سورة يوسف

Verse 62 of 111

12:62

وَقَالَ لِفِتْيَانِهِ اجْعَلُوا بِضَاعَتَهُمْ فِي رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُونَهَا إِذَا انْقَلَبُوا إِلَى أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ

[سپس] به كارگزاران خود گفت: «بهايى را كه پرداخته‌اند، در‌بارهايشان بگذاريد! شايد هنگامى‌كه به‌سوى خانواده‌ی خويش بازگشتند، آن را بشناسند؛ شايد بازگردند».

And he said to his servants: Put their money into their bags that they may recognize it when they go back to their family, so that they may come back.

અને તેણે પોતાના ખાદીમોને કહી દીધું કે તેમની કિંમત (જેને તેઓએ અનાજના માપ બદલ ચૂકવી છે તેને) પણ તેમના સામાનમાં મૂકી દો કે જેથી જ્યારે તેઓ પાછા ફરીને પોતાના કુટુંબીઓ પાસે જાય ત્યારે તેઓ તેને ઓળખી લે (અને) કદાચને પાછા ફરે.

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ کَانَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ أَبِیهِ ثَمَانِیَهًَْ عَشَرَ یَوْماً وَ کَانَ فِی بَادِیَهًٍْ وَ کَانَ النَّاسُ مِنَ الْآفَاقِ یَخْرُجُونَ إِلَی مِصْرَ لِیَمْتَارُوا طَعَاماً وَ کَانَ یَعْقُوبُ (علیه السلام) وَ وُلْدُهُ نُزُولًا فِی بَادِیَهًٍْ فِیهِ مُقْلٌ فَأَخَذَ إِخْوَهًُْ یُوسُفَ (علیه السلام) مِنْ ذَلِکَ الْمُقْلِ وَ حَمَلُوهُ إِلَی مِصْرَ لِیَمْتَارُوا بِهِ طَعَاماً وَ کَانَ یُوسُفُ (علیه السلام) یَتَوَلَّی الْبَیْعَ بِنَفْسِهِ فَلَمَّا دَخَلَ إِخْوَتُهُ عَلَی یُوسُفَ (علیه السلام) عَرَفَهُمْ وَ لَمْ یَعْرِفُوهُ کَمَا حَکَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ* فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ وَ أَعْطَاهُمْ وَ أَحْسَنَ إِلَیْهِمْ فِی الْکَیْلِ قَالَ لَهُمْ مَنْ أَنْتُمْ قَالُوا نَحْنُ بَنُو یَعْقُوبَ‌بْنِ‌إِسْحَاقَ‌بْنِ‌إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) خَلِیلِ اللَّهِ الَّذِی أَلْقَاهُ نُمْرُودُ فِی النَّارِ فَلَمْ یَحْتَرِقْ فَجَعَلَهَا اللَّهُ عَلَیْهِ بَرْداً وَ سَلَاماً قَالَ فَمَا فَعَلَ أَبُوکُمْ قَالُوا شَیْخٌ ضَعِیفٌ قَالَ فَلَکُمْ أَخٌ غَیْرُکُمْ قَالُوا لَنَا أَخٌ مِنْ أَبِینَا لَا مِنْ أُمِّنَا قَالَ فَإِذَا رَجَعْتُمْ إِلَیَّ فَأْتُوْنِی بِهِ وَ هُوَ قَوْلُهُ ائْتُونِی بِأَخٍ لَکُمْ مِنْ أَبِیکُمْ أَ لا تَرَوْنَ أَنِّی أُوفِی الْکَیْلَ وَ أَنَا خَیْرُ الْمُنْزِلِینَ* فَإِنْ لَمْ تَأْتُونِی بِهِ فَلا کَیْلَ لَکُمْ عِنْدِی وَ لا تَقْرَبُونِ* قالُوا سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ ثُمَّ قَالَ یُوسُفُ (علیه السلام) لِقَوْمِهِ رُدُّوا هَذِهِ الْبِضَاعَهًَْ الَّتِی حَمَلُوهَا إِلَیْنَا اجْعَلُوهَا فِیمَا بَیْنَ رِحَالِهِمْ حَتَّی إِذَا رَجَعُوا إِلَی مَنَازِلِهِمْ وَ رَأَوْهَا رَجَعُوا إِلَیْنَا وَ هُوَ قَوْلُهُ وَ قالَ لِفِتْیانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِی رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلی أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ یَعْنِی کَیْ یَرْجِعُونَ{یَرْجِعُوا} فَلَمَّا رَجَعُوا إِلی أَبِیهِمْ قالُوا یا أَبانا مُنِعَ مِنَّا الْکَیْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنا أَخانا نَکْتَلْ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ* قالَ یَعْقُوبُ هَلْ آمَنُکُمْ عَلَیْهِ إِلَّا کَما أَمِنْتُکُمْ عَلی أَخِیهِ مِنْ قَبْلُ فَاللهُ خَیْرٌحافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ* وَ لَمَّا فَتَحُوا مَتاعَهُمْ وَجَدُوا بِضاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَیْهِمْ فِی رِحَالِهِمُ الَّتِی حَمَلُوهَا إِلَی مِصْرَ قالُوا یا أَبانا ما نَبْغِی أَیْ مَا نُرِیدُ هذِهِ بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَیْنا وَ نَمِیرُ أَهْلَنا وَ نَحْفَظُ أَخانا وَ نَزْدادُ کَیْلَ بَعِیرٍ ذلِکَ کَیْلٌ یَسِیرٌ قالَ یَعْقُوبُ (علیه السلام) لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَکُمْ حَتَّی تُؤْتُونِ مَوْثِقاً مِنَ اللهِ لَتَأْتُنَّنِی بِهِ إِلَّا أَنْ یُحاطَ بِکُمْ فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قالَ یَعْقُوبُ اللهُ عَلی ما نَقُولُ وَکِیلٌ* فَخَرَجُوا وَ قَالَ لَهُمْ یَعْقُوبُ لاتَدْخُلُوا مِنْ بابٍ واحِدٍ وَ ادْخُلُوا مِنْ أَبْوابٍ مُتَفَرِّقَةٍ وَ ما أُغْنِی عَنْکُمْ مِنَ اللهِ مِنْ شَیْءٍ إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا للهِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ عَلَیْهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُتَوَکِّلُونَ* وَ لَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَیْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُمْ ما کانَ یُغْنِی عَنْهُمْ مِنَ اللهِ مِنْ شَیْءٍ إِلَّا حاجَةً فِی نَفْسِ یَعْقُوب قَضاها وَ إِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِما عَلَّمْناهُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لایَعْلَمُونَ.

علیّ‌ّبن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- [مسیر] میان یوسف (علیه السلام) و پدرش هجده روز فاصله بود و یعقوب (علیه السلام) در صحرا زندگی می‌کرد. [در دوران قحطی] مردم از تمامی اطراف به مصر می‌آمدند تا غذایی به دست آورند و یعقوب (علیه السلام) و فرزندانش در صحرایی بودند که در آنجا گیاهی دارویی به نام «مقل» وجود داشت. برادران یوسف (علیه السلام) از آن گیاهِ دارویی برداشته و با خود به مصر بردند تا در مقابل آن، مقداری مواد غذایی به دست آورند. از آنجا که یوسف (علیه السلام) شخصاً خرید و فروش مواد غذایی را بر عهده داشت برادرانش [برای معامله‌کردن] نزد او رفتند و یوسف (علیه السلام) آنان را شناخت، ولی آن‌ها او را نشناختند چنان‌که خدا می‌فرماید: و هنگامی‌که [مأمور یوسف] بارهای آن‌ها را بست. ( یوسف/۷۰ ) در هنگام پیمانه‌کردن، مقداری بیشتر برایشان گذاشت و تحویلشان داد، یوسف (علیه السلام) به آن‌ها گفت: «شما کیستید»؟ گفتند: «ما فرزندان یعقوب‌بن‌اسحاق‌بن ابراهیم خلیل الله هستیم که نمرود او را در آتش افکند و او نسوخت و خداوند آتش را برای او سرد و سالم قرار داد». پرسید: «پدر شما چه می‌کند»؟ گفتند: «او پیرمردی ناتوان است». پرسید: «آیا شما برادر دیگری هم دارید»؟ گفتند: «ما برادر پدری داریم که از مادر از ما جداست». یوسف (علیه السلام) گفت: «بار دیگر که نزد من می‌آیید آن برادر خود را نیز همراه بیاورید، چنانکه خداوند می‌فرماید: آن برادری را که از پدر دارید، نزد من آورید! آیا نمی‌بینید من حقّ پیمانه را ادا می‌کنم، و من بهترین میزبانان هستم؟! و اگر او را نزد من نیاورید، نه کیل [و پیمانه‌ای از غلّه] نزد من خواهید داشت و نه [اصلًا] به من نزدیک شوید»! گفتند: «ما با پدرش گفتگو خواهیم کرد [و سعی می‌کنیم موافقتش را جلب نماییم] و ما این کار را خواهیم کرد!. ( یوسف/۶۱۵۹ ). هنگام بازگشت آن‌ها، یوسف (علیه السلام) به مأموران خود گفت: «کالایی که آن‌ها با خود نزد ما آوردند [و با آذوقه معاوضه نمودند] در میان بارهایشان قرار دهید تا وقتی به منازلشان بازگشتند و آن را مشاهده کردند باز به اینجا بیایند، چنانکه خداوند می‌فرماید: [پس] به کارگزاران خود گفت: «آنچه را به‌عنوان قیمت پرداخته‌اند، در بارهایشان بگذارید! شاید پس از بازگشت به خانواده‌ی خویش، آن را بشناسند و شاید برگردند»!. ( یوسف/۶۲ ) یعنی تا دوباره به اینجا بازگردند. هنگامی‌که به‌سوی پدرشان بازگشتند، گفتند: «ای پدر! دستور داده شده که [بدون حضور برادرمان بنیامین] پیمانه‌ای [از غلّه] به ما ندهند پس برادرمان را با ما بفرست، تا سهمی [از غلّه] دریافت داریم و ما او را محافظت خواهیم کرد»! ( یوسف/۶۳ ) یعقوب گفت: آیا نسبت به او به شما اطمینان کنم همان‌گونه که نسبت به برادرش [یوسف] اطمینان کردم [و دیدید چه شد]؟! و [در هر حال]، خداوند بهترین حافظ، و مهربان‌ترین مهربانان است. ( یوسف/۶۴ ) و هنگامی‌که متاع خود را گشودند، دیدند سرمایه‌ی آن‌ها در میان بارهایی که به مصر برده بودند. ( یوسف/۶۵ ) بازگردانده شده. گفتند: پدر! ما دیگر چه می‌خواهیم؟! این سرمایه ماست که به ما باز پس گردانده شده است! [پس چه بهتر که برادر را با ما بفرستی] و ما برای خانواده‌ی خویش موادّ غذایی می‌آوریم و برادرمان را حفظ خواهیم کرد و یک بار شتر زیادتر دریافت خواهیم داشت این پیمانه [بار] کوچکی است!. ( یوسف/۶۵ ). هنگامی‌که می‌خواستند حرکت کنند یعقوب (علیه السلام) به آنان گفت: «من هرگز او را با شما نخواهم فرستاد، تا پیمان مؤکّد الهی بدهید که او را حتماً نزد من خواهید آورد! مگر اینکه [بر اثر مرگ یا علّت دیگر]، قدرت از شما سلب گردد. و هنگامی‌که آن‌ها پیمان استوار خود را در اختیار او گذاردند، یعقوب (علیه السلام) گفت: خداوند، نسبت به آنچه می‌گوییم، ناظر و نگهبان است!. و هنگامی‌که می‌خواستند حرکت کنند، یعقوب [گفت] «فرزندان من! از یک در وارد نشوید، بلکه از درهای متفرّق وارد گردید [تا توجّه مردم به‌سوی شما جلب نشود]! و [من با این دستور] نمی‌توانم حادثه‌ای را که از سوی خدا حتمی است، از شما دفع کنم، حکم و فرمان، تنها از آن خداست! بر او توکّل کرده‌ام و همه‌ی متوکّلان باید بر او توکّل کنند، و هنگامی‌که از همان طریق که پدر به آن‌ها دستور داده بود وارد شدند، این کار هیچ حادثه‌ی حتمی الهی را نمی‌توانست از آن‌ها دور سازد، جز حاجتی در دل یعقوب که [از این طریق] انجام شد [و به خاطرش آرام گرفت] و او به خاطر تعلمی که ما به او دادیم علم فراوانی داشت. ولی بیشتر مردم نمی‌دانند. ( یوسف/۶۸۶۶ ).

