سورة البقرة

Verse 239 of 286

2:239

فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالاً أَوْ رُكْباناً فَإِذا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا أللهَ كَما عَلَّمَكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ

و اگر [به خاطر جنگ، یا خطر دیگرى] بترسید، [نماز را] در حال پیاده یا سواره انجام دهید؛ ‌ امّا هنگامى که امنیّت خود را باز یافتید، خدا را یاد کنید (نماز را به صورت معمول بخوانید) همان‌گونه که خداوند، چیزهایى را که نمى‌دانستید، به شما تعلیم داد.

But if you are in danger, then (say your prayers) on foot or on horseback; and when you are secure, then remember Allah, as He has taught you what you did not know.

પણ જો તમને ડર હોય તો પગે ચાલતાં અથવા ઘોડા ઉપર (જે હાલતમાં હો તે હાલતમાં નમાઝ અદા કરો), પછી જ્યારે તમે મહેફૂઝ થઈ જાઓ, ત્યારે અલ્લાહને એવી રીતે યાદ કરો કે જેવી રીતે તેણે તમને (પોતાના રસૂલ દ્વારા) શીખવ્યું છે, જે તમે જાણતા ન હતા.

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

فَالْفَرْضُ أَنْ یُصَلِّیَ الرَّجُلُ صَلَاهًَْ الْفَرِیضَهًِْ عَلَی الْأَرْضِ بِرُکُوعٍ وَ سُجُودٍ تَامٍّ ثُمَّ رَخَّصَ لِلْخَائِفِ فَقَالَ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً.

امام علی (علیه السلام) واجب است که شخص، نمازهای واجب را بر روی زمین [درحالی‌که یک‌جا ایستاده] بخواند و رکوع و سجود آن را کامل به‌جای آورد. سپس [خداوند] به کسی‌که بیم دارد، عمل به غیر آن را اجازه داده و فرمود: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً.

Imam Ali (peace be upon him): It is obligatory that a person performs the obligatory prayers upon the ground [while standing in one place] and completes their ruku and sujud fully. Then [Allah] permitted the one who is in fear to act otherwise, and said: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [But if you are in danger, then (say your prayers) on foot or on horseback].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): વાજિબ છે કે વ્યક્તિ વાજિબ નમાઝો જમીન પર [એક જગ્યાએ ઊભા રહીને] પઢે અને તેના રુકૂઅ અને સજદાને પૂર્ણ રીતે અદા કરે. પછી [અલ્લાહે] જે વ્યક્તિ ડરે છે તેને એ સિવાય અમલ કરવાની ઇજાઝત આપી અને ફરમાવ્યું: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [પરંતુ જો તમે ડરમાં હો, તો પગપાળા અથવા સવારીમાં (નમાઝ પઢો)].

