન સુધી મસ્હ કરે તો?" તો તે હઝરતે ફરમાવ્યું: "નહીં, સિવાય કે તે પોતાની આખી હથેળીથી પગની આખી ઉપરની બાજુ પર મસ્હ કરે."

#38 صورت و دست‌ها را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کنید Wash your faces and your hands up to the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles મોઢું અને હાથ કોણી સુધી ધુઓ; અને માથા તથા પગ પર ઘૂંટી ના ઊભાર સુધી મસહ કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ مَنْ تَوَضَّأَ فَذَکَرَ اسْمَ اللهِ طَهُرَ جَمِیعُ جَسَدِهِ وَ کَانَ الْوُضُوءُ إِلَی الْوُضُوءِ کَفَّارَهًًْ لِمَا بَیْنَهُمَا مِنَ الذُّنُوبِ وَ مَنْ لَمْ یُسَمِّ لَمْ یَطْهُرْ مِنْ جَسَدِهِ إِلَّا مَا أَصَابَهُ الْمَاءُ.

امام صادق (علیه السلام)- هرکس وضو بسازد و خدا را یادکند یا بسم الله بگوید تمام بدنش پاک می‌شود و از این وضو تا وضوی دیگر کفّاره گناهان بین دو وضو خواهد بود، و هرکس نام خدا را نبرد از بدنش جز آن مقدار که آب به آن رسیده پاک نمی‌شود.

Imam Sadiq (peace be upon him): Whoever performs wudu and remembers Allah, or says Bismillah, his entire body becomes pure, and from this wudu until the next wudu it will be an expiation for the sins committed between the two. And whoever does not mention the name of Allah, nothing of his body becomes pure except that portion which the water has reached.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જે કોઈ વુઝૂ કરે અને અલ્લાહને યાદ કરે અથવા બિસ્મિલ્લાહ કહે, તેનું આખું શરીર પાક થઈ જાય છે, અને આ વુઝૂથી બીજા વુઝૂ સુધી બે વુઝૂ વચ્ચેના ગુનાહોનું કફ્ફારો હશે, અને જે કોઈ અલ્લાહનું નામ ન લે તેના શરીરમાંથી માત્ર તે ભાગ પાક થાય છે જ્યાં પાણી પહોંચ્યું હોય.

#39 و اگر جنب باشید، خود را بشویید [و غسل کنید] And if you are in a state of janabah, purify yourselves અને જો તમે જુનુબ હો, તો પોતાને ધુઓ [અને ગુસ્લ કરો]

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَن مُحَمَّدِبْنِ‌مُسْلِمٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی‎جَعْفَرٍ (علیه السلام) إِنَّ أَهْلَ الْکُوفَهًِْ یَرْوُونَ عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) أَنَّهُ کَانَ یَأْمُرُ بِالْوُضُوءِ قَبْلَ الْغُسْلِ مِنَ الْجَنَابَهًِْ قَالَ کَذَبُوا عَلَی عَلِیٍّ (علیه السلام) مَا وَجَدْنَا ذَلِکَ فِی کِتَابِ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ اللَّهُ تَعَالَی: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا.

امام باقر (علیه السلام)- محمّدبن‌مسلم گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: «اهل کوفه از علی (علیه السلام) روایت می‌کنند که ایشان قبل از غسل جنابت، به وضو امر می‌کرد». فرمود: «بر علی (علیه السلام) دروغ بستند. آن را در کتاب علی (علیه السلام) نیافتیم. خدای تعالی فرمود: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا».

Imam Baqir (peace be upon him): Muhammad ibn Muslim says: I said to Imam Baqir (peace be upon him): "The people of Kufa narrate from Imam Ali (peace be upon him) that he used to order wudu before the ghusl of janabah." He said: "They have lied about Imam Ali (peace be upon him). We have not found that in the book of Imam Ali (peace be upon him). Allah the Exalted said: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا [And if you are in a state of janabah, then purify yourselves]."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન મુસ્લિમ કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "કૂફાવાળાઓ ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત કરે છે કે તેઓ જનાબતના ગુસ્લ પહેલાં વુઝૂનો હુકમ આપતા હતા." ફરમાવ્યું: "તેમણે ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) પર જૂઠ બોલ્યું છે. અમે તે ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)ના પુસ્તકમાં નથી પામ્યા. અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا [અને જો તમે જનાબતની હાલતમાં હો, તો પોતાને પાક કરો]."

#40 و اگر جنب باشید، خود را بشویید [و غسل کنید] And if you are in a state of janabah, purify yourselves અને જો તમે જુનુબ હો, તો પોતાને ધુઓ [અને ગુસ્લ કરો]

الصّادقین ( عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا (قَالَ: سَأَلْتُهُ مَتَی یَجِبُ الْغُسْلُ عَلَی الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَهًِْ فَقَالَ إِذَا أَدْخَلَهُ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ وَ الْمَهْرُ وَ الرَّجْمُ.

امام باقر و امام صادق (علیها السلام)- محمّدبن‌مسلم گوید: از یکی از ایشان پرسیدم: «غسل جنابت کی واجب می‌شود»؟ آن حضرت گفت: «موقعی‌که آلت تناسلی مرد، داخل فرج زن شود، غسل و کابین و سنگسارکردن، واجب می‌شود».

Imam Baqir and Imam Sadiq (peace be upon them): Muhammad ibn Muslim says: I asked one of them: "When does the ghusl of janabah become obligatory?" He said: "When the male organ enters the woman's private part, then the ghusl, the dowry, and the stoning become obligatory."

ઇમામ બાકિર અને ઇમામ સાદિક (અલયહિમસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન મુસ્લિમ કહે છે: મેં તેમાંથી એકને પૂછ્યું: "જનાબતનો ગુસ્લ ક્યારે વાજિબ થાય છે?" તે હઝરતે ફરમાવ્યું: "જ્યારે પુરુષનું જનનાંગ સ્ત્રીના ફર્જમાં દાખલ થાય, ત્યારે ગુસ્લ, મહર અને સંગસાર (પથ્થરમારો) વાજિબ થઈ જાય છે."

#41 و اگر جنب باشید، خود را بشویید [و غسل کنید] And if you are in a state of janabah, purify yourselves અને જો તમે જુનુબ હો, તો પોતાને ધુઓ [અને ગુસ્લ કરો]

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ قَالَ: سَأَلْتُ الرِّضَا (علیه السلام) عَنِ الرَّجُلِ یُجَامِعُ الْمَرْأَهًَْ قَرِیباً مِنَ الْفَرْجِ فَلَا یُنْزِلَانِ مَتَی یَجِبُ الْغُسْلُ فَقَالَ إِذَا الْتَقَی الْخِتَانَانِ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ فَقُلْتُ الْتِقَاءُ الْخِتَانَیْنِ هُوَ غَیْبُوبَهًُْ الْحَشَفَهًِْ؟ قَالَ نَعَمْ.

امام رضا (علیه السلام)- محمّدبن‌اسماعیل گوید: به امام رضا (علیه السلام) عرض کردم: «کسی که با همسر خود مباشرت می‌کند، امّا دخول نمی‌کند و انزال هم صورت نمی‌گیرد، آیا جنب می‌شود»؟ امام رضا (علیه السلام) گفت: «هرگاه که ختنه‌گاه مرد با ختنه‌گاه زن تماس پیدا کند، غسل جنابت بر هر دو واجب می‌شود». من گفتم: «تماس ختنه‌گاه، همان پنهان شدن سر آلت است»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «آری».

Imam Rida (peace be upon him): Muhammad ibn Isma'il says: I said to Imam Rida (peace be upon him): 'Someone who is intimate with his wife but does not penetrate and no ejaculation occurs — does he become junub?' Imam Rida (peace be upon him) said: 'Whenever the circumcision point of the man contacts the circumcision point of the woman, ghusl of janabah becomes obligatory on both.' I said: 'The contact of the two circumcision points — is that the disappearance of the head of the organ?' The Imam (peace be upon him) said: 'Yes.'

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન ઇસ્માઇલ કહે છે: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: 'જે વ્યક્તિ પોતાની પત્ની સાથે સંભોગ કરે છે, પરંતુ દાખલ થતું નથી અને ઇન્ઝાલ (વીર્યસ્ખલન) પણ થતું નથી, શું તે જુનુબ થાય છે?' ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'જ્યારે પુરુષની ખતના-જગ્યા સ્ત્રીની ખતના-જગ્યાને સ્પર્શે, ત્યારે બંને પર ગુસ્લે જનાબત વાજિબ થઈ જાય છે.' મેં કહ્યું: 'ખતના-જગ્યાનો સ્પર્શ, એ જ અંગનું માથું છુપાઈ જવું છે?' ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'હા.'