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): [The distance] between Yusuf (peace be upon him) and his father was eighteen days, and Yaqub (peace be upon him) lived in the desert. [During the famine,] people were coming to Egypt from all sides to obtain food, and Yaqub (peace be upon him) and his sons were in a desert in which there was a medicinal plant called "muql." Yusuf's (peace be upon him) brothers gathered some of that medicinal plant and took it with them to Egypt so that they might obtain some foodstuffs in exchange for it. Since Yusuf (peace be upon him) personally handled the sale of foodstuffs, his brothers went to him [to trade], and Yusuf (peace be upon him) recognised them, but they did not recognise him, as Allah says: وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ [while they did not recognise him]. When [Yusuf's attendant] tied up their loads (Yusuf 12:70), at the time of measuring he put in a little more for them and handed it over. Yusuf (peace be upon him) said to them: "Who are you?" They said: "We are the sons of Yaqub ibn Ishaq ibn Ibrahim Khalilullah, whom Nimrod cast into the fire, and he did not burn, and Allah made the fire cool and safe for him." He asked: "How is your father?" They said: "He is a feeble old man." He asked: "Do you have another brother?" They said: "We have a brother from our father, who is separate from us by mother." Yusuf (peace be upon him) said: "Next time you come to me, bring that brother of yours with you as well," as Allah says: ائْتُونِی بِأَخٍ لَکُمْ مِنْ أَبِیکُمْ أَ لا تَرَوْنَ أَنِّی أُوفِی الْکَیْلَ وَ أَنَا خَیْرُ الْمُنْزِلِینَ* فَإِنْ لَمْ تَأْتُونِی بِهِ فَلا کَیْلَ لَکُمْ عِنْدِی وَ لا تَقْرَبُونِ* قالُوا سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ [Bring me that brother of yours from your father! Do you not see that I give full measure, and I am the best of hosts? And if you do not bring him to me, you will have no measure [of grain] from me, nor should you [even] come near me! They said: We will speak with his father [and try to obtain his consent], and we will indeed do this!] (Yusuf 12:59-61). When they were about to return, Yusuf (peace be upon him) said to his servants: "Place the goods that they brought to us [and exchanged for provisions] among their loads, so that when they return to their dwellings and see it, they will come here again," as Allah says: وَ قالَ لِفِتْیانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِی رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلی أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ [And he said to his servants: "Put what they have paid as the price into their bags, that they may recognise it when they return to their family, so that they may come back!"] (Yusuf 12:62) — that is, so that they may return here again. When they returned to their father, they said: فَلَمَّا رَجَعُوا إِلی أَبِیهِمْ قالُوا یا أَبانا مُنِعَ مِنَّا الْکَیْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنا أَخانا نَکْتَلْ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ [O father! It has been ordered that no measure [of grain] be given to us [without our brother Benyamin being present], so send our brother with us, that we may receive a share [of grain], and we will indeed guard him!] (Yusuf 12:63). Yaqub said: قالَ هَلْ آمَنُکُمْ عَلَیْهِ إِلَّا کَما أَمِنْتُکُمْ عَلی أَخِیهِ مِنْ قَبْلُ فَاللهُ خَیْرٌ حافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ [Shall I trust you concerning him except as I trusted you concerning his brother [Yusuf] before? [And you saw what happened.] And [in any case], Allah is the best guardian, and He is the most merciful of the merciful] (Yusuf 12:64). And when they opened their goods, they found that their capital had been returned to them among the loads they had taken to Egypt (Yusuf 12:65). They said: "Father! What more do we want?! This is our capital that has been returned to us! [So how much better that you send our brother with us,] and we will bring foodstuffs for our family, and we will guard our brother, and we will receive one camel-load more; this is a small measure!" (Yusuf 12:65). When they wanted to set out, Yaqub (peace be upon him) said to them: "I will never send him with you until you give me a solemn covenant by Allah that you will surely bring him back to me, unless [through death or some other cause] you are overcome." And when they had given him their solemn pledge, Yaqub (peace be upon him) said: "Allah is Witness and Guardian over what we say!" And when they were about to depart, Yaqub [said]: "My sons! Do not enter through one gate, but enter through separate gates [so that people's attention is not drawn to you]! And [by this instruction] I cannot avert from you anything decreed by Allah; the decree and command belong to Allah alone! Upon Him I have relied, and upon Him let all who rely place their trust." And when they entered from the very way their father had commanded them, this could not avert from them anything decreed by Allah, except a need in Yaqub's heart which was fulfilled [by this means, and his heart was set at ease]. And on account of the knowledge We taught him, he possessed abundant knowledge. But most people do not know (Yusuf 12:66-68).

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના પિતા વચ્ચે [મુસાફરીનું] અંતર અઢાર દિવસનું હતું, અને યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ) રણમાં રહેતા હતા. [દુષ્કાળના સમયમાં] લોકો ચારે તરફથી મિસર આવતા હતા જેથી ખોરાક મેળવે, અને યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના પુત્રો એવા રણમાં હતા જ્યાં "મુક્લ" નામનો એક ઔષધીય છોડ થતો હતો. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ના ભાઈઓએ તે ઔષધીય છોડ લીધો અને પોતાની સાથે મિસર લઈ ગયા જેથી તેના બદલામાં થોડોક ખોરાક મેળવે. કારણ કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) પોતે ખાદ્યસામગ્રીના વેચાણનો કારભાર સંભાળતા હતા, તેમના ભાઈઓ [સોદો કરવા] તેમની પાસે ગયા અને યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને ઓળખી લીધા, પરંતુ તેઓએ તેમને ઓળખ્યા નહીં, જેમ અલ્લાહ ફરમાવે છે: وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ [જ્યારે તેઓ તેમને ઓળખતા ન હતા]. જ્યારે [યુસુફના કારભારીએ] તેમના ભારો બાંધ્યા (યુસુફ/૭૦), માપ કરતી વખતે તેમના માટે થોડું વધારે મૂક્યું અને તેમને સોંપી દીધું. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: "તમે કોણ છો?" તેઓએ કહ્યું: "અમે યાકૂબ બિન ઇસ્હાક બિન ઇબ્રાહીમ ખલીલુલ્લાહના પુત્રો છીએ, જેમને નમરૂદે આગમાં નાખ્યા હતા અને તેઓ બળ્યા નહીં, અને અલ્લાહે તેમના માટે આગને ઠંડી અને સલામત કરી દીધી." તેમણે પૂછ્યું: "તમારા પિતા કેમ છે?" તેઓએ કહ્યું: "તેઓ એક નબળા વૃદ્ધ પુરુષ છે." તેમણે પૂછ્યું: "શું તમારો કોઈ બીજો ભાઈ પણ છે?" તેઓએ કહ્યું: "અમારો એક ભાઈ છે જે પિતા તરફથી છે, માતા તરફથી અમારાથી અલગ છે." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "બીજી વાર જ્યારે તમે મારી પાસે આવો ત્યારે તમારા તે ભાઈને પણ સાથે લાવજો," જેમ અલ્લાહ ફરમાવે છે: ائْتُونِی بِأَخٍ لَکُمْ مِنْ أَبِیکُمْ أَ لا تَرَوْنَ أَنِّی أُوفِی الْکَیْلَ وَ أَنَا خَیْرُ الْمُنْزِلِینَ* فَإِنْ لَمْ تَأْتُونِی بِهِ فَلا کَیْلَ لَکُمْ عِنْدِی وَ لا تَقْرَبُونِ* قالُوا سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ [તે ભાઈને જે તમારો પિતા તરફથી છે, મારી પાસે લાવો! શું તમે જોતા નથી કે હું માપ પૂરું આપું છું, અને હું ઉત્તમ યજમાન છું?! અને જો તમે તેમને મારી પાસે ન લાવો, તો ન તો મારી પાસે તમારા માટે માપ [અનાજનું] હશે અને ન તો [મુળે જ] મારી નજીક આવજો! તેઓએ કહ્યું: અમે તેમના પિતા સાથે વાત કરીશું [અને તેમની સંમતિ મેળવવાનો પ્રયત્ન કરીશું] અને અમે આ કામ કરીશું!] (યુસુફ/૫૯-૬૧). તેમના પરત ફરવાના સમયે, યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના કારભારીઓને કહ્યું: "જે માલ તેઓ પોતાની સાથે અમારી પાસે લાવ્યા હતા [અને ખાદ્યસામગ્રી સાથે બદલી ગયા હતા] તે તેમના ભારો વચ્ચે મૂકી દો, જેથી જ્યારે તેઓ પોતાના ઘરે પાછા ફરે અને તેને જુએ તો ફરીથી અહીં આવે," જેમ અલ્લાહ ફરમાવે છે: وَ قالَ لِفِتْیانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِی رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلی أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ [અને પોતાના કારભારીઓને કહ્યું: "જે તેમણે કિંમત તરીકે ચૂકવ્યું છે તે તેમના ભારોમાં મૂકી દો! કદાચ પોતાના પરિવાર પાસે પાછા ફર્યા બાદ તેઓ તેને ઓળખી લે અને કદાચ પાછા આવે!"] (યુસુફ/૬૨) એટલે કે ફરીથી અહીં પાછા આવે. જ્યારે તેઓ પોતાના પિતા પાસે પાછા ફર્યા, ત્યારે તેઓએ કહ્યું: فَلَمَّا رَجَعُوا إِلی أَبِیهِمْ قالُوا یا أَبانا مُنِعَ مِنَّا الْکَیْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنا أَخانا نَکْتَلْ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ [હે પિતા! આદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે [અમારા ભાઈ બિન્યામીનની હાજરી વગર] અમને માપ [અનાજનું] ન આપે, તો અમારા ભાઈને અમારી સાથે મોકલો, જેથી અમે એક હિસ્સો [અનાજનો] મેળવીએ અને અમે તેની હિફાઝત કરીશું!] (યુસુફ/૬૩). યાકૂબે કહ્યું: قالَ هَلْ آمَنُکُمْ عَلَیْهِ إِلَّا کَما أَمِنْتُکُمْ عَلی أَخِیهِ مِنْ قَبْلُ فَاللهُ خَیْرٌ حافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ [શું હું તેના વિષે તમારા પર એવો જ ભરોસો કરું જેમ તેના ભાઈ [યુસુફ]ના વિષે તમારા પર ભરોસો કર્યો હતો [અને તમે જોયું કે શું થયું]?! અને [દરેક હાલતમાં], અલ્લાહ ઉત્તમ હિફાઝત કરનાર છે, અને તે દયાળુઓમાં સૌથી વધુ દયાળુ છે] (યુસુફ/૬૪). અને જ્યારે તેમણે પોતાનો સામાન ખોલ્યો, ત્યારે તેઓએ જોયું કે તેમની મૂડી તે ભારો વચ્ચે પાછી આપી દેવામાં આવી છે જે તેઓ મિસર લઈ ગયા હતા (યુસુફ/૬૫). તેઓએ કહ્યું: "પિતા! અમે વધુ શું ઈચ્છીએ છીએ?! આ અમારી મૂડી છે જે અમને પાછી આપી દેવામાં આવી છે! [તો કેટલું સારું કે તમે અમારા ભાઈને અમારી સાથે મોકલો] અને અમે અમારા પરિવાર માટે ખાદ્યસામગ્રી લાવીશું અને અમારા ભાઈની હિફાઝત કરીશું અને એક ઊંટના ભાર જેટલું વધારે મેળવીશું; આ માપ [ભાર] નાનું છે!" (યુસુફ/૬૫). જ્યારે તેઓ રવાના થવા ઈચ્છતા હતા ત્યારે યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: "હું તેને તમારી સાથે કદી પણ નહીં મોકલું, જ્યાં સુધી તમે અલ્લાહનું મુઅક્કદ [દ્રઢ] વચન ન આપો કે તમે તેને ચોક્કસ મારી પાસે લાવશો! સિવાય કે [મૃત્યુ કે અન્ય કારણથી] તમારી શક્તિ છીનવાઈ જાય. અને જ્યારે તેઓએ પોતાનું દ્રઢ વચન તેમને આપી દીધું, ત્યારે યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: અલ્લાહ, જે અમે કહીએ છીએ તેના પર સાક્ષી અને નિરીક્ષક છે! અને જ્યારે તેઓ રવાના થવા ઈચ્છતા હતા, ત્યારે યાકૂબે [કહ્યું]: "મારા પુત્રો! એક દરવાજેથી પ્રવેશ ન કરો, પરંતુ જુદા જુદા દરવાજેથી પ્રવેશ કરો [જેથી લોકોનું ધ્યાન તમારી તરફ ન ખેંચાય]! અને [આ આદેશથી] હું અલ્લાહ તરફથી નિશ્ચિત કોઈ ઘટનાને તમારાથી દૂર કરી શકતો નથી, હુકમ અને ફરમાન માત્ર અલ્લાહનું છે! તેમના પર જ મેં ભરોસો કર્યો છે અને બધા ભરોસો કરનારાઓએ તેમના પર જ ભરોસો કરવો જોઈએ, અને જ્યારે તેઓ તે જ રીતે પ્રવેશ્યા જે રીતે પિતાએ તેમને આદેશ આપ્યો હતો, આ કામ અલ્લાહની કોઈ નિશ્ચિત ઘટનાને તેમનાથી દૂર કરી શકતું ન હતું, સિવાય કે યાકૂબના દિલમાં એક હાજત [જરૂરિયાત] હતી જે [આ રીતે] પૂરી થઈ [અને તેમનું દિલ શાંત થયું] અને તેઓ પાસે એ શિક્ષણને કારણે જે અમે તેમને આપ્યું હતું ઘણું જ્ઞાન હતું. પરંતુ મોટા ભાગના લોકો જાણતા નથી (યુસુફ/૬૬-૬૮).

