سورة طه

Verse 92 of 135

20:92

قالَ يا هارُونُ ما مَنَعَكَ إِذْ رَأَيْتَهُمْ ضَلُّوا

[هنگامى‌که موسى بازگشت]، گفت: «اى هارون! هنگامى‌که دیدى آن‌ها گمراه شدند، چه چیز مانع بود»؟

(Musa) said: O Haroun! what prevented you, when you saw them going astray,

(મૂસાએ) કહ્યું, અય હારૂન! જ્યારે તેં તેમને ગુમરાહ થતા જોયા ત્યારે કઇ વસ્તુ તને અટકાવતી હતી:

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

فَرَجَعَ مُوسی (علیه السلام) کَمَا حَکَی اللَّهُ إِلی قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً قالَ یا قَوْمِ أَ لَمْ یَعِدْکُمْ رَبُّکُمْ وَعْداً حَسَناً أَ فَطالَ عَلَیْکُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ یَحِلَّ عَلَیْکُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّکُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِی ثُمَّ رَمَی بِالْأَلْوَاحِ وَ أَخَذَ بِلِحْیَهًِْ أَخِیهِ هَارُونَ (علیه السلام) وَ رَأْسِهِ یَجُرُّهُ إِلَیْهِ فَقَالَ لَهُ ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی فَقَالَ هَارُونُ (علیه السلام) کَمَا حَکَی اللَّهُ یَابْنَ‌أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی.