علیّ‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً فَهِیَ رُخْصَهًٌْ بَعْدَ الْعَزِیمَهًِْ لِلْخَائِفِ أَنْ یُصَلِّیَ رَاکِباً وَ رَاجِلًا وَ صَلَاهًُْ الْخَوْفِ عَلَی ثَلَاثَهًِْ وُجُوهٍ قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ إِذا کُنْتَ فِیهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَکَ وَ لْیَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذا سَجَدُوا فَلْیَکُونُوا مِنْ وَرائِکُمْ وَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْری لَمْ یُصَلُّوا فَلْیُصَلُّوا مَعَکَ وَ لْیَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ فَهَذَا وَجْهٌ وَ الْوَجْهُ الثَّانِی مِنْ صَلَاهًِْ الْخَوْفِ فَهُوَ الَّذِی یَخَافُ اللُّصُوصَ وَ السِّبَاعَ فِی السَّفَرِ فَإِنَّهُ یَتَوَجَّهُ إِلَی الْقِبْلَهًِْ وَ یَفْتَتِحُ الصَّلَاهًَْ وَ یَمُرُّ عَلَی وَجْهِهِ الَّذِی هُوَ فِیهِ فَإِذَا فَرَغَ مِنَ الْقِرَاءَهًِْ وَ أَرَادَ أَنْ یَرْکَعَ وَ یَسْجُدَ وَلَّی وَجْهَهُ إِلَی الْقِبْلَهًِْ إِنْ قَدَرَ عَلَیْهِ وَ إِنْ لَمْ یَقْدِرْ عَلَیْهِ رَکَعَ وَ سَجَدَ حَیْثُمَا تَوَجَّهَ وَ إِنْ کَانَ رَاکِباً یُومِئُ إِیمَاءً بِرَأْسِهِ وَ الْوَجْهُ الثَّالِثُ مِنْ صَلَاهًِْ الْخَوْفِ صَلَاهًُْ الْمُجَادَلَهًِْ وَ هِیَ الْمُضَارَبَهًُْ فِی الْحَرْبِ إِذَا لَمْ یَقْدِرْ أَنْ یَنْزِلَ وَ یُصَلِّیَ یُکَبِّرُ لِکُلِّ رَکْعَهًٍْ تَکْبِیرَهًًْ وَ صَلَّی وَ هُوَ رَاکِبٌ فَإِنَّ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) صَلَّی وَ أَصْحَابَهُ خَمْسَ صَلَوَاتٍ بِصِفِّینَ عَلَی ظَهْرِ الدَّوَابِّ لِکُلِّ رَکْعَهًٍْ تَکْبِیرَهًًْ وَ صَلَّی وَ هُوَ رَاکِبٌ حَیْثُمَا تَوَجَّهُوا.