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

لَمَّا أَصَابَ آلَ یَعْقُوبَ (علیه السلام) مَا أَصَابَ النَّاسَ مِنْ ضِیقِ الطَّعَامِ جَمَعَ یَعْقُوبُ (علیه السلام) بَنِیهِ فَقَالَ لَهُمْ یَا بَنِیَّ إِنَّهُ بَلَغَنِی أَنَّهُ یُبَاعُ بِمِصْرَ طَعَامٌ طَیِّبٌ وَ أَنَّ صَاحِبَهُ رَجُلٌ صَالِحٌ لَا یَحْبِسُ النَّاسَ فَاذْهَبُوا إِلَیْهِ وَ اشْتَرُوْا مِنْهُ طَعَاماً فَإِنَّهُ سَیُحْسِنُ إِلَیْکُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَتَجَهَّزُوا وَ سَارُوا حَتَّی وَرَدُوا مِصْرَ فَأُدْخِلُوا عَلَی یُوسُفَ (علیه السلام) فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ فَقَالَ لَهُمْ مَنْ أَنْتُمْ قَالُوا نَحْنُ أَوْلَادُ یَعْقُوبَ‌بْنِ‌إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) خَلِیلِ الرَّحْمَنِ وَ نَحْنُ مِنْ جَبَلِ کَنْعَانَ قَالَ یُوسُفُ (علیه السلام) وَلَّدَکُمْ إِذاً ثَلَاثَهًُْ أَنْبِیَاءَ (وَ مَا أَنْتُمْ بِحُلَمَاءَ وَ لَا فِیکُمْ وَقَارٌ وَ لَا خُشُوعٌ فَلَعَلَّکُمْ جَوَاسِیسُ لِبَعْضِ الْمُلُوکِ جِئْتُمْ إِلَی بِلَادِی فَقَالُوا أَیُّهَا الْمَلِکُ لَسْنَا بِجَوَاسِیسَ وَ لَا أَصْحَابَ الْحَرْبِ وَ لَوْ تَعْلَمُ بِأَبِینَا إِذاً لَکَرُمْنَا عَلَیْکَ فَإِنَّهُ نَبِیُّ اللَّهِ وَ ابْنُ أَنْبِیَائِهِ (وَ إِنَّهُ لَمَحْزُونٌ قَالَ لَهُمْ یُوسُفُ (علیه السلام) فَمِمَّا حُزْنُهُ وَ هُوَ نَبِیُّ اللَّهِ وَ ابْنُ أَنْبِیَائِهِ وَ الْجَنَّهًُْ مَأْوَاهُ وَ هُوَ یَنْظُرُ إِلَیْکُمْ فِی مِثْلِ عَدَدِکُمْ وَ قُوَّتِکُمْ فَلَعَلَّ حُزْنَهُ إِنَّمَا هُوَ مِنْ قِبَلِ سَفَهِکُمْ وَ جَهْلِکُمْ وَ کَذِبِکُمْ وَ کَیْدِکُمْ وَ مَکْرِکُمْ قَالُوا أَیُّهَا الْمَلِکُ لَسْنَا بِجُهَّالٍ وَ لَا سُفَهَاءَ وَ لَا أَتَاهُ الْحُزْنُ مِنْ قِبَلِنَا وَ لَکِنْ کَانَ لَهُ ابْنٌ کَانَ أَصْغَرَنَا سِنّاً یُقَالُ لَهُ یُوسُفُ (علیه السلام) فَخَرَجَ مَعَنَا إِلَی الصَّیْدِ فَأَکَلَهُ الذِّئْبُ فَلَمْ یَزَلْ بَعْدَهُ کَئِیباً حَزِیناً بَاکِیاً فَقَالَ لَهُمْ یُوسُفُ (علیه السلام) کُلُّکُمْ مِنْ أَبٍ وَاحِدٍ قَالُوا أَبُونَا وَاحِدٌ وَ أُمَّهَاتُنَا شَتَّی قَالَ فَمَا حَمَلَ أَبَاکُمْ عَلَی أَنْ سَرَّحَکُمْ کُلَّکُمْ أَلَّا حَبَسَ مِنْکُمْ وَاحِداً یَأْنَسُ بِهِ وَ یَسْتَرِیحُ إِلَیْهِ قَالُوا قَدْ فَعَلَ قَدْ حَبَسَ مِنَّا وَاحِداً هُوَ أَصْغَرُنَا سِنّاً قَالَ وَ لِمَ اخْتَارَهُ لِنَفْسِهِ مِنْ بَیْنِکُمْ قَالُوا لِأَنَّهُ أَحَبُّ أَوْلَادِهِ إِلَیْهِ بَعْدَ یُوسُفَ (علیه السلام) فَقَالَ لَهُمْ یُوسُفُ (علیه السلام) إِنِّی أَحْبِسُ مِنْکُمْ وَاحِداً یَکُونُ عِنْدِی وَ ارْجِعُوا إِلَی أَبِیکُمْ وَ أَقْرِءُوهُ مِنِّی السَّلَامَ وَ قُولُوا لَهُ یُرْسِلْ إِلَیَّ بِابْنِهِ الَّذِی زَعَمْتُمْ أَنَّهُ حَبَسَهُ عِنْدَهُ لِیُخْبِرَنِی عَنْ حُزْنِهِ مَا الَّذِی أَحْزَنَهُ وَ عَنْ سُرْعَهًِْ الشَّیْبِ إِلَیْهِ قَبْلَ أَوَانِ مَشِیبِهِ وَ عَنْ بُکَائِهِ وَ ذَهَابِ بَصَرِهِ فَلَمَّا قَالَ هَذَا اقْتَرَعُوا بَیْنَهُمْ فَخَرَجَتِ الْقُرْعَهًُْ عَلَی شَمْعُونَ فَأَمَرَ بِهِ فَحُبِسَ فَلَمَّا وَدَّعُوا شَمْعُونَ قَالَ لَهُمْ یَا إِخْوَتَاهْ انْظُرُوا مَا ذَا وَقَعْتُ فِیهِ وَ أَقْرِءُوا وَالِدِی مِنِّی السَّلَامَ فَوَدَّعُوهُ وَ سَارُوا حَتَّی وَرَدُوا الشَّامَ وَ دَخَلُوا عَلَی یَعْقُوبَ (علیه السلام) وَ سَلَّمُوا عَلَیْهِ سَلَاماً ضَعِیفاً فَقَالَ لَهُمْ یَا بَنِیَّ مَا لَکُمْ تُسَلِّمُونَ سَلَاماً ضَعِیفاً وَ مَا لِی لَا أَسْمَعُ فِیکُمْ صَوْتَ خَلِیلِی شَمْعُونَ قَالُوا یَا أَبَانَا إِنَّا جِئْنَاکَ مِنْ عِنْدِ أَعْظَمِ النَّاسِ مُلْکاً لَمْ یَرَ النَّاسُ مِثْلَهُ حُکْماً وَ عِلْماً وَ خُشُوعاً وَ سَکِینَهًًْ وَ وَقَاراً وَ لَئِنْ کَانَ لَکَ شَبِیهٌ فَإِنَّهُ لَشَبِیهُکَ وَ لَکِنَّا أَهْلُ بَیْتٍ خُلِقْنَا لِلْبَلَاءِ اتَّهَمَنَا الْمَلِکُ وَ زَعَمَ أَنَّهُ لَا یُصَدِّقُنَا حَتَّی تُرْسِلَ مَعَنَا بِابْنِ یَامِینَ بِرِسَالَهًٍْ مِنْکَ یُخْبِرُهُ عَنْ حُزْنِکَ وَ عَنْ سُرْعَهًِْ الشَّیْبِ إِلَیْکَ قَبْلَ أَوَانِ الْمَشِیبِ وَ عَنْ بُکَائِکَ وَ ذَهَابِ بَصَرِکَ فَظَنَّ یَعْقُوبُ (علیه السلام) أَنَّ ذَلِکَ مَکْرٌ مِنْهُمْ فَقَالَ لَهُمْ یَا بَنِیَّ بِئْسَ الْعَادَهًُْ عَادَتُکُمْ کُلَّمَا خَرَجْتُمْ فِی وَجْهٍ نَقَصَ مِنْکُمْ وَاحِدٌ لَا أُرْسِلُهُ مَعَکُمْ {فَ} لَمَّا فَتَحُوا مَتاعَهُمْ وَجَدُوا بِضاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَیْهِمْ مِنْ غَیْرِ عِلْمٍ مِنْهُمْ أَقْبَلُوا إِلَی أَبِیهِمْ فَرِحِینَ قَالُوا یَا أَبَانَا مَا رَأَی النَّاسُ مِثْلَ هَذَا الْمَلِکِ أَشَدَّ اتِّقَاءً لِلْإِثْمِ مِنْهُ رَدَّ عَلَیْنَا بِضَاعَتَنَا مَخَافَهًَْ الْإِثْمِ وَ هِیَ بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَیْنا وَ نَمِیرُ أَهْلَنا وَ نَحْفَظُ أَخانا وَ نَزْدادُ کَیْلَ بَعِیرٍ ذلِکَ کَیْلٌ یَسِیرٌ قَالَ یَعْقُوبُ (علیه السلام) قَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ ابْنَ یَامِینَ أَحَبُّکُمْ إِلَیَّ بَعْدَ أَخِیکُمْ یُوسُفَ (علیه السلام) وَ بِهِ أُنْسِی وَ إِلَیْهِ سُکُونِی مِنْ بَیْنِ جَمَاعَتِکُمْ فَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَکُمْ حَتَّی تُؤْتُونِ مَوْثِقاً مِنَ اللهِ لَتَأْتُنَّنِی بِهِ إِلَّا أَنْ یُحاطَ بِکُمْ فَضَمِنَهُ یَهُودَا فَخَرَجُوا حَتَّی وَرَدُوا مِصْرَ فَدَخَلُوا عَلَی یُوسُفَ (علیه السلام) فَقَالَ لَهُمْ هَلْ بَلَّغْتُمْ رِسَالَتِی قَالُوا نَعَمْ وَ قَدْجِئْنَاکَ بِجَوَابِهَا مَعَ هَذَا الْغُلَامِ فَسَلْهُ عَمَّا بَدَا لَکَ قَالَ لَهُ یُوسُفُ (علیه السلام) بِمَا أَرْسَلَکَ أَبُوکَ إِلَیَّ یَا غُلَامُ قَالَ أَرْسَلَنِی إِلَیْکَ یُقْرِئُکَ السَّلَامَ وَ یَقُولُ إِنَّکَ أَرْسَلْتَ إِلَیَّ تَسْأَلُنِی عَنْ حُزْنِی وَ عَنْ سُرْعَهًِْ الشَّیْبِ إِلَیَّ قَبْلَ أَوَانِ الْمَشِیبِ وَ عَنْ بُکَائِی وَ ذَهَابِ بَصَرِی فَإِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ حُزْناً وَ خَوْفاً أَذْکَرُهُمْ لِلْمَعَادِ وَ إِنَّمَا أَسْرَعَ الشَّیْبُ إِلَیَّ قَبْلَ أَوَانِ الْمَشِیبِ لِذِکْرِ یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ وَ أَبْکَانِی وَ بَیَّضَ عَیْنِیَ الْحُزْنُ عَلَی حَبِیبِی یُوسُفَ (علیه السلام) وَ قَدْ بَلَغَنِی حُزْنُکَ بِحُزْنِی وَ اهْتِمَامُکَ بِأَمْرِی فَکَانَ اللَّهُ لَکَ جَازِیاً وَ مُثِیباً وَ إِنَّکَ لَنْ تَصِلَنِی بِشَیْءٍ أَنَا أَشَدُّ فَرَحاً بِهِ مِنْ أَنْ تُعَجِّلَ عَلَیَّ وَلَدِی ابْنَ یَامِینَ فَإِنَّهُ أَحَبُّ أَوْلَادِی إِلَیَّ بَعْدَ یُوسُفَ (علیه السلام) فَأُونِسَ بِهِ وَحْشَتِی وَ أَصِلَ بِهِ وَحْدَتِی تُعَجِّلَ عَلَیَّ بِمَا أَسْتَعِینُ بِهِ عَلَی عِیَالِی فَلَمَّا قَالَ هَذَا خَنَقَتْ یُوسُفَ (علیه السلام) الْعَبْرَهًُْ وَ لَمْ یَصْبِرْ حَتَّی قَامَ فَدَخَلَ الْبَیْتَ وَ بَکَی سَاعَهًًْ ثُمَّ خَرَجَ إِلَیْهِمْ وَ أَمَرَ لَهُمْ بِطَعَامٍ وَ قَالَ لِیَجْلِسْ کُلُّ بَنِی‌أُمٍّ عَلَی مَائِدَهًٍْ فَجَلَسُوا وَ بَقِیَ ابْنُ یَامِینَ قَائِماً فَقَالَ لَهُ یُوسُفُ (علیه السلام) مَا لَکَ لَمْ تَجْلِسْ فَقَالَ لَهُ لَیْسَ لِی فِیهِمْ ابْنُ أُمٍّ فَقَالَ لَهُ یُوسُفُ (علیه السلام) أَ‌فَمَا کَانَ لَکَ ابْنُ أُمٍّ فَقَالَ لَهُ ابْنُ یَامِینَ بَلَی فَقَالَ لَهُ یُوسُفُ (علیه السلام) فَمَا فَعَلَ قَالَ زَعَمَ هَؤُلَاءِ أَنَّ الذِّئْبَ أَکَلَهُ قَالَ فَمَا بَلَغَ مِنْ حُزْنِکَ عَلَیْهِ قَالَ وُلِدَ لِی اثْنَا عَشَرَ ابْناً کُلُّهُمُ أَشْتَقُّ لَهُ اسْماً مِنِ اسْمِهِ فَقَالَ لَهُ یُوسُفُ (علیه السلام) أَرَاکَ قَدْ عَانَقْتَ النِّسَاءَ وَ شَمَمْتَ الْوَلَدَ مِنْ بَعْدِهِ فَقَالَ لَهُ ابْنُ یَامِینَ إِنَّ لِی أَباً صَالِحاً وَ إِنَّهُ قَالَ لِی تَزَوَّجْ لَعَلَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یُخْرِجُ مِنْکَ ذُرِّیَّهًًْ یُثْقِلُ الْأَرْضَ بِالتَّسْبِیحِ فَقَالَ لَهُ یُوسُفُ (علیه السلام) تَعَالَ فَاجْلِسْ عَلَی مَائِدَتِی فَقَالَ إِخْوَهًُْ یُوسُفَ (علیه السلام) لَقَدْ فَضَّلَ اللَّهُ یُوسُفَ (علیه السلام) وَ أَخَاهُ حَتَّی إِنَّ الْمَلِکَ قَدْ أَجْلَسَهُ مَعَهُ عَلَی مَائِدَتِهِ فَأَمَرَ یُوسُفُ (علیه السلام) أَنْ یُجْعَلَ صُوَاعُ الْمَلِکِ فِی رَحْلِ ابْنِ یَامِینَ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- وقتی خاندان یعقوب (علیه السلام) مانند دیگر مردم با کمبود غذا روبرو شدند، یعقوب (علیه السلام) پسرانش را گردهم آورد و به آنان فرمود: «ای فرزندان من! به من خبر رسیده است که در مصر غذای خوبی فروخته می‌شود و صاحب آن مردی درستکار است که مردم را زندانی نمی‌کند، بنابراین به‌سوی او بروید و مقداری غذا از او بخرید. به خواست خدا او به شما نیکی خواهد کرد آنان بار سفر بستند و به راه افتادند تا اینکه وارد مصر شدند و نزد یوسف (علیه السلام) رفتند یوسف (علیه السلام) آن‌ها را شناخت، فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ. یوسف از آنان پرسید: «شما کیستید»؟ آنان پاسخ دادند: «ما فرزندان یعقوب‌بن‌اسحاق بن‌ابراهیم‌خلیل‌الرحمن و اهل کوه کنعان هستیم». یوسف (علیه السلام) فرمود: «بنابراین، سه پیامبر شما را به دنیا آورده‌اند، درحالی‌که شما بردبار نیستید و بزرگ‌منشی و فروتنی ندارید شاید شما جاسوس یکی از پادشاهان باشید که به کشور من آمدید»؟! آنان گفتند: «ای پادشاه! ما جاسوس نیستیم و سرجنگ نیز نداریم. اگر پدرمان را می‌شناختی به ما اکرام می‌کردی؛ چراکه او پیامبر خدا و فرزند پیامبران است. و اندوهگین است». یوسف (علیه السلام) به آنان فرمود: «او که پیامبر و فرزند پیامبران خداست و جایگاهش بهشت است و به شما که چنین زیاد و دارای توانایی هستید، می‌نگرد پس به خاطر چه چیزی اندوهگین است؟ شاید اندوه او به دلیل بی‌خردی، نادانی، دروغ، حیله و نیرنگ‌تان باشد»؟ آنان گفتند: «پادشاها! ما نادان و بی‌خرد نیستیم و اندوه او از جانب ما نیست، بلکه او پسری داشت که از همه‌ی ما از نظر سن کوچک‌تر بود و یوسف (علیه السلام) نام داشت و با ما به شکار آمد و فَأَکَلَهُ الذِّئْبُ. از این‌رو پدرمان پس از او پیوسته افسرده و اندوهگین است و می‌گرید. یوسف (علیه السلام) از آنان پرسید: «همه شما از یک پدرید»؟ آنان پاسخ دادند: «پدرمان یکی است و مادرمان متفاوت هستند». یوسف (علیه السلام) پرسید: «چه چیزی باعث شده تا پدرتان همه شما را بفرستد و تنها یکی را نزد خود نگه دارد و با او انس و آرامش یابد»؟ آنان پاسخ دادند: «او این کار را کرده و یکی از ما را که کوچک‌ترین ما از نظر سن است، نزد خود نگه داشته است». یوسف (علیه السلام) فرمود: «چرا پدرتان او را از میان شما برای خود انتخاب کرده»؟ آنان پاسخ دادند: «زیرا او دوست‌داشتنی‌ترین فرزندانش پس از یوسف (علیه السلام) است». یوسف (علیه السلام) به آنان فرمود: «من یکی از شما را نزد خود نگه می‌دارم تا پیش من بماند، شما پیش پدرتان برگردید و سلام مرا برسانید و به او بگویید که پسرش را که مدّعی شده‌اید او نزد خود نگه داشته است نزد من بفرستد. تا مرا از اندوهش و دلیل آن، سفیدشدن سریع مویش پیش از موعد و گریه‌کردن و نابینا شدنش آگاه سازد. چون یوسف (علیه السلام) این سخن را فرمود آنان قرعه کشیدند و قرعه به نام شمعون درآمد. یوسف (علیه السلام) دستور داد تا او را دستگیر کنند و او دستگیر شد وقتی برادران یوسف (علیه السلام) با شمعون وداع کردند، شمعون به آنان گفت: «برادران من! بنگرید که [چه بلایی به سرم آمده است] و در چه چیزی گرفتار شده‌ام و به پدرم سلام مرا برسانید». آنان با او خداحافظی کردند و به راه افتادند تا اینکه به شام رسیدند و نزد یعقوب آمدند و با صدای ضعیفی به او سلام دادند. یعقوب (علیه السلام) فرمود: ای پسرانم! چه شده است که با صدای ضعیفی سلام می‌کنید؛ و مرا چه شده که صدای شمعون را در میان شما نمی‌شنوم». آنان گفتند: «ای پدر ما از نزد کسی آمده‌ایم که صاحب بزرگ‌ترین فرمانروایی است و مردم تا به حال حکیم، دانا، فروتن، آرام و بزرگ‌منشی مانند او را ندیده‌اند. اگر برای تو نظیری وجود داشت او بود. امّا ما خاندان برای آزمایش‌شدن آفریده شده‌ایم. ای پدر! پادشاه به ما تهمت زد و مدّعی شد که اگر بنیامین را با نامه‌ای به همراه ما نفرستی و در آن نامه از اندوه، سفیدشدن سریع موهایت پیش از موعد، گریه است و نابینا شدنت در آن ننویسی سخن ما را باور نمی‌کند». یعقوب (علیه السلام) گمان کرد که این کار از حیله و نیرنگشان است. از این‌رو به آنان فرمود: «ای پسرانم چه خوی بدی و چه عادتی دارید. هرگاه برای کاری بیرون رفتید یکی از شما کم شده است. من بنیامین را با شما نمی‌فرستم». و هنگامی‌که متاع خود را گشودند، دیدند سرمایه‌ی آن‌ها به آن‌ها بازگردانده شده!. ( یوسف/۶۵ ) برخی از آنان شادمان نزد پدر بازگشتند و گفتند: «ای پدر! مردم تا به حال چنین پادشاهی ندیده‌اند که از گناه پرهیز کند؛ زیرا او از ترس گناه سرمایه‌مان را به ما بازگردانده است و این سرمایه‌ی ماست که به ما باز پس گردانده شده است! [پس چه بهتر که برادر را با ما بفرستی] و ما برای خانواده‌ی خویش موادّ غذایی می‌آوریم و برادرمان را حفظ خواهیم کرد و یک‌بار شتر زیادتر دریافت خواهیم داشت این پیمانه [بار] کوچکی است!. ( یوسف/۶۶ ) یعقوب (علیه السلام) فرمود: «شما می‌دانید که پس از برادرتان یوسف (علیه السلام)، بنیامین از همه‌ی شما برایم دوست‌داشتنی‌تر است و از میان شما با او غم‌ها را از یاد می‌برم و آرامش می‌یابم. من هرگز او را با شما نخواهم فرستاد، تا پیمان مؤکّد الهی بدهید که او را حتماً نزد من خواهید آورد! مگر اینکه [بر اثر مرگ یا علّت دیگر]، قدرت از شما سلب گردد. ( یوسف/۶۶ ) یهودا او را ضمانت کرد و بدین‌گونه بیرون آمدند تا اینکه وارد مصر و بر یوسف (علیه السلام) وارد شدند. یوسف (علیه السلام) از آنان پرسید: «آیا نامه‌ام را رساندید؟» آنان پاسخ دادند: «آری و برای تو پاسخ آن را به همراه این پسرک آورده‌ایم. بنابراین درباره‌ی آنچه به ذهنت می‌رسد، از او بپرس». یوسف (علیه السلام) پرسید: «ای پسرک! پدرت تو را با چه پیامی فرستاده است»؟ گفت: «مرا فرستاده تا به شما سلام برسانم و می‌گوید: «تو به من نامه نوشتی و درباره‌ی اندوه، سفیدشدن سریع موهایم پیش از موعد، گریه و نابیناشدنم پرسیدی. تنها سفیدشدن سریع موهایم پیش از موعد نیز به دلیل یادکردن روز قیامت است. غم عزیزم یوسف نیز مرا گریانده و چشمانم را نابینا ساخته است. به من خبر رسیده که تو به دلیل اندوه من اندوهگین شده‌ای و به حال من اهتمام می‌ورزی. خداوند به تو پاداش و اجر دهد. بهترین چیزی را که می‌توانی با آن مرا شاد سازی این است که پسرم بنیامین را به من بازگردانی؛ زیرا او پس از یوسف (علیه السلام) دوست‌داشتنی‌ترین فرزند من و همدم تنهایی‌ام است. و من تنهایی‌ام را با او سر می‌کنم. در فرستادن چیزی شتاب کن که با آن به خانواده‌ام کمک کنم». چون بنیامین این سخن را به نقل از یعقوب (علیه السلام) گفت: «گریه راه گلوی یوسف (علیه السلام) را بست و نتوانست شکیبایی کند؛ از این‌رو برخاست و وارد خانه شد و ساعتی گریست سپس به‌سوی آنان بیرون آمد و دستور داد تا برایشان غذایی بیاورند. یوسف (علیه السلام) فرمود: «هرکس باید با برادر مادری‌اش بر سر یک سفره بنشیند از این رو آنان نشستند و بنیامین ایستاده باقی ماند. یوسف (علیه السلام) به او فرمود: «آیا تو برادری از مادرت نداشته‌ای»؟ بنیامین پاسخ داد: «من پدر درستکاری دارم که به من فرمود: ازدواج کن تا شاید خداوند عزّوجلّ از تو نسلی به وجود آورد که زمین را پر از ستایش او کنند». یوسف فرمود: «بیا و بر سفره من بنشین». برادران گفتند: «خداوند یوسف (علیه السلام) و برادرش را برتری داد به‌طوری که پادشاه او را بر سر سفره خود نشاند». یوسف (علیه السلام) دستور داد تا آبخوری شاه را در بار بنیامین بگذارند.