علیّ‌ّّّّبن‌ابراهیم ( موسی (خشمگین و اندوهگین به‌سوی قومش بازگشت و وعده‌ی خداوند را به آن‌ها متذکّر شد و از اینکه به‌علّت طولانی‌شدن مدّت مأموریّتش خشم خداوند را برای خود خریده‌اند و برخلاف وعده عمل کرده‌اند آن‌ها را مرد عتاب خویش قرار داد. فَرَجَعَ مُوسی إِلی قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً قالَ یا قَوْمِ أَ لَمْ یَعِدْکُمْ رَبُّکُمْ وَعْداً حَسَناً أَ فَطالَ عَلَیْکُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ یَحِلَّ عَلَیْکُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّکُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِی؛ سپس الواح را به کناری پرتاب کرد و محاسن و موی سر برادرش هارون را گرفته و به‌طرف خویش کشید و از او پیرامون گمراهی بنی‌اسرائیل و سرپیچی او از فرمانش در مدّت غیبت توضیح خواست. هارون اظهار داشت: «من ترسیدم اگر با آن‌ها به مخاصمه پردازم میانشان تفرقه ایجاد شود و تو در بازگشت فکر کنی گفته‌ی تو را ارج ننهاده و باعث جدایی آن‌ها گشتم؛ ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی قالَ یَا بْنَ أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): Musa (peace be upon him) returned to his people angry and grieved, and reminded them of Allah's promise, and rebuked them for having brought upon themselves Allah's wrath because of the length of the period of his mission and for having acted contrary to the promise. فَرَجَعَ مُوسی إِلی قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً قالَ یا قَوْمِ أَ لَمْ یَعِدْکُمْ رَبُّکُمْ وَعْداً حَسَناً أَ فَطالَ عَلَیْکُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ یَحِلَّ عَلَیْکُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّکُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِی [So Musa returned to his people angry and grieved. He said: O my people! Did not your Lord promise you a goodly promise? Did then the time seem long to you, or did you wish that displeasure from your Lord should come upon you, so that you broke your promise to me?]; then he cast down the tablets and seized the beard and head of his brother Harun and drew him toward himself, and asked him to explain about the going astray of the Children of Israel and his own disregard of his command during the absence. Harun said: "I feared that if I engaged in dispute with them, division would arise among them, and on your return you would think that I did not honour your words and caused their separation; ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی قالَ یَا بْنَ أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی [What prevented you, when you saw them going astray, from following me? Did you then disobey my order? He said: O son of my mother! do not seize me by my beard nor by my head; surely I was afraid lest you should say: You have caused a division among the Children of Israel and did not wait for my word].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): મૂસા (અલયહિસ્સલામ) ગુસ્સામાં અને દુ:ખી થઈને પોતાની કોમ તરફ પાછા ફર્યા અને અલ્લાહના વાયદાની તેમને યાદ અપાવી, અને તેમની મામૂરિય્યતની મુદ્દત લાંબી થવાના કારણે તેમણે પોતાના માટે અલ્લાહનો ગુસ્સો ખરીદ્યો હતો અને વાયદાની વિરુદ્ધ કાર્ય કર્યું હતું, તે માટે તેમને ઠપકો આપ્યો. فَرَجَعَ مُوسی إِلی قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً قالَ یا قَوْمِ أَ لَمْ یَعِدْکُمْ رَبُّکُمْ وَعْداً حَسَناً أَ فَطالَ عَلَیْکُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ یَحِلَّ عَلَیْکُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّکُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِی [તો મૂસા પોતાની કોમ તરફ ગુસ્સામાં અને દુ:ખી થઈને પાછા ફર્યા. તેમણે કહ્યું: હે મારી કોમ! શું તમારા રબે તમારી સાથે સારો વાયદો નહોતો કર્યો? શું તમારા પર મુદ્દત લાંબી થઈ ગઈ, અથવા તમે ઈચ્છ્યું કે તમારા રબ તરફથી ગુસ્સો તમારા પર ઉતરે, જેથી તમે મારા વાયદાને તોડ્યો?]; પછી તખતીઓ એક બાજુ ફેંકી અને પોતાના ભાઈ હારૂનની દાઢી અને માથાના વાળ પકડીને પોતાની તરફ ખેંચ્યા અને તેમની પાસેથી બની ઇસ્રાઈલની ગુમરાહી અને ગેરહાજરીની મુદ્દતમાં તેમના આદેશની અવજ્ઞા વિશે સ્પષ્ટતા માંગી. હારૂને કહ્યું: "મને ડર હતો કે જો હું તેમની સાથે ઝઘડામાં ઉતરું તો તેમની વચ્ચે તફરકો પડી જશે અને પાછા ફરીને તમે વિચારશો કે મેં તમારી વાતને માન નથી આપ્યું અને તેમની જુદાઈનું કારણ બન્યો; ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی قالَ یَا بْنَ أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی [જ્યારે તમે તેમને ગુમરાહ થતાં જોયા ત્યારે તમને શાણે રોક્યા કે મારું અનુસરણ ન કરો? શું તમે મારા આદેશની અવજ્ઞા કરી? તેમણે કહ્યું: હે મારી માના પુત્ર! મારી દાઢી અને મારા માથાને ન પકડો; ખરેખર મને ડર હતો કે તમે કહેશો: તમે બની ઇસ્રાઈલમાં તફરકો પાડ્યો અને મારી વાતની રાહ ન જોઈ].

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَلِیِّ‌بْنِ‌سَالِمٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَخْبِرْنِی عَنْ مُوسَی (علیه السلام) فَلِمَ أَخَذَ بِرَأْسِهِ یَجُرُّهُ إِلَیْهِ وَ بِلِحْیَتِهِ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ فِی اتِّخَاذِهِمُ الْعِجْلَ وَ عِبَادَتِهِمْ لَهُ ذَنْبٌ فَقَالَ إِنَّمَا فَعَلَ ذَلِکَ بِهِ لِأَنَّهُ لَمْ یُفَارِقْهُمْ لَمَّا فَعَلُوا ذَلِکَ وَ لَمْ یَلْحَقْ بِمُوسَی (علیه السلام) وَ کَانَ إِذَا فَارَقَهُمْ یَنْزِلُ بِهِمُ الْعَذَابُ أَ لَا تَرَی أَنَّهُ قَالَ لَهُ مُوسَی (علیه السلام) یا هارُونُ (علیه السلام) ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی قَالَ هَارُونُ (علیه السلام) لَوْ فَعَلْتُ ذَلِکَ لَتَفَرَّقُوا وَ إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ لِی فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی.