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً این آیه، بیان اجازه‌ای است که پس از بیان حکم قطعی نماز، به خائف داده‌شد و فرموده که می‌تواند نماز را درحال سواری و راه‌رفتن به‌جای آورد و نماز خوف بر سه نوع است: یک قسم آن است که خداوند فرمود: و هنگامی که در میان آنها باشی، و [در میدان جنگ] برای آنها نماز را برپا کنی، باید دسته‌ای از آنها با تو [به نماز] برخیزند، و سلاحهایشان را با خود برگیرند و هنگامی که سجده کردند [و نماز را به پایان رساندند]، باید به پشتِ سرِ شما [به میدان نبرد] بروند، و آن دسته دیگر که نماز نخوانده‌اند [و مشغول پیکار بوده‌اند]، بیایند و با تو نماز بخوانند آنها باید وسایل دفاعی و سلاح‌هایشان [را در حال نماز] با خود حمل کنند. ( نساء/۱۰۲ ) و قسم دوّم نماز خوف، آن است که [انسان] در سفر از سارقان و درندگان بیم داشته باشد؛ پس [می‌تواند] به‌سوی قبله رو کرده و نماز را آغاز کند و به‌سمت جلو حرکت نماید (منحرف به چپ و راست نشود)؛ وقتی قرائت نماز تمام شد و خواست به رکوع و سجده رود چنانچه برایش مقدور است به‌سوی قبله روکند و اگر این امکان برایش فراهم نبود، به همان جهتی که رو کرده رکوع و سجده نماید و چنانچه سواره بود، با سرش اشاره کند. و قسم سوّم نماز خوف، نماز مجادله است که در زمان جنگ واقع می‌شود. آنگاه که شخص نمی‌تواند [از اسب یا مرکب جنگی خود] فرود آید و نماز بخواند باید به‌جای هر رکعت، یک تکبیر بگوید و در حال سواره نماز بخواند. امیرالمؤمنین (علیه السلام) و اصحابش در جنگ صفّین، پنج نماز را سوار بر پشت چهارپا خواندند و برای هر رکعت، تکبیری گفتند و درحالی‌که به هر سوی روی می‌کردند، سواره نماز را به‌جای آوردند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [But if you are in danger, then (say your prayers) on foot or on horseback] — this verse is a statement of the permission granted, after the definitive ruling of prayer had been given, to the one in fear: that he may perform the prayer while riding or while walking. And the prayer of fear (salat al-khawf) is of three kinds. One kind is that which Allah stated: "And when you are among them and lead them in prayer [on the battlefield], let a group of them stand with you [in prayer] and let them take their weapons with them; and when they have prostrated [and completed the prayer], let them go behind you [to the battlefield], and let another group who have not yet prayed [and were engaged in fighting] come and pray with you — they must keep with them their means of defence and their weapons [during the prayer]." (al-Nisa/102) The second kind of the prayer of fear is when [a person] on a journey fears thieves or wild beasts. He [may] face towards the qibla and begin the prayer and continue moving forward (not deviating to the left or right); when he has finished the recitation and wishes to go to ruku and sujud, if it is possible for him let him turn towards the qibla, and if that is not possible for him let him perform ruku and sujud in whatever direction he is facing, and if he is riding, let him indicate with his head. The third kind of the prayer of fear is the prayer of mujadala (combat), which occurs during battle. When the person cannot dismount [from his horse or war-mount] and pray, he must say one takbir in place of each rakah and pray while mounted. Amir al-Muminin (peace be upon him) and his companions, in the Battle of Siffin, performed five prayers mounted on the backs of their animals, saying one takbir for each rakah, and performed the prayer mounted while facing in whichever direction they were turning.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [પરંતુ જો તમે ડરમાં હો, તો પગપાળા અથવા સવારીમાં (નમાઝ પઢો)] — આ આયત એ ઇજાઝતનું બયાન છે જે નમાઝના કત્ઈ હુકમના બયાન પછી ડરવાવાળાને આપવામાં આવી છે, અને ફરમાવ્યું છે કે તે નમાઝને સવારીની હાલતમાં અને ચાલવાની હાલતમાં અદા કરી શકે છે. અને ખૌફની નમાઝ ત્રણ પ્રકારની છે: એક પ્રકાર એ છે કે જેના વિશે અલ્લાહે ફરમાવ્યું: "અને જ્યારે તમે તેમની વચ્ચે હો, અને [જંગના મેદાનમાં] તેમના માટે નમાઝ કાયમ કરો, તો તેમાંથી એક જૂથ તમારી સાથે [નમાઝ માટે] ઊભું થાય, અને તેમના હથિયારો પોતાની સાથે લઈ લે, અને જ્યારે તેઓ સજદો કરે [અને નમાઝ પૂરી કરે], તો તેમણે તમારી પાછળ [જંગના મેદાન તરફ] જવું જોઈએ, અને બીજું જૂથ જેમણે નમાઝ નથી પઢી [અને લડાઈમાં મશ્ગૂલ હતા] આવે અને તમારી સાથે નમાઝ પઢે, તેમણે પોતાના બચાવના સાધનો અને હથિયારો [નમાઝની હાલતમાં] પોતાની સાથે રાખવા જોઈએ." (નિસા/૧૦૨) અને ખૌફની નમાઝનો બીજો પ્રકાર એ છે કે [માણસ] સફરમાં ચોરો અને દરિંદાઓથી ડરે; તો [તે] કિબ્લા તરફ મોઢું કરીને નમાઝ શરૂ કરી શકે અને આગળની તરફ ચાલી શકે (ડાબે-જમણે ન વળે); જ્યારે નમાઝની કિરાત પૂરી થાય અને રુકૂઅ અને સજદા તરફ જવાનું ઇચ્છે, જો તેના માટે શક્ય હોય તો કિબ્લા તરફ મોઢું કરે, અને જો આ શક્યતા તેના માટે ન હોય, તો જે તરફ મોઢું છે તે જ તરફ રુકૂઅ અને સજદો કરે, અને જો સવાર હોય તો પોતાના માથાથી ઇશારો કરે. અને ખૌફની નમાઝનો ત્રીજો પ્રકાર મુજાદલાની નમાઝ છે જે જંગના સમયે થાય છે. જ્યારે વ્યક્તિ [પોતાના ઘોડા અથવા જંગી સવારીથી] ઉતરીને નમાઝ પઢી ન શકે, તો દરેક રકઅતના બદલે એક તકબીર કહે અને સવારીની હાલતમાં નમાઝ પઢે. અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના સાથીઓએ સિફ્ફીનની જંગમાં પાંચ નમાઝો ચોપાયાઓની પીઠ પર સવાર થઈને પઢી, અને દરેક રકઅત માટે એક તકબીર કહી, અને જે તરફ મોઢું કરતા હતા તે તરફ સવારીની હાલતમાં નમાઝ અદા કરી.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ عَبْد الرَّحمَن قَال سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً کَیْفَ یُصَلِّی وَ مَا یَقُولُ إِذَا خَافَ مِنْ سَبُعٍ أَوْ لِصٍّ کَیْفَ یُصَلِّی قَالَ یُکَبِّرُ وَ یُومِئُ إِیمَاءً بِرَأْسِهِ.

