سورة النحل

Verse 67 of 128

16:67

وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخيلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَ رِزْقاً حَسَناً إِنَّ في ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

و از میوه هاى درختان خرما و انگور، مسکرات [ناپاک] و روزى خوب و پاکیزه مى‌گیرید؛ در این، نشانه روشنى است براى گروهى که مي‌اندیشند.

And of the fruits of the palms and the grapes-- you obtain from them intoxication and goodly provision; most surely there is a sign in this for a people who ponder.

અને ખજૂર તથા દ્રાક્ષના ફળોમાંથી તમે નશાની વસ્તુઓ અને સારો ખોરાક (પણ) લ્યો છો; બેશક વિચારનારાઓ માટે એમાં એક નિશાની છે.

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ قَوْلَهُ تَعَالَی وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً مَنْسُوخٌ بِآیَهًِْ التَّحْرِیمِ وَ هِیَ قَوْلُهُ تَعَالَی قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّیَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْیَ بِغَیْرِ الْحَقِّ وَ الْإِثْمُ هُنَا هُوَ الْخَمْرُ.

امام علی (علیه السلام)- آیه: وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً با نزول آیه: قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّیَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْیَ بِغَیْرِ الْحَقِّ، منسوخ شده، در این آیه، منظور از الْإِثْمَ، شراب است.

Imam Ali (peace be upon him): The verse وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً [And of the fruits of the palms and the grapes— you obtain from them intoxication and goodly provision] has been abrogated by the revelation of the verse قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّیَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْیَ بِغَیْرِ الْحَقِّ [Say: My Lord has only forbidden indecencies, those of them that are apparent and those that are hidden, and sin and unjust rebellion]. In this verse, what is meant by al-ithm is wine.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): આયત وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً [અને ખજૂરી અને દ્રાક્ષના ફળોમાંથી તમે નશો અને સારી રોજી મેળવો છો] આયત قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّیَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْیَ بِغَیْرِ الْحَقِّ [કહો: મારા રબે ફક્ત અશ્લીલ કામો, જે જાહેર છે અને જે છૂપાં છે, અને ગુનાહ અને નાહકના અત્યાચારને હરામ કર્યાં છે]ના નાઝિલ થવાથી મન્સૂખ થઈ ગઈ છે. આ આયતમાં અલ-ઇષ્મ થી મુરાદ શરાબ છે.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ سَعِیدِ بْنِ یَسَارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَمَرَ نُوحاً (علیه السلام) أَنْ یَحْمِلَ فِی السَّفِینَهًِْ مِنْ کُلٍّ زَوْجَیْنِ اثْنَیْنِ فَحَمَلَ النَّخْلَ وَ الْعَجْوَهًَْ فَکَانَا زَوْجاً فَلَمَّا أَنْضَبَ اللَّهُ الْمَاءَ أَمَرَ اللَّهُ نُوحاً أَنْ یَغْرِسَ الْحَبَلَهًَْ وَ هِیَ الْکَرْمُ فَأَتَاهُ إِبْلِیسُ فَمَنَعَهُ مِنْ غَرْسِهَا وَ أَبَی نُوحٌ (علیه السلام) إِلَّا أَنْ یَغْرِسَهَا وَ أَبَی إِبْلِیسُ أَنْ یَدَعَهُ یَغْرِسُهَا فَقَالَ لَیْسَتْ لَکَ وَ لَا لِأَصْحَابِکَ إِنَّمَا هِیَ لِی وَ لِأَصْحَابِی فَتَنَازَعَا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ إِنَّهُمَا اصْطَلَحَا عَلَی أَنْ جَعَلَ نُوحٌ (علیه السلام) لِإِبْلِیسَ ثُلُثَیْهَا وَ لِنَوْحٍ (علیه السلام) ثُلُثُهُ وَ قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ لِنَبِیِّهِ فِی کِتَابِهِ مَا قَدْ قَرَأْتُمُوهُ وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً فَکَانَ الْمُسْلِمُونَ بِذَلِکَ ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ آیَهًَْ التَّحْرِیمِ هَذِهِ الْآیَهًَْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ وَ الْأَنْصابُ إِلَی مُنْتَهُونَ یَا سَعِیدُ فَهَذِهِ التَّحْرِیمُ وَ هِیَ نَسَخَتِ الْآیَهًَْ الْأُخْرَی.