امام صادق ( سالم گوید: به امام صادق (عرض کردم که مرا از موسی (باخبر ساز ... چرا سر و ریش او را گرفت و به‌سوی خود کشید با اینکه هارون در گوساله‌پرستی بنی‌إسرائیل تقصیری نداشته بلکه عبادت گوساله را هم گناه می‌دانسته است». فرمود: «برای آنکه چرا بنی‌اسرائیل را رها نکرد و به موسی (ملحق نشد، و اگر از میان بنی‌إسرائیل بیرون رفته بود به‌واسطه‌ی گوساله پرستیدنشان عذاب بر آن‌ها نازل می‌شد. آیا نمی‌بینی موقعی‌که موسی (بازگشت، به هارون گفت: ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی؛ هارون گفت: «اگر چنین می‌کردم بنی‌إسرائیل متفرّق می‌شدند و ترسیدم اگر به‌دنبال تو بیایم به من عتاب و تندی کنی و بگویی تو سبب شدی که بنی‌إسرائیل متفرّق و پراکنده شدند و به سخن و دستورم اعتنایی ننمودی [با اینکه در تبلیغ دستورات تو کوشش دارم]».

Imam Sadiq (peace be upon him): Salim said: I said to Imam Sadiq (peace be upon him), "Inform me about Musa (peace be upon him) — why did he take hold of Harun's head and beard and drag him toward himself, when Harun had no fault in the Bani Isra'il's making of the calf and worshipping it, but rather considered the worship of the calf a sin?" He said: "Because he did not leave the Bani Isra'il when they did that and did not join Musa (peace be upon him); and had he gone out from among the Bani Isra'il, the punishment would have descended upon them on account of their worshipping the calf. Do you not see that when Musa (peace be upon him) returned, he said to Harun: ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی [What prevented you, when you saw them going astray, from following me? Did you then disobey my command?]. Harun said: 'If I had done so, the Bani Isra'il would have scattered, and I feared that if I came after you, you would rebuke me harshly and say: you caused the Bani Isra'il to become divided and scattered, and you paid no heed to my word and my command [although I am striving in conveying your commands].'"

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સાલિમ કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી કે મને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) વિશે જણાવો... શા માટે તેમણે હારૂનનું માથું અને દાઢી પકડીને પોતાની તરફ ખેંચ્યા, જ્યારે કે હારૂનનો બની ઇસ્રાઇલના વાછરડા-પૂજામાં કોઈ ગુનો નહોતો, બલ્કે તેઓ વાછરડાની ઇબાદતને પણ ગુનો ગણતા હતા? આપે ફરમાવ્યું: "એટલા માટે કે તેમણે બની ઇસ્રાઇલને શા માટે છોડ્યા નહીં અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે જોડાયા નહીં; અને જો તેઓ બની ઇસ્રાઇલમાંથી બહાર નીકળી ગયા હોત, તો તેમની વાછરડા-પૂજાના કારણે તેમના પર અઝાબ નાઝિલ થાત. શું તમે નથી જોતાં કે જ્યારે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) પાછા ફર્યા, ત્યારે તેમણે હારૂનને કહ્યું: ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی [જ્યારે તમે તેમને ગુમરાહ થતાં જોયા તો શાએ તમને મારી પાછળ આવવાથી રોક્યા? શું તમે મારા આદેશની અવજ્ઞા કરી?]; હારૂને કહ્યું: 'જો હું આવું કરત તો બની ઇસ્રાઇલ વિખેરાઈ જાત, અને મને ડર હતો કે જો હું તમારી પાછળ આવું તો તમે મને ઠપકો આપશો અને કડકાઈથી કહેશો કે તમે બની ઇસ્રાઇલને વિખેરવાનું અને વિભાજિત કરવાનું કારણ બન્યા અને મારી વાત તથા આદેશ પર ધ્યાન આપ્યું નહીં [જ્યારે કે હું તમારા આદેશો પહોંચાડવામાં પ્રયત્નશીલ છું].'"