امام صادق (علیه السلام) عبدالرّحمن گوید: از امام (علیه السلام) پرسیدم: «موقع ترس از دشمن که خداوند می‌فرماید: پیاده یا سواره نماز بخوانید. نماز پیاده و سواره به چه صورت است؟ و اگر کسی از درندگان و یا دزدان بترسد، به چه صورت باید نماز بخواند»؟ امام صادق (علیه السلام) فرمود: تکبیر بگوید و با اشاره سر نماز بخواند.

Imam Sadiq (peace be upon him): Abd al-Rahman said: I asked the Imam (peace be upon him): "At the time of fear of the enemy, when Allah says: perform the prayer on foot or mounted — how is the prayer on foot and mounted performed? And if someone fears wild beasts or thieves, how should he perform the prayer?" Imam Sadiq (peace be upon him) said: He should say the takbir and pray with the indication of the head.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુર્રહમાન કહે છે: મેં ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "દુશ્મનથી ડરવાના સમયે, જ્યારે અલ્લાહ ફરમાવે છે: પગપાળા અથવા સવારીની હાલતમાં નમાઝ પઢો — પગપાળા અને સવારીની નમાઝ કઈ રીતે છે? અને જો કોઈ દરિંદાઓ અથવા ચોરોથી ડરે, તો કઈ રીતે નમાઝ પઢવી જોઈએ?" ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: તકબીર કહે અને માથાના ઇશારાથી નમાઝ પઢે.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

فِی صَلَاهًِْ الزَّحْفِ قَالَ یُکَبِّرُ وَ یُهَلِّلُ یَقُولُ اللَّهُ أَکْبَرُ یَقُولُ اللَّهُ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً.

امام صادق (علیه السلام) امام (علیه السلام) در مورد کیفیّت نماز در معرکه‌ی جنگ فرمود: فرد باید تکبیر و لاإله إلا الله بگوید که خداوند می‌فرماید: فَإنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُکْبَانًا.

Imam Sadiq (peace be upon him): The Imam (peace be upon him), regarding the manner of prayer on the battlefield, said: The person must say the takbir and "la ilaha illa Allah", for Allah says: فَإنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُکْبَانًا [But if you are in danger, then (say your prayers) on foot or on horseback].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ જંગના મેદાનમાં નમાઝની કૈફિયત વિશે ફરમાવ્યું: વ્યક્તિએ તકબીર અને "લા ઇલાહ ઇલ્લલ્લાહ" કહેવું જોઈએ, કેમ કે અલ્લાહ ફરમાવે છે: فَإنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُکْبَانًا [પરંતુ જો તમે ડરમાં હો, તો પગપાળા અથવા સવારીમાં (નમાઝ પઢો)].

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

فَاتَ النَّاسَ مَعَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) یَوْمَ صِفِّینَ صَلَاهًُْ الظُّهْرِ وَ الْعَصْرِ وَ الْمَغْرِبِ وَ الْعِشَاءِ الْآخِرَهًِْ فَأَمَرَهُمْ عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَکَبَّرُوا وَ هَلَّلُوا وَ سَبَّحُوا رِجَالًا وَ رُکْبَاناً لِقَوْلِ اللَّهِ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً فَأَمَرَهُمْ عَلِیٌّ فَصَنَعُوا ذَلِکَ.