#42 و اگر جنب باشید، خود را بشویید [و غسل کنید] And if you are in a state of janabah, purify yourselves અને જો તમે જુનુબ હો, તો પોતાને ધુઓ [અને ગુસ્લ કરો]

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

جَاءَ نَفَرٌ مِنَ الْیَهُودِ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَسَأَلَهُ أَعْلَمُهُمْ عَنْ مَسَائِلَ وَ کَانَ فِیمَا سَأَلَهُ أَنْ قَالَ لِأَیِ شَیْءٍ أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَی بِالاغْتِسَالِ مِنَ الْجَنَابَهًِْ وَ لَمْ یَأْمُرْ بِالْغُسْلِ مِنَ الْغَائِطِ وَ الْبَوْلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنَّ آدَمَ لَمَّا أَکَلَ مِنَ الشَّجَرَهًِْ دَبَّ ذَلِکَ فِی عُرُوقِهِ وَ شَعْرِهِ وَ بَشَرِهِ فَإِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ أَهْلَهُ خَرَجَ الْمَاءُ مِنْ کُلِّ عِرْقٍ وَ شَعْرَهًٍْ فِی جَسَدِهِ فَأَوْجَبَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَی ذُرِّیَّتِهِ الِاغْتِسَالَ مِنَ الْجَنَابَهًِْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ وَ الْبَوْلُ یَخْرُجُ مِنْ فَضْلَهًِْ الشَّرَابِ الَّذِی یَشْرَبُهُ الْإِنْسَانُ وَ الْغَائِطُ یَخْرُجُ مِنْ فَضْلَهًِْ الطَّعَامِ الَّذِی یَأْکُلُهُ الْإِنْسَانُ فَعَلَیْهِ مِنْ ذَلِکَ الْوُضُوءُ قَالَ الْیَهُودِیُّ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله).

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- عدّه‌ای از یهود خدمت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رسیدند و داناترین آنان از آن حضرت پرسش‌هایی کرد و در میان آن سؤال‌ها یکی این بود که: «به چه سبب خداوند تعالی به غسل از جنابت امر فرموده ولی به غسل از بول و غائط امر نفرموده است»؟ رسول خدا (صلی الله علیه و آله) پاسخ فرمود: «همانا آدم (علیه السلام) ابوالبشر هنگامی که از میوه‌ی آن درخت خورد، نوش و لذّت آن در رگ‌ها و موی و پوستش جریان یافت، پس هنگامی‌که مرد با همسرش نزدیکی‌کند آب منی از هر رگ و مویی که در بدن اوست خارج می‌گردد، پس خداوند عزّوجلّ بر ذرّیّه و نسل او غسل از جنابت را تا روز قیامت واجب ساخته است، ولی بول ما زاد و سموم آنچه که انسان می‌نوشد، می‌باشد که از بدن خارج می‌شود، و غائط ما زاد خوراکی است که آدمی خورده و به آن شکل خارج می‌گردد. پس به سبب آن وضو بر او لازم می‌آید». آن مرد یهودی گفت: «ای محمّد (صلی الله علیه و آله) راست گفتی».

The Prophet (peace be upon him and his family): A group of Jews came to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and the most learned among them asked him questions, and among those questions was this: 'For what reason has Allah the Exalted commanded ghusl for janabah, but has not commanded ghusl for urine and stool?' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) answered: 'Indeed, when Adam (peace be upon him), the father of mankind, ate from the fruit of that tree, its sweetness and pleasure flowed into his veins, his hair and his skin. So when a man is intimate with his wife, the water of semen comes out of every vein and hair in his body. Therefore Allah the Mighty and Majestic made ghusl of janabah obligatory on his progeny and descendants until the Day of Resurrection. But urine is the surplus and toxins of what a person drinks, which is expelled from the body; and stool is the surplus of the food that a person has eaten and is expelled in that form. So because of that, wudu is required of him.' That Jewish man said: 'O Muhammad (peace be upon him and his family), you have spoken the truth.'

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): યહૂદીઓમાંથી કેટલાક લોકો રસૂલે ખુદા (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ખિદમતમાં આવ્યા અને તેમાંના સૌથી જ્ઞાની વ્યક્તિએ આપને કેટલાક પ્રશ્નો પૂછ્યા, અને તે પ્રશ્નોમાં એક આ હતો કે: 'કયા કારણે અલ્લાહ તઆલાએ જનાબતથી ગુસ્લનો હુકમ આપ્યો છે પરંતુ પેશાબ અને પાયખાનાથી ગુસ્લનો હુકમ આપ્યો નથી?' રસૂલે ખુદા (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ જવાબમાં ફરમાવ્યું: 'ખરેખર આદમ (અલયહિસ્સલામ) અબુલ-બશર (માનવજાતના પિતા) જ્યારે તે વૃક્ષના ફળમાંથી ખાધું, ત્યારે તેની મીઠાશ અને લિજ્જત તેમની નસો, વાળ અને ચામડીમાં ફેલાઈ ગઈ. તેથી જ્યારે પુરુષ પોતાની પત્ની સાથે સંભોગ કરે છે, ત્યારે તેના શરીરની દરેક નસ અને દરેક વાળમાંથી વીર્યનું પાણી બહાર નીકળે છે. તેથી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ તેમની ઔલાદ અને નસલ પર કયામતના દિવસ સુધી જનાબતથી ગુસ્લ વાજિબ કર્યો છે. પરંતુ પેશાબ એ છે જે માણસ જે પીવે છે તેનું વધારાનું અને ઝેરી તત્ત્વ છે, જે શરીરમાંથી બહાર નીકળે છે, અને પાયખાનું એ ખોરાકનું વધારાનું છે જે માણસે ખાધું છે અને તે સ્વરૂપે બહાર નીકળે છે. તેથી તેના કારણે તેના પર વુઝૂ લાઝિમ થાય છે.' તે યહૂદી માણસે કહ્યું: 'ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! તમે સાચું કહ્યું.'

#43 و اگر بیمار یا مسافر باشید، یا یکی از شما از محل پستی آمده [و قضای حاجت کرده]، یا با زنان آمیزش جنسی داشته‌اید، و آب [بر… And if you are ill or on a journey, or one of you has come from the place of relief, or you have had contact with women, and you find no water, then perform tayammum with clean earth, wiping your faces and your hands with it અને જો તમે બીમાર અથવા મુસાફર હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ નીચી જગ્યાએથી આવ્યો હોય [અને હાજત પૂરી કરી હોય], અથવા સ્ત્રીઓ સાથે સંભોગ કર્યો હોય, અને પાણી [ગુસલ અથવા વુઝૂ માટે] ન મળે, તો પાક જમીન પર તયમ્મુમ કરો; [આ રીતે કે] તેનાથી તમારા ચહેરા (કપાળ) અને હાથો પર મસહ કરો

وَ أَمَّا الرُّخْصَهًُْ الَّتِی هِیَ الْإِطْلَاقُ بَعْدَ النَّهْیِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَی فَرَضَ الْوُضُوءَ عَلَی عِبَادِهِ بِالْمَاءِ الطَّاهِرِ وَ کَذَلِکَ الْغُسْلُ مِنَ الْجَنَابَهًِْ فَقَالَ تَعَالَی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً فَالْفَرِیضَهًُْ مِنَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ الْغُسْلُ بِالْمَاءِ عِنْدَ وُجُودِهِ لَا یَجُوزُ غَیْرُهُ وَ الرُّخْصَهًُْ فِیهِ إِذَا لَمْ تَجِدِ الْمَاءَ الطَّاهِرَ التَّیَمُّمُ بِالتُّرَابِ مِنَ الصَّعِیدِ الطَّیِّبِ.

امام علی (علیه السلام)- و امّا رخصتی که اجازه بعد از نهی است این است که خدای تعالی [در مرحله‌ی اوّل] وضوی با آب پاک را بر بندگانش واجب کرد و همین‌طور است غسل جنابت [که باید با آب پاک باشد]. خدای تعالی فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً. پس واجب از طرف خدای عزّوجلّ غسل‌کردن با آب است و در صورت وجود آن، غیر آن جایز نیست و [در مرحله‌ی دوم] رخصت در آن وقتی‌که آب پاک نیافتی تیمّم بر خاک از زمین پاکیزه است.