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ سُلَیْمٍ قَالَ: کُنَّا جُلُوساً حَوْلَ امیرالمؤمنین علِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ حَوْلَهُ جَمَاعَهًٌْ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ یَا أمیرالمؤمنین (علیه السلام) لَوِ اسْتَنْفَرْتَ النَّاسَ فَقَامَ وَ خَطَبَ إِلَی أَنْ قَالَ فَقَالَ ابْنُ قَیْسٍ وَ غَضِبَ مِنْ قَوْلِهِ فَمَا مَنَعَکَ یَا ابْنَ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) حِینَ بُویِعَ أَبُوبَکْرٍ أَخُو بَنِی تَیْمٍ وَ أَخُو بَنِی عَدِیِّ‌بْنِ‌کَعْبٍ وَ أَخُو بَنِی أُمَیَّهًَْ بَعْدَهُمْ أَنْ تُقَاتِلَ وَ تَضْرِبَ بِسَیْفِکَ ثُمَّ قَالَ (علیه السلام) یَا ابْنَ قَیْسٍ اسْمَعِ الْجَوَابَ لَمْ یَمْنَعْنِی مِنْ ذَلِکَ الْجُبْنُ وَ لَا کَرَاهَهًٌْ لِلِقَاءِ رَبِّی وَ أَنْ لَا أَکُونَ أَعْلَمُ أَنَّ مَا عِنْدَ اللَّهِ خَیْرٌ لِی مِنَ الدُّنْیَا وَ الْبَقَاءِ فِیهَا وَ لَکِنْ مَنَعَنِی مِنْ ذَلِکَ أَمْرُ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ عَهْدُهُ إِلَیَّ أَخْبَرَنِی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) بِمَا الْأُمَّهًُْ صَانِعَهًٌْ بَعْدَهُ فَلَمْ أَکُ بِمَا صَنَعُوا حِینَ عَایَنْتُهُ بِأَعْلَمَ بِهِ وَ لَا أَشَدَّ اسْتِیقَاناً مِنِّی بِهِ قَبْلَ ذَلِکَ بَلْ أَنَا بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَشَدُّ یَقِیناً مِنِّی بِمَا عَایَنْتُ وَ شَهِدْتُ فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَمَا تَعْهَدُ إِلَیَّ إِذَا کَانَ ذَلِکَ قَالَ إِنْ وَجَدْتَ أَعْوَاناً فَانْبِذْ إِلَیْهِمْ وَ جَاهِدْهُمْ وَ إِنْ لَمْ تَجِدْ أَعْوَاناً فَکُفَّ یَدَکَ وَ احْقِنْ دَمَکَ حَتَّی تَجِدَ عَلَی إِقَامَهًِْ الدِّینِ وَ کِتَابِ اللَّهِ وَ سُنَّتِی أَعْوَاناً وَ أَخْبَرَنِی (صلی الله علیه و آله) أَنَّ الْأُمَّهًَْ سَتَخْذُلُنِی وَ تُبَایِعُ غَیْرِی وَ أَخْبَرَنِی (صلی الله علیه و آله) أَنِّی مِنْهُ بِمَنْزِلَهًِْ هَارُونَ (علیه السلام) مِنْ مُوسَی (علیه السلام) وَ أَنَّ الْأُمَّهًَْ سَیَصِیرُونَ بَعْدَهُ بِمَنْزِلَهًِْ هَارُونَ (علیه السلام) وَ مَنْ تَبِعَهُ وَ الْعِجْلِ وَ مَنْ تَبِعَهُ إِذْ قَالَ لَهُ مُوسَی (علیه السلام) یا هارُونُ (علیه السلام) ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی قالَ یَابْنَ‌أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی وَ إِنَّمَا یَعْنِی أَنَّ مُوسَی (علیه السلام) أَمَرَ هَارُونَ (علیه السلام) حِینَ اسْتَخْلَفَهُ عَلَیْهِمْ إِنْ ضَلُّوا فَوَجَدَ أَعْوَاناً أَنْ یُجَاهِدَهُمْ وَ إِنْ لَمْ یَجِدْ أَعْوَاناً أَنْ یَکُفَّ یَدَهُ وَ یَحْقِنَ دَمَهُ وَ لَا یُفَرِّقَ بَیْنَهُمْ وَ إِنِّی خَشِیتُ أَنْ یَقُولَ ذَلِکَ أَخِی رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِمَ فَرَّقْتَ بَیْنَ الْأُمَّهًِْ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی وَ قَدْ عَهِدْتُ إِلَیْکَ أَنَّکَ إِنْ لَمْ تَجِدْ أَعْوَاناً أَنْ تَکُفَّ یَدَکَ وَ تَحْقِنَ دَمَکَ وَ دَمَ أَهْلِکَ وَ شِیعَتِکَ.

