سورة فاطر

Verse 8 of 45

35:8

أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً فَإِنَّ اللهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدي مَنْ يَشاءُ فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ اللهَ عَليمٌ بِما يَصْنَعُونَ

آيا كسى كه زشتى عملش براى او آراسته شده و آن را زيبا مى‌بيند [همانند كسى است كه واقع را مى‌يابد]؟! خداوند هر‌كس را بخواهد [و سزاوار باشد] گمراه مى‌سازد و هر‌كس را بخواهد [و شايسته ببيند] هدايت مى‌كند؛ پس جانت به خاطر شدّت تأسّف بر آنان از دست نرود؛ خداوند به آنچه انجام مى‌دهند داناست.

What! is he whose evil deed is made fairseeming to him so much so that he considers it good? Now surely Allah makes err whom He pleases and guides aright whom He pleases, so let not your soul waste away in grief for them; surely Allah is Cognizant of what they do

શુ જેના ખરાબ કાર્યે સુશોભિત કરીને દેખાડવાના કારણે સારા જાણતો હોય (તે અલ્લાહે હિદાયત આપેલા જેવો થઇ શકે છે? ના) કારણકે અલ્લાહ જેને ચાહે ગુમરાહ કરે અને જેને ચાહે હિદાયત આપે છે. માટે તમે અફસોસને લીધે તેની પાછળ તમારી જાન ન આપી દો, બેશક અલ્લાહ જે કાંઇ તેઓ કરે છે તેને જાણનાર છે.

#1 آیا کسی که زشتی عملش برای او آراسته شده و آن را زیبا می‌بیند Is one whose evil deed is made attractive to him so he sees it as good શું તે વ્યક્તિ જેના માટે તેના ખરાબ કર્મને શણગારવામાં આવ્યું છે અને તે તેને સુંદર જુએ છે

الرّسول ( بَیْنَمَا مُوسَی (جَالِساً إِذْ أَقْبَلَ إِبْلِیسُ وَ عَلَیْهِ بُرْنُسٌ ذُو أَلْوَانٍ فَلَمَّا دَنَا مِنْ مُوسَی (خَلَعَ الْبُرْنُسَ وَ قَامَ إِلَی مُوسَی (فَسَلَّمَ عَلَیْهِ فَقَالَ لَهُ مُوسَی (مَنْ أَنْتَ فَقَالَ أَنَا إِبْلِیسُ قَالَ أَنْتَ فَلَا قَرَّبَ اللَّهُ دَارَکَ قَالَ إِنِّی إِنَّمَا جِئْتُ لِأُسَلِّمَ عَلَیْکَ لِمَکَانِکَ مِنَ اللَّهِ قَالَ فَقَالَ لَهُ مُوسَی (فَمَا هَذَا الْبُرْنُسُ قَالَ بِهِ أَخْتَطِفُ قُلُوبَ بَنِی آدَمَ (فَقَالَ مُوسَی (فَأَخْبِرْنِی بِالذَّنْبِ الَّذِی إِذَا أَذْنَبَهُ ابْنُ آدَمَ (اسْتَحْوَذْتَ عَلَیْهِ قَالَ إِذَا أَعْجَبَتْهُ نَفْسُهُ وَ اسْتَکْثَرَ عَمَلَهُ وَ صَغُرَ فِی عَیْنِهِ ذَنْبُه.

پیامبر ( هنگامی‌که موسی‌بن‌عمران (نشسته بود ناگهان شیطان رسید و درحالی‌که لباسی رنگارنگ بر تن کرده بود کنار موسی (قرار گرفت. شیطان لباس خود را در آورد و در کنار موسی (نشست و بر او سلام نمود، موسی (گفت: «که هستی»؟ گفت: «من ابلیس هستم». گفت: «تو ابلیس هستی! خداوند خانه‌ات را خراب کند». شیطان اظهار داشت آمده‌ام به شما سلام کنم چون در نزد خداوند مقام داری. موسی (به او گفت: «این کلاه چیست که بر سرت گذاشته‌ای». گفت: «با این دل فرزندان آدم را به طرف خودم جلب می‌کنم». موسی (گفت: «به من بگو آن کدام گناه است که اگر فرزند آدم مرتکب شد بر او مسلّط می‌گردی». گفت: «هرگاه خودبین شود و گناهانش را کوچک بشمارد».