Imam Ali (peace be upon him): As for the dispensation which is a permission after a prohibition — it is that Allah the Exalted [at the first stage] made wudu with pure water obligatory upon His servants, and likewise the ghusl of janabah [which must be with pure water]. Allah the Exalted said: يا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً [O you who believe! when you rise up to prayer, wash your faces and your hands as far as the elbows, and wipe your heads and your feet to the ankles; and if you are under an obligation to perform a total ablution, then wash (yourselves); and if you are sick or on a journey, or one of you comes from the privy, or you have touched the women, and you cannot find water, betake yourselves to pure earth]. So the obligation from Allah the Mighty and Majestic is ghusl with water, and when it is available, other than it is not permitted; and [at the second stage] the dispensation in it, when you do not find pure water, is tayammum with dust from clean earth.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અને જે રુખ્સત (છૂટ) છે જે નહી (મનાઈ) પછીની પરવાનગી છે, તે એ છે કે અલ્લાહ તઆલાએ [પ્રથમ તબક્કામાં] પોતાના બંદાઓ પર પાક પાણીથી વુઝૂ કરવાનું વાજિબ કર્યું, અને એ જ પ્રમાણે જનાબતનો ગુસ્લ [જે પાક પાણીથી હોવો જોઈએ]. અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: يا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً [ઓ ઈમાન લાવનારાઓ! જ્યારે તમે નમાઝ માટે ઊભા થાઓ, ત્યારે તમારા ચહેરા અને કોણી સુધીના તમારા હાથ ધુઓ, અને તમારા માથા પર અને પગની ઘૂંટીઓ સુધીના પગ પર મસહ કરો; અને જો તમે જુનુબ હો, તો ગુસ્લ કરો; અને જો તમે બીમાર હો, અથવા સફર પર હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ પાયખાનાથી આવ્યો હોય, અથવા તમે સ્ત્રીઓને સ્પર્શ્યા હો, અને પાણી ન મળે, તો પાક માટી પર તયમ્મુમ કરો]. તેથી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ તરફથી વાજિબ એ છે કે પાણીથી ગુસ્લ કરવો, અને તેની હાજરીમાં તેના સિવાય જાઈઝ નથી, અને [બીજા તબક્કામાં] તેમાં રુખ્સત એ છે કે જ્યારે તમને પાક પાણી ન મળે, ત્યારે પાક ધરતીની માટી પર તયમ્મુમ કરવો.

#44 و اگر بیمار یا مسافر باشید، یا یکی از شما از محل پستی آمده [و قضای حاجت کرده]، یا با زنان آمیزش جنسی داشته‌اید، و آب [بر… And if you are ill or on a journey, or one of you has come from the place of relief, or you have had contact with women, and you find no water, then perform tayammum with clean earth, wiping your faces and your hands with it અને જો તમે બીમાર અથવા મુસાફર હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ નીચી જગ્યાએથી આવ્યો હોય [અને હાજત પૂરી કરી હોય], અથવા સ્ત્રીઓ સાથે સંભોગ કર્યો હોય, અને પાણી [ગુસલ અથવા વુઝૂ માટે] ન મળે, તો પાક જમીન પર તયમ્મુમ કરો; [આ રીતે કે] તેનાથી તમારા ચહેરા (કપાળ) અને હાથો પર મસહ કરો

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

عَنْ زُرَارَهًَْ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنِ التَّیَمُّمِ فَقَال: إِنَّ عَمَّارَ‌بْنَ‌یَاسِرٍ أَتَی رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ أَجْنَبْتُ وَ لَیْسَ مَعِی مَاءٌ فَقَالَ فَکَیْفَ صَنَعْتَ یَا عَمَّارُ قَالَ نَزَعْتُ ثِیَابِی ثُمَّ تَمَعَّکْتُ عَلَی الصَّعِیدِ فَقَالَ هَکَذَا یَصْنَعُ الْحِمَارُ إِنَّمَا قَالَ اللَّهُ: فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ ثُمَّ وَضَعَ یَدَیْهِ جَمِیعاً عَلَی الصَّعِیدِ ثُمَّ مَسَحَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ مِنْهُ بَیْنَ عَیْنَیْهِ إِلَی أَسْفَلِ حَاجِبَیْهِ ثُمَّ دَلَکَ إِحْدَی یَدَیْهِ بِالْأُخْرَی عَلَی ظَهْرِ الْکَفِّ بَدَأَ بِالْیُمْنَی.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- زراره گوید: از امام باقر (علیه السلام) در مورد تیمم پرسیدم. ایشان فرمود: «عماربن‌یاسر نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله) آمد و گفت: «جنب شدم و آبی نداشتم». پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «آنگاه چه کردی ای عمار»؟ و گفت: «لباسم را درآوردم و در خاک غلتیدم». پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «خرها این چنین می‌کنند. همانا خداوند فرموده است: فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ آنگاه تمام هر دو کف دست خود را بر زمین نهاد، آنگاه خاک آن‌ها را اندکی زدود، سپس از میان دو چشمش تا زیر دو ابرویش مسح کشید و آنگاه یک دستش را بر پشت دست دیگر مالید و ابتدا از دست راست شروع کرد».

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) — Zurara said: I asked Imam Baqir (peace be upon him) about tayammum. He said: 'Ammar ibn Yasir came to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and said, "I became junub and I had no water." The Prophet (peace be upon him and his family) said, "Then what did you do, O Ammar?" He said, "I took off my clothes and rolled in the dust." The Prophet (peace be upon him and his family) said, "Donkeys do that. Indeed Allah has said: فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ [So wipe your faces and your hands with it]." Then he placed both of his palms fully on the ground, then he shook the dust off them a little, then he wiped from between his two eyes down to below his two eyebrows, and then he rubbed one hand over the back of the other, beginning with the right hand.'

અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) — ઝુરારહ કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) ને તયમ્મુમ વિશે પૂછ્યું. તેમણે ફરમાવ્યું: 'અમ્માર બિન યાસિર અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવ્યા અને કહ્યું, "હું જુનુબ થઈ ગયો અને મારી પાસે પાણી ન હતું." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું, "તો પછી તેં શું કર્યું, ઓ અમ્માર?" તેમણે કહ્યું, "મેં મારા કપડાં ઉતાર્યાં અને માટીમાં આળોટ્યો." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું, "ગધેડાઓ આવું કરે છે. ખરેખર અલ્લાહે ફરમાવ્યું છે: فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ [તો તમારા ચહેરા અને તમારા હાથો પર તેનાથી મસહ કરો]." પછી તેમણે પોતાની બંને હથેળીઓ સંપૂર્ણ રીતે જમીન પર મૂકી, પછી તેમની ઉપરથી માટીને થોડી ખંખેરી, પછી પોતાની બે આંખો વચ્ચેથી લઈને પોતાની બે ભ્રમરોની નીચે સુધી મસહ કર્યું, અને પછી એક હાથને બીજા હાથની પીઠ પર ફેરવ્યો અને જમણા હાથથી શરૂઆત કરી.'

#45 و اگر بیمار یا مسافر باشید، یا یکی از شما از محل پستی آمده [و قضای حاجت کرده]، یا با زنان آمیزش جنسی داشته‌اید، و آب [بر… And if you are ill or on a journey, or one of you has come from the place of relief, or you have had contact with women, and you find no water, then perform tayammum with clean earth, wiping your faces and your hands with it અને જો તમે બીમાર અથવા મુસાફર હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ નીચી જગ્યાએથી આવ્યો હોય [અને હાજત પૂરી કરી હોય], અથવા સ્ત્રીઓ સાથે સંભોગ કર્યો હોય, અને પાણી [ગુસલ અથવા વુઝૂ માટે] ન મળે, તો પાક જમીન પર તયમ્મુમ કરો; [આ રીતે કે] તેનાથી તમારા ચહેરા (કપાળ) અને હાથો પર મસહ કરો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فَرَضَ اللَّهُ الْغَسْلَ عَلَی الْوَجْهِ وَ الذِّرَاعَیْنِ وَ الْمَسْحَ عَلَی الرَّأْسِ وَ الْقَدَمَیْنِ فَلَمَّا جَاءَ حَالُ السَّفَرِ وَ الْمَرَضِ وَ الضَّرُورَهًِْ وَضَعَ اللَّهُ الْغَسْلَ وَ أَثْبَتَ الْغَسْلَ مَسْحاً فَقَالَ: وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ إلیوَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ.

امام باقر (علیه السلام)- خداوند، شستن را بر صورت، دو ساق دست، و مسح سر و دو پا را واجب گردانید و چون حالت‌های سفر و بیماری و ضرورت پیش آمد، خداوند غسل را از عهده برداشت و غسل را به شکل مسح واجب گردانید و فرمود: وَإِن کُنتُم مَّرْضَی أَوْ علَی سَفَرٍ أَوْ جَاء أَحَدٌ مَّنکُم مِّنَ الْغَائِطِ أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَیَمَّمُواْ صَعیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ.

