عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَهًَْ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی أَمِیرِ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَقَال (علیه السلام) له ... خَلَقَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ النَّاسَ عَلَی ثَلَاثِ طَبَقَاتٍ وَ أَنْزَلَهُمْ ثَلَاثَ مَنَازِلَ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی الْکِتَابِ أَصْحَابُ الْمَیْمَنَةِ وَ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ وَ السَّابِقُون ... ثُمَّ ذَکَرَ أَصْحَابَ الْمَیْمَنَهًِْ وَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقّاً بِأَعْیَانِهِمْ جَعَلَ اللَّهُ فِیهِمْ أَرْبَعَهًَْ أَرْوَاحٍ رُوحَ الْإِیمَانِ وَ رُوحَ الْقُوَّهًِْ وَ رُوحَ الشَّهْوَهًِْ وَ رُوحَ الْبَدَنِ فَلَا یَزَالُ الْعَبْدُ یَسْتَکْمِلُ هَذِهِ الْأَرْوَاحَ الْأَرْبَعَهًَْ حَتَّی تَأْتِیَ عَلَیْهِ حَالَاتٌ فَقَالَ الرَّجُلُ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) مَا هَذِهِ الْحَالَاتُ فَقَالَ أَمَّا أُولَاهُنَّ فَهُوَ کَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ إِلی أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْ لا یَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَیْئاً فَهَذَا یَنْتَقِصُ مِنْهُ جَمِیعُ الْأَرْوَاحِ وَ لَیْسَ بِالَّذِی یَخْرُجُ مِنْ دِینِ اللَّهِ لِأَنَّ الْفَاعِلَ بِهِ رَدَّهُ إِلَی أَرْذَلِ عُمُرِهِ فَهُوَ لَا یَعْرِفُ لِلصَّلَاهًِْ وَقْتاً وَ لَا یَسْتَطِیعُ التَّهَجُّدَ بِاللَّیْلِ وَ لَا بِالنَّهَارِ وَ لَا الْقِیَامَ فِی الصَّفِّ مَعَ النَّاسِ فَهَذَا نُقْصَانٌ مِنْ رُوحِ الْإِیمَانِ وَ لَیْسَ یَضُرُّهُ شَیْئاً وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَقِصُ مِنْهُ رُوحُ الْقُوَّهًِْ فَلَا یَسْتَطِیعُ جِهَادَ عَدُوِّهِ وَ لَا یَسْتَطِیعُ طَلَبَ الْمَعِیشَهًِْ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَقِصُ مِنْهُ رُوحُ الشَّهْوَهًِْ فَلَوْ مَرَّتْ بِهِ أَصْبَحُ بَنَاتِ آدَمَ لَمْ یَحِنَّ إِلَیْهَا وَ لَمْ یَقُمْ وَ تَبْقَی رُوحُ الْبَدَنِ فِیهِ فَهُوَ یَدِبُّ وَ یَدْرُجُ حَتَّی یَأْتِیَهُ مَلَکُ الْمَوْتِ فَهَذَا الْحَالُ خَیْرٌ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ هُوَ الْفَاعِلُ بِهِ وَ قَدْ تَأْتِی عَلَیْهِ حَالَاتٌ فِی قُوَّتِهِ وَ شَبَابِهِ فَیَهُمُّ بِالْخَطِیئَهًِْ فَیُشَجِّعُهُ رُوحُ الْقُوَّهًِْ وَ یُزَیِّنُ لَهُ رُوحُ الشَّهْوَهًِْ وَ یَقُودُهُ رُوحُ الْبَدَنِ حَتَّی تُوْقِعَهُ فِی الْخَطِیئَهًِْ فَإِذَا لَامَسَهَا نَقَصَ مِنَ الْإِیمَانِ وَ تَفَصَّی مِنْهُ فَلَیْسَ یَعُودُ فِیهِ حَتَّی یَتُوبَ فَإِذَا تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ إِنْ عَادَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ نَارَ جَهَنَّم.