امام صادق (علیه السلام) در جنگ صفّین نماز ظهر، عصر، مغرب و عشاء مردم به همراه امیرالمؤمنین (علیه السلام) [به دلیل معرکه‌ی جنگ در حال] قضاشدن بود. پس امیرالمؤمنین (علیه السلام) با توجّه به کلام خداوند: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً به ایشان دستور داد که پیاده یا سواره، تکبیر و تهلیل و تسبیح بگویند. مردم نیز از فرمان حضرت اطاعت کرده و بدان صورت نماز خواندند.

Imam Sadiq (peace be upon him): At the battle of Siffin, the Zuhr, Asr, Maghrib and Isha prayers of the people, together with Amir al-Mu'minin (peace be upon him), were about to be missed [due to the heat of the battle]. So Amir al-Mu'minin (peace be upon him), in accordance with the word of Allah: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [But if you are in danger, then (say your prayers) on foot or on horseback], ordered them to say the takbir, tahlil and tasbih, whether on foot or mounted. The people obeyed the Imam's command and prayed in that manner.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સિફ્ફીનની જંગમાં ઝોહર, અસ્ર, મગરિબ અને ઈશાની નમાઝ લોકોની અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) સાથે [જંગના મેદાનના કારણે] કઝા થવાની હતી. તેથી અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)એ અલ્લાહના કલામ: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [પરંતુ જો તમે ભયમાં હો, તો પગપાળા અથવા સવારીની હાલતમાં (નમાઝ પઢો)]ને ધ્યાનમાં રાખીને તેમને હુકમ આપ્યો કે પગપાળા અથવા સવારીની હાલતમાં તકબીર, તહલીલ અને તસ્બીહ કહે. લોકોએ પણ ઇમામના હુકમનું પાલન કરીને એ જ રીતે નમાઝ પઢી.

امیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) صَلَّی لَیْلَهًَْ الْهَرِیرِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ بِالْإِیمَاءِ وَ قِیلَ بِالتَّکْبِیرِ وَ أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) صَلَّی یَوْمَ الْأَحْزَابِ إِیمَاء.

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) روایت شده علی (علیه السلام) در شب هریر پنج نماز را با اشاره خواندند و نقل شده با تکبیرگفتن به‌جای آوردند و رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) نیز در جنگ احزاب با اشاره نماز خواندند. (هریر یکی از روزهای جنگ صفّین است که تا شب، جنگ مداوم ادامه داشت و فرصت نمازخواندن نبود و هریر صدای زوزه سگ است و وجه تسمیه‌ی این شب به این نام آن است که سپاهیان از فرط خستگی فقط نعره و زوزه می‌کشیدند).

Amir al-Mu'minin (peace be upon him): It is narrated that Ali (peace be upon him) prayed five prayers on the night of Harir by gestures, and it is said, by saying the takbir; and the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) also prayed by gestures on the day of Ahzab. (Harir is one of the days of the battle of Siffin on which fighting continued unceasingly until night and there was no opportunity to pray. Harir is the howling sound of a dog, and the reason this night was named so is that from the intensity of exhaustion the soldiers were only roaring and howling.)

અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ): રિવાયત થઈ છે કે અલી (અલયહિસ્સલામ)એ હરીરની રાત્રે પાંચ નમાઝો ઇશારાથી પઢી અને નકલ થયું છે કે તકબીર કહીને અદા કરી, અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ પણ અહઝાબની જંગમાં ઇશારાથી નમાઝ પઢી. (હરીર એ સિફ્ફીનની જંગના દિવસોમાંનો એક દિવસ છે જ્યાં રાત સુધી સતત જંગ ચાલુ રહી અને નમાઝ પઢવાનો સમય નહોતો, અને હરીર એ કૂતરાની ચીસનો અવાજ છે અને આ રાતને આ નામ આપવાનું કારણ એ છે કે સૈનિકો ભારે થાકના કારણે માત્ર બરાડા અને ચીસો પાડતા હતા).