The Messenger (peace be upon him and his family): While Musa ibn Imran (peace be upon him) was seated, suddenly Satan came, and while he was wearing a multicoloured garment, he stood beside Musa (peace be upon him). Satan took off his garment and sat beside Musa (peace be upon him) and greeted him. Musa (peace be upon him) said: "Who are you?" He said: "I am Iblis." He said: "You are Iblis! May Allah ruin your house." Satan said: I have come to greet you because you have a station with Allah. Musa (peace be upon him) said to him: "What is this cap that you have placed on your head?" He said: "With this I draw the hearts of the children of Adam towards myself." Musa (peace be upon him) said: "Tell me, what is that sin which, if the son of Adam commits it, you gain mastery over him?" He said: "Whenever he becomes self-admiring and considers his sins small."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): જ્યારે મૂસા બિન ઇમરાન (અલયહિસ્સલામ) બેઠા હતા ત્યારે અચાનક શેતાન આવ્યો અને રંગબેરંગી લિબાસ પહેરેલી હાલતમાં મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની બાજુમાં ઊભો રહ્યો. શેતાને પોતાનો લિબાસ ઉતાર્યો અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની બાજુમાં બેઠો અને તેમને સલામ કરી. મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "તું કોણ છે?" તેણે કહ્યું: "હું ઇબ્લીસ છું." તેમણે કહ્યું: "તું ઇબ્લીસ છે! અલ્લાહ તારું ઘર બરબાદ કરે." શેતાને કહ્યું કે હું તમને સલામ કરવા આવ્યો છું કારણ કે તમે અલ્લાહ પાસે મરતબો ધરાવો છો. મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેને કહ્યું: "આ ટોપી શું છે જે તેં તારા માથા પર મૂકી છે?" તેણે કહ્યું: "આના વડે હું આદમની ઔલાદના દિલોને પોતાની તરફ ખેંચું છું." મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "મને કહે કે તે ક્યો ગુનાહ છે કે જો આદમની ઔલાદ તેને અંજામ આપે તો તું તેના પર ગાલિબ થઈ જાય છે?" તેણે કહ્યું: "જ્યારે તે ખુદબીન [પોતાને પસંદ કરનાર] થઈ જાય અને પોતાના ગુનાહોને નાના સમજે."

#2 آیا کسی که زشتی عملش برای او آراسته شده و آن را زیبا می‌بیند Is one whose evil deed is made attractive to him so he sees it as good શું તે વ્યક્તિ જેના માટે તેના ખરાબ કર્મને શણગારવામાં આવ્યું છે અને તે તેને સુંદર જુએ છે

الکاظم ( عَنْ عَلِیِّ‌بْنِ‌سُوَیْدٍ الْمَدِینِی: سَأَلَهُ أَحْمَدُ‌بْنُ‌نَجْمٍ عَنِ الْعُجْبِ الَّذِی یُفْسِدُ الْعَمَلَ فَقَالَ (لِلْعُجْبِ دَرَجَاتٌ مِنْهَا أَنْ یُزَیَّنَ لِلْعَبْدِ سُوءُ عَمَلِهِ فَیَرَاهُ حَسَناً فَیُعْجِبَهُ وَ یَحْسَبَ أَنَّهُ یُحْسِنُ صُنْعاً.

امام کاظم ( علی‌بن سوید مدینی گوید: از امام کاظم (درباره‌ی خودبینی و تکبّر که کردار را تباه می‌سازد پرسیدم. فرمود: «خودپسندی مراتبی دارد و یکی از آن‌ها این است که رفتار بد و نادرست خودپسند در نظرش خوب و پسندیده و زیبا جلوه می‌کند، و او چنان خوشش می‌آید که گمان می‌کند کار شایسته‌ای انجام می‌دهد، و مورد دیگر اینکه؛ بنده به پروردگارش ایمان آورده و بر خدای عزّوجلّ منّت می‌گذارد، درصورتی‌که خدا باید بر او منّت بگذارد».

Imam Kazim (peace be upon him): Ali ibn Suwayd al-Madini said: I asked Imam Kazim (peace be upon him) about self-admiration and arrogance which corrupts one's deeds. He said: "Self-admiration has degrees, and one of them is that a self-admirer's bad and wrong conduct appears good, pleasing and beautiful in his eyes, and he is so pleased with it that he supposes he is doing a fine deed. And another instance is that a servant believes in his Lord and puts Allah, the Mighty and Majestic, under obligation, whereas Allah should put him under obligation."

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): અલી બિન સુવૈદ મદીની કહે છે: મેં ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)ને ખુદબીની અને તકબ્બુર વિશે પૂછ્યું જે અમલને બરબાદ કરી નાખે છે. તેમણે ફરમાવ્યું: "ખુદપસંદીના દરજ્જા છે અને તેમાંનો એક એ છે કે ખુદપસંદ વ્યક્તિનું ખરાબ અને ખોટું વર્તન તેની નજરમાં સારું, પસંદ કરવા લાયક અને સુંદર દેખાય, અને તેને એટલું ગમે કે તે વિચારે કે તે યોગ્ય કામ કરી રહ્યો છે, અને બીજો કિસ્સો એ છે કે; બંદો પોતાના પરવરદિગાર પર ઈમાન લાવે અને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ પર એહસાન જતાવે, જ્યારે કે અલ્લાહે તેના પર એહસાન કરવો જોઈએ."

#3 آیا کسی که زشتی عملش برای او آراسته شده و آن را زیبا می‌بیند Is one whose evil deed is made attractive to him so he sees it as good શું તે વ્યક્તિ જેના માટે તેના ખરાબ કર્મને શણગારવામાં આવ્યું છે અને તે તેને સુંદર જુએ છે

الصّادق ( إِنَّ اللَّهَ عَلِمَ أَنَّ الذَّنْبَ خَیْرٌ لِلْمُؤْمِنِ مِنَ الْعُجْبِ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ مَا ابْتُلِیَ مُؤْمِنٌ بِذَنْبٍ أَبَداً.

امام صادق ( همانا خداوند دانست که گناه برای مؤمن از خودبینی بهتر است و اگر چنین نبود خداوند هرگز مؤمن را مبتلا به گناه نمی‌کرد.

Imam Sadiq (peace be upon him): Indeed Allah knew that sin is better for the believer than self-admiration, and were it not so, Allah would never have afflicted a believer with sin.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ખરેખર અલ્લાહે જાણ્યું કે ગુનાહ મોમિન માટે ખુદબીની કરતાં બહેતર છે, અને જો એવું ન હોત તો અલ્લાહ ક્યારેય મોમિનને ગુનાહમાં મુબ્તલા ન કરત.

#4 خداوند هرکس را بخواهد گمراه می‌سازد و هرکس را بخواهد هدایت می‌کند Allah leads astray whom He wills and guides whom He wills અલ્લાહ જેને ચાહે ગુમરાહ કરે છે અને જેને ચાહે હિદાયત આપે છે

الهادی ( فِی الِاحْتِجَاجِ: عَنْ أَبِی الْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ (فِی رِسَالَتِهِ إِلَی أَهْلِ الْأَهْوَازِ حِینَ سَأَلُوهُ عَنِ الْجَبْرِ وَ التَّفْوِیضِ وَ ذَکَرَ الرِّسَالَهًَْ إِلَی أَنْ قَالَ (یُضِلُّ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ وَ مَا أَشْبَهَ ذَلِکَ قُلْنَا فَعَلَی مَجَازِ هَذِهِ الْآیَهًِْ یَقْتَضِی مَعْنَیَیْنِ أَحَدُهَمَا عَنْ کَوْنِهِ تَعَالَی قَادِراً عَلَی هِدَایَهًِْ مَنْ یَشَاءُ وَ ضَلَالَهًِْ مَنْ یَشَاءُ وَ لَوْ أَجْبَرَهُمْ عَلَی أَحَدِهِمَا لَمْ یَجِبْ لَهُمْ ثَوَابٌ وَ لَا عَلَیْهِمْ عِقَاب.

امام هادی ( در کتاب احتجاج از امام هادی (در نامه‌ای به مردم اهواز که از ایشان در مورد جبر و تفویض پرسیده بودند آمده است: «اگر بگویند: حجّت و دلیل در این کلام الهی که یُضِلُّ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ و مانند آن‌ها چیست»؟ گوییم: «تفسیر این آیات همگی بر دو معنا است، امّا معنای نخست: که قدرت او را اعلام می‌دارد، یعنی: او به هدایت و گمراهی هرکس که خواهد قادر و توانا است، پس هرگاه با قدرت خود آنان را وادار بر یکی از آن دو کند نه ثواب می‌برند و نه عذاب می‌کشند».

Imam Hadi (peace be upon him): In the book al-Ihtijaj, from Imam Hadi (peace be upon him), in a letter to the people of Ahwaz who had asked him about jabr (compulsion) and tafwid (delegation), it is stated: "If they say: What is the proof and evidence in this divine word: يُضِلُّ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ [He leads astray whom He wills and guides whom He wills], and the like of them?" We say: "The interpretation of these verses is entirely upon two meanings. As for the first meaning: which declares His power, that is: He is able and capable of guiding and misleading whomever He wills; so if He were to compel them by His power upon one of the two, they would neither earn reward nor suffer punishment."

ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ): કિતાબ એહતેજાજમાં ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ)ના અહવાઝના લોકોને લખેલા પત્રમાં, જેઓએ તેમને જબ્ર અને તફવીઝ વિશે પૂછ્યું હતું, આવ્યું છે: "જો તેઓ કહે: આ ઇલાહી કલામમાં દલીલ અને પુરાવો શું છે કે يُضِلُّ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ [તે જેને ચાહે છે તેને ગુમરાહ કરે છે અને જેને ચાહે છે તેને હિદાયત આપે છે] અને તેના જેવી બીજી આયતો?" તો અમે કહીએ છીએ: "આ આયતોની તફસીર બે અર્થો પર છે. પરંતુ પહેલો અર્થ: જે તેની કુદરત જાહેર કરે છે, એટલે કે: તે જેને પણ ચાહે તેને હિદાયત આપવા અને ગુમરાહ કરવા પર કાદિર અને શક્તિમાન છે, તો જ્યારે તે પોતાની કુદરત વડે તેઓને બેમાંથી એક પર મજબૂર કરે તો ન તો તેઓ સવાબ મેળવે અને ન અઝાબ ભોગવે."

#5 پس جانت به خاطر شدّت تأسف بر آنان از دست نرود خداوند به آنچه انجام می‌دهند داناست So do not let your soul be lost in grief over them; Allah knows what they do તો તેમના પર અફસોસની તીવ્રતાથી તમારો જીવ ન જાય, અલ્લાહ જે કંઈ તેઓ કરે છે તેનાથી વાકેફ છે

أمیرالمومنین ( وَ قَدْ شَقَّ عَلَی النَّبِیِّ (مَا یَئُولُ إِلَیْهِ عَاقِبَهًُْ أَمْرِهِمْ وَ اطِّلَاعُ اللَّهِ إِیَّاهُ عَلَی بَوَارِهِمْ فَأَوْحَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَیْهِ فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَیْهِمْ حَسَراتٍ وَ فَلا تَأْسَ عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ.