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): When the family of Yaqub (peace be upon him), like the rest of the people, were struck by a shortage of food, Yaqub (peace be upon him) gathered his sons and said to them: "O my sons! It has reached me that in Egypt good food is being sold, and the one in charge of it is an upright man who does not detain people. So go to him and buy some food from him. By the will of Allah, he will treat you with kindness." They prepared their provisions and set out until they entered Egypt and came before Yusuf (peace be upon him). Yusuf (peace be upon him) recognized them, فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ [and he knew them, while they knew him not]. Yusuf asked them: "Who are you?" They answered: "We are the sons of Yaqub ibn Ishaq ibn Ibrahim Khalil al-Rahman, and we are people of the mountain of Canaan." Yusuf (peace be upon him) said: "Three prophets, then, brought you into the world, and yet you are not forbearing, and you possess neither dignity nor humility. Perhaps you are spies of one of the kings who have come to my land?" They said: "O king! We are not spies, nor do we seek war. If you knew our father you would honour us, for he is a prophet of Allah and the son of prophets. And he is grief-stricken." Yusuf (peace be upon him) said to them: "He is a prophet and the son of prophets of Allah, and his abode is Paradise, and he looks upon you who are so numerous and strong — so what is it that has made him grieve? Perhaps his grief is because of your foolishness, ignorance, lying, cunning and deceit?" They said: "O king! We are not ignorant nor foolish, and his grief is not from our side. Rather, he had a son who was the youngest of us in age, called Yusuf (peace be upon him). He came out with us to the hunt, and فَأَکَلَهُ الذِّئْبُ [the wolf devoured him]. Since then our father has been constantly sorrowful, grief-stricken and weeping." Yusuf (peace be upon him) asked them: "Are you all from one father?" They answered: "Our father is one, and our mothers are different." Yusuf (peace be upon him) asked: "What made your father send you all and keep only one with him, to find companionship and rest with him?" They answered: "He has done that, and has kept with him one of us who is the youngest of us in age." Yusuf (peace be upon him) said: "Why has your father chosen him for himself from among you?" They answered: "Because he is the most beloved of his children to him after Yusuf (peace be upon him)." Yusuf (peace be upon him) said to them: "I shall keep one of you with me, and you return to your father and convey my greeting to him and tell him to send me his son whom you claim he has kept with him, so that he may inform me about his grief and its cause, about the rapid whitening of his hair before its due time, about his weeping and the loss of his sight." When Yusuf (peace be upon him) said this, they drew lots, and the lot fell on Sham'un. Yusuf (peace be upon him) ordered that he be seized, and he was detained. When the brothers of Yusuf (peace be upon him) bade farewell to Sham'un, Sham'un said to them: "My brothers! Look at [what calamity has befallen me] and what I am caught up in, and convey my greeting to my father." They took leave of him and set out until they reached Syria and came before Yaqub, and they greeted him in a weak voice. Yaqub (peace be upon him) said: "O my sons! What is wrong with you that you greet me in a weak voice, and what is wrong with me that I do not hear the voice of my dear one Sham'un among you?" They said: "O our father! We have come to you from one who possesses the greatest of kingdoms, and people have never seen the like of him in wisdom, knowledge, humility, tranquility and dignity. If there were any peer for you, it would be he. But we are a household created for trial. O father! The king accused us, and claimed that he will not believe us unless you send Binyamin with us with a letter from you in which you inform him of your grief, of the rapid whitening of your hair before its due time, of your weeping and of the loss of your sight." Yaqub (peace be upon him) thought that this was a scheme of theirs, so he said to them: "O my sons, what an evil disposition and what a habit you have! Whenever you go out on some errand one of you goes missing. I shall not send Binyamin with you." And when they opened their baggage, they found their capital had been returned to them! (Yusuf/65). Some of them came back joyfully to their father and said: "O our father! People have never seen a king like this one who refrains so strictly from sin; for out of fear of sin he has returned our capital to us, and this is our capital which has been given back to us! [So it is better that you send our brother with us], and we shall bring food for our family, and we shall guard our brother, and we shall receive an additional camel-load — this measure [load] is a small one!" (Yusuf/66). Yaqub (peace be upon him) said: "You know that after your brother Yusuf (peace be upon him), Binyamin is the most beloved of you all to me, and among your company it is through him that I forget my sorrows and find peace. I shall never send him with you until you give me a solemn covenant from Allah that you will certainly bring him back to me — unless [through death or some other cause] your power is taken from you." (Yusuf/66). Yahuda stood surety for him, and in this way they set out until they entered Egypt and came before Yusuf (peace be upon him). Yusuf (peace be upon him) asked them: "Did you deliver my letter?" They answered: "Yes, and we have brought you its reply together with this boy. So ask him about whatever comes to your mind." Yusuf (peace be upon him) asked: "O boy! With what message has your father sent you?" He said: "He sent me to convey his greeting to you, and he says: 'You wrote to me and asked about my grief, the rapid whitening of my hair before its due time, my weeping and the loss of my sight. Indeed, my hair whitened rapidly before its due time only because of my remembrance of the Day of Resurrection. And the grief for my beloved Yusuf has made me weep and has blinded my eyes. It has reached me that you have grieved on account of my grief and are concerned with my affair. May Allah reward and recompense you. The best thing with which you can gladden me is that you return to me my son Binyamin; for after Yusuf (peace be upon him) he is the most beloved of my children to me and the companion of my loneliness. I pass my solitude with him. Hasten in sending what will help me with my family.'" When Binyamin said this, quoting Yaqub (peace be upon him), weeping choked Yusuf's (peace be upon him) throat and he could no longer bear it; so he rose and went into the house and wept for a while. Then he came out to them and ordered that food be brought for them. Yusuf (peace be upon him) said: "Each one must sit with his full brother from the same mother at one table." So they sat down, and Binyamin remained standing. Yusuf (peace be upon him) said to him: "Did you not have a brother from your mother?" Binyamin answered: "I have an upright father who said to me: 'Marry, so that Allah the Mighty and Majestic may bring forth from you a progeny who will fill the earth with His praise.'" Yusuf said: "Come and sit at my table." The brothers said: "Allah has favoured Yusuf (peace be upon him) and his brother, such that the king has seated him with him at his own table." Yusuf (peace be upon him) ordered that the king's drinking cup be placed in Binyamin's baggage.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જ્યારે યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)ના ખાનદાનને પણ બીજા લોકોની જેમ ખોરાકની અછતનો સામનો કરવો પડ્યો, ત્યારે યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના પુત્રોને ભેગા કર્યા અને તેમને કહ્યું: "ઓ મારા પુત્રો! મને ખબર મળી છે કે મિસ્રમાં સારો ખોરાક વેચાય છે અને તેનો માલિક એક પ્રામાણિક માણસ છે જે લોકોને કેદ કરતો નથી. તો તમે તેની પાસે જાવ અને તેની પાસેથી થોડો ખોરાક ખરીદો. અલ્લાહની મરજીથી તે તમારી સાથે સારો વ્યવહાર કરશે." તેમણે સફરની તૈયારી કરી અને નીકળ્યા ત્યાં સુધી કે તેઓ મિસ્રમાં પ્રવેશ્યા અને યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની પાસે ગયા. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને ઓળખી લીધા, فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ [તેમણે તેમને ઓળખી લીધા જ્યારે તેઓ તેમને ઓળખતા ન હતા]. યુસુફે તેમને પૂછ્યું: "તમે કોણ છો?" તેમણે જવાબ આપ્યો: "અમે યાકૂબ બિન ઇસ્હાક બિન ઇબ્રાહીમ ખલીલુર્રહમાનના પુત્રો છીએ અને કન્આનના પર્વતના રહેવાસી છીએ." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "તો ત્રણ પયગંબરોએ તમને દુનિયામાં લાવ્યા છે, છતાં તમે સહનશીલ નથી અને તમારામાં ન તો ગૌરવ છે અને ન નમ્રતા. કદાચ તમે કોઈ બાદશાહના જાસૂસો હો જે મારા દેશમાં આવ્યા છો?" તેમણે કહ્યું: "ઓ બાદશાહ! અમે જાસૂસો નથી અને ન અમે યુદ્ધ ઈચ્છીએ છીએ. જો તમે અમારા પિતાને ઓળખતા હોત તો તમે અમારો આદર કરત; કારણ કે તેઓ અલ્લાહના પયગંબર છે અને પયગંબરોના પુત્ર છે. અને તેઓ દુઃખી છે." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: "તેઓ તો અલ્લાહના પયગંબર છે અને પયગંબરોના પુત્ર છે અને તેમનું સ્થાન જન્નત છે, અને તેઓ તમને જુએ છે જે આટલા વધારે અને શક્તિશાળી છો — તો કઈ વસ્તુના કારણે તેઓ દુઃખી છે? કદાચ તેમનું દુઃખ તમારી મૂર્ખતા, અજ્ઞાનતા, જૂઠ, દગા અને છળના કારણે હોય?" તેમણે કહ્યું: "ઓ બાદશાહ! અમે અજ્ઞાન અને મૂર્ખ નથી અને તેમનું દુઃખ અમારા તરફથી નથી, બલ્કે તેમનો એક પુત્ર હતો જે ઉંમરમાં અમારા સૌથી નાનો હતો અને તેનું નામ યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) હતું, અને તે અમારી સાથે શિકાર પર આવ્યો હતો અને فَأَکَلَهُ الذِّئْبُ [વરૂએ તેને ખાઈ લીધો]. ત્યારથી અમારા પિતા સતત ઉદાસ અને દુઃખી છે અને રડે છે." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને પૂછ્યું: "શું તમે બધા એક પિતાના છો?" તેમણે જવાબ આપ્યો: "અમારા પિતા એક છે અને અમારી માતાઓ અલગ છે." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ પૂછ્યું: "કઈ વસ્તુના કારણે તમારા પિતાએ તમને બધાને મોકલ્યા અને ફક્ત એકને પોતાની પાસે રાખ્યો જેની સાથે તેઓ સાંત્વના અને શાંતિ મેળવે?" તેમણે જવાબ આપ્યો: "તેમણે આ કામ કર્યું છે અને અમારામાંથી એકને જે ઉંમરમાં અમારા સૌથી નાનો છે તેને પોતાની પાસે રાખ્યો છે." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "તમારા પિતાએ તમારામાંથી તેને પોતાના માટે કેમ પસંદ કર્યો?" તેમણે જવાબ આપ્યો: "કારણ કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) પછી તે તેમના સૌથી પ્રિય પુત્ર છે." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: "હું તમારામાંથી એકને પોતાની પાસે રાખું છું જેથી તે મારી પાસે રહે, તમે તમારા પિતાની પાસે પાછા જાવ અને મારો સલામ પહોંચાડો અને તેમને કહો કે તેમના પુત્રને, જેને તમે દાવો કરો છો કે તેમણે પોતાની પાસે રાખ્યો છે, મારી પાસે મોકલે — જેથી તે મને તેમના દુઃખ વિશે અને તેના કારણ વિશે, સમય પહેલાં તેમના વાળના ઝડપી સફેદ થવા વિશે, રડવા વિશે અને દૃષ્ટિ ગુમાવવા વિશે જણાવે." જ્યારે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ આ વાત કહી, ત્યારે તેમણે ચિઠ્ઠી નાખી અને ચિઠ્ઠી શમ્ઊનના નામે નીકળી. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ આદેશ આપ્યો કે તેને પકડવામાં આવે, અને તેને પકડી લેવામાં આવ્યો. જ્યારે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ના ભાઈઓએ શમ્ઊનને વિદાય આપી, ત્યારે શમ્ઊને તેમને કહ્યું: "મારા ભાઈઓ! જુઓ [મારા ઉપર કેવી બલા આવી પડી છે] અને હું કઈ મુસીબતમાં ફસાયો છું, અને મારા પિતાને મારો સલામ પહોંચાડજો." તેમણે તેને વિદાય આપી અને નીકળ્યા ત્યાં સુધી કે શામ પહોંચ્યા અને યાકૂબની પાસે આવ્યા અને નબળા અવાજે તેમને સલામ કર્યો. યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "ઓ મારા પુત્રો! તમને શું થયું છે કે નબળા અવાજે સલામ કરો છો; અને મને શું થયું છે કે તમારી વચ્ચે શમ્ઊનનો અવાજ સાંભળતો નથી?" તેમણે કહ્યું: "ઓ પિતા! અમે એવી વ્યક્તિ પાસેથી આવ્યા છીએ જે સૌથી મોટી હકૂમતનો માલિક છે, અને લોકોએ આજ સુધી તેમના જેવો હકીમ, જ્ઞાની, નમ્ર, શાંત અને ગૌરવવાન કોઈને જોયો નથી. જો તમારો કોઈ સમાન હોય તો તે તે જ છે. પરંતુ અમે એવું ખાનદાન છીએ જે પરીક્ષણ માટે સર્જાયું છે. ઓ પિતા! બાદશાહે અમારા પર આરોપ મૂક્યો અને દાવો કર્યો કે જો તમે બિન્યામીનને એક પત્ર સાથે અમારી સાથે ન મોકલો અને તે પત્રમાં તમારા દુઃખ, સમય પહેલાં તમારા વાળના ઝડપી સફેદ થવા, રડવા અને તમારી દૃષ્ટિ ગુમાવવા વિશે ન લખો, તો તે અમારી વાત માનશે નહીં." યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)ને લાગ્યું કે આ તેમના તરફથી કોઈ છળકપટ છે. તેથી તેમણે તેમને કહ્યું: "ઓ મારા પુત્રો, તમારી કેવી ખરાબ ટેવ અને કેવી આદત છે. જ્યારે પણ કોઈ કામ માટે બહાર ગયા, તમારામાંથી એક ઓછો થયો છે. હું બિન્યામીનને તમારી સાથે નહીં મોકલું." અને જ્યારે તેમણે પોતાનો સામાન ખોલ્યો, તેમણે જોયું કે તેમની મૂડી તેમને પરત કરી દેવામાં આવી હતી! (યુસુફ/૬૫). તેમાંથી કેટલાક ખુશ થઈને પિતાની પાસે પાછા આવ્યા અને કહ્યું: "ઓ પિતા! લોકોએ આજ સુધી આવો બાદશાહ જોયો નથી જે ગુનાહથી બચે છે; કારણ કે તેણે ગુનાહના ડરથી અમારી મૂડી અમને પરત કરી છે, અને આ અમારી મૂડી છે જે અમને પરત કરવામાં આવી છે! [તો સારું છે કે ભાઈને અમારી સાથે મોકલો] અને અમે અમારા પરિવાર માટે ખાદ્ય સામગ્રી લાવીશું અને અમારા ભાઈની રક્ષા કરીશું અને એક ઊંટનો ભાર વધુ મેળવીશું — આ માપ [ભાર] નાનું છે!" (યુસુફ/૬૬). યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "તમે જાણો છો કે તમારા ભાઈ યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) પછી, બિન્યામીન તમારા બધામાંથી મને સૌથી પ્રિય છે, અને તમારા સમૂહમાંથી તેની સાથે હું દુઃખો ભૂલી જાઉં છું અને શાંતિ મેળવું છું. હું તેને ક્યારેય તમારી સાથે નહીં મોકલું, જ્યાં સુધી તમે અલ્લાહનું દૃઢ વચન ન આપો કે તમે તેને ખરેખર મારી પાસે પાછો લાવશો! સિવાય કે [મૃત્યુ કે અન્ય કારણથી] તમારી શક્તિ છીનવાઈ જાય." (યુસુફ/૬૬). યહૂદાએ તેની જમાનત આપી અને આ રીતે તેઓ નીકળ્યા ત્યાં સુધી કે મિસ્રમાં પ્રવેશ્યા અને યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની પાસે આવ્યા. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને પૂછ્યું: "શું તમે મારો પત્ર પહોંચાડ્યો?" તેમણે જવાબ આપ્યો: "હા, અને તમારા માટે તેનો જવાબ આ છોકરા સાથે લાવ્યા છીએ. તેથી જે તમારા મનમાં આવે તે વિશે તેને પૂછો." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ પૂછ્યું: "ઓ છોકરા! તારા પિતાએ તને કયો સંદેશો આપીને મોકલ્યો છે?" તેણે કહ્યું: "તેમણે મને તમને સલામ પહોંચાડવા મોકલ્યો છે, અને તેઓ કહે છે: 'તમે મને પત્ર લખ્યો અને મારા દુઃખ, સમય પહેલાં મારા વાળના ઝડપી સફેદ થવા, રડવા અને મારી દૃષ્ટિ ગુમાવવા વિશે પૂછ્યું. ખરેખર મારા વાળ સમય પહેલાં ઝડપી સફેદ થયા તે ફક્ત કયામતના દિવસને યાદ કરવાના કારણે છે. મારા પ્રિય યુસુફના ગમે પણ મને રડાવ્યો છે અને મારી આંખોને દૃષ્ટિહીન કરી છે. મને ખબર મળી છે કે તમે મારા દુઃખના કારણે દુઃખી થયા છો અને મારી બાબતની ચિંતા કરો છો. અલ્લાહ તમને પુરસ્કાર અને બદલો આપે. શ્રેષ્ઠ વસ્તુ જેનાથી તમે મને ખુશ કરી શકો તે એ છે કે તમે મારા પુત્ર બિન્યામીનને મારી પાસે પાછો મોકલો; કારણ કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) પછી તે મારો સૌથી પ્રિય પુત્ર છે અને મારી એકલતાનો સાથી છે. અને હું મારી એકલતા તેની સાથે ગુજારું છું. એવી વસ્તુ મોકલવામાં ઉતાવળ કરો જેનાથી હું મારા પરિવારને મદદ કરી શકું.'" જ્યારે બિન્યામીને યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)ના હવાલાથી આ વાત કહી, ત્યારે રડવાએ યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)નું ગળું ભરી દીધું અને તેઓ ધીરજ રાખી શક્યા નહીં; તેથી તેઓ ઊભા થયા અને ઘરમાં પ્રવેશ્યા અને થોડી વાર રડ્યા. પછી તેઓ તેમની તરફ બહાર આવ્યા અને આદેશ આપ્યો કે તેમના માટે ખોરાક લાવવામાં આવે. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "દરેક વ્યક્તિ પોતાના સગા ભાઈ સાથે એક દસ્તરખ્વાન પર બેસે." તેથી તેઓ બેઠા અને બિન્યામીન ઊભો રહ્યો. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ તેને કહ્યું: "શું તારો તારી માતાનો કોઈ ભાઈ ન હતો?" બિન્યામીને જવાબ આપ્યો: "મારા પ્રામાણિક પિતા છે જેમણે મને કહ્યું: 'લગ્ન કર, જેથી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ તારી પાસેથી એવી નસ્લ પેદા કરે જે ઝમીનને તેની તસ્બીહથી ભરી દે.'" યુસુફે કહ્યું: "આવ અને મારા દસ્તરખ્વાન પર બેસ." ભાઈઓએ કહ્યું: "અલ્લાહે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના ભાઈને એટલી શ્રેષ્ઠતા આપી કે બાદશાહે તેમને પોતાના દસ્તરખ્વાન પર બેસાડ્યા." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ આદેશ આપ્યો કે બાદશાહનું પાણી પીવાનું પાત્ર બિન્યામીનના સામાનમાં મૂકવામાં આવે.

