سُئِلَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) عَنْ ذِی الْقَرْنَیْنِ أَ نَبِیّاً کَانَ أَمْ مَلَکاً فَقَالَ لَا نَبِیّاً وَ لَا مَلَکاً بَلْ عَبْداً ... حَتَّی إِذا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَطْلُعُ عَلی قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِها سِتْراً قَالَ لَمْ یَعْلَمُوا صَنْعَهًَْ ثِیَابٍ ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَباً أَیْ دَلِیلًا حَتَّی إِذا بَلَغَ بَیْنَ السَّدَّیْنِ وَجَدَ مِنْ دُونِهِما قَوْماً لا یَکادُونَ یَفْقَهُونَ قَوْلًا قالُوا یا ذَا الْقَرْنَیْنِ إِنَّ یَأْجُوجَ وَ مَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَکَ خَرْجاً عَلی أَنْ تَجْعَلَ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ سَدًّا فَقَالَ ذُو الْقَرْنَیْنِ ما مَکَّنِّی فِیهِ رَبِّی خَیْرٌ فَأَعِینُونِی بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَهُمْ رَدْماً آتُونِی زُبَرَ الْحَدِیدِ فَأَمَرَهُمْ أَنْ یَأْتُوهُ بِالْحَدِید فَأَتَوْا بِهِ فَوَضَعَهُ بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ یَعْنِی بَیْنَ الْجَبَلَیْنِ حَتَّی سَوَّی بَیْنَهُمَا ثُمَ أَمَرَهُمْ أَنْ یَأْتُوا بِالنَّارِ فَأَتَوْا بِهَا فَنَفَخُوا تَحْتَ الْحَدِیدِ حَتَّی صَارَ مِثْلَ النَّارِ ثُمَّ صَبَّ عَلَیْهِ الْقِطْرَ وَ هُوَ الصُّفْرُ حَتَّی سَدَّهُ وَ هُوَ قَوْلُهُ حَتَّی إِذا ساوی بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ قالَ انْفُخُوا حَتَّی إِذا جَعَلَهُ ناراً إِلَی قَوْلِهِ نَقْباً فَقَالَ ذُو الْقَرْنَیْنِ هذا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّی فَإِذا جاءَ وَعْدُ رَبِّی جَعَلَهُ دَکَّاءَ وَ کانَ وَعْدُ رَبِّی حَقًّا قَالَ إِذَا کَانَ قَبْلَ یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ فِی آخِرِ الزَّمَانِ انْهَدَمَ ذَلِکَ السَّدُّ وَ خَرَجَ یَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ إِلَی الدُّنْیَا وَ أَکَلُوا النَّاسَ وَ هُوَ قَوْلُهُ حَتَّی إِذا فُتِحَتْ یَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ وَ هُمْ مِنْ کُلِّ حَدَبٍ یَنْسِلُون.
امام صادق ( برخی از امام علی (پرسیدند: «ذوالقرنین پیامبر بود یا پادشاه»؟ حضرت پاسخ داد: «او نه پیامبر بود و نه پادشاه، بلکه بنده‌ای بود ... تا زمانی‌که به خاستگاه خورشید رسید [در آنجا] دید خورشید بر جمعیّتی طلوع می کند که در برابر [تابش] آفتاب، پوششی برای آن‌ها قرار نداده بودیم. [و سایبانی نداشتند]. ( کهف/۹۰ ) [در مورد این آیه] فرمود: درست‌کردن لباس و خیّاطی نمی‌دانستند. سپس [بار دیگر] از اسبابی [که در اختیار داشت] بهره گرفت. ( کهف/۸۹ ). یعنی از نشانه و برهان [استفاده کرد] [و همچنان به راه خود ادامه داد] تا هنگامی‌که به میان دوکوه رسید و در کنار آن‌دو [کوه] قومی را یافت که هیچ سخنی را نمی فهمیدند [و زبانشان مخصوص خودشان بود]... قطعات بزرگ آهن برایم بیاورید [و روی هم بچینید]. به آن‌ها دستور داد که برای او آهن بیاورند؛ پس آن را آوردند و آن را بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ؛ یعنی بین دو کوه قرار داد تا وقتی‌که کاملاً میان آن دو را پوشانید. سپس به آن‌ها دستور داد که آتش بیاورند؛ پس آن را آوردند و دمیدند و زیر آهن افروختند تا اینکه آهن مانند آتش شد. سپس بر روی آن، «قطر» که همان «مس» است ریخت تا آن را بست [و شکاف‌های آن را با مس مذاب پر کرد] و آن سخن خداوند است: تا وقتی‌که کاملًا میان دو کوه را پوشانید، گفت: «[در اطراف آن آتش بیفروزید، و] در