امام صادق (علیه السلام)- سعیدبن‌یسار نقل می‌کند: امام صادق (علیه السلام) فرمود: خداوند به نوح (علیه السلام) امر کرد که از هر چیزی یک جفت در کشتی گرد آورد. نوح (علیه السلام) از درخت خرما نیز یک جفت نر و ماده برداشت. وقتی خداوند آب را در زمین فرو برد به نوح (علیه السلام) امر کرد که درخت انگور را بکارد. ابلیس آمد و مانع کشت آن شد. نوح (علیه السلام) اصرار داشت که آن را بکارد و ابلیس مانع می‌شد، ابلیس گفت: «این برای تو و یاران تو نیست، بلکه مال من و یاران من است». آن دو بر سر این دستور خدا با یکدیگر کشمکش کردند. تا آنکه نوح (علیه السلام) پذیرفت که دوسوّم آن از آنِ ابلیس و یک‌سوم از آنِ نوح باشد. و خدا در کتاب خود همین آیه‌ای که می‌خوانید را به پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِیلِ وَالأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا و [بعضی از] مسلمانان [با استناد به این آیه] شراب می‌نوشیدند تا اینکه خداوند آیه‌ی تحریم را نازل کرد: بگو ای کسانی که ایمان آورده‌اید، شراب و قمار و بت‌ها و گروبندی با تیرها پلیدی و کار شیطان است، از آن اجتناب کنید تا رستگار شوید شیطان می‌خواهد با شراب و قمار میان شما کینه و دشمنی افکند و شما را از یاد خدا و نماز باز دارد، آیا بس می‌کنید؟ ( مائده/۹۱۹۰ ) ای سعید! این آیه‌ی تحریم [نوشیدن شراب] است و آیه‌ی قبلی را نَسخ کرده است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Sa'id ibn Yasar narrates: Imam Sadiq (peace be upon him) said: Allah commanded Nuh (peace be upon him) to gather a pair of every thing in the ark. Nuh (peace be upon him) also took a pair, male and female, of the date-palm. When Allah made the water sink into the earth, He commanded Nuh (peace be upon him) to plant the grapevine. Iblis came and prevented him from planting it. Nuh (peace be upon him) insisted on planting it, and Iblis prevented him. Iblis said: "This is not for you nor for your companions; rather it is for me and my companions." The two of them quarrelled with each other over this command of Allah, until Nuh (peace be upon him) accepted that two-thirds of it would be for Iblis and one-third for Nuh. And Allah revealed in His Book to the Prophet (peace be upon him and his family) the very verse you are reading: وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِیلِ وَالأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَرًا وَرِزْقًا حَسَناً [And of the fruits of the palms and the grapes— you obtain from them intoxication and goodly provision]. And [some of] the Muslims [relying on this verse] used to drink wine, until Allah revealed the verse of prohibition: "Say, O you who have believed, wine, gambling, idols, and divining arrows are an abomination from the work of Satan, so avoid them, that you may be successful. Satan only wishes to cast enmity and hatred among you through wine and gambling, and to hinder you from the remembrance of Allah and from prayer. Will you then desist?" (al-Ma'idah/90–91). O Sa'id! This is the verse of prohibition [of drinking wine] and it has abrogated the earlier verse.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સઈદ બિન યસાર નકલ કરે છે: ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: અલ્લાહે નૂહ (અલયહિસ્સલામ)ને હુકમ કર્યો કે દરેક વસ્તુમાંથી એક જોડી કિશ્તીમાં ભેગી કરે. નૂહ (અલયહિસ્સલામ)એ ખજૂરીના વૃક્ષની પણ એક નર-માદા જોડી લીધી. જ્યારે અલ્લાહે પાણીને ઝમીનમાં ઉતારી દીધું ત્યારે નૂહ (અલયહિસ્સલામ)ને હુકમ કર્યો કે દ્રાક્ષનું વૃક્ષ વાવે. ઇબ્લીસ આવ્યો અને તેને વાવવાથી રોક્યો. નૂહ (અલયહિસ્સલામ) તેને વાવવા પર અડગ હતા અને ઇબ્લીસ રોકતો હતો. ઇબ્લીસે કહ્યું: "આ તારા અને તારા સાથીઓ માટે નથી, બલ્કે મારા અને મારા સાથીઓ માટે છે." તે બંને અલ્લાહના આ હુકમ વિષે એકબીજા સાથે ઝગડ્યાં. યહાં સુધી કે નૂહ (અલયહિસ્સલામ)એ કબૂલ કર્યું કે તેનો બે-તૃતીયાંશ ભાગ ઇબ્લીસનો અને એક-તૃતીયાંશ નૂહનો રહેશે. અને અલ્લાહે પોતાની કિતાબમાં આ જ આયત જે તમે વાંચી રહ્યા છો પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને ફરમાવી: وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِیلِ وَالأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَرًا وَرِزْقًا حَسَناً [અને ખજૂરી અને દ્રાક્ષના ફળોમાંથી તમે નશો અને સારી રોજી મેળવો છો]. અને [કેટલાક] મુસલમાનો [આ આયતના આધારે] શરાબ પીતા હતા, યહાં સુધી કે અલ્લાહે તહરીમ (હરામ કરવાની)ની આયત નાઝિલ કરી: કહો ઓ ઈમાનવાળાઓ, શરાબ અને જૂગાર અને મૂર્તિઓ અને તીરો દ્વારા ભાગ્ય-કાઢવું એ ગંદકી અને શેતાનનું કામ છે, તેનાથી બચો જેથી તમે કામિયાબ થાવ. શેતાન ઈચ્છે છે કે શરાબ અને જૂગાર દ્વારા તમારી વચ્ચે દુશ્મની અને કીના પેદા કરે અને તમને અલ્લાહની યાદ અને નમાઝથી રોકે, શું તમે બાઝ આવશો? (માઇદહ/૯૦-૯૧) ઓ સઈદ! આ [શરાબ પીવાની] તહરીમની આયત છે અને પહેલાની આયતને મન્સૂખ કરી દીધી છે.

علی‌ّبن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ قَولُهُ وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً قَالَ الخلُّ وَ رِزْقاً حَسَناً قَالَ الزَّبِیبُ.

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ مِن ثَمَرَاتِ النَّخِیلِ وَ الأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَرًا گفت: یعنی سرکه [روزی خوب درخت خرما] و کشمش [روزی خوب درخت انگور است].

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَ مِن ثَمَرَاتِ النَّخِیلِ وَ الأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَرًا [And of the fruits of the palms and the grapes you obtain from them intoxication] — he said: it means vinegar [the goodly provision of the date-palm] and raisins [the goodly provision of the grapevine].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ مِن ثَمَرَاتِ النَّخِیلِ وَ الأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَرًا [અને ખજૂરી અને દ્રાક્ષના ફળોમાંથી તમે નશો મેળવો છો] તેમણે ફરમાવ્યું: એટલે સરકો [ખજૂરીના વૃક્ષની સારી રોજી] અને કિશમિશ [દ્રાક્ષના વૃક્ષની સારી રોજી છે].