امام علی ( سلیم گوید: در اطراف امیرالمؤمنین (نشسته بودیم و گروهی از اصحاب نزد آن حضرت بودند. یک نفر عرض کرد: «یا امیرالمؤمنین، چه خوب است مردم را برای رفتن به جنگ ترغیب فرمایی». حضرت برخاست و خطبه‌ای ایراد کرد ... اشعث‌بن‌قیس درحالی‌که از سخن حضرت به غضب آمده بود. گفت: «ای پسر ابی‌طالب! چه مانعی داشتی هنگامی‌که با ابوبکر و عمر و بعد از آن‌ها با عثمان بیعت شد، جنگ کنی و شمشیر بزنی»؟! تو از روزی که به عراق آمده‌ای برای ما خطبه‌ای نخوانده‌ای مگر اینکه در آن قبل از اینکه از منبر پایین بیایی. گفته‌ای: «به خدا قسم من سزاوارترین مردم نسبت به آنان هستم و از هنگامی‌که خداوند محمّد (را قبض روح کرده همچنان مظلوم بوده‌ام». چه چیزی تو را مانع شده که با شمشیرت از مظلومیّت خود دفاع کنی»؟ امیرالمؤمنین (فرمود: «ای پسر قیس! سخنت را گفتی جواب را بشنو: ترس و یا کراهت از لقای پروردگار مرا از این اقدام مانع نبوده، و نه اینکه نمی‌دانستم آنچه نزد خداست از دنیا و بقاء در آن برای من بهتر است. آنچه مرا از این کار مانع شد امر پیامبر (و پیمان او با من بود. پیامبر (به من خبر داد که امّت بعد از او با من چه خواهند کرد». بنابراین هنگامی‌که کارهایشان را با چشم می‌دیدم علم من و یقینم قوی‌تر از قبل نبود، بلکه من به سخن پیامبر (بیشتر از آنچه با چشم دیدم و شاهد بودم یقین داشتم. عرض کردم: «ای رسول خدا (وقتی چنین کارهایی به وقوع پیوست چه سفارشی به من می‌فرمایی»؟ فرمود: «اگر یارانی پیدا کردی به آنان اعلان جنگ کن و با ایشان جهاد کن، و اگر یارانی نیافتی دست نگهدار و خون خود را حفظ کن تا زمانی‌که برای برپایی دین و کتاب خدا و سنّت من یارانی پیدا کنی». و پیامبر (به من خبر داد که به‌زودی امّت مرا خوار کرده و با غیر من بیعت می‌کنند و تابع دیگری می‌شوند. و پیامبر (به من خبر داد که من نسبت به او همچون هارون نسبت به موسی (هستم، و امّت بعد از او به‌منزله‌ی هارون و پیروانش و گوساله و پیروانش خواهند شد، آنجا که موسی (گفت: «یا هارُونُ، ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی؛ و فرمود: گفت: «فرزند مادرم! این گروه، مرا در فشار گذاردند و ناتوان کردند و نزدیک بود مرا بکشند. ( اعراف/۱۵۰ ). و فرمود: إِبْنَ أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی؛ ای هارون! چرا وقتی دیدی مردم گمراه می‌شوند دست از متابعت من برداشتی؟ آیا با فرمان من مخالفت کردی؟ گفت: «ای پسر مادرم! این قوم مرا ضعیف شمردند و نزدیک بود مرا بکشند». و گفت: «ای پسر مادرم، گریبان مرا مگیر و دست از سرم بردار، من ترسیدم بگویی أیْنَ بَنِی‌إِسْرائِیلَ اختلاف انداختی و گفتار مرا مراعات نکردی مقصود پیامبر) ص (این بود که موسی (وقتی هارون را جانشین خود در میان آنان قرار داد به او دستور داد که اگر گمراه شدند و یارانی پیدا کرد با آنان جهاد نماید، و اگر یارانی پیدا نکرد خودداری کند و خون خود را حفظ کند و بین آنان تفرقه نیندازد. من هم ترسیدم برادرم پیامبر (همین سخن را به من بگوید: «چرا بین امّت تفرقه انداختی و مراعات سخن مرا نکردی، درحالی‌که با تو عهد کرده بودم که اگر یارانی نیافتی دست نگه‌داری و خون خود و اهل بیت و شیعیانت را حفظ کنی»؟