آن بدمید!» [آن‌ها دمیدند] تا قطعات آهن را سرخ و گداخته کرد، و گفت: «[اکنون] مس مذاب برایم بیاورید تا بر روی آن بریزم»! [سرانجام چنان سدّ نیرومندی ساخت] که آن‌ها [طایفه یأجوج و مأجوج] قادر نبودند از آن بالا روند و نمی‌توانستند نقبی در آن ایجاد کنند. ( کهف/۹۷۹۶ ) و نمی‌توانستند سوراخی در آن ایجاد کنند. ذوالقرنین گفت: این رحمتی از جانب پروردگار من است؛ و هنگامی‌که وعده‌ی پروردگارم فرارسد، آن را درهم می‌کوبد و وعده‌ی پروردگارم حق است. ( کهف/۹۸ ) آن سدّ قبل از روز قیامت در آخرالزّمان خراب می‌شود و «یأجوج» و «مأجوج» به‌سوی [مردم] دنیا می‌آیند و مردم را می‌خورند و آن سخن خداست: حَتَّی إِذا فُتِحَتْ یَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ وَ هُمْ مِنْ کُلِّ حَدَبٍ یَنْسِلُونَ.
Imam Sadiq (peace be upon him): Some people asked Imam Ali (peace be upon him): "Was Dhul-Qarnayn a prophet or a king?" He answered: "He was neither a prophet nor a king, but a servant [of Allah] ... until he reached the rising place of the sun [and there] he saw the sun rising over a people for whom We had provided no covering against [the rays of] the sun. [They had no shelter.]" (Kahf/90) [Regarding this verse] he said: They did not know how to make garments or how to tailor. Then he made use of another means [that he had at his disposal] (Kahf/89), that is, he [used] a sign and a proof [and continued on his way] until he reached between two mountains, and beside those two [mountains] he found a people who understood no speech [and had their own language]... "Bring me great pieces of iron [and pile them up]." He ordered them to bring him iron; so they brought it, and he placed it بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ [between the two barriers], that is, between the two mountains, until he completely filled the space between the two. Then he ordered them to bring fire; so they brought it, and they blew and kindled it beneath the iron until the iron became like fire. Then he poured upon it "qitr," which is "copper," until he sealed it [and filled its cracks with molten copper]. That is the saying of Allah: Until, when he had completely filled the space between the two mountains, he said: "[Kindle fire around it, and] blow into it!" [They blew] until it made the pieces of iron red-hot and glowing, and he said: "[Now] bring me molten copper that I may pour it upon it!" [At last he built such a mighty barrier] that they [the tribes of Yajuj and Majuj] were not able to scale it, nor could they bore a tunnel through it. (Kahf/96-97) And they could not make a hole in it. Dhul-Qarnayn said: This is a mercy from my Lord; and when the promise of my Lord comes, He will crush it flat, and the promise of my Lord is true. (Kahf/98) That barrier will be destroyed before the Day of Judgement, in the end times, and Yajuj and Majuj will come out toward [the people of] the world and will devour the people, and that is the saying of Allah: حَتَّی إِذا فُتِحَتْ یَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ وَ هُمْ مِنْ کُلِّ حَدَبٍ یَنْسِلُونَ [Even when Gog and Magog are let loose and they shall break forth from every elevated place].
