سورة الحجرات

Verse 9 of 18

49:9

وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى فَقاتِلُوا الَّتي تَبْغي حَتَّى تَفي‌ءَ إِلى أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطينَ

و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتى دهيد؛ و اگر يكى از آن دو بر ديگرى تجاوز كند، با گروه متجاوز پيكار كنيد تا به فرمان خدا بازگردد؛ و هرگاه بازگشت [و زمينه صلح فراهم شد]، درميان آن دو صلح عادلانه برقرار سازيد؛ و عدالت پيشه كنيد كه خداوند عدالت پيشگان را دوست مى‌دارد.

And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command; then if it returns, make peace between them with justice and act equitably; surely Allah loves those who act equitably.

અને અગર મોઅમીનોના બે સમૂહ આપસમાં લડે તો તેમની વચ્ચે સુલ્હ કરાવી દો, પછી જો તે બન્નેમાંથી એક (પક્ષ) બીજા ઉપર ઝુલ્મ કરે તો ઝુલ્મ કરનારની સામે લડો, અહીં સુધી કે તે અલ્લાહના ફેસલા તરફ રજૂ થાય, પછી જો તે રજૂ થાય તો તેમની વચ્ચે ઇન્સાફથી સુલ્હ કરાવી દો અને અદાલતથી પેશ આવો; બેશક અલ્લાહ અદાલતથી પેશ આવનારાઓને દોસ્ત રાખે છે.

#1 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) یَا عَائِشَهًُْ عَمَّا قَلِیلٍ لَتُصْبِحُنَّ نَادِمِینَ فَجَدَّ النَّاسُ فِی الْقِتَالِ فَنَهَاهُمْ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَعْذَرْتُ وَ أَنْذَرْتُ فَکُنْ لِی عَلَیْهِمْ مِنَ الشَّاهِدِینَ ثُمَّ أَخَذَ الْمُصْحَفَ وَ طَلَبَ مَنْ یَقْرَؤُهُ عَلَیْهِمْ وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما الْآیَهًَْ.

امام علی (علیه السلام)- علی (علیه السلام) [پیش از شروع جنگ جمل] فرمود: «ای عایشه! به زودی پشیمان خواهی شد». سپاهیان در [شروع] جنگ شتاب می‌کردند ولی امیرالمؤمنین (علیه السلام) آنان را [از این‌کار] نهی کرد ‍و [خطاب به خداوند] عرضه داشت: «خداوندا! من با بیم‌دادن [دشمنانم] راه هرگونه عذری را بر ایشان بستم؛ تو نیز گواه من در برابر آنان باش». آنگاه قرآن را برگرفته و از کسی خواست که این آیه را برای آنان بخواند: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما ...

Imam Ali (peace be upon him): Ali (peace be upon him) [before the start of the Battle of the Camel] said: "O Aisha! Very soon you will regret." The troops were hastening [to begin] the fighting, but Amir al-Mu'minin (peace be upon him) forbade them [from this] and, [addressing Allah,] said: "O Allah! By warning [my enemies] I have closed off from them every avenue of excuse; You too be my witness against them." Then he took up the Qur'an and asked someone to recite this verse to them: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them] ...

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અલી (અલયહિસ્સલામ)એ [જંગે જમલની શરૂઆત પહેલાં] ફરમાવ્યું: "ઓ આયશા! તું જલ્દી જ પસ્તાઈશ." સૈનિકો જંગ [શરૂ કરવા]માં ઉતાવળ કરી રહ્યા હતા પરંતુ અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને [આ કામથી] રોક્યા અને [અલ્લાહને સંબોધીને] અરજ કરી: "ઓ અલ્લાહ! મેં [મારા દુશ્મનોને] ડરાવીને તેમના પર દરેક બહાનાનો રસ્તો બંધ કરી દીધો; તું પણ તેમની સામે મારો ગવાહ બની જા." પછી કુરઆન લઈને કોઈને કહ્યું કે તેમને આ આયત વાંચી સંભળાવે: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما [અને જો મોઅમેનોનાં બે જૂથો એકબીજા સાથે ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો] ...