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًْ قال: قُلْتُ لَهُ صَلَاهًُْ الْمُوَاقَفَهًِْ فَقَالَ إِذَا لَمْ تَکُنِ انْتَصَفْتَ مِنْ عَدُوِّکَ صَلَّیْتَ إِیمَاءً رَاجِلًا کُنْتَ أَوْ رُکْبَاناً فَإِنَّ اللَّهَ یَقُولُ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً تَقُولُ فِی الرُّکُوعِ لَکَ رَکَعْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی وَ فِی السُّجُودِ لَکَ سَجَدْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی أَیْنَمَا تَوَجَّهَتْ بِکَ دَابَّتُکَ غَیْرَ أَنَّکَ تَوَجَّهُ حِینَ تُکَبِّرُ أَوَّلَ تَکْبِیرَهًٍْ.

امام باقر (علیه السلام) زراره گوید: به امام (علیه السلام) عرض کردم: «در مورد نماز «مواقفه» برایم شرح دهید»؟ ایشان در پاسخ فرمود: در صورتی که دشمنت منصف نباشد و اجازه نمازخواندن را ندهد، نماز را چه ایستاده و چه سواره به صورت اشاره به‌جای می‌آوری؛ چراکه خداوند می‌فرماید: فَإنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُکْبَانًا در این‌حال، در رکوع می‌گویی: «لَکَ رَکَعْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی؛ فقط برای تو رکوع می‌کنم و تو پروردگار من هستی». و در سجود می‌گویی: «لَکَ سَجَدْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی؛ فقط برای تو سجده می‌کنم و تو پروردگار من هستی». حتّی اگر به هر سو که مَرکبت حرکت نماید باشی، باید در هنگام تکبیر اول نماز، رو به‌سوی قبله کنی.

Imam Baqir (peace be upon him): Zurara said: I said to the Imam (peace be upon him): 'Explain to me about the prayer of muwaqafa (the standoff prayer).' He replied: If your enemy is not fair and does not give you the chance to pray, you perform the prayer by gestures, whether standing or mounted; for Allah says: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [But if you are in danger, then (say your prayers) on foot or on horseback]. In this case, in ruku you say: 'لَکَ رَکَعْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی [For You alone I bow, and You are my Lord]', and in sujud you say: 'لَکَ سَجَدْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی [For You alone I prostrate, and You are my Lord]'. Even if your mount moves in whichever direction it wishes, at the time of the first takbir of the prayer you must face the qibla.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારહ કહે છે: મેં ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "'મવાકફા' નમાઝ વિશે મને સમજાવો"? તેમણે જવાબમાં ફરમાવ્યું: જો તમારો દુશ્મન ઇન્સાફ ન કરે અને નમાઝ પઢવાની ઇજાઝત ન આપે, તો નમાઝને પગપાળા હો કે સવારીની હાલતમાં, ઇશારાથી અદા કરો; કારણ કે અલ્લાહ ફરમાવે છે: فَإنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُکْبَانًا [પરંતુ જો તમે ભયમાં હો, તો પગપાળા અથવા સવારીની હાલતમાં]. આ સ્થિતિમાં, રૂકૂમાં કહો: "لَکَ رَکَعْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی [ફક્ત તારા માટે જ હું રૂકૂ કરું છું અને તું મારો પરવરદિગાર છે]". અને સજદામાં કહો: "لَکَ سَجَدْتُ وَ أَنْتَ رَبِّی [ફક્ત તારા માટે જ હું સજદો કરું છું અને તું મારો પરવરદિગાર છે]". જો તમારી સવારી કોઈ પણ દિશામાં ફરે તો પણ, નમાઝની પ્રથમ તકબીર વખતે તમારે કિબ્લા તરફ મોં કરવું જોઈએ.

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الصَّلَاهًِْ فِی شِدَّهًِْ الْخَوْفِ وَ الْجِلَادِ وَ حَیْثُ لَا یُمْکِنُ الرُّکُوعُ وَ السُّجُودُ فَقَالَ یُومِئُونَ إِیمَاءً عَلَی دَوَابِّهِمْ وَ وُقُوفاً عَلَی أَقْدَامِهِمْ وَ تَلَا قَوْلَهُ تَعَالَی فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً فَإِنْ لَمْ یَقْدِرُوا عَلَی الْإِیمَاءِ کَبَّرُوا مَکَانَ کُلِّ رَکْعَهًٍْ تَکْبِیرَهًًْ.