Imam Ali (peace be upon him): Sulaym said: We were seated around Amir al-Mu'minin (peace be upon him) and a group of his companions were with him. A man said: "O Amir al-Mu'minin, it would be good if you urged the people to go to war." The Imam rose and delivered a sermon... Ash'ath ibn Qays, angered by the Imam's words, said: "O son of Abu Talib! What prevented you, when allegiance was pledged to Abu Bakr and Umar, and after them to Uthman, from fighting and striking with your sword?! From the day you came to Iraq you have not delivered a single sermon to us without saying, before you came down from the pulpit: 'By Allah, I am the most deserving of the people to this matter, and from the moment Allah took the soul of Muhammad (peace be upon him and his family) I have been wronged.' What has prevented you from defending your rights with your sword?" Amir al-Mu'minin (peace be upon him) said: "O son of Qays! You have said your piece, now hear the answer. It was not fear, nor aversion to meeting my Lord, that kept me from this action, nor was it that I did not know that what is with Allah is better for me than this world and remaining in it. What kept me from this was the command of the Prophet (peace be upon him and his family) and his covenant with me. The Prophet (peace be upon him and his family) informed me of what the ummah would do after him. So when I saw their deeds with my own eyes, my knowledge and certainty were no greater than before — rather, I had more certainty in the words of the Prophet (peace be upon him and his family) than in what I saw and witnessed with my own eyes. I said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family), when such things come to pass, what do you instruct me to do?' He said: 'If you find helpers, declare war on them and wage jihad against them; and if you find no helpers, hold back your hand and preserve your blood until you find helpers for the establishment of the religion, the Book of Allah and my Sunnah.' The Prophet (peace be upon him and his family) informed me that the ummah would soon abandon me and pledge allegiance to someone other than me and follow another. And the Prophet (peace be upon him and his family) informed me that I stand to him in the position of Harun to Musa (peace be upon them), and that the ummah after him would become as Harun (peace be upon him) and his followers, and the calf and its followers, when Musa (peace be upon him) said: يا هارُونُ ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی [O Harun! What prevented you, when you saw them going astray, from following me? Did you then disobey my command?]; and He said: he said: 'Son of my mother! This group overpowered me and weakened me, and were about to kill me.' (al-A'raf 7/150). And He said: إِبْنَ أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی [Son of my mother! Do not seize me by the beard nor by the head; indeed I feared that you would say, "You have caused division among the Children of Israel and did not observe my word"]; O Harun! Why, when you saw the people going astray, did you cease to follow me? Did you oppose my command? He said: 'Son of my mother! This people considered me weak and were about to kill me.' And he said: 'Son of my mother, do not seize my collar nor take hold of my head; I feared that you would say, "You caused division among the Children of Israel and did not observe my word."' What the Prophet (peace be upon him and his family) meant by this was that when Musa (peace be upon him) appointed Harun (peace be upon him) as his successor over them, he commanded him that if they went astray and he found helpers, he should wage jihad against them; but if he did not find helpers, he should refrain and preserve his blood and not cause division among them. I too feared that my brother, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), would say the same thing to me: 'Why did you cause division among the ummah and not observe my word, when I had made a covenant with you that if you found no helpers, you should hold back your hand and preserve your blood and the blood of your family and your Shia?'"

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): સુલયમ કહે છે: અમે અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)ની આસપાસ બેઠા હતા અને તેમના અસ્હાબનો એક જૂથ તેમની પાસે હતો. એક વ્યક્તિએ અરજ કરી: "યા અમીરુલ મુઅમેનીન, કેટલું સારું થાય કે આપ લોકોને જંગમાં જવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો." આપ (અલયહિસ્સલામ) ઊભા થયા અને ખુત્બો આપ્યો... અશઅસ બિન કયસ, જે આપના કથનથી ગુસ્સે થયો હતો, બોલ્યો: "ઓ અબૂ તાલિબના પુત્ર! જ્યારે અબૂ બક્ર અને ઉમર સાથે અને તેમના પછી ઉસ્માન સાથે બયઅત થઈ, ત્યારે તમને જંગ કરવા અને તલવાર ચલાવવાથી શું અડચણ હતી?! તમે જે દિવસથી ઈરાક આવ્યા છો, અમારા માટે એવો કોઈ ખુત્બો નથી પડ્યો કે જેમાં મિમ્બર પરથી નીચે ઊતરતાં પહેલાં તમે એમ ન કહ્યું હોય: 'અલ્લાહની કસમ, હું આ બાબતમાં લોકોમાં સૌથી વધુ હક્કદાર છું અને જ્યારથી અલ્લાહે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને કબ્ઝે રૂહ કર્યા ત્યારથી હું મઝલૂમ છું.' તમને શું અડચણ છે કે તમારી તલવારથી તમારી મઝલૂમિય્યતનો બચાવ કરો?" અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "ઓ કયસના પુત્ર! તેં તારી વાત કહી, હવે જવાબ સાંભળ: ડર અથવા મારા પરવરદિગારની મુલાકાતથી કરાહત મને આ પગલાંથી રોકનાર ન હતી, અને એવું પણ નહોતું કે હું જાણતો ન હતો કે અલ્લાહની પાસે જે છે તે દુનિયા અને તેમાં રહેવા કરતાં મારા માટે વધુ સારું છે. જે વસ્તુએ મને આ કામથી રોક્યો તે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો હુકમ અને મારી સાથે તેમનો કરાર હતો. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ મને ખબર આપી હતી કે તેમના પછી ઉમ્મત મારી સાથે શું કરશે. તેથી જ્યારે મેં તેમના કાર્યોને પોતાની આંખે જોયા, ત્યારે મારું ઈલ્મ અને યકીન પહેલાં કરતાં વધુ મજબૂત ન હતું, બલ્કે હું પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની વાત પર આંખે જોયેલી અને શાહિદ થયેલી વસ્તુ કરતાં વધુ યકીન ધરાવતો હતો. મેં અરજ કરી: 'યા રસૂલલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), જ્યારે આવા કાર્યો બને ત્યારે તમે મને શું સિફારીશ ફરમાવો છો?' આપે ફરમાવ્યું: 'જો તમને મદદગારો મળે તો તેમની સામે જંગનું એલાન કરો અને તેમની સાથે જિહાદ કરો, અને જો મદદગારો ન મળે તો હાથ રોકો અને પોતાનું લોહી બચાવો ત્યાં સુધી કે દીન, અલ્લાહની કિતાબ અને મારી સુન્નતની બરપાઈ માટે તમને મદદગારો મળે.' અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ મને ખબર આપી કે નજીકના સમયમાં ઉમ્મત મને ખ્વાર કરશે અને મારા સિવાય બીજા સાથે બયઅત કરશે અને બીજાને તાબે થશે. અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ મને ખબર આપી કે હું તેમની નિસ્બત એવો છું જેવો હારૂન (અલયહિસ્સલામ) મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની નિસ્બત હતા, અને ઉમ્મત તેમના પછી હારૂન (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના પૈરવો અને ગોસાળા અને તેના પૈરવોના મન્ઝિલે થઈ જશે, જ્યાં મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: يا هارُونُ ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَیْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَیْتَ أَمْرِی [ઓ હારૂન! જ્યારે તમે તેમને ગુમરાહ થતાં જોયા ત્યારે તમને મારી પૈરવીથી શું અડચણ થઈ? શું તમે મારા હુકમની અવજ્ઞા કરી?]; અને ફરમાવ્યું: તેમણે કહ્યું: 'મારી માતાના પુત્ર! આ જૂથે મને દબાવ્યો અને નબળો કર્યો અને નજીક હતું કે મને કત્લ કરી નાખે.' (અઅરાફ/૧૫૦). અને ફરમાવ્યું: إِبْنَ أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لا بِرَأْسِی إِنِّی خَشِیتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرائِیلَ وَ لَمْ تَرْقُبْ قَوْلِی [મારી માતાના પુત્ર! મારી દાઢી અને મારા માથાને ન પકડ; ખરેખર મને બીક હતી કે તમે કહેશો, "તમે બની ઇસ્રાઈલમાં ફૂટ પાડી અને મારી વાતનું પાલન ન કર્યું"]; ઓ હારૂન! જ્યારે તમે લોકોને ગુમરાહ થતાં જોયા ત્યારે તમે મારી પૈરવીથી કેમ હાથ ઉઠાવ્યો? શું તમે મારા હુકમની વિરુદ્ધ કાર્ય કર્યું? તેમણે કહ્યું: 'મારી માતાના પુત્ર! આ કૌમે મને નબળો ગણ્યો અને નજીક હતું કે મને કત્લ કરી નાખે.' અને કહ્યું: 'મારી માતાના પુત્ર, મારો ગિરેબાન ન પકડો અને મારા માથા પરથી હાથ ઉઠાવો, મને બીક હતી કે તમે કહેશો કે તમે બની ઇસ્રાઈલમાં ઇખ્તિલાફ પાડ્યો અને મારા કથનનું પાલન ન કર્યું.' પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો મકસદ એ હતો કે જ્યારે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ હારૂનને તેમની વચ્ચે પોતાના જાનશીન બનાવ્યા ત્યારે તેમને હુકમ આપ્યો કે જો તેઓ ગુમરાહ થાય અને મદદગારો મળે તો તેમની સાથે જિહાદ કરે, અને જો મદદગારો ન મળે તો રોકાઈ જાય અને પોતાનું લોહી બચાવે અને તેમની વચ્ચે તફરકો ન નાખે. મને પણ બીક હતી કે મારા ભાઈ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મને એ જ વાત કહેશે: 'તમે ઉમ્મતમાં તફરકો કેમ પાડ્યો અને મારી વાતનું પાલન કેમ ન કર્યું, જ્યારે મેં તમારી સાથે અહદ કર્યો હતો કે જો તમને મદદગારો ન મળે તો હાથ રોકજો અને પોતાનું અને પોતાના અહલે બૈત અને શિયાઓનું લોહી બચાવજો?'"