فَأَمَرَ یُوسُفُ أَنْ یَبْنِیَ کَنَادِیجَ مِنْ صَخْرٍ وَ طَیَّنَهَا بِالْکِلْسِ ثُمَّ أَمَرَ بِزُرُوعِ مِصْرَ فَحُصِدَتْ وَ دَفَعَ إِلَی کُلِّ إِنْسَانٍ حِصَّتَهُ وَ تَرَکَ الْبَاقِیَ فِی سُنْبُلِهِ لَمْ یَدُسْهُ، فَوَضَعَهَا فِی الْکَنَادِیجِ فَفَعَلَ ذَلِکَ سَبْعَ سِنِینَ فَلَمَّا جَاءَ سِنِی الْجَدْبِ فَکَانَ یَخْرُجُ السُّنْبُلُ فَیَبِیعُ بِمَا شَاءَ، وَ کَانَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ أَبِیهِ ثَمَانِیَهًَْ عَشَرَ یَوْماً وَ کَانُوا فِی بَادِیَهًٍْ وَ کَانَ النَّاسُ مِنَ الْآفَاقِ یَخْرُجُونَ إِلَی مِصْرَ لِیَمْتَارُوا طَعَاماً وَ کَانَ یَعْقُوبُ وَ وُلْدُهُ نُزُولًا فِی بَادِیَهًٍْ فِیهِ مُقْلٌ فَأَخَذَ إِخْوَهًُْ یُوسُفَ مِنْ ذَلِکَ الْمُقْلِ وَ حَمَلُوهُ إِلَی مِصْرَ لِیَمْتَارُوا بِهِ وَ کَانَ یُوسُفُ یَتَوَلَّی الْبَیْعَ بِنَفْسِهِ فَلَمَّا دَخَلُوا إِخْوَتُهُ عَلَی یُوسُفَ عَرَفَهُمْ وَ لَمْ یَعْرِفُوهُ کَمَا حَکَی اللَّهُ عَزَّ وَ عَلَا وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ وَ لَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهازِهِمْ وَ أَعْطَاهُمْ وَ أَحْسَنَ إِلَیْهِمْ فِی الْکَیْلِ قَالَ لَهُمْ مَنْ أَنْتُمْ قَالُوا نَحْنُ بَنُو یَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلِ اللَّهِ الَّذِی أَلْقَاهُ نُمْرُودُ فِی النَّارِ فَلَمْ یَحْتَرِقْ وَ جَعَلَهَا اللَّهُ عَلَیْهِ بَرْداً وَ سَلاماً، قَالَ فَمَا فَعَلَ أَبُوکُمْ قَالُوا شَیْخٌ ضَعِیفٌ، قَالَ فَلَکُمْ أَخٌ غَیْرُکُمْ قَالُوا لَنَا أَخٌ مِنْ أَبِینَا لَا مِنْ أُمِّنَا، قَالَ فَإِذَا رَجَعْتُمْ إِلَیَّ فَأْتُونِی بِهِ وَ هُوَ قَوْلُهُ ائْتُونِی بِأَخٍ لَکُمْ مِنْ أَبِیکُمْ. أَ لا تَرَوْنَ أَنِّی أُوفِی الْکَیْلَ وَ أَنَا خَیْرُ الْمُنْزِلِینَ. فَإِنْ لَمْ تَأْتُونِی بِهِ فَلا کَیْلَ لَکُمْ عِنْدِی وَ لا تَقْرَبُونِ. قالُوا سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ ثُمَّ قَالَ یُوسُفُ لِقَوْمِهِ رُدُّوا هَذِهِ الْبِضَاعَهًَْ الَّتِی حَمَلُوهَا إِلَیْنَا وَ اجْعَلُوهَا فِیمَا بَیْنَ رِحَالِهِمْ حَتَّی إِذَا رَجَعُوا إِلَی مَنَازِلِهِمْ وَ رَأَوْهَا رَجَعُوا إِلَیْنَا وَ هُوَ قَوْلُهُ وَ قالَ لِفِتْیانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِی رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلی أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ یَعْنِی کَیْ یَرْجِعُوا.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- یوسف (علیه السلام) دستور داد که انبارهای گندم و غلّات را با تخته سنگ بسازند و داخل آن را با آهک، گل اندود کردند؛ سپس دستور داد تا در سراسر کشور مصر، مزارع گندم و غلّات، درو شود و به هر فردی، سهمیّه‌ی مشخصی داده شده و باقی‌مانده را در خوشه‌ها نگه دارند و آن را نکوبند و در انبارها و سیلوها ذخیره سازند. او این کار را هفت سال انجام داد. زمانی‌که سال‌های قحطی فرارسید، خوشه‌های گندم و غلّات را از انبارها بیرون کشید و به هر قیمت که می‌خواست، فروخت. فاصله‌ی محلّ اقامت یوسف (علیه السلام) تا پدرش یعقوب (علیه السلام)، هجده روز بود. آن‌ها در یک بادیه زندگی می‌کردند؛ مردم برای تهیّه‌ی غذا و آذوقه از جاهای دور و نزدیک به‌سوی مصر می‌آمدند. یعقوب (علیه السلام) و فرزندانش در بادیه‌ای به سر می‌بردند که در آنجا درخت مُقل [درخت نخل دَوم] فراوان بود، برادران یوسف (علیه السلام) از میوه‌ی آن درخت می‌چیدند و به مصر می‌بردند تا با آن آذوقه و غذایی برای خود تهیّه کنند. یوسف (علیه السلام)، خودش مسئولیّت خریدوفروش را برعهده داشت. وقتی برادران بر او وارد شدند، آنان را شناخت، امّا آن‌ها او را نشناختند. قرآن کریم نیز در این آیه به این موضوع اشاره فرموده است: و آن‌ها او را نشناختند؛ چون بارهایشان را مهیّا ساخت. ( یوسف/۵۹۵۸ ) به آن‌ها کالا فروخت و به وقت وزن‌کردن کالا، به آنان محبّت کرد». و پرسید: «شماها کیستید»؟ گفتند: «ما پسران یعقوب‌بن‌اسحاق‌بن ابراهیم خلیل الرحمن هستیم، همان خلیل الله که نمرود او را در آتش انداخت، امّا نسوخت و خداوند، آتش را بر او خنک نمود و آسیبی به ابراهیم (علیه السلام) نرسید». یوسف (علیه السلام) گفت: «پدر شما در چه حالی است»؟ گفتند: «وی، پیرمردی فرتوت و ضعیف است». یوسف (علیه السلام) پرسید: «آیا شما برادر دیگری هم دارید». گفتند: «یک برادر ناتنی پدری داریم که از مادر یکی نیست». یوسف (علیه السلام) فرمود: «وقتی دوباره پیش من برگشتید، او را با خود بیاورید. و خداوند نیز در این‌باره فرموده است: [نوبت آینده] آن برادری را که از پدر دارید، نزد من آورید! آیا نمی‌بینید من حقّ پیمانه را ادا می‌کنم، و من بهترین میزبانان هستم؟! و اگر او را نزد من نیاورید، نه کیل [و پیمانه‌ای از غلّه] نزد من خواهید داشت و نه [اصلًا] به من نزدیک شوید»! گفتند: «ما با پدرش گفتگو خواهیم کرد [و سعی می‌کنیم موافقتش را جلب نماییم] و ما این کار را خواهیم کرد»! ( یوسف/۶۱۵۹ ) سپس یوسف (علیه السلام) به کارگرانش گفت: «کالاهایی که این جماعت برای خرید اجناس با خود آورده‌اند را به خودشان بازگردانید و آن‌ها را در میان بارهایشان بگذارید، تا زمانی‌که به خانه‌های خود بازمی‌گردند و متوجّه این موضوع می‌شوند، دوباره نزد ما بازگردند». و پروردگار نیز فرموده است: [سپس] به کارگزاران خود گفت: «آنچه را به‌عنوان قیمت پرداخته‌اند، در بارهایشان بگذارید! شاید پس از بازگشت به خانواده‌ی خویش، آن را بشناسند و شاید برگردند»! ( یوسف/۶۲ ) یعنی به این امید که برگردند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): Yusuf (peace be upon him) ordered that granaries for wheat and grain be built of stone slabs, and their interiors were plastered with lime. Then he ordered that throughout the land of Egypt the fields of wheat and grain be harvested, and a fixed share be given to every person, and the remainder be kept in the ears, unthreshed, and stored in the granaries and silos. He did this for seven years. When the years of famine arrived, he brought the ears of wheat and grain out of the granaries and sold them at whatever price he wished. The distance between Yusuf's (peace be upon him) place of residence and his father Ya'qub (peace be upon him) was eighteen days. They lived in a desert region; people came to Egypt from far and near to procure food and provisions. Ya'qub (peace be upon him) and his sons lived in a desert in which the muql tree [the dawm palm] was plentiful, and Yusuf's (peace be upon him) brothers would gather the fruit of that tree and take it to Egypt to procure food and provisions for themselves. Yusuf (peace be upon him) himself was in charge of the buying and selling. When his brothers came in upon him, he recognized them, but they did not recognize him. The Noble Qur'an has also alluded to this matter in this verse: "And they did not recognize him; when he had prepared their provisions." (Yusuf/58–59) "He sold them goods, and at the time of weighing the goods he showed them kindness." And he asked: "Who are you?" They said: "We are the sons of Ya'qub ibn Ishaq ibn Ibrahim Khalil al-Rahman — the very Khalilullah whom Nimrud cast into the fire, but he was not burned; Allah made the fire cool for him and no harm came to Ibrahim (peace be upon him)." Yusuf (peace be upon him) said: "How is your father?" They said: "He is a frail and weak old man." Yusuf (peace be upon him) asked: "Do you have another brother?" They said: "We have a half-brother on the father's side; we are not of the same mother." Yusuf (peace be upon him) said: "When you come back to me, bring him with you." Allah has also said concerning this: ائْتُونِی بِأَخٍ لَکُمْ مِنْ أَبِیکُمْ. أَ لا تَرَوْنَ أَنِّی أُوفِی الْکَیْلَ وَ أَنَا خَیْرُ الْمُنْزِلِینَ. فَإِنْ لَمْ تَأْتُونِی بِهِ فَلا کَیْلَ لَکُمْ عِنْدِی وَ لا تَقْرَبُونِ. قالُوا سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ ["[Next time] bring me that brother of yours from your father! Do you not see that I give full measure and I am the best of hosts?! But if you do not bring him to me, you shall have no measure [of grain] with me, nor shall you [even] come near me!" They said: "We will speak to his father about him [and try to obtain his consent], and we shall surely do it!"] (Yusuf/59–61) Then Yusuf (peace be upon him) said to his workers: "Return to these people the goods which they have brought with them for purchase, and place them among their loads, so that when they return to their homes and notice this, they may come back to us." And the Lord has also said: وَ قالَ لِفِتْیانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِی رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلی أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ [[Then] he said to his servants: "Put what they have paid as the price back into their loads! Perhaps when they return to their family they will recognize it, and perhaps they will come back!"] (Yusuf/62) — meaning, in the hope that they would return.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ આદેશ આપ્યો કે ઘઉં અને અનાજના ભંડારો પથ્થરની શિલાઓથી બનાવવામાં આવે, અને તેની અંદરની બાજુ ચૂનાથી લીપી દેવામાં આવી. પછી તેમણે આદેશ આપ્યો કે સમગ્ર મિસ્ર દેશમાં ઘઉં અને અનાજના ખેતરો કાપવામાં આવે, અને દરેક વ્યક્તિને એક નિર્ધારિત ભાગ આપવામાં આવે, અને બાકીનું અનાજ ઠૂંઠાંમાં જ રાખવામાં આવે, તેને મસળવામાં ન આવે, અને ભંડારો તથા સાયલોમાં સંગ્રહ કરવામાં આવે. તેમણે આ કામ સાત વર્ષ સુધી કર્યું. જ્યારે દુષ્કાળનાં વર્ષો આવ્યાં, ત્યારે તેમણે ઘઉં અને અનાજનાં ઠૂંઠાં ભંડારોમાંથી બહાર કાઢ્યાં અને જે ભાવે ઇચ્છ્યું તે ભાવે વેચ્યાં. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ના રહેઠાણ અને તેમના પિતા યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ) વચ્ચેનું અંતર અઢાર દિવસનું હતું. તેઓ એક રણપ્રદેશમાં રહેતા હતા; લોકો ખોરાક અને ખાદ્યસામગ્રી મેળવવા દૂરથી અને નજીકથી મિસ્ર તરફ આવતા હતા. યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના સંતાનો એવા રણપ્રદેશમાં રહેતા હતા જ્યાં મુકલનું ઝાડ [દવમ ખજૂરીનું ઝાડ] પુષ્કળ હતું, અને યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ના ભાઈઓ તે ઝાડનું ફળ ચૂંટીને મિસ્ર લઈ જતા હતા જેથી તેના બદલામાં પોતાના માટે ખાદ્યસામગ્રી અને ખોરાક મેળવી શકે. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) પોતે જ ખરીદ-વેચાણની જવાબદારી સંભાળતા હતા. જ્યારે ભાઈઓ તેમની પાસે આવ્યા, ત્યારે તેમણે તેમને ઓળખી લીધા, પરંતુ તેઓ તેમને ઓળખી શક્યા નહીં. કુરઆન કરીમે પણ આ આયતમાં આ વાત તરફ ઇશારો કર્યો છે: "અને તેઓ તેમને ઓળખી શક્યા નહીં; જ્યારે તેમણે તેમના સામાનની તૈયારી કરી." (યુસુફ/૫૮-૫૯) "તેમણે તેમને માલ વેચ્યો અને માલ તોળતી વખતે તેમના પર મહેરબાની કરી." અને પૂછ્યું: "તમે લોકો કોણ છો?" તેઓએ કહ્યું: "અમે યાકૂબ બિન ઇસ્હાક બિન ઇબ્રાહીમ ખલીલુર્રહમાનના પુત્રો છીએ, એ જ ખલીલુલ્લાહ જેમને નમરૂદે આગમાં નાખ્યા, પરંતુ તેઓ બળ્યા નહીં અને અલ્લાહે આગને તેમના પર ઠંડી કરી દીધી અને ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ને કોઈ નુકસાન થયું નહીં." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "તમારા પિતા કેવી હાલતમાં છે?" તેઓએ કહ્યું: "તેઓ એક વૃદ્ધ અને નબળા વૃદ્ધ પુરુષ છે." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ પૂછ્યું: "શું તમારો કોઈ બીજો ભાઈ પણ છે?" તેઓએ કહ્યું: "અમારો એક સાવકો ભાઈ છે જે પિતાની બાજુથી છે, માતા એક નથી." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "જ્યારે તમે ફરી મારી પાસે આવો, ત્યારે તેને પોતાની સાથે લાવજો." અને અલ્લાહે પણ આ બાબતે ફરમાવ્યું છે: ائْتُونِی بِأَخٍ لَکُمْ مِنْ أَبِیکُمْ. أَ لا تَرَوْنَ أَنِّی أُوفِی الْکَیْلَ وَ أَنَا خَیْرُ الْمُنْزِلِینَ. فَإِنْ لَمْ تَأْتُونِی بِهِ فَلا کَیْلَ لَکُمْ عِنْدِی وَ لا تَقْرَبُونِ. قالُوا سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ ["[આગલી વખતે] તે ભાઈને જે તમારો પિતા તરફથી છે, મારી પાસે લઈ આવો! શું તમે નથી જોતા કે હું પૂરું માપ આપું છું, અને હું શ્રેષ્ઠ યજમાન છું?! અને જો તમે તેને મારી પાસે નહીં લાવો, તો મારી પાસે તમારા માટે કોઈ માપ [અનાજનું] નહીં હોય અને ન [જ] મારી નજીક આવો!" તેઓએ કહ્યું: "અમે તેના પિતા સાથે વાતચીત કરીશું [અને તેમની સંમતિ મેળવવાનો પ્રયત્ન કરીશું] અને અમે આ કામ ખરેખર કરીશું!"] (યુસુફ/૫૯-૬૧) પછી યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના કામદારોને કહ્યું: "આ સમૂહે જે માલસામાન ખરીદી માટે પોતાની સાથે લાવ્યો છે તે તેમને પાછો આપી દો અને તેને તેમના સામાનમાં મૂકી દો, જેથી જ્યારે તેઓ પોતાના ઘરે પાછા ફરે અને આ વાત તરફ ધ્યાન આપે, તો ફરી અમારી પાસે પાછા આવે." અને પરવરદિગારે પણ ફરમાવ્યું છે: وَ قالَ لِفِتْیانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِی رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلی أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ [[પછી] પોતાના કર્મચારીઓને કહ્યું: "જે તેઓએ કિંમત તરીકે ચૂકવ્યું છે તે તેમના સામાનમાં મૂકી દો! કદાચ પોતાના પરિવાર પાસે પાછા ફર્યા બાદ તેઓ તેને ઓળખી લે અને કદાચ પાછા આવે!"] (યુસુફ/૬૨) એટલે કે આ આશા સાથે કે તેઓ પાછા આવે.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَلِیُّ بْنُ إِسْمَاعِیلَ الْمِیثَمِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا رِبْعِیُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ لِی قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ‌بْنُ‌أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ البصری: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) الْمُنْکِرُ لِهَذَا الْأَمْرِ مِنْ بَنِی‌هَاشِمٍ وَ غَیْرِهِمْ سَوَاءٌ فَقَالَ لِی لَا تَقُلِ الْمُنْکِرُ وَ لَکِنْ قُلِ الْجَاحِدُ مِنْ بَنِی‌هَاشِمٍ وَ غَیْرِهِمْ قَالَ أَبُوالْحَسَنِ فَتَفَکَّرْتُ فِیهِ فَذَکَرْتُ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی إِخْوَهًِْ یُوسُفَ فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ.