#2 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّمَا جَاءَ تَأْوِیلُ هَذِهِ الْآیَهًِْ یَوْمَ الْبَصْرَهًِْ وَ هُمْ أَهْلُ هَذِهِ الْآیَهًِْ وَ هُمُ الَّذِینَ بَغَوْا عَلَی أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَکَانَ الْوَاجِبَ عَلَیْهِ قِتَالُهُمْ وَ قَتْلُهُمْ حَتَّی یَفِیئُوا إِلَی أَمْرِ اللَّهِ وَ لَوْ لَمْ یَفِیئُوا لَکَانَ الْوَاجِبَ عَلَیْهِ فِیمَا أَنْزَلَ اللَّهُ أَنْ لَا یَرْفَعَ السَّیْفَ عَنْهُمْ حَتَّی یَفِیئُوا وَ یَرْجِعُوا عَنْ رَأْیِهِمْ لِأَنَّهُمْ بَایَعُوا طَائِعِینَ غَیْرَکَارِهِینَ وَ هِیَ الْفِئَهًُْ الْبَاغِیَهًُْ کَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَی فَکَانَ الْوَاجِبَ عَلَی أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَنْ یَعْدِلَ فِیهِمْ حَیْثُ کَانَ ظَفِرَ بِهِمْ کَمَا عَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی أَهْلِ مَکَّهًَْ إِنَّمَا مَنَّ عَلَیْهِمْ وَ عَفَا وَ کَذَلِکَ صَنَعَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) بِأَهْلِ الْبَصْرَهًِْ حَیْثُ ظَفِرَ بِهِمْ مِثْلَ مَا صَنَعَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) بِأَهْلِ مَکَّهًَْ حَذْوَ النَّعْلِ بِالنَّعْل.

امام صادق (علیه السلام)- تأویل این آیه در جنگ جمل روشن گردید. اصحاب جمل مصادیق این آیه بودند که بر امیرالمؤمنین (علیه السلام) قیام کرده بودند. به همین دلیل جنگ با آن‌ها تا زمان بازگشتشان به پذیرش اوامر الهی واجب بود. اگر به این راه باز نمی‌گشتند، بر اساس حکم قرآن، امام علی (علیه السلام) می‌بایست تا زمان بازگشت به راه راست با آن‌ها می‌جنگید و لحظه‌ای دست از جنگ بر نمی‌داشت. زیرا آن‌ها به اراده‌ی خودشان و بدون هیچ اجباری با او بیعت کرده بودند. آن‌ها همان گروه سرکش و نافرمان مذکور در این آیه هستند. به همین دلیل وظیفه امام علی (علیه السلام) آن بود که در هرجا که به آن‌ها دست می‌یافت، بر اساس عدالت با آن‌ها رفتار کند. همچنان که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نیز درباره‌ی مردم مکّه راه عدالت را در پیش گرفت و با منّت‌نهادن بر آن‌ها، ایشان را مورد عفو خویش قرار داد. امیرالمؤمنین (علیه السلام) نیز پس از پیروزی بر سپاهیان جمل دقیقاً رفتاری مانند رفتار پیامبر (صلی الله علیه و آله) در مقابل مردم مکّه در پیش گرفت.