امام باقر (علیه السلام) از ایشان درباره‌ی خواندن نماز به هنگام ترس شدید، جنگ و زمانی که امکان به‌جای‌آوردن رکوع و سجود نیست، سؤال شد؟ حضرت فرمود: [باید] سوار برچهارپایان با اشاره نماز بخوانند و [در صورت عدم امکان رکوع و سجود] سرپا ایستاده و با اشاره نماز بخوانند و این سخن پروردگار را تلاوت کرد: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً حتّی اگر نمی‌توانند با اشاره نماز بخوانند، به جای هر رکعت، یک تکبیر بگویند.

Imam Baqir (peace be upon him): He was asked about performing the prayer in a state of intense fear, during battle, and when it is not possible to perform the ruku and sujud. The Imam said: [They should] pray by gestures mounted on their animals, and [if unable to perform ruku and sujud] standing on their feet and pray by gestures. And he recited this word of the Lord: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [But if you are in danger, then (say your prayers) on foot or on horseback]. Even if they cannot pray by gestures, they should say one takbir in place of each rak'ah.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): તેમને શદીદ ડરની હાલતમાં, જંગમાં અને જ્યારે રૂકૂ અને સજદો કરવો શક્ય ન હોય ત્યારે નમાઝ પઢવા વિશે પૂછવામાં આવ્યું? ઇમામે ફરમાવ્યું: [તેમણે] ચોપગાં પર સવાર થઈને ઇશારાથી નમાઝ પઢવી જોઈએ અને [રૂકૂ-સજદો શક્ય ન હોય તો] ઊભા રહીને ઇશારાથી નમાઝ પઢવી જોઈએ, અને પરવરદિગારના આ કલામની તિલાવત કરી: فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُکْباناً [પરંતુ જો તમે ભયમાં હો, તો પગપાળા અથવા સવારીની હાલતમાં]. જો તેઓ ઇશારાથી પણ નમાઝ ન પઢી શકે, તો દરેક રકઅતના બદલે એક તકબીર કહે.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنْ کُنْتَ فِی أَرْضٍ مَخُوفَهًٍْ فَخَشِیتَ لِصّاً أَوْ سَبُعاً فَصَلِّ الْفَرِیضَهًَْ وَ أَنْتَ عَلَی دَابَّتِک.

امام صادق (علیه السلام) اگر در منطقه‌ای هراسناک بودی و از دزد یا درندگان ترس داشتی همچنان که سوار بر چهارپایت هستی نماز واجبت را بخوان.

Imam Sadiq (peace be upon him): If you are in a fearful region and you fear a thief or wild beasts, pray your obligatory prayer while you are mounted on your animal.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જો તમે કોઈ ભયજનક વિસ્તારમાં હો અને ચોર અથવા દરિંદાઓનો ડર હોય, તો જેમ તમે તમારા ચોપગા પર સવાર છો તેમ જ તમારી વાજિબ નમાઝ પઢી લો.

#10

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

الَّذِی یَخَافُ اللُّصُوصَ یُصَلِّی إِیمَاءً عَلَی دَابَّتِه.

امام باقر (علیه السلام) کسی که از خطر حمله‌ی دزدان بیمناک است، بر چهارپایش با اشاره نماز بخواند (یعنی قرائت را انجام دهد و به جای رکوع و سجود اشاره کند).

Imam Baqir (peace be upon him): One who fears the danger of an attack by thieves should pray on his mount by gesture (that is, he should perform the recitation, and in place of ruku and sujud he should gesture).

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): જે વ્યક્તિ ચોરોના હુમલાના ખતરાથી ભયભીત હોય, તે પોતાના ચોપગા [જાનવર] પર ઇશારાથી નમાઝ પઢે (એટલે કે કિરાઅત કરે અને રુકૂ તથા સજદાને બદલે ઇશારો કરે).