امام صادق (علیه السلام)- میثمی نقل می‌کند: ربعی‌بن‌عبدالله برای ما حدیث کرد: عبدالرّحمن‌بن ابی‌عبدالله بصری به من گفت که به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «منکر امر امامت از خاندان بنی‌هاشم و دیگران برابرند»؟ فرمود: «نگو منکر، بلکه بگو جاحدان از خاندان بنی‌هاشم و دیگران». میثمی گوید: من در این‌باره فکر کردم، و کلام خدای عزّوجلّ درباره‌ی برادران یوسف (علیه السلام) به یادم افتاد: او آنان را شناخت ولی آن‌ها او را نشناختند. ( یوسف/۵۸ )

Imam Sadiq (peace be upon him): Al-Mithami relates: Ribʿi ibn Abdullah narrated to us: Abd al-Rahman ibn Abi Abdullah al-Basri said to me that I said to Imam Sadiq (peace be upon him): "Is the one who denies the matter of Imamate from the family of Banu Hashim and from others equal?" He said: "Do not say 'munkir' (denier), but rather say 'jahid' (rejecter), from the family of Banu Hashim and from others." Al-Mithami says: I thought about this, and the word of Allah the Mighty and Majestic concerning the brothers of Yusuf (peace be upon him) came to my mind: فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ [He recognized them, but they did not recognize him]. (Yusuf/58)

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મીસમી નકલ કરે છે: રિબઈ બિન અબ્દુલ્લાહે અમારા માટે હદીસ વર્ણવી: અબ્દુર્રહમાન બિન અબી અબ્દુલ્લાહ બસરીએ મને કહ્યું કે મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: "શું બની હાશિમના ખાનદાનમાંથી અને બીજાઓમાંથી ઇમામતના અમ્રનો મુન્કિર (ઇન્કાર કરનાર) બરાબર છે?" આપે ફરમાવ્યું: "મુન્કિર ન કહો, બલ્કે કહો બની હાશિમના ખાનદાનમાંથી અને બીજાઓમાંથી જાહિદ (ઇન્કારી)." મીસમી કહે છે: મેં આ બાબતે વિચાર કર્યો, અને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લનું યૂસુફ (અલયહિસ્સલામ) ના ભાઈઓ વિશેનું કલામ મને યાદ આવ્યું: فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ [તેમણે તેઓને ઓળખ્યા પરંતુ તેઓએ તેમને ન ઓળખ્યા]. (યૂસુફ/૫૮)

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إنَّا وَ اللَّهِ لَا نَعُدُّ الرَّجُلَ مِنْ شِیعَتِنَا فَقِیهاً حَتَّی یُلْحَنَ لَهُ فَیَعْرِفَ اللَّحْنَ إِنَّ أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَالَ عَلَی مِنْبَرِ الْکُوفَهًِْ وَ إِنَّ مِنْ وَرَائِکُمْ فِتَناً مُظْلِمَهًًْ عَمْیَاءَ مُنْکَسِفَهًًْ لَا یَنْجُو مِنْهَا إِلَّا النُّوَمَهًُْ قِیلَ یَا أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ مَا النُّوَمَهًُْ قَالَ الَّذِی یَعْرِفُ النَّاسَ وَ لَا یَعْرِفُونَهُ وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْأَرْضَ لَاتَخْلُو مِنْ حُجَّهًٍْ لِلَّهِ وَ لَکِنَّ اللَّهَ سَیُعْمِی خَلْقَهُ مِنْهَا بِظُلْمِهِمْ وَ جَوْرِهِمْ وَ إِسْرَافِهِمْ عَلَی أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ خَلَتِ الْأَرْضُ سَاعَهًًْ وَاحِدَهًًْ مِنْ حُجَّهًٍْ لِلَّهِ لَسَاخَتْ بِأَهْلِهَا وَ لَکِنَّ الْحُجَّهًَْ یَعْرِفُ النَّاسَ وَ لَا یَعْرِفُونَهُ کَمَا کَانَ یُوسُفُ یَعْرِفُ النَّاسَ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ.

امام صادق (علیه السلام)- به خدا سوگند! کسی از شیعیان خود را فقیه نمی‌شماریم تا اینکه به رمز سخنی به او گفته می‌شود و او آن رمز را دریابد، همانا امیرالمؤمنین (علیه السلام) بر منبر کوفه فرمود: «به‌راستی که فتنه‌هایی ظلمانی و کدر و تاریک پشت سر دارید که جز نومه (کسی که عنوانی در مردم ندارد و به کلّی قدرش مجهول و ناشناخته است) کسی از آن نجات نمی‌یابد، به آن حضرت عرض شد: «ای امیرمؤمنان (علیه السلام) نومه چیست»؟ فرمود: «آن کسی است که مردم را می‌شناسد ولی مردم او را نمی‌شناسند. بدانید که زمین از حجّت خدای عزّوجلّ خالی نمی‌ماند ولی خدای عزیز به‌زودی دیده‌ی خلقش را به خاطر ظلم و ستم و زیاده روی آنان نسبت به خودشان از او نابینا می‌سازد و اگر زمین یک ساعت از حجّت خدا خالی بماند اهل خود را فرومی‌برد، ولیکن آن حجّت مردم را می‌شناسد و آنان او را نمی‌شناسند، چنان‌که یوسف (علیه السلام) مردم را [برادرانش را] می‌شناخت ولی آن‌ها او را نشناختند».

Imam Sadiq (peace be upon him): By Allah, we do not count any man among our Shia as a jurist until an allusion is spoken to him and he grasps that allusion. Indeed, Amir al-Muminin (peace be upon him) said on the pulpit of Kufa: "Indeed, behind you lie dark, blind and gloomy trials from which none shall be saved except the nuwama (one who has no standing among the people and whose worth is entirely unknown and unrecognised)." It was said to him: "O Amir al-Muminin (peace be upon him), what is the nuwama?" He said: "He is the one who knows the people while they do not know him. Know that the earth is never empty of a proof (hujjah) of Allah the Mighty and Majestic, but Allah the Mighty will soon blind the eyes of His creation to him because of their oppression, injustice and excess against themselves; and if the earth were empty of Allah's proof for a single hour, it would swallow up its people. But that proof knows the people and they do not know him, just as Yusuf (peace be upon him) knew the people [his brothers] while they did not recognize him."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહની કસમ! અમે અમારા શિયાઓમાંથી કોઈને ફકીહ ગણતા નથી જ્યાં સુધી તેને ઈશારાથી કોઈ વાત કહેવામાં આવે અને તે તે ઈશારાને સમજી લે. ખરેખર અમીરુલ મોમિનીન (અલયહિસ્સલામ) એ કુફાના મિમ્બર પર ફરમાવ્યું: "ખરેખર તમારી પાછળ ઝુલ્મી, ધુંધળી અને અંધકારમય ફિતનાઓ છે જેમાંથી નૂમા (એ વ્યક્તિ કે જેની લોકોમાં કોઈ ઓળખ નથી અને જેની કદર સંપૂર્ણપણે અજાણી અને અપરિચિત છે) સિવાય કોઈ બચી શકતું નથી." તે હઝરતને અરજ કરવામાં આવી: "ઓ અમીરુલ મોમિનીન (અલયહિસ્સલામ), નૂમા શું છે?" આપે ફરમાવ્યું: "તે એવો છે જે લોકોને ઓળખે છે પરંતુ લોકો તેને ઓળખતા નથી. જાણી લો કે ઝમીન અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લની હુજ્જતથી ખાલી નથી રહેતી, પરંતુ અલ્લાહ અઝીઝ પોતાની મખલૂકની આંખોને તેમના ઝુલ્મ, અન્યાય અને પોતાના પર અતિરેકના કારણે તેનાથી ટૂંક સમયમાં અંધ કરી દેશે, અને જો ઝમીન એક ઘડી પણ અલ્લાહની હુજ્જતથી ખાલી રહે તો તે પોતાના રહેવાસીઓને ગળી જાય, પરંતુ તે હુજ્જત લોકોને ઓળખે છે અને લોકો તેને ઓળખતા નથી, જેમ યૂસુફ (અલયહિસ્સલામ) લોકોને [પોતાના ભાઈઓને] ઓળખતા હતા પરંતુ તેઓ તેમને ઓળખતા ન હતા."