Imam Sadiq (peace be upon him): The interpretation of this verse became clear in the Battle of Jamal. The Companions of Jamal were the instances of this verse, for they had risen up against Amir al-Mu'minin (peace be upon him). For this reason, fighting them was obligatory until they returned to accepting the divine commands. Had they not returned to this path, based on the ruling of the Quran, Imam Ali (peace be upon him) would have had to fight them until they returned to the right path, and he would not have laid down [his weapon] from the fight for a moment. This is because they had pledged allegiance to him by their own will and without any compulsion. They are the very rebellious and disobedient group mentioned in this verse. For this reason, it was the duty of Imam Ali (peace be upon him) to deal with them according to justice wherever he got hold of them. Just as the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) also adopted the path of justice regarding the people of Mecca and, by bestowing favour upon them, made them the object of his pardon. Amir al-Mu'minin (peace be upon him) too, after his victory over the armies of Jamal, adopted exactly the same conduct as the Prophet (peace be upon him and his family) had adopted towards the people of Mecca.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): આ આયતનું તાવીલ જંગે જમલમાં સ્પષ્ટ થયું. અસ્હાબે જમલ આ આયતના મિસ્દાક હતા, જેઓ અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) વિરુદ્ધ ઊભા થયા હતા. આ જ કારણે તેમની સાથે યુદ્ધ કરવું, જ્યાં સુધી તેઓ ઇલાહી આદેશોના સ્વીકાર તરફ પાછા ન ફરે ત્યાં સુધી, વાજિબ હતું. જો તેઓ આ માર્ગ પર પાછા ન ફર્યા હોત, તો કુરઆનના હુકમ મુજબ, ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) ને તેમની સાચા માર્ગ પર પરત ફરવા સુધી તેમની સાથે યુદ્ધ કરવું પડત અને એક ક્ષણ માટે પણ યુદ્ધ છોડવું જોઈતું ન હતું. કારણ કે તેમણે પોતાની ઇચ્છાથી અને કોઈ પણ મજબૂરી વગર તેમની સાથે બયઅત કરી હતી. તેઓ જ આ આયતમાં ઉલ્લેખેલ સરકશ અને નાફરમાન જૂથ છે. આ કારણે ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) ની ફરજ હતી કે જ્યાં પણ તેઓ તેમને મેળવે, ન્યાયના આધારે તેમની સાથે વર્તન કરે. જેમ કે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ પણ મક્કાના લોકો બાબતે ન્યાયનો માર્ગ અપનાવ્યો અને તેમના પર એહસાન કરીને તેમને પોતાની માફીના પાત્ર બનાવ્યા. અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) એ પણ જમલના સૈન્યો પર વિજય મેળવ્યા પછી બિલકુલ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના મક્કાના લોકો સામેના વર્તન જેવું જ વર્તન અપનાવ્યું.

#3 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

ِابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

قَدْ رَأَیْتُهُ یَوْمَ صِفِّینَ وَ عَلَیْهِ عِمَامَهًٌْ بَیْضَاءوَ هُوَ یَتْلُو هَذِهِ الْآیَهًَْ وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَمَا رَأَیْتُ قِتَالًا أَشَدَّ مِنْ ذَلِکَ الْیَوْم.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- [در گرما گرم جنگ صفّین] امیرالمؤمنین (علیه السلام) از گوشه‌ای [از صحنه‌ی نبرد] که گرد و غبارش در حال فروکش‌کردن بود، پدیدار شد درحالی‌که خون بسته‌شده از آرنج‌هایش فرو می‌ریخت و خون از شمشیرش می‌چکید و شمشیرش [در اثر ضربه‌زدن فراوان] همچون کمان، خَم شده بود و این آیه را تلاوت می‌فرمود: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ. [در ادامه ابن‌عباس (رحمة الله علیه) گوید:] من نبردی سخت‌تر از آن‌روز ندیدم.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): [In the thick of the Battle of Siffin] Amir al-Mu'minin (peace be upon him) appeared from a corner [of the battlefield] whose dust was subsiding, while clotted blood was falling from his elbows and blood was dripping from his sword, and his sword had bent like a bow [from striking so much], and he was reciting this verse: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command]. [Then Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) said:] I never saw a fight harder than that day.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): [જંગે સિફ્ફીનની ગરમાગરમીમાં] અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) [યુદ્ધભૂમિના] એક ખૂણેથી પ્રગટ થયા જ્યાંની ધૂળ શમી રહી હતી, જ્યારે તેમની કોણીઓથી ગંઠાયેલું લોહી ટપકતું હતું અને તેમની તલવારથી લોહી ટપકતું હતું અને તેમની તલવાર [ખૂબ પ્રહાર કરવાના કારણે] કમાનની જેમ વળી ગઈ હતી અને તેઓ આ આયત તિલાવત ફરમાવી રહ્યા હતા: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [અને જો મોમિનોના બે જૂથો પરસ્પર લડે, તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો તેમાંનો એક બીજા પર જુલમ કરે, તો જુલમ કરનાર સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના આદેશ તરફ પાછો ફરે]. [પછી ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) એ કહ્યું:] મેં તે દિવસ કરતાં કઠિન કોઈ યુદ્ધ જોયું નથી.

