عَنْ أَبِیالصَّلْتِ عَبْدِ السَّلَامِبْنِصَالِحٍ الْهَرَوِیِّ قَال سَأَلَ الْمَأْمُونُ یَوْماً عَلِیَّبْنَمُوسَیالرِّضَا (علیه السلام) فَقَالَ لَهُ یَا ابْنَ رسولالله (صلی الله علیه و آله) مَا مَعْنَی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ ما کانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ فَقَالَ الرِّضَا (علیه السلام) أَمَّا قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ وَ ما کانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللهِ فَلَیْسَ ذَلِکَ عَلَی سَبِیلِ تَحْرِیمِ الْإِیمَانِ عَلَیْهَا وَ لَکِنْ عَلَی مَعْنَی أَنَّهَا مَا کَانَتْ لِتُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ إِذْنُهُ أَمْرُهُ لَهَا بِالْإِیمَانِ مَا کَانَتْ مُکَلَّفَهًًْ مُتَعَبِّدَهًًْ وَ إِلْجَاؤُهُ إِیَّاهَا إِلَی الْإِیمَانِ عِنْدَ زَوَالِ التَّکْلِیفِ وَ التَّعَبُّدِ عَنْهَا فَقَالَ الْمَأْمُونُ فَرَّجْتَ عَنِّی یَا أَبَا الْحَسَنِ فَرَّجَ اللَّهُ عَنْکَ.
امام رضا (علیه السلام)- اباصلتعبدالسّلامبنصالح هروی گفته است: روزی مأمون به امام رضا (علیه السلام) عرض کرد: «ای پسر رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! معنای آیه: وَ ما کانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللهِ چیست»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «این آیه بهمعنای این نیست که کسی از ایمانآوردن محروم میشود. بلکه به این معناست که کسی بدون اذن خدا نمیتواند ایمان بیاورد و اذن خدا عبارتست از فرمان او به ایمانآوردن آن شخص. و [با این حال آن شخص] مکلّف و مجبور به ایمان نیست. اجبار به ایمانآوردن فقط هنگام زوال تکلیف و عبادت اوست (یعنی پس از مرگ)». در اینجا مأمون گفت: «ای اباالحسن (علیه السلام)! اندوه مرا از میان بردی خداوند اندوه تو را از میان بردارد»!
Imam Rida (peace be upon him): Aba Salt Abd al-Salam ibn Salih al-Harawi said: One day Ma'mun said to Imam Rida (peace be upon him): "O son of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! What is the meaning of the verse وَ ما کانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللهِ [And it is not for a soul to believe except by Allah's permission]?" The Imam (peace be upon him) said: "This verse does not mean that anyone is deprived of believing. Rather it means that no one can believe without Allah's permission, and Allah's permission is His command to that person to believe. And [nevertheless that person] is not compelled or forced to believe. Compulsion to believe occurs only at the time of the removal of responsibility and worship from him (that is, after death)." At that point Ma'mun said: "O Aba al-Hasan (peace be upon him)! You have removed my sorrow — may Allah remove your sorrow!"
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): અબા સલ્ત અબ્દુસ્સલામ બિન સાલિહ હરવીએ કહ્યું છે: એક દિવસ મામૂને ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: "હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના પુત્ર! આ આયતનો અર્થ શું છે: وَ ما کانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللهِ [અને કોઈ પણ વ્યક્તિ અલ્લાહની ઇજાઝત વગર ઈમાન લાવી શકતી નથી]?" ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "આ આયતનો અર્થ એ નથી કે કોઈ વ્યક્તિને ઈમાન લાવવાથી વંચિત રાખવામાં આવે છે. બલ્કે તેનો અર્થ એ છે કે કોઈ પણ અલ્લાહની ઇજાઝત વગર ઈમાન લાવી શકતું નથી, અને અલ્લાહની ઇજાઝત એટલે તે વ્યક્તિને ઈમાન લાવવાનો તેનો આદેશ. અને [આ છતાં તે વ્યક્તિ] ઈમાન લાવવા માટે મુકલ્લફ કે મજબૂર નથી. ઈમાન લાવવા માટેની મજબૂરી માત્ર તેની તકલીફ અને ઇબાદતના ખતમ થવાના સમયે છે (એટલે કે મૃત્યુ પછી)." અહીં મામૂને કહ્યું: "હે અબુલ હસન (અલયહિસ્સલામ)! તમે મારા દુ:ખને દૂર કર્યું, અલ્લાહ તમારા દુ:ખને દૂર કરે!"