امام علی (علیه السلام)- اصبغ‌بن‌نباته گوید: مردی نزد امام علی (علیه السلام) آمد و امام (علیه السلام) فرمود: ... «خداوند مردم را سه دسته آفریده و ایشان را در سه جایگاه قرار داده است. آیه شریفه: [نخست] سعادتمندان و خجستگان [هستند] چه سعادتمندان و خجستگانی! گروه دیگر شقاوتمندان و شومانند، چه شقاوتمندان و شومانی! و [سوّمین گروه] پیشگامان پیشگامند. ( واقعه/۱۰۸ ) ... به همین مطلب اشاره دارد. خداوند أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ را یاد کرده که آن‌ها همان مؤمنین واقعی هستند که خداوند در آن‌ها چهار روح قرار داده: روح ایمان، روح قوّت، روح شهوت و روح بدن. پیوسته بنده‌ی مؤمن، این ارواح را کمال می‌دهد تا حالاتی در او پیدا شود. مردی گفت: «ای امیرمؤمنان (علیه السلام)! این حالات چیست»؟ فرمود: «اولی ترین حالت آن است که خداوند در این آیه می‌فرماید: وَ مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ إِلی أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْلا یَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَیْئاً در تمام روح‌ها در این حالت کاستی ایجاد می شود امّا نه اینکه از ایمان خارج شود؛ زیرا پدید آورنده اش، انسان را به این حد زندگی (پیری) رسانده است. [دوران پیری چنان فرتوت می‌شود که] او نه وقت نماز را می‌داند، نه قدرت تهجّد و نافله‌ی نیمه شب را دارد، نه می تواند روزه بگیرد و نه در صف نماز با مردم بایستد. این خود نقصانی است در روح ایمان، امّا موجب زیانی برای او نخواهد شد. روح قوّت نیز کم می‌شود؛ قادر به جهاد و جستجوی روزی نیست. روح شهوت نیز در او کم می‌شود؛ اگر زیباترین دختران آدم (علیه السلام) از جلو او بگذرد به او تمایلی ندارد و تلاشی نمی‌کند. روح بدن در بدن باقی می‌ماند رفت و آمدی دارد تا مرگ گریبانش را بگیرد. این حال خوبی است زیرا خداوند به او این حالت را داده است. گاهی برایش حالاتی پیش می‌آید در حال قدرت و جوانی تصمیم به گناه می‌گیرد روح قوّت او را تشجیع و روح شهوت برایش آرایش می دهد و روح بدن او را به گناه می‌کشاند تا بالأخره انجام می دهد. وقتی این گناه را انجام داد از روح ایمان او کاسته می‌گردد و دیگر بازگشت نخواهد کرد مگر اینکه توبه کند، اگر توبه کرد خدا از او می‌گذرد اگر باز تکرار کرد خداوند او را داخل جهنّم می‌کند.
Imam Ali (peace be upon him): Asbagh ibn Nubata said: A man came to Imam Ali (peace be upon him), and the Imam (peace be upon him) said: ... "Allah created people in three categories and placed them in three stations. The noble verse: [First are] the fortunate and blessed ones — what fortunate and blessed ones! Another group are the wretched and ill-omened — what wretched and ill-omened ones! And [the third group] are the foremost, the foremost. (Al-Waqi'ah/8–10) ... refers to this very matter. Allah mentioned أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ [the Companions of the Right], and they are the true believers in whom Allah has placed four spirits: the spirit of faith (ruh al-iman), the spirit of strength (ruh al-quwwah), the spirit of desire (ruh al-shahwah), and the spirit of the body (ruh al-badan). The believing servant continues to perfect these spirits until certain states come upon him." A man said: "O Commander of the Faithful (peace be upon him)! What are these states?" He said: "The first state is that which Allah describes in this verse: وَ مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ إِلی أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْلا یَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَیْئاً [And among you is he who is brought back to the worst part of life, so that after having knowledge he does not know anything]. In this state a deficiency arises in all the spirits, yet not in the sense that he departs from faith; for the One who brought this about has caused him to reach this stage of life (old age). [In old age he becomes so frail that] he neither knows the time of prayer, nor has the strength for tahajjud and the night's supererogatory prayer, nor can he fast, nor stand in the prayer row with the people. This is a deficiency in the spirit of faith, but it will not harm him. The spirit of strength also diminishes; he is unable to wage jihad or to seek sustenance. The spirit of desire likewise diminishes in him; if the most beautiful of the daughters of Adam (peace be upon him) were to pass before him, he would feel no inclination toward her and would make no effort. The spirit of the body remains in the body, coming and going, until death seizes him by the throat. This is a good state, because Allah is the one who has bestowed this condition upon him. Sometimes states come upon him while he is in his strength and youth, and he resolves upon sin: the spirit of strength emboldens him, the spirit of desire adorns it for him, and the spirit of the body drives him to sin until he finally commits it. When he commits this sin, the spirit of faith is diminished in him and will not return unless he repents. If he repents, Allah forgives him; if he repeats it, Allah will admit him into the Fire of Hell."
ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અસ્બગ બિન નુબાતાએ કહ્યું: એક માણસ ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવ્યો અને ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: ... "અલ્લાહે લોકોને ત્રણ વર્ગમાં પેદા કર્યા છે અને તેમને ત્રણ સ્થાનોમાં રાખ્યા છે. આ પવિત્ર આયત: [પ્રથમ] સૌભાગ્યશાળી અને ધન્ય લોકો [છે], કેવા સૌભાગ્યશાળી અને ધન્ય લોકો! બીજો વર્ગ દુર્ભાગી અને અશુભ લોકોનો છે, કેવા દુર્ભાગી અને અશુભ લોકો! અને [ત્રીજો વર્ગ] આગળ વધનારાઓ, આગળ વધનારાઓ છે. (વાકિઆ/8–10) ... આ જ બાબત તરફ ઇશારો કરે છે. અલ્લાહે أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ [જમણી બાજુવાળા]નો ઉલ્લેખ કર્યો છે, અને તેઓ સાચા મોમિનો છે જેમનામાં અલ્લાહે ચાર રૂહ મૂકી છે: રૂહે ઈમાન (ઈમાનની રૂહ), રૂહે કુવ્વત (તાકતની રૂહ), રૂહે શહવત (ઇચ્છાની રૂહ) અને રૂહે બદન (શરીરની રૂહ). મોમિન બંદો સતત આ રૂહોને પૂર્ણતા આપતો રહે છે ત્યાં સુધી કે તેનામાં કેટલીક હાલતો પેદા થાય છે." એક માણસે કહ્યું: "ઓ અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ)! આ હાલતો શું છે?" આપે ફરમાવ્યું: "પહેલી હાલત તે છે જેને અલ્લાહ આ આયતમાં ફરમાવે છે: وَ مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ إِلی أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْلا یَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَیْئاً [અને તમારામાંથી કેટલાક એવા છે જેઓને જીવનના સૌથી ખરાબ ભાગ તરફ પાછા ફેરવવામાં આવે છે, જેથી જ્ઞાન મેળવ્યા પછી તેઓ કંઈ જાણતા ન રહે]. આ હાલતમાં તમામ રૂહોમાં ઘટાડો થાય છે, પરંતુ એવું નથી કે તે ઈમાનથી બહાર નીકળી જાય; કારણ કે તેને પેદા કરનારે તેને જીવનની આ મંઝીલ (વૃદ્ધાવસ્થા) સુધી પહોંચાડ્યો છે. [વૃદ્ધાવસ્થામાં તે એટલો નબળો થઈ જાય છે કે] તે ન નમાઝનો સમય જાણે છે, ન તહજ્જુદ અને અડધી રાતની નાફેલા પઢવાની શક્તિ ધરાવે છે, ન રોઝો રાખી શકે છે, ન લોકો સાથે નમાઝની સફમાં ઊભો રહી શકે છે. આ પોતે રૂહે ઈમાનમાં એક ઘટાડો છે, પરંતુ તેને કોઈ નુકસાન નહીં પહોંચાડે. રૂહે કુવ્વત પણ ઓછી થાય છે; તે જિહાદ કરવા અને રોજી શોધવા સક્ષમ નથી. રૂહે શહવત પણ તેનામાં ઘટે છે; જો આદમ (અલયહિસ્સલામ)ની સૌથી સુંદર દીકરીઓ તેની આગળથી પસાર થાય, તો પણ તેને તેની તરફ કોઈ ઝુકાવ થતો નથી અને તે કોઈ પ્રયત્ન કરતો નથી. રૂહે બદન શરીરમાં બાકી રહે છે, આવ-જા કરે છે ત્યાં સુધી કે મૌત તેને પકડી લે. આ સારી હાલત છે કારણ કે અલ્લાહે તેને આ હાલત આપી છે. કેટલીકવાર તાકત અને જવાનીની હાલતમાં તેના પર એવી હાલતો આવે છે કે તે ગુનાહનો નિર્ણય કરે છે; રૂહે કુવ્વત તેને હિંમત આપે છે, રૂહે શહવત તેના માટે તેને શણગારે છે, અને રૂહે બદન તેને ગુનાહ તરફ ખેંચી જાય છે ત્યાં સુધી કે અંતે તે તે કરી નાખે છે. જ્યારે તે આ ગુનાહ કરી લે છે, ત્યારે તેની રૂહે ઈમાનમાં ઘટાડો થાય છે અને તે પાછી નહીં આવે સિવાય કે તે તૌબા કરે. જો તે તૌબા કરે તો અલ્લાહ તેને માફ કરી દે છે, જો ફરી પુનરાવર્તન કરે તો અલ્લાહ તેને જહન્નમમાં દાખલ કરી દેશે."