#4 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

سَأَلَ رَجُلٌ أَبِی (صلی الله علیه و آله) عَنْ حُرُوبِ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ کَانَ السَّائِلُ مِنْ مُحِبِّینَا فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (علیه السلام) بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) بِخَمْسَهًِْ أَسْیَافٍ ثَلَاثَهًٌْ مِنْهَا شَاهِرَهًٌْ ... وَ سَیْفٌ مِنْهَا مَکْفُوفٌ وَ سَیْفٌ مِنْهَا مَغْمُودٌ ... وَ أَمَّا السَّیْفُ الْمَکْفُوفُ فَسَیْفٌ عَلَی أَهْلِ الْبَغْیِ وَ التَّأْوِیلِ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنَّ مِنْکُمْ مَنْ یُقَاتِلُ بَعْدِی عَلَی التَّأْوِیلِ کَمَا قَاتَلْتُ عَلَی التَّنْزِیلِ فَسُئِلَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) مَنْ هُوَ فَقَالَ خَاصِفُ النَّعْلِ یَعْنِی أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام)- مردی از پدرم در مورد جنگ‌های امیرالمؤمنین (علیه السلام) سؤال کرد، و آن سائل از محبّان ما بود. امام (علیه السلام) در جواب او فرمود: «خداوند محمّد مصطفی (صلی الله علیه و آله) را برانگیخت با پنج شمشیر؛ سه شمشیر از آن‌ها آخته است و یک شمشیر پیچیده‌شده و نگه داشته‌شده و شمشیر دیگری نیز در غلاف است. امّا منظور از شمشیر برداشته‌شده و غلاف شده؛ شمشیری است که علیه اهل تأویل و مؤمنانی که از جاده صواب منحرف شده‌اند، برکشیده می‌شود. خداوند فرموده است: وإِن طَائِفَتَانِ مِنَ المُؤْمِنِینَ اقْتَتَلوا فَأَصْلحُوا بَیْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلی الأُخْرَی فَقَاتِلوا التِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ زمانی که این آیه نازل شد، رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «همچنان که من امروزه بر سر قرآن با کفّار می‌جنگم، گروهی پس از من بر سر تأویل قرآن خواهند جنگید». از آن حضرت پرسیدند: «منظورتان کیست»؟ رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «کسی‌که کفش را وصله می‌زند». منظور آن حضرت، امیرالمؤمنین (علیه السلام) بود.

Imam Sadiq (peace be upon him): A man asked my father about the wars of Amir al-Mu'minin (peace be upon him), and that questioner was among those who love us. The Imam (peace be upon him) said to him in reply: "Allah sent forth Muhammad al-Mustafa (peace be upon him and his family) with five swords; three of them are drawn, and one sword is folded up and held back, and another sword is in its sheath. As for the sword that is held back and sheathed, it is a sword that is drawn against the people of ta'wil (interpretation) and those believers who have deviated from the right path. Allah has said: وإِن طَائِفَتَانِ مِنَ المُؤْمِنِینَ اقْتَتَلوا فَأَصْلحُوا بَیْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلی الأُخْرَی فَقَاتِلوا التِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command]. When this verse was revealed, the Noble Messenger (peace be upon him and his family) said: 'Just as I today fight the disbelievers over the Quran, a group after me will fight over the ta'wil (interpretation) of the Quran.' They asked that noble one: 'Whom do you mean?' The Noble Messenger (peace be upon him and his family) said: 'The one who is patching the sandal.' What that noble one meant was Amir al-Mu'minin (peace be upon him)."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): એક માણસે મારા પિતાને અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) ના યુદ્ધો વિશે પૂછ્યું, અને તે પ્રશ્નકર્તા અમારા મોહિબ્બોમાંનો હતો. ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ તેના જવાબમાં ફરમાવ્યું: "અલ્લાહે મુહમ્મદ મુસ્તફા (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ને પાંચ તલવારો સાથે મોકલ્યા; તેમાંથી ત્રણ તલવારો મ્યાનમાંથી બહાર છે અને એક તલવાર વીંટાળીને રોકી રખાયેલી છે અને બીજી એક તલવાર મ્યાનમાં છે. પરંતુ રોકી રખાયેલી અને મ્યાનમાં મુકાયેલી તલવારનો અર્થ; એ તલવાર છે જે અહલે તાવીલ અને એવા મોમિનો સામે ખેંચવામાં આવે છે જેઓ સાચા માર્ગથી ભટકી ગયા છે. અલ્લાહે ફરમાવ્યું છે: وإِن طَائِفَتَانِ مِنَ المُؤْمِنِینَ اقْتَتَلوا فَأَصْلحُوا بَیْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلی الأُخْرَی فَقَاتِلوا التِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [અને જો મોમિનોના બે જૂથો પરસ્પર લડે, તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો તેમાંનો એક બીજા પર જુલમ કરે, તો જુલમ કરનાર સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના આદેશ તરફ પાછો ફરે]. જ્યારે આ આયત નાઝિલ થઈ, ત્યારે રસૂલે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: 'જેમ કે હું આજે કુરઆન પર કાફિરો સાથે લડું છું, તેમ મારા પછી એક જૂથ કુરઆનની તાવીલ પર લડશે.' તે હઝરતને પૂછવામાં આવ્યું: 'તમારો મતલબ કોણ છે?' રસૂલે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: 'જે જૂતાને થીગડું મારે છે.' તે હઝરતનો મતલબ અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) હતા."

#5 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

قوله وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ فإنه سیف علی أهل البغی و التأویل.

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ؛ علی (علیه السلام) شمشیری است که بر اساس تأویل قرآن، بر ضدّ اهل تجاوز [کشیده شده] است.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command; then if it returns, make peace between them with justice and act equitably; indeed Allah loves those who act equitably]; Ali (peace be upon him) is a sword [drawn] against the people of transgression, based on the ta'wil (interpretation) of the Qur'an.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ [અને જો મોમિનોના બે જૂથો અંદરોઅંદર લડી પડે, તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો તેમાંથી એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે, તો જુલમ કરનારા સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછો ફરે; પછી જો તે પાછો ફરે તો બંને વચ્ચે ન્યાય સાથે સુલેહ કરાવો અને ઇન્સાફ કરો; ખરેખર અલ્લાહ ઇન્સાફ કરનારાઓને પસંદ કરે છે]; અલી (અલયહિસ્સલામ) એક તલવાર છે જે કુરઆનની તઅવીલ (વ્યાખ્યા)ના આધારે, જુલમ કરનારાઓ વિરુદ્ધ [ખેંચાયેલી] છે.

#6 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

قَالَ نَصْرٌ وَ فِی حَدِیثِ عُمَرَ‌بْنِ‌سَعْدٍ وَ دَخَلَ عَبْدُ‌اللَّهِ‌بْنُ‌عُمَرَ وَ سَعْدُ‌بْنُ‌أَبِی‌وَقَّاصٍ وَ الْمُغِیرَهًُْ‌بْنُ‌شُعْبَهًَْ مَعَ أُنَاسٍ مَعَهُمْ وَ کَانُوا قَدْ تَخَلَّفُوا عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) فَدَخَلُوا عَلَیْهِ فَسَأَلُوهُ أَنْ یُعْطِیَهُمْ عَطَاءَهُمْ وَ قَدْ کَانُوا تَخَلَّفُوا عَنْ عَلِیٍ (علیه السلام) حِینَ خَرَجَ إِلَی صِفِّینَ وَ الْجَمَلِ فَقَالَ لَهُمْ عَلِیٌّ (علیه السلام): مَا خَلَّفَکُمْ عَنِّی؟ قَالُوا: قَتْلُ عُثْمَانَ وَ لَا نَدْرِی أَ حَلَّ دَمُهُ أَمْ لَا وَ قَدْ کَانَ أَحْدَثَ أَحْدَاثاً ثُمَّ اسْتَتَبْتُمُوهُ فَتَابَ ثُمَّ دَخَلْتُمْ فِی قَتْلِهِ حِینَ قُتِلَ فَلَسْنَا نَدْرِی أَصَبْتُمْ أَمْ أَخْطَأْتُمْ مَعَ أَنَا عَارِفُونَ بِفَضْلِکَ یَا أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ سَابِقَتِکَ وَ هِجْرَتِکَ. فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام): أَ لَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّوَ‌جَلَّ قَدْ أَمَرَکُمْ أَنْ تَأْمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ فَقَالَ: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ؟ قَالَ سَعْدٌ: یَا عَلِیُّ (علیه السلام) أَعْطِنِی سَیْفاً یَعْرِفُ الْکَافِرَ مِنَ الْمُؤْمