عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ بِنْتِ إِلْیَاسَ قَالَ: سَمِعْتُ الرِّضَا (علیه السلام) یَقُولُ: وَ أَقْبَلَ یُوسُفُ (علیه السلام) عَلَی جَمْعِ الطَّعَامِ فَجَمَعَ فِی السَّبْعِ السِّنِینَ الْمُخْصِبَهًِْ فَکَبَسَهُ فِی الْخَزَائِنِ. فَلَمَّا مَضَتْ تِلْکَ السِّنُونَ وَ أَقْبَلَتِ السِّنُونَ الْمُجْدِبَهًِْ، أَقْبَلَ یُوسُفُ (علیه السلام) عَلَی بَیْعِ الطَّعَامِ، فَبَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الْأُولَی بِالدَّرَاهِمِ وَ الدَّنَانِیرِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا دِینَارٌ وَ لَا دِرْهَمٌ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِ یُوسُفَ (علیه السلام) وَ بَاعَهُمْ فِی السنه الْأُولَی بِالدَّرَاهِمِ وَ الدَّنَانِیرِ، حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا حَلِّی وَ لَا جَوَاهِرِ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِهِ. وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الثَّانِیَهًِْ بِالْحُلِیِّ وَ الْجَوَاهِرِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا حُلِیٌّ وَ لَا جَوْهَرٌ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِهِ. وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الثَّالِثَهًِْ بِالدَّوَابِّ وَ الْمَوَاشِی حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا دَابَّهًٌْ وَ لَا مَاشِیَهًٌْ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِهِ، وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الرَّابِعَهًِْ بِالْعَبِیدِ وَ الْإِمَاءِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا عَبْدٌ وَ لَا أَمَهًٌْ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِهِ. وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الْخَامِسَهًِْ بِالدُّورِ وَ الْعَقَارِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا دَارٌ وَ لَا عَقَارٌ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِهِ. وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ السَّادِسَهًِْ بِالْمَزَارِعِ وَ الْأَنْهَارِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا نَهَرٌ وَ لَا مَزْرَعَهًٌْ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِهِ. وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ السَّابِعَهًِْ بِرِقَابِهِمْ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا عَبْدٌ وَ لَا حُرٌّ إِلَّا صَارَ عَبْداً لِیُوسُفَ (علیه السلام). فَمَلِکَ أَحْرَارَهُمْ وَ عَبِیدَهُمْ وَ أَمْوَالَهُمْ، وَ قَالَ النَّاسُ: مَا رَأَیْنَا وَ لَا سَمِعْنَا بِمَلِکٍ أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنَ الْمُلْکِ مَا أَعْطَی هَذَا الْمَلِکَ حُکْماً وَ عِلْماً وَ تَدْبِیراً. ثُمَّ قَالَ یُوسُفُ (علیه السلام) لِلْمَلِکِ: أَیُّهَا الْمَلِکُ، مَا تَرَی فِیمَا خَوَّلَنِی رَبِّی مِنْ مُلْکِ مِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا أَ شَرٌّ عَلَیْنَا بِرَأْیِکَ؟ فَإِنِّی لَمْ أُصْلِحْهُمْ لِأُفْسِدَهُمْ وَ لَمْ أُنْجِهِمْ مِنَ الْبَلَاءِ لِأَکُونَ بَلَاءً عَلَیْهِمْ، وَ لَکِنَّ اللَّهَ تَعَالَی أَنْجاهُمْ عَلَی یَدِی. قَالَ الْمَلِکُ: الرَّأْیُ رَأْیُکَ. قَالَ یُوسُفُ (علیه السلام): إِنِّی أُشْهِدُ اللَّهَ وَ أُشْهِدُکَ أَیُّهَا الْمَلِکُ أَنِّی قَدْ أَعْتَقْتُ أَهْلَ مِصْرَ کُلِّهِمْ، وَ رَدَدْتُ إِلَیْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَ عَبِیدَهُمْ، وَ رَدَدْتُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْمَلِکُ خَاتَمَکَ وَ سَرِیرَکَ وَ تَاجَکَ عَلَی أَنْ لَا تَسِیرَ إِلَّا بِسِیرَتِی وَ لَا تَحْکُمَ إِلَّا بِحُکْمِی. قَالَ لَهُ الْمَلِکُ: إِنَّ ذَلِکَ لَزَیْنِی وَ فَخْرِی أَنْ لَا أَسِیرَ إِلَّا بِسِیرَتِکَ، وَ لَا أَحْکَمَ إِلَّا بِحُکْمِکَ، وَ لَوْلَاکَ مَا قَوِیتُ عَلَیْهِ وَ لَا اهْتَدَیْتُ لَهُ وَ لَقَدْ جَعَلْتَ سُلْطَانِی عَزِیزاً مَا یُرَامُ، وَ أَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ وَ أَنَّکَ رَسُولُهُ فَأَقِمْ عَلَی مَا وَلَّیْتُکَ فَإِنَّکَ لَدَیْنَا مَکِینٌ أَمِینٌ.
امام رضا (علیه السلام)- حسین‌بن‌علی‌بن‌بنت الیاس گوید: از امام رضا (علیه السلام) شنیدم که می‌فرمود: «یوسف (علیه السلام) به کار جمع‌آوری آذوقه مشغول شد و در طول آن هفت سال حاصلخیز و پربار، آذوقه‌ی زیادی جمع‌آوری کرد و در انبارها قرار داد. وقتی آن هفت سال گذشت و هفت سال قحطی فرارسید، اقدام به فروختن آذوقه و طعام کرد. در سال اوّل قحطی، غذا را قیمت درهم و دینارها می‌فروخت؛ به‌طوری‌که همه‌ی درهم و دینار مصریان به خزانه‌ی یوسف (علیه السلام) سرازیر شد. در سال دوّم، غذا را به قیمت زیورآلات و جواهر می‌فروخت؛ به‌طوری‌که همه‌ی جواهرات و زیورآلات مصریان به خزانه‌ی یوسف (علیه السلام)، سرازیر شد. در سال سوّم، یوسف (علیه السلام) غذا را به بهای چهارپایان و گاو و گوسفند می‌فروخت. بدین‌سان، تمامی چهارپایان مصر و اطراف آن به تملّک یوسف درآمد. در سال چهارم، غذا را به بهای کنیزکان و بردگان می‌فروخت و بدین‌سان، تمامی کنیزان و بردگان مصر و اطراف آن به تملّک یوسف (علیه السلام) درآمدند. او در سال پنجم، غذا را به بهای خانه و املاک فروخت و همه‌ی خانه‌ها و املاک مصر و اطرافش در زمره‌ی ما یَمْلَک یوسف (علیه السلام) در آمد. در سال ششم، در مقابل غذا، مزرعه و آب خریداری کرد و به این ترتیب، همه‌ی مزارع و آب‌های مصر و اطرافش به تملّک یوسف (علیه السلام) درآمد. در سال هفتم، غذا را به بهای بردگی [تمام] مردم فروخت؛ به‌طوری‌که دیگر در مصر و اطراف آن، انسان آزاد و برده‌ای نبود، مگر اینکه به تملک یوسف (علیه السلام) در آمده بود. بدین‌سان، یوسف (علیه السلام)، مالک جان و مال و بردگان آنان شد و مردم می‌گفتند: ما ندیده‌ایم و نشنیده‌ایم که خداوند به هیچ پادشاهی، به‌اندازه‌ی یوسف (علیه السلام)، سیاست و دانش و تدبیر داده باشد. سپس یوسف (علیه السلام) به پادشاه گفت: «پادشاها! نظر شما درباره‌ی سلطنت مصر و اینکه اطراف آن را به من بسپاری و زمام اختیار آن را در کف من بنهی، چیست؟ اکنون رأی خود را به ما بگو. من امور مصریان را از آن روی سامان ندادم که آن را ویران کنم و آنان را از بلا نجات ندادم تا خود، بلای جان آنان شوم، این پروردگار متعال بود که آنان را به دست من نجات داد». پادشاه گفت: «هرطوری که خودت می‌خواهی، رفتار کن. رأی، رأی توست». یوسف (علیه السلام) گفت: «پادشاها! خداوند و شما را به گواهی می‌گیرم که من همه‌ی مردم مصر را از بردگی، آزاد کرده و اموال و بردگان‌شان را به آن‌ها پس دادم و ای پادشاه به شما نیز انگشتر و تاج و تخت را باز پس دادم، به این شرط که روش مرا در حکومت اتّخاذ کرده و جز با مشورت من، حکم نفرمایی». پادشاه به یوسف (علیه السلام) گفت: «برای من، بسی مایه‌ی مباهات و افتخار خواهد بود که به راهی جز راه تو نروم و جز به فرمان و مشورت تو حکمرانی نکنم؛ اگر تو نبودی، مرا قدرت انجام چنین اقداماتی نبود و هیچ‌گاه به چنین سمت‌وسویی رهنمون نمی‌شدم. تو حکومت مرا چنان عزیز و پایدار ساختی که کسی را یارای دستیابی به آن نیست. من گواهی می‌دهم که هیچ معبودی، جز الله نیست، یکی است و شریکی ندارد و تو رسول خدایی؛ پس در اجرای مسئولیّتی که به تو داده‌ام، بکوش که تو نزد ما جایگاهی والا داری».
Imam Rida (peace be upon him): Husayn ibn Ali ibn Bint Ilyas said: I heard Imam Rida (peace be upon him) say: "Yusuf (peace be upon him) set about gathering provisions, and throughout those seven fertile and abundant years he collected a great quantity of food and stored it in the granaries. When those seven years had passed and the seven years of famine arrived, he began selling the provisions and food. In the first year of the famine, he sold the food for the price of dirhams and dinars, so that all the dirhams and dinars of the Egyptians poured into the treasury of Yusuf (peace be upon him). In the second year, he sold the food for the price of ornaments and jewels, so that all the jewels and ornaments of the Egyptians poured into the treasury of Yusuf (peace be upon him). In the third year, Yusuf (peace be upon him) sold food for the price of livestock, cattle and sheep. In this way, all the livestock of Egypt and its surroundings came into Yusuf's possession. In the fourth year, he sold food for the price of maidservants and slaves, and in this way all the maidservants and slaves of Egypt and its surroundings came into the possession of Yusuf (peace be upon him). In the fifth year, he sold the food for the price of houses and estates, and all the houses and estates of Egypt and its surroundings came under Yusuf's (peace be upon him) ownership. In the sixth year, in exchange for food he bought farmland and water, and in this way, all the farms and waters of Egypt and its surroundings came into the possession of Yusuf (peace be upon him). In the seventh year, he sold the food for the price of the enslavement of [all] the people, so that there remained in Egypt and its surroundings no free person and no slave who had not come into the possession of Yusuf (peace be upon him). In this way, Yusuf (peace be upon him) became the owner of their persons, their wealth and their slaves, and the people said: 'We have neither seen nor heard of any king to whom Allah has given as much statecraft, knowledge and wise governance as He has given to Yusuf (peace be upon him).' Then Yusuf (peace be upon him) said to the king: 'O King! What is your view concerning the sovereignty of Egypt, and about your entrusting its surroundings to me and placing the reins of its affair in my hand? Now tell us your opinion. I did not put the affairs of the Egyptians in order in order to ruin them, nor did I save them from the calamity in order to become myself a calamity upon them; rather it was the Lord the Exalted who saved them by my hand.' The king said: 'Do as you yourself wish. The judgement is your judgement.' Yusuf (peace be upon him) said: 'O King! I call Allah and you to witness that I have freed all the people of Egypt from bondage and have returned to them their wealth and their slaves, and O King, I have also returned to you your signet ring, your crown and your throne, on the condition that you adopt my way in ruling and that you issue no judgement except by consulting me.' The king said to Yusuf (peace be upon him): 'It will be a source of great pride and honour for me to walk no road other than your road and to rule only by your command and consultation. Had it not been for you, I would have had no power to carry out such measures and would never have been guided to such a course. You have made my sovereignty so mighty and enduring that no one has the strength to reach it. I bear witness that there is no god but Allah, He is One and has no partner, and that you are the Messenger of Allah; so continue in the responsibility I have given you, for with us you hold a lofty station.'"
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)- હુસૈન બિન અલી બિન બિન્તે ઇલ્યાસ કહે છે: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને ફરમાવતાં સાંભળ્યા: "યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) ખોરાક એકત્રિત કરવાના કામમાં લાગી ગયા અને તે સાત ફળદ્રુપ અને ભરપૂર વર્ષો દરમિયાન ખૂબ મોટા પ્રમાણમાં ખોરાક એકત્રિત કરીને ભંડારોમાં મૂક્યો. જ્યારે તે સાત વર્ષ પસાર થઈ ગયાં અને દુષ્કાળના સાત વર્ષ આવ્યા, ત્યારે તેમણે ખોરાક વેચવાનું શરૂ કર્યું. દુષ્કાળના પહેલા વર્ષે તેઓ ખોરાકને દિરહમ અને દીનારના બદલામાં વેચતા હતા, એટલે સુધી કે મિસ્રવાસીઓના તમામ દિરહમ અને દીનાર યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ના ખજાનામાં આવી ગયા. બીજા વર્ષે તેઓ ખોરાકને ઝવેરાત અને આભૂષણોના બદલામાં વેચતા હતા, એટલે સુધી કે મિસ્રવાસીઓના તમામ ઝવેરાત અને આભૂષણો યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ના ખજાનામાં આવી ગયા. ત્રીજા વર્ષે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) ખોરાકને ચોપગાં જાનવરો, ગાય અને ઘેટાંના બદલામાં વેચતા હતા. આ રીતે મિસ્ર અને તેની આસપાસનાં તમામ ચોપગાં જાનવરો યુસુફની માલિકીમાં આવી ગયાં. ચોથા વર્ષે તેઓ ખોરાકને દાસીઓ અને ગુલામોના બદલામાં વેચતા હતા, અને આ રીતે મિસ્ર અને તેની આસપાસનાં તમામ દાસીઓ અને ગુલામો યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની માલિકીમાં આવી ગયાં. પાંચમા વર્ષે તેમણે ખોરાકને ઘરો અને મિલકતોના બદલામાં વેચ્યો, અને મિસ્ર અને તેની આસપાસનાં તમામ ઘરો અને મિલકતો યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની માલિકીમાં આવી ગયાં. છઠ્ઠા વર્ષે તેમણે ખોરાકના બદલામાં ખેતરો અને પાણી ખરીદ્યાં, અને આ રીતે મિસ્ર અને તેની આસપાસનાં તમામ ખેતરો અને પાણી યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની માલિકીમાં આવી ગયાં. સાતમા વર્ષે તેમણે ખોરાકને [તમામ] લોકોની ગુલામીના બદલામાં વેચ્યો, એટલે સુધી કે મિસ્ર અને તેની આસપાસ કોઈ પણ આઝાદ માણસ કે ગુલામ બાકી ન રહ્યો, સિવાય કે તે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની માલિકીમાં આવી ગયો હતો. આ રીતે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) લોકોના જાન, માલ અને ગુલામોના માલિક બની ગયા, અને લોકો કહેવા લાગ્યા: 'અમે નથી જોયું અને નથી સાંભળ્યું કે અલ્લાહે કોઈ પણ બાદશાહને યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) જેટલી શાસનકળા, જ્ઞાન અને દૂરંદેશી આપી હોય.' પછી યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ બાદશાહને કહ્યું: 'હે બાદશાહ! મિસ્રની સલ્તનત વિશે અને તમે તેની આસપાસનો પ્રદેશ મને સોંપો અને તેની બાગડોર મારા હાથમાં મૂકો તે વિશે તમારો શું અભિપ્રાય છે? હવે તમારો અભિપ્રાય અમને જણાવો. મેં મિસ્રવાસીઓની બાબતોને એટલા માટે વ્યવસ્થિત નથી કરી કે તેને બરબાદ કરું, અને તેઓને આફતમાંથી એટલા માટે નથી બચાવ્યા કે હું પોતે તેમના જીવ પરની આફત બની જાઉં; આ તો પરવરદિગારે તઆલા હતો કે જેણે તેમને મારા હાથે બચાવ્યા.' બાદશાહે કહ્યું: 'જે રીતે તમે પોતે ઈચ્છો છો, તે રીતે વર્તાવ કરો. અભિપ્રાય, તમારો અભિપ્રાય જ છે.' યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: 'હે બાદશાહ! હું અલ્લાહ અને તમને સાક્ષી બનાવું છું કે મેં મિસ્રના તમામ લોકોને ગુલામીથી આઝાદ કરી દીધા છે અને તેમનાં માલમત્તા અને ગુલામો તેમને પાછા આપી દીધા છે, અને હે બાદશાહ, તમારી વીંટી, તાજ અને તખ્ત પણ તમને પાછાં આપી દીધાં છે, આ શરત પર કે તમે હકૂમતમાં મારી પદ્ધતિ અપનાવો અને મારી સલાહ વગર કોઈ ફેંસલો ન કરો.' બાદશાહે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: 'મારા માટે ખૂબ ગૌરવ અને ફખરની વાત હશે કે હું તમારા માર્ગ સિવાય કોઈ બીજા માર્ગે ન ચાલું અને તમારા આદેશ અને સલાહ સિવાય હકૂમત ન કરું; જો તમે ન હોત, તો મને આવાં કાર્યો કરવાની શક્તિ ન હોત અને હું ક્યારેય આવી દિશા તરફ માર્ગદર્શન પણ ન પામત. તમે મારી હકૂમતને એટલી પ્રતિષ્ઠિત અને દૃઢ બનાવી છે કે તેને પ્રાપ્ત કરવાની કોઈની શક્તિ નથી. હું સાક્ષી આપું છું કે અલ્લાહ સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી, તે એક છે અને તેનો કોઈ ભાગીદાર નથી, અને તમે અલ્લાહના રસૂલ છો; તો જે જવાબદારી મેં તમને સોંપી છે તે નિભાવવામાં પ્રયત્નશીલ રહો, ખરેખર તમે અમારી પાસે ઉચ્ચ સ્થાન ધરાવો છો.'"