امام علی ( و این سرانجام کار بر رسول خدا (بسی گران آمد، و چون خداوند، عالم به ضمیر او بود در این آیه خطاب به او فرمود: فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَیْهِمْ حَسَراتٍ، و «فَلا تَأْسَ عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ ( مائده/۶۸ )

Imam Ali (peace be upon him): And this outcome weighed heavily upon the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and since Allah was aware of what was in his heart, He addressed him in this verse and said: فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَیْهِمْ حَسَراتٍ [So let not your soul waste away in grief for them], and "فَلا تَأْسَ عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ [So do not grieve over the disbelieving people]" (al-Ma'idah/68).

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અને આ અંજામ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર ઘણો ભારે પડ્યો, અને જ્યારે અલ્લાહ તેમના દિલની વાત જાણતો હતો ત્યારે આ આયતમાં તેમને સંબોધન કરીને ફરમાવ્યું: فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَیْهِمْ حَسَراتٍ [તો તમારો જીવ તેઓ પર અફસોસ કરીને ન જાય], અને "فَلا تَأْسَ عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ [તો કાફિર કૌમ પર અફસોસ ન કરો]" (માઇદહ/૬૮).

#6 پس جانت به خاطر شدّت تأسف بر آنان از دست نرود خداوند به آنچه انجام می‌دهند داناست So do not let your soul be lost in grief over them; Allah knows what they do તો તેમના પર અફસોસની તીવ્રતાથી તમારો જીવ ન જાય, અલ્લાહ જે કંઈ તેઓ કરે છે તેનાથી વાકેફ છે

أمیرالمومنین ( وَ مِنْ کَلَامٍ لَهُ (لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ وَ قَدْ سَأَلَهُ کَیْفَ دَفَعَکُمْ قَوْمُکُمْ عَنْ هَذَا الْمَقَامِ وَ أَنْتُمْ أَحَقُّ بِهِ فَقَالَ ... أَحْمِلْهُمْ مِنَ الْحَقِّ عَلَی مَحْضِهِ، وَ إِنْ تَکُنِ الْأُخْرَی، فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَیْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ اللهَ عَلِیمٌ بِما یَصْنَعُونَ.

امام علی ( و از سخنان آن حضرت است: یکی از یاران او پرسید: «چگونه مردم شما، شما را از این مقام بازداشتند، درحالی‌که شما به آن سزاوارتر بودید»؟ ... اگر از ما سختی‌های غم واندوه‌ها برطرف شود، آن‌ها را به راه حقّ محض خواهم کشید؛ پس ای برادر بنی دودانی، باکی بر این قوم فاسق و فاجر نیست و از من دور شو (خود را برای ایشان هلاک مکن).

Imam Ali (peace be upon him): And from his sayings — one of his companions asked him: "How did your people push you away from this station, when you were more deserving of it?" ... If the hardships of sorrow and grief were removed from us, I would lead them to the path of pure truth; so O brother of Banu Dudan, there is no concern over this transgressing and sinful people, so depart from me (do not destroy yourself for them).

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અને તેમના કથનોમાંથી છે — તેમના એક સાથીએ પૂછ્યું: "તમારા લોકોએ તમને આ મકામથી કેવી રીતે દૂર કર્યા, જ્યારે કે તમે તેના વધુ હકદાર હતા?" ... જો અમારાથી દુઃખ અને ગમની મુશ્કેલીઓ દૂર થઈ જાય, તો હું તેમને શુદ્ધ હકના માર્ગ પર લઈ જઈશ; તો હે બની દૂદાનના ભાઈ, આ ફાસિક અને ફાજિર કોમ પર કોઈ ચિંતા નથી અને મારાથી દૂર થાઓ (તેમના માટે પોતાને હલાક ન કરો).