Imam Baqir (peace be upon him): Allah made obligatory the washing of the face and the two forearms, and the wiping of the head and the two feet. Then, when the states of travel, illness and necessity arose, Allah lifted the washing and established the washing as wiping, and said: وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَیَمَّمُواْ صَعیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ [And if you are sick or on a journey, or one of you has come from the privy, or you have touched women, and you cannot find water, then betake yourselves to pure earth and wipe your faces and your hands with it].

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહે ચહેરો અને બે કલાઈઓ ધોવાનું, અને માથા તથા બે પગ પર મસહ કરવાનું ફરજ કર્યું. પછી જ્યારે સફર, બીમારી અને મજબૂરીની હાલતો પેશ આવી, ત્યારે અલ્લાહે ગુસ્લને ઉઠાવી લીધું અને ગુસ્લને મસહના રૂપમાં કાયમ કર્યું, અને ફરમાવ્યું: وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَیَمَّمُواْ صَعیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ [અને જો તમે બીમાર હો, અથવા સફરમાં હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ કઝાએ હાજત કરીને આવ્યો હોય, અથવા તમે સ્ત્રીઓ સાથે સંભોગ કર્યો હોય, અને તમને પાણી ન મળે, તો પવિત્ર માટીથી તયમ્મુમ કરો અને તમારા ચહેરા અને તમારા હાથો પર તેનાથી મસહ કરો].

#46 و اگر بیمار یا مسافر باشید، یا یکی از شما از محل پستی آمده [و قضای حاجت کرده]، یا با زنان آمیزش جنسی داشته‌اید، و آب [بر… And if you are ill or on a journey, or one of you has come from the place of relief, or you have had contact with women, and you find no water, then perform tayammum with clean earth, wiping your faces and your hands with it અને જો તમે બીમાર અથવા મુસાફર હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ નીચી જગ્યાએથી આવ્યો હોય [અને હાજત પૂરી કરી હોય], અથવા સ્ત્રીઓ સાથે સંભોગ કર્યો હોય, અને પાણી [ગુસલ અથવા વુઝૂ માટે] ન મળે, તો પાક જમીન પર તયમ્મુમ કરો; [આ રીતે કે] તેનાથી તમારા ચહેરા (કપાળ) અને હાથો પર મસહ કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ عُبَیْدبْنِ‌زُرَارَهًَْ قَالَ قُلْتُ لَهُ هَلْ عَلَی الْمَرْأَهًِْ غُسْلٌ مِنْ جَنَابَتِهَا إِذَا لَمْ یَأْتِهَا الرَّجُلُ قَالَ لَا وَ أَیُّکُمْ یَرْضَی أَنْ یَرَی أَوْ یَصْبِرُ عَلَی ذَلِکَ أَنْ یَرَی ابْنَتَهُ أَوْ أُخْتَهُ أَوْ أُمَّهُ أَوْ زَوْجَتَهُ أَوْ وَاحِدَهًًْ مِنْ قَرَابَتِهِ قَائِمَهًًْ تَغْتَسِلُ فَیَقُولَ مَا لَکِ فَتَقُولَ احْتَلَمْتُ وَ لَیْسَ لَهَا بَعْلٌ ثُمَّ قَالَ لَا لَیْسَ عَلَیْهِنَّ ذَاکَ وَ قَدْ وَضَعَ اللَّهُ ذَلِکَ عَلَیْکُمْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ لَمْ یَقُلْ ذَلِکَ لَهُنَّ.

امام صادق (علیه السلام)- عبیدبن‌زراره گفت: به امام (علیه السلام) عرض کردم: «آیا زنی که با او دخول نشده ولی جنب است، باید غسل نجابت کند»؟ فرمود: «نه، کدام یک از شما راضی بوده و تحمّل می‌کند که دختر، خواهر، کنیز، همسر یا یکی از خویشان خود را ببیند که دارد غسل می‌کند و از او بپرسد چه می‌کنی»؟ و او در جواب بگوید: «جنب شدم، در حالی که شوهر هم ندارد. خدای متعال فرمود: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا و مخصوص مردان است نه زنان».

Imam Sadiq (peace be upon him) — Ubayd ibn Zurara said: I said to the Imam (peace be upon him), "Is a woman with whom intercourse has not taken place, but who is junub, obliged to perform the ghusl of janaba?" He said: "No. Which of you would be pleased with, or endure, seeing his daughter, his sister, his slave-girl, his wife, or one of his female relatives standing and performing ghusl, and asking her, 'What are you doing?' — and she replies, 'I became junub,' while she has no husband? Allah the Exalted has said: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا [And if you are junub, then purify yourselves], and it is addressed specifically to men, not to women."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) — ઉબૈદ બિન ઝુરારહ કહે છે: મેં ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: 'શું એવી સ્ત્રી જેની સાથે સંભોગ ન થયો હોય પરંતુ તે જુનુબ હોય, જનાબતનું ગુસ્લ કરવું જોઈએ?' તેમણે ફરમાવ્યું: 'નહીં, તમારામાંથી કોણ રાજી થશે અને સહન કરશે કે તે પોતાની દીકરી, બહેન, કનીઝ, પત્ની અથવા પોતાના કોઈ સગાને જુએ કે તે ગુસ્લ કરી રહી છે, અને તેને પૂછે કે તું શું કરી રહી છે? અને તે જવાબમાં કહે: હું જુનુબ થઈ ગઈ છું, જ્યારે તેને પતિ પણ નથી. અલ્લાહ તઆલા એ ફરમાવ્યું: وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا [અને જો તમે જુનુબ હો, તો પવિત્ર થઈ જાઓ] અને તે ખાસ પુરુષો માટે છે, સ્ત્રીઓ માટે નહીં.'

#47 و اگر بیمار یا مسافر باشید، یا یکی از شما از محل پستی آمده [و قضای حاجت کرده]، یا با زنان آمیزش جنسی داشته‌اید، و آب [بر… And if you are ill or on a journey, or one of you has come from the place of relief, or you have had contact with women, and you find no water, then perform tayammum with clean earth, wiping your faces and your hands with it અને જો તમે બીમાર અથવા મુસાફર હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ નીચી જગ્યાએથી આવ્યો હોય [અને હાજત પૂરી કરી હોય], અથવા સ્ત્રીઓ સાથે સંભોગ કર્યો હોય, અને પાણી [ગુસલ અથવા વુઝૂ માટે] ન મળે, તો પાક જમીન પર તયમ્મુમ કરો; [આ રીતે કે] તેનાથી તમારા ચહેરા (કપાળ) અને હાથો પર મસહ કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ حَمَّادِ‌بْنِ‌عِیسَی عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ التَّیَمُّمِ فَتَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ: وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَیْدِیَهُما وَ قَالَ: فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ قَالَ: فَامْسَحْ عَلَی کَفَّیْکَ مِنْ حَیْثُ مَوْضِعِ الْقَطْعِ وَ قَالَ: وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا.

امام صادق (علیه السلام)- حمّادبن‌عیسی نقل می‌کند: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی تیمّم پرسیدند و ایشان این آیه را تلاوت کرد: وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعواْ أَیْدِیَهُمَا و فرمود: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ و نیز: «بر دو دستت از موضع قطع، مسح بکش». و نیز: «و پروردگار تو فراموشکار نیست. ( مریم/۶۴ )».

Imam Sadiq (peace be upon him) — Hammad ibn Isa reports: Imam Sadiq (peace be upon him) was asked about tayammum, and he recited this verse: وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعواْ أَیْدِیَهُمَا [As for the thief, male and female, cut off their hands], and he said: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [So wash your faces and your hands as far as the elbows], and also: "Wipe on your palms from the point of cutting." And also: "And your Lord is not forgetful. (Maryam/64)".

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) — હમ્માદ બિન ઈસા નકલ કરે છે: ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ને તયમ્મુમ વિશે પૂછવામાં આવ્યું અને તેમણે આ આયત તિલાવત કરી: وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعواْ أَیْدِیَهُمَا [ચોર પુરુષ અને ચોર સ્ત્રીના હાથ કાપી નાખો] અને ફરમાવ્યું: فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ [તો તમારા ચહેરા અને તમારા હાથો કોણી સુધી ધોઈ લો] અને પણ: 'તમારી બે હથેળીઓ પર કાપવાની જગ્યાએથી મસહ કરો.' અને પણ: 'અને તમારો પરવરદિગાર ભૂલનારો નથી. (મરયમ/૬૪)'.

#48 و اگر بیمار یا مسافر باشید، یا یکی از شما از محل پستی آمده [و قضای حاجت کرده]، یا با زنان آمیزش جنسی داشته‌اید، و آب [بر… And if you are ill or on a journey, or one of you has come from the place of relief, or you have had contact with women, and you find no water, then perform tayammum with clean earth, wiping your faces and your hands with it અને જો તમે બીમાર અથવા મુસાફર હો, અથવા તમારામાંથી કોઈ નીચી જગ્યાએથી આવ્યો હોય [અને હાજત પૂરી કરી હોય], અથવા સ્ત્રીઓ સાથે સંભોગ કર્યો હોય, અને પાણી [ગુસલ અથવા વુઝૂ માટે] ન મળે, તો પાક જમીન પર તયમ્મુમ કરો; [આ રીતે કે] તેનાથી તમારા ચહેરા (કપાળ) અને હાથો પર મસહ કરો

فقه‌الرّضا (علیه السلام) Fiqh al-Rida (peace be upon him) ફિકહુર્ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

اعْلَمُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ أَنَّ التَّیَمُّمَ غُسْلُ الْمُضْطَرِّ وَ وُضُوؤُهُ وَ هُوَ نِصْفُ الْوُضُوءِ فِی غَیْرِ ضَرُورَهًٍْ إِذَا لَمْ یُوجَدِ الْمَاءُ وَ لَیْسَ لَهُ أَنْ یَتَیَمَّمَ حَتَّی یَأْتِیَ إِلَی آخِرِ الْوَقْتِ أَوْ إِلَی أَنْ یَتَخَوَّفَ خُرُوجَ وَقْتِ الصَّلَاهًِْ وَ صِفَهًُْ التَّیَمُّمِ لِلْوُضُوءِ وَ الْجَنَابَهًِْ وَ سَائِرِ أَبْوَابِ الْغُسْلِ وَاحِدٌ وَ هُوَ أَنْ تَضْرِبَ بِیَدَیْکَ عَلَی الْأَرْضِ ضَرْبَهًًْ وَاحِدَهًًْ ثُمَّ تَمْسَحَ بِهِمَا وَجْهَکَ مِنْ حَدِّ الْحَاجِبَیْنِ إِلَی الذَّقَنِ وَ رُوِیَ مِنْ مَوْضِعِ السُّجُودِ مِنْ مَقَامِ الشَّعْرِ إِلَی طَرَفِ الْأَنْفِ ثُمَّ تَضْرِبُ بِهِمَا أُخْرَی فَتَمْسَحُ بِهِمَا الْکَفَّیْنِ مِنْ حَدِّ الزَّنْدِ وَ رُوِیَ مِنْ أُصُولِ الْأَصَابِعِ تَمْسَحُ بِالْیُسْرَی الْیُمْنَی وَ بِالْیُمْنَی الْیُسْرَی عَلَی هَذِهِ الصِّفَهًِْ وَ أَرْوِی إِذَا أَرَدْتَ التَّیَمُّمَ اضْرِبْ کَفَّیْکَ عَلَی الْأَرْضِ ضَرْبَهًًْ وَاحِدَهًًْ ثُمَّ تَضَعُ إِحْدَی یَدَیْکَ عَلَی الْأُخْرَی ثُمَّ تَمْسَحُ بِأَطْرَافِ أَصَابِعِکَ وَجْهَکَ مِنْ فَوْقِ حَاجِبَیْکَ وَ بَقِیَ مَا بَقِیَ ثُمَّ تَضَعُ أَصَابِعَکَ الْیُسْرَی عَلَی أَصَابِعِکَ الْیُمْنَی مِنْ أَصْلِ الْأَصَابِعِ مِنْ فَوْقِ الْکَفِّ ثُمَّ تُمِرُّهَا عَلَی مُقَدَّمِهَا عَلَی ظَهْرِ الْکَفِّ ثُمَّ تَضَعُ أَصَابِعَکَ الْیُمْنَی عَلَی أَصَابِعِکَ الْیُسْرَی فَتَصْنَعُ بِیَدِکَ الْیُمْنَی مَا صَنَعْتَ بِیَدِکَ الْیُسْرَی عَلَی الْیُمْنَی مَرَّهًًْ وَاحِدَهًًْ فَهَذَا هُوَ التَّیَمُّمُ وَ هُوَ الْوُضُوءُ التَّامُّ الْکَامِلُ فِی وَقْتِ الضَّرُورَهًِْ فَإِذَا قَدَرْتَ عَلَی الْمَاءِ انْتَقَضَ التَّیَمُّمُ وَ عَلَیْکَ إِعَادَهًُْ الْوُضُوءِ وَ الْغُسْلِ بِالْمَاءِ لِمَا تَسْتَأْنِفُ الصَّلَاهًَْ اللَّهُمَّ إِلَّا أَنْ تَقْدِرَ عَلَی الْمَاءِ وَ أَنْتَ فِی وَقْتٍ مِنَ الصَّلَاهًِْ الَّتِی صَلَّیْتَهَا بِالتَّیَمُّمِ فَتَطَهَّرُ وَ تُعِیدُ الصَّلَاهًَْ وَ نَرْوِی أَنَّ جَبْرَئِیلَ نَزَلَ إِلَی سَیِّدِنَا رَسُولِ اللَّهِ فِی الْوُضُوءِ بِغَسْلَیْنِ وَ مَسْحَیْنِ غَسْلِ الْوَجْهِ وَ الْیَدَیْنِ وَ مَسْحِ الرَّأْسِ وَ الرِّجْلَیْنِ ثُمَّ نَزَلَ فِی التَّیَمُّمِ بِإِسْقَاطِ الْمَسْحَیْنِ وَ جَعْلِ مَکَانِ مَوْضِعِ الْغَسْلِ مَسْحاً وَ نَرْوِی عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَبُّ الْمَاءِ وَ رَبُّ الصَّعِیدِ وَاحِدٌ وَ لَیْسَ لِلْمُتَیَمِّمِ أَنْ یَتَیَمَّمَ إِلَّا فِی آخِرِ الْوَقْتِ وَ إِنْ تَیَمَّمَ وَ صَلَّی قَبْلَ خُرُوجِ الْوَقْتِ ثُمَّ أَدْرَکَ الْمَاءَ وَ عَلَیْهِ الْوَقْتُ فَعَلَیْهِ أَنْ یُعِیدَ الصَّلَاهًَْ وَ الْوُضُوءَ وَ إِنْ مَرَّ بِمَاءٍ فَلَمْ یَتَوَضَّأْ وَ قَدْ کَانَ تَیَمَّمَ وَ صَلَّی فِی آخِرِ الْوَقْتِ وَ هُوَ یُرِیدُ مَاءً آخَرَ فَلَمْ یَبْلُغِ الْمَاءَ حَتَّی حَضَرَتِ الصَّلَاهًُْ الْأُخْرَی فَعَلَیْهِ أَنْ یُعِیدَ التَّیَمُّمَ لِأَنَّ مَمَرَّهُ بِالْمَاءِ نَقَضَ تَیَمُّمَهُ وَ قَدْ یُصَلِّی بِتَیَمُّمٍ وَاحِدٍ خَمْسَ صَلَوَاتٍ مَا لَمْ یُحْدِثْ حَدَثاً یُنْقَضُ بِهِ الْوُضُوءُ وَ تَتَیَمَّمُ لِلْجَنَابَهًِْ وَ الْحَائِضُ تَتَیَمَّمُ مِثْلَ تَیَمُّمِ الصَّلَاهًِْ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَرَضَ الطُّهْرَ فَجَعَلَ غَسْلَ الْوَجْهِ وَ الْیَدَیْنِ وَ مَسْحَ الرَّأْسِ وَ الرِّجْلَیْنِ وَ فَرَضَ الصَّلَاهًَْ أَرْبَعَ رَکَعَاتٍ فَجَعَلَ لِلْمُسَافِرِ رَکْعَتَیْنِ وَ وَضَعَ عَنْهُ الرَّکْعَتَیْنِ لَیْسَ فِیهِمَا الْقِرَاءَهًُْ وَ جَعَلَ لِلَّذِی لَا یَقْدِرُ عَلَی الْمَاءِ التَّیَمُّمَ مَسْحَ الْوَجْهِ وَ الْیَدَیْنِ وَ رَفَعَ عَنْهُ مَسْحَ الرَّأْسِ وَ الرِّجْلَیْنِ وَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً وَ الصَّعِیدُ الْمَوْضِعُ الْمُرْتَفِعُ عَنِ الْأَرْضِ وَ الطَّیِّبُ الَّذِی یَنْحَدِرُ عَنْهُ الْمَاءُ وَ قَدْ رُوِیَ أَنَّهُ یَمْسَحُ الرَّجُلُ عَلَی جَبِینَیْهِ وَ حَاجِبَیْهِ وَ یَمْسَحُ عَلَی ظَهْرِ کَفَّیْهِ فَإِذَا کَبَّرْتَ فِی صَلَاتِکَ تَکْبِیرَهًَْ الِافْتِتَاحِ وَ أُتِیتَ بِالْمَاءِ فَلَا تَقْطَعِ الصَّلَاهًَْ وَ لَا تَنْقُضْ تَیَمُّمَکَ وَ امْضِ فِی صِلَات.

فقه الرّضا (علیه السلام)- بدانید خداوند شما را بیامرزد، آگاه باشید که تیمّم برای مضطرّ به منزله غسل و وضو است، و در غیر حالت ضرورت نیز اگر کسی به آب دست نیابد تیمّم نصف وضو به شمار می آید، و جایز نیست که تیمّم کند مگر در اواخر وقت تعیین شده برای نماز و یا زمانی که بیم آن داشته باشد که وقت نماز در حال گذر است. شیوه تیمّم کردن برای وضو، جنابت و سایر موجبات غسل یکسان است به این ترتیب: یک بار با دستانت بر زمین می زنی، سپس با آن‌ها صورتت را از ابروها تا چانه مسح می نمایی، در برخی از روایت ها ذکر شده که از موضع سجده بر روی پیشانی از رستنگاه مو به سوی بینی مسح می شود، سپس بار دیگر دستانت را بر زمین می‌زنی و پشت دست راست را با کف دست چپ و پشت دست چپ را با کف دست راست از مُچ، و در روایتی دیگر از بیخ انگشتان، مسح می نمایی. و من روایت می کنم که هرگاه قصد تیمّم نمودی کف دستانت را یک بار بر زمین بکوب، سپس یکی از دستانت را روی دیگری قرار ده و با کناره انگشتانت صورتت را از بالای ابروهایت مسح می نمایی و قسمت های باقی مانده به همان حال باقی می ماند، سپس انگشتان دست چپ را از بیخ انگشتان و بالای کف بر روی انگشتان دست راست قرار می دهی، آن گاه آن ها را بر پشت دست می کشی، سپس انگشتان دست راست را بر روی انگشتان دست چپ قرار می دهی و همان کارهایی را که یک بار با دست چپ در مورد دست راست انجام دادی با دست راست در مورد دست چپ انجام می دهی. این شیوه تیمّم کردن است، تیمّم در هنگام ضرورت به منزله وضوی کامل است، و هرگاه به آب دست یابی تیمّم باطل می گردد و هنگام شروع نمازهای بعدی باید وضو و غسل را دوباره با آب انجام دهی، مگر به آب دست یابی و برای نمازی که آن را به جا آورده‌ای وقت داری پس باید تطهیر کنی و نماز را اعاده کنی. و روایت می کنیم که جبرئیل (علیه السلام) هنگام وضو بر مولایمان رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرود آمد و شستن صورت و دست ها و مسح سر و پاها را به ایشان وحی نمود، سپس هنگام تیمّم نیز فرود آمد و مسح سر و پاها را حذف و مسح صورت و دست ها را به جای شستن آن‌ها وضع نمود. همچنین از پیامبر (صلی الله علیه و آله) روایت می کنیم که فرمود: «پروردگار آب و خاک یکی است». و برای شخص تیمّم کننده جایز نیست جز در پایان وقت نماز تیمّم کند، و اگر قبل از به پایان رسیدن وقت نماز تیمّم کند و نماز بخواند سپس به آب دست یابد و وقت نماز همچنان باقی باشد، باید نماز و وضو را دوباره با استفاده از آب انجام دهد، و اگر بر آب گذر کند و وضو نگیرد و نماز را در آخر وقت با تیمّم به جا آورده باشد و طلب آب دیگری کند ولی تا فرا رسیدن نماز بعدی به آب نرسد باید دوباره تیمّم را تکرار کند، چراکه گذر کردن او بر آب باعث باطل شدن تیمّم می گردد. و با یک تیمّم امکان به جا آوردن نمازهای پنجگانه وجود دارد، البته به شرط اینکه آنچه باعث نقض وضو می گردد روی ندهد، و برای جنابت نیز می توانی تیمّم کنی و زن حائض نیز مانند تیمّم نماز تیمّم می کند. همانا خداوند متعال طهارت و پاکی را واجب گردانده است، پس شستن صورت و دستها و مسح سر و پاها را وضع نموده و نماز را در چهار رکعت واجب گردانده است، ولی برای مسافر دو رکعت را واجب گردانده و دو رکعت را به او تخفیف داده است و در دو رکعت باقیمانده نیز قرائت سوره وجود ندارد، همچنین برای کسی که به آب دست نمی یابد [یا توان استعمال آب را ندارد] مسح صورت و دست ها را وضع نموده و مسح سر و پاها را از میان برداشته است. خداوند متعال فرموده است: فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً و [صعید] به معنای مکان مرتفع زمین می باشد و [طیّب] زمینی است که آب از آن سرازیر می شود، و روایت شده است که شخص تیمّم کننده پیشانی، ابروها و پشت دستانش را مسح می کند، و آنگاه که تکبیرهًْ الإحرام گفتی و از قضا آب برایت فراهم شد، نماز را قطع نمی کنی و تیمّمت نیز باطل نمی شود و نمازت را پی بگیر.

Fiqh al-Rida (peace be upon him): Know — may Allah have mercy on you — be aware that tayammum for one in dire need takes the place of ghusl and wudu, and even outside a state of necessity, if a person does not find water, tayammum is counted as half of wudu. It is not permissible to perform tayammum except at the end of the time appointed for the prayer, or when one fears that the time of the prayer is passing. The manner of performing tayammum for wudu, janabah (major ritual impurity) and other causes of ghusl is the same, as follows: you strike the ground once with your hands, then with them you wipe your face from the eyebrows to the chin. In some narrations it is mentioned that the wiping is done from the place of prostration on the forehead, from the hairline down toward the nose. Then you strike your hands on the ground again and wipe the back of the right hand with the palm of the left, and the back of the left hand with the palm of the right, from the wrist — and in another narration, from the base of the fingers. And I narrate that whenever you intend tayammum, strike the palms of your hands once upon the ground, then place one of your hands upon the other, and with the edges of your fingers wipe your face from above your eyebrows, while the remaining parts remain as they are; then place the fingers of your left hand upon the fingers of your right hand from the base of the fingers and above the palm, and draw them across the back of the hand; then place the fingers of your right hand upon the fingers of your left hand, and do with the right hand upon the left what you did once with the left upon the right. This is the manner of tayammum. Tayammum in the time of necessity takes the place of complete wudu. Whenever you find water, the tayammum is nullified, and at the start of subsequent prayers you must perform wudu and ghusl anew with water — unless you find water and there is still time remaining for the prayer you have already performed, in which case you must purify yourself and repeat the prayer. And we narrate that Jibra'il (peace be upon him) descended upon our master the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) at the time of wudu and revealed to him the washing of the face and hands and the wiping of the head and feet; then he descended at the time of tayammum and removed the wiping of the head and feet, and set the wiping of the face and hands in place of their washing. We also narrate from the Prophet (peace be upon him and his family) that he said: "The Lord of the water and the Lord of the earth are one." It is not permissible for the person performing tayammum to perform it except at the end of the time of the prayer; and if he performs tayammum and prays before the time of the prayer ends and then finds water while the time of the prayer still remains, he must repeat the prayer and the wudu with water. If he passes by water and does not perform wudu, having performed tayammum and prayed at the end of the time, and he is seeking other water but does not reach water before the time of the next prayer arrives, he must repeat the tayammum, because his passing by the water nullified his tayammum. With a single tayammum it is possible to perform the five prayers, provided that nothing occurs which would nullify wudu. You may also perform tayammum for janabah, and the menstruating woman performs tayammum just as the tayammum for prayer. Indeed Allah the Exalted has made purification obligatory, and so has ordained the washing of the face and hands and the wiping of the head and feet, and has made the prayer obligatory as four rak'ahs, but for the traveller He has made it obligatory as two rak'ahs and lifted the two rak'ahs from him — and in the two rak'ahs that were lifted there is no recitation of the surah. Likewise, for the one who does not find water [or does not have the capacity to use water], He has ordained the wiping of the face and hands and has removed the wiping of the head and feet. Allah the Exalted has said: فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً [So betake yourselves to pure earth], and [sa'id] means the raised place of the earth, and [tayyib] is earth from which water flows down. It has been narrated that the one performing tayammum wipes his forehead, his eyebrows, and the back of his hands. And when you have said the takbirat al-ihram and water is then provided for you, you do not cut off the prayer, nor is your tayammum nullified — continue with your prayer.

ફિકહ અલ-રિઝા (અલયહિસ્સલામ): જાણો — અલ્લાહ તમારા પર રહમ કરે — સાવધાન રહો કે મજબૂર માટે તયમ્મુમ ગુસ્લ અને વુઝૂના સ્થાને છે, અને જરૂરિયાતની સ્થિતિ સિવાય પણ જો કોઈ પાણી ન મેળવે તો તયમ્મુમને અડધા વુઝૂ તરીકે ગણવામાં આવે છે. અને નમાઝ માટે નિર્ધારિત સમયના અંતિમ ભાગ સિવાય કે નમાઝનો સમય પસાર થઈ જવાનો ડર હોય ત્યારે સિવાય તયમ્મુમ કરવું જાઇઝ નથી. વુઝૂ, જનાબત અને ગુસ્લના અન્ય કારણો માટે તયમ્મુમ કરવાની રીત એક જ છે, આ પ્રમાણે: તું તારા હાથોથી એક વાર જમીન પર મારે, પછી તેમના વડે તારા ચહેરાને ભમ્મરોથી લઈને ચિબુક સુધી મસહ કરે. કેટલીક રિવાયતોમાં ઉલ્લેખ થયો છે કે કપાળ પર સજદાના સ્થાનેથી વાળના મૂળથી નાક તરફ મસહ કરવામાં આવે છે. પછી ફરીથી તારા હાથોને જમીન પર મારે અને ડાબા હાથની હથેળીથી જમણા હાથની પીઠ અને જમણા હાથની હથેળીથી ડાબા હાથની પીઠ, કાંડાથી — અને બીજી રિવાયતમાં આંગળીઓના મૂળથી — મસહ કરે. અને હું રિવાયત કરું છું કે જ્યારે પણ તયમ્મુમનો ઇરાદો કરે ત્યારે તારા હાથોની હથેળીઓને એક વાર જમીન પર માર, પછી તારા એક હાથને બીજા પર મૂક અને તારી આંગળીઓની કિનારીઓથી તારા ચહેરાને તારી ભમ્મરોની ઉપરથી મસહ કર, અને બાકીના ભાગો તે જ સ્થિતિમાં રહે. પછી ડાબા હાથની આંગળીઓને આંગળીઓના મૂળથી અને હથેળીની ઉપરથી જમણા હાથની આંગળીઓ પર મૂક, પછી તેમને હાથની પીઠ પર ફેરવ, પછી જમણા હાથની આંગળીઓને ડાબા હાથની આંગળીઓ પર મૂક અને જે કામો તેં ડાબા હાથ વડે જમણા હાથ પર એક વાર કર્યાં તે જ કામો જમણા હાથ વડે ડાબા હાથ પર કર. આ તયમ્મુમ કરવાની રીત છે. જરૂરિયાત વખતે તયમ્મુમ સંપૂર્ણ વુઝૂના સ્થાને છે, અને જ્યારે પણ પાણી મળે ત્યારે તયમ્મુમ બાતિલ થઈ જાય છે, અને પછીની નમાઝો શરૂ કરતી વખતે વુઝૂ અને ગુસ્લ ફરીથી પાણી વડે કરવા જોઈએ, સિવાય કે તું પાણી મેળવે અને જે નમાઝ તેં પઢી છે તેનો સમય બાકી હોય, તો તારે તહારત કરવી અને નમાઝને ફરીથી પઢવી જોઈએ. અને અમે રિવાયત કરીએ છીએ કે જીબ્રઈલ (અલયહિસ્સલામ) વુઝૂ સમયે અમારા મૌલા રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર ઊતર્યા અને તેમને ચહેરો અને હાથ ધોવાનું અને માથું અને પગનો મસહ કરવાનું વહી કર્યું, પછી તયમ્મુમ સમયે પણ ઊતર્યા અને માથું અને પગનો મસહ કાઢી નાખ્યો અને ચહેરો અને હાથોના ધોવાના સ્થાને તેમનો મસહ મૂક્યો. તેમજ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) થી અમે રિવાયત કરીએ છીએ કે તેમણે ફરમાવ્યું: "પાણીના રબ અને માટીના રબ એક જ છે." અને તયમ્મુમ કરનાર માટે નમાઝના સમયના અંતિમ ભાગ સિવાય તયમ્મુમ કરવું જાઇઝ નથી, અને જો તે નમાઝના સમયના પૂરા થવા પહેલાં તયમ્મુમ કરે અને નમાઝ પઢે, પછી પાણી મેળવે અને નમાઝનો સમય હજુ બાકી હોય, તો તેણે નમાઝ અને વુઝૂને ફરીથી પાણી વડે કરવા જોઈએ. અને જો તે પાણી પરથી પસાર થાય અને વુઝૂ ન કરે અને નમાઝને સમયના અંતમાં તયમ્મુમ સાથે અદા કરે અને બીજા પાણીની શોધમાં હોય પરંતુ પછીની નમાઝ આવે ત્યાં સુધી પાણી ન પહોંચે તો તેણે ફરીથી તયમ્મુમ કરવું જોઈએ, કારણ કે તેનું પાણી પરથી પસાર થવું તયમ્મુમને બાતિલ કરે છે. અને એક તયમ્મુમથી પાંચેય નમાઝો અદા કરવાની શક્યતા છે, બશર્તે કે વુઝૂને બાતિલ કરે તેવું કંઈ ન થાય. અને જનાબત માટે પણ તું તયમ્મુમ કરી શકે છે, અને હાઇઝ સ્ત્રી પણ નમાઝના તયમ્મુમની જેમ તયમ્મુમ કરે છે. ખરેખર અલ્લાહ તઆલાએ તહારત અને પાકીને વાજિબ કરી છે, અને ચહેરો અને હાથો ધોવાનું અને માથું અને પગનો મસહ કરવાનું મૂક્યું છે, અને નમાઝને ચાર રકઅતોમાં વાજિબ કરી છે, પરંતુ મુસાફર માટે બે રકઅતોને વાજિબ કરી છે અને બે રકઅતોમાં તખ્ફીફ આપી છે, અને બાકીની બે રકઅતોમાં સૂરહની કિરાઅત નથી. તેમજ જે વ્યક્તિ પાણી નથી મેળવતી [અથવા પાણી વાપરવાની શક્તિ નથી ધરાવતી] તેના માટે ચહેરો અને હાથોનો મસહ મૂક્યો છે અને માથું અને પગનો મસહ કાઢી નાખ્યો છે. અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું છે: فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً [તો પવિત્ર માટીથી તયમ્મુમ કરો], અને [સઈદ]નો અર્થ જમીનનું ઊંચું સ્થાન છે, અને [તય્યિબ] એ જમીન છે જેમાંથી પાણી નીચે વહી જાય છે. અને રિવાયત થયું છે કે તયમ્મુમ કરનાર વ્યક્તિ પોતાનું કપાળ, ભમ્મરો અને હાથોની પીઠનો મસહ કરે છે. અને જ્યારે તેં તકબીરતુલ ઇહરામ કહી અને અચાનક તારા માટે પાણી ઉપલબ્ધ થયું, તો તું નમાઝ કાપતો નથી અને તારું તયમ્મુમ પણ બાતિલ થતું નથી, અને તું તારી નમાઝ ચાલુ રાખ.

#49 نزدیکی کرده بودید You had drawn near તમે નજદીકી કરી ચૂક્યા હતા

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْحَلَبِی عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ: أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَقَالَ هُوَ الْجِمَاعُ وَ لَکِنَّ اللَّهَ سَتِیرٌ یُحِبُّ السَّتْرَ فَلَمْ یُسَمِّ کَمَا تُسَمُّونَ.

امام صادق (علیه السلام)- حلبی گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی سخن حقّ تعالی: أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء سؤال‌کردم. فرمود: «منظور آمیزش است، ولی خداوند تبارک‌وتعالی پوشاننده است و پوشیدگی را دوست دارد و آن‌گونه که مردمان سخن می‌گویند، نام نبرده است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Halabi says: I asked Imam Sadiq (peace be upon him) about the words of Allah the Exalted: أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء [or you have touched the women]. He said: "The meaning is intercourse, but Allah the Blessed and Exalted is Concealing and loves concealment, and He has not named it in the way that people speak of it."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): હલબી કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અલ્લાહ તઆલાના કથન: أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء [અથવા તમે સ્ત્રીઓને સ્પર્શ કર્યો હોય] વિશે પૂછ્યું. તમે ફરમાવ્યું: "તેનો અર્થ સંભોગ છે, પરંતુ અલ્લાહ તબારક વ તઆલા ઢાંકનાર છે અને ઢાંકવાનું પસંદ કરે છે, અને લોકો જે રીતે વાત કરે છે તે રીતે તેને નામ આપ્યું નથી."

#50 نزدیکی کرده بودید You had drawn near તમે નજદીકી કરી ચૂક્યા હતા

عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ تَعَالَی: أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ أَنَّ الْمُرَادَ بِهِ الْجِمَاعُ خَاصَّهًًْ.

امام علی (علیه السلام)- از علی (علیه السلام) درباره‌ی کلام خداوند متعال: أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ [روایت شده است] که منظور از آن فقط جماع است.

Imam Ali (peace be upon him): From Ali (peace be upon him) regarding the words of Allah the Exalted: أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ [or you have touched the women], [it is narrated] that what is meant by it is intercourse only.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અલી (અલયહિસ્સલામ)થી અલ્લાહ તઆલાના કથન: أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ [અથવા તમે સ્ત્રીઓને સ્પર્શ કર્યો હોય] વિશે [રિવાયત થયું છે] કે તેનાથી હેતુ ફક્ત સંભોગ છે.

#51 نزدیکی کرده بودید You had drawn near તમે નજદીકી કરી ચૂક્યા હતા

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

مُلَامَسَهًُْ النِّسَاءِ هُوَ الْإِیقَاعُ بِهِنَ.

امام صادق (علیه السلام)- تماس با خانم‌ها به معنی جماع و مباشرت است.

Imam Sadiq (peace be upon him): Touching women means intercourse and sexual relations.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સ્ત્રીઓને સ્પર્શ કરવાનો અર્થ સંભોગ અને જાતીય સંબંધ છે.

#52 نزدیکی کرده بودید You had drawn near તમે નજદીકી કરી ચૂક્યા હતા

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌مَرْیَمَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) مَا تَقُولُ فِی الرَّجُلِ یَتَوَضَّأُ ثُمَّ یَدْعُو جَارِیَتَهُ فَتَأْخُذُ بِیَدِهِ حَتَّی یَنْتَهِیَ إِلَی الْمَسْجِدِ فَإِنَّ مَنْ عِنْدَنَا یَزْعُمُونَ أَنَّهَا الْمُلَامَسَهًُْ فَقَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا بِذَلِکَ بَأْسٌ وَ رُبَّمَا فَعَلْتُهُ وَ مَا یَعْنِی بِهَذَا أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ إِلَّا الْمُوَاقَعَهًَْ فِی الْفَرْجِ.

امام باقر (علیه السلام)- ابومریم گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: «چه می‌فرمایی در مورد مردی که وضو می‌گیرد سپس کنیزش را فرا می‌خواند و دستش را می‌گیرد تا به مسجد برسد؛ چون کسانی‌که نزد ما هستند، گمان می‌کنند که این کار، تماس [باطل‌کننده طهارت] است». فرمود: «نه به خدا سوگند، این‌کار اشکالی ندارد و شاید گاهی انجام دادم و مقصود از: أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ جز آمیزش جنسی با زنان نیست».

Imam Baqir (peace be upon him): Abu Maryam says: I said to Imam Baqir (peace be upon him): "What do you say about a man who performs ablution, then calls his slave-girl and she takes his hand until he reaches the mosque? For those among us think that this is the touching [that invalidates purity]." He said: "No, by Allah, there is no harm in that, and perhaps I have done it myself, and what is meant by: أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ [or you have touched the women] is nothing but sexual intercourse with women."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અબૂ મરયમ કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "તમે એ પુરુષ વિશે શું ફરમાવો છો જે વુઝૂ કરે છે પછી પોતાની દાસીને બોલાવે છે અને તે તેનો હાથ પકડે છે જ્યાં સુધી તે મસ્જિદ સુધી પહોંચે; કારણ કે જેઓ અમારી પાસે છે તેઓ માને છે કે આ કામ સ્પર્શ [જે પવિત્રતાને બાતિલ કરે] છે." તમે ફરમાવ્યું: "નહીં, અલ્લાહની કસમ, આમાં કોઈ વાંધો નથી અને કદાચ મેં પણ ક્યારેક કર્યું છે, અને أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ [અથવા તમે સ્ત્રીઓને સ્પર્શ કર્યો હોય]નો હેતુ સ્ત્રીઓ સાથે જાતીય સંભોગ સિવાય કંઈ નથી."

#53 خداوند نمی‌خواهد شما را در تنگنا قرار دهد Allah does not wish to place you in hardship અલ્લાહ તમને તંગીમાં મૂકવા ઈચ્છતો નથી

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

ما یُرِیدُ اللهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُمْ فی الدین مِنْ حَرَجٍ وَ الْحَرَجُ الضِّیقُ.

امام باقر (علیه السلام)- مَا یُرِیدُ الله لِیَجْعلَ علَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ و حرج به معنی تنگناست.

Imam Baqir (peace be upon him): مَا یُرِیدُ اللهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ حَرَجٍ [Allah does not desire to put on you any difficulty] in the religion, and haraj means constriction.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): مَا یُرِیدُ اللهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ حَرَجٍ [અલ્લાહ તમારા પર દીનમાં કોઈ મુશ્કેલી મૂકવા ઇચ્છતો નથી] અને હરજનો અર્થ તંગી છે.

#54 خداوند نمی‌خواهد شما را در تنگنا قرار دهد Allah does not wish to place you in hardship અલ્લાહ તમને તંગીમાં મૂકવા ઈચ્છતો નથી

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی مَوْلَی آلِ سَامٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عُثِرَ بِی فَانْقَطَعَ ظُفُرِی فَجَعَلْتُ عَلَی إِصْبَعِی مِرَارَهًًْ کَیْفَ أَصْنَعُ بِالْوُضُوءِ لِلصَّلَاهًِْ؟ قَالَ فَقَالَ (علیه السلام) تَعْرِفُ هَذَا وَ أَشْبَاهَهُ فِی کِتَابِ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ ما جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَج.

امام صادق (علیه السلام)- عبدالأعلی گوید: از امام صادق (علیه السلام) سؤال کردم که: «من زمین خوردم و ناخنم شکست و بر انگشتانم مراره گیاهی خاردار و تلخ گذاشتم، چگونه برای نماز وضو بگیرم؟ فرمود: این و موارد شبیه بدان را در کتاب خداوند تبارک و تعالی می‌شناسی که می‌فرماید: در دین [اسلام] کار سنگین و سختی بر شما قرار ندارد. ( حج/۷۸ )».

Imam Sadiq (peace be upon him): Abd al-A'la said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him): "I fell and my nail broke, and I placed mararah [a bitter thorny plant used as a dressing] on my finger. How should I perform wudu for prayer?" He said: "You know this and its like from the Book of Allah, Blessed and Exalted, where He says: مَا جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ [He has not placed upon you in the religion [of Islam] any hardship]. (Al-Hajj/78)."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ આ'લા કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "હું જમીન પર પડી ગયો અને મારો નખ તૂટી ગયો, અને મેં મારી આંગળી પર મરારહ [કડવો કાંટાળો છોડ] મૂક્યું. હું નમાઝ માટે વુઝૂ કેવી રીતે કરું?" તેઓએ ફરમાવ્યું: "આ અને તેના જેવી બાબતોને તમે અલ્લાહ તબારક વ તઆલાની કિતાબમાં ઓળખો છો, જ્યાં તે ફરમાવે છે: مَا جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ [દીન [ઇસ્લામ]માં તમારા પર કોઈ ભારે અને કઠિન કાર્ય મૂક્યું નથી]. (અલ-હજ્જ/૭૮)."

#55 بلکه می‌خواهد شما را پاک سازد Rather He wills to purify you બલ્કે તે તમને પાક કરવા ચાહે છે

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

إِنَّ الْوُضُوءَ یُکَفِّرُ مَا قَبْلَهُ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- وضو [گناهان] قبل از خودش را می‌پوشاند.

The Prophet (peace be upon him and his family): Wudu covers [the sins] that preceded it.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): વુઝૂ પોતાની પહેલાંના [ગુનાહો]ને ઢાંકી દે છે.