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): કેટલાક લોકોએ ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "ઝુલ્કરનૈન પયગંબર હતા કે બાદશાહ?" હઝરતે જવાબ આપ્યો: "તેઓ ન તો પયગંબર હતા અને ન બાદશાહ, બલ્કે એક બંદા હતા... ત્યાં સુધી કે તેઓ સૂર્યના ઉદયસ્થાન સુધી પહોંચ્યા [ત્યાં] જોયું કે સૂર્ય એવી કોમ પર ઉદય પામી રહ્યો છે જેમના માટે અમે સૂર્ય [ના તાપ]ની સામે કોઈ આવરણ મૂક્યું ન હતું. [અને તેમની પાસે કોઈ છાંયો ન હતો.]" (કહફ/૯૦) [આ આયત વિશે] ફરમાવ્યું: તેઓ કપડાં બનાવવાનું અને સિલાઈ કરવાનું જાણતા ન હતા. પછી [ફરી એકવાર] તે સાધનોથી લાભ ઉઠાવ્યો [જે તેમના કબજામાં હતાં] (કહફ/૮૯). એટલે કે નિશાની અને દલીલથી [ઉપયોગ કર્યો] [અને પોતાના રસ્તે આગળ વધતા રહ્યા] ત્યાં સુધી કે બે પર્વતોની વચ્ચે પહોંચ્યા અને તે બંને [પર્વતો]ની બાજુમાં એવી કોમ મળી જે કોઈ વાત સમજતી ન હતી [અને તેમની ભાષા તેમની પોતાની હતી]... લોખંડના મોટા ટુકડા મારી પાસે લાવો [અને એકબીજા પર ગોઠવો]. તેમણે તેમને હુકમ કર્યો કે તેમના માટે લોખંડ લાવે; તો તેઓ લાવ્યા અને તેમણે તે બَیْنَ الصَّدَفَیْنِ [બે અવરોધો વચ્ચે], એટલે કે બે પર્વતોની વચ્ચે મૂક્યું, જ્યાં સુધી કે તે બંનેની વચ્ચેની જગ્યાને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દીધી. પછી તેમને હુકમ કર્યો કે આગ લાવે; તો તેઓ લાવ્યા અને ફૂંક્યું અને લોખંડની નીચે સળગાવ્યું ત્યાં સુધી કે લોખંડ આગ જેવું થઈ ગયું. પછી તેની ઉપર "કિતર" જે "તાંબુ" છે, રેડ્યું જ્યાં સુધી કે તેને બંધ કરી દીધું [અને તેની તિરાડોને પીગળેલા તાંબાથી ભરી દીધી], અને તે અલ્લાહનું કથન છે: ત્યાં સુધી કે તેમણે બે પર્વતોની વચ્ચેની જગ્યાને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દીધી, કહ્યું: "[તેની આસપાસ આગ સળગાવો, અને] તેમાં ફૂંકો!" [તેઓએ ફૂંક્યું] ત્યાં સુધી કે લોખંડના ટુકડાઓને લાલ અને તપાવેલા કરી દીધા, અને કહ્યું: "[હવે] પીગળેલું તાંબુ મારી પાસે લાવો કે હું તેની ઉપર રેડું"! [આખરે તેમણે એવો મજબૂત બંધ બનાવ્યો] કે તેઓ [યાજૂજ અને માજૂજની કોમ] તેની ઉપર ચઢી શકતા ન હતા અને તેમાં કોઈ સુરંગ બનાવી શકતા ન હતા. (કહફ/૯૬-૯૭) અને તેમાં કોઈ છિદ્ર બનાવી શકતા ન હતા. ઝુલ્કરનૈને કહ્યું: આ મારા પરવરદિગાર તરફથી રહમત છે; અને જ્યારે મારા પરવરદિગારનું વચન આવશે, ત્યારે તેને ધ્વસ્ત કરી નાખશે અને મારા પરવરદિગારનું વચન સત્ય છે. (કહફ/૯૮) તે બંધ કયામતના દિવસ પહેલા આખિરુઝ્ઝમાનમાં તૂટી પડશે અને "યાજૂજ" અને "માજૂજ" દુનિયા [ના લોકો] તરફ આવશે અને લોકોને ખાઈ જશે, અને તે અલ્લાહનું કથન છે: حَتَّی إِذا فُتِحَتْ یَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ وَ هُمْ مِنْ کُلِّ حَدَبٍ یَنْسِلُونَ [જ્યારે યાજૂજ અને માજૂજ ખોલી નાખવામાં આવશે અને તેઓ દરેક ઊંચી જગ્યાએથી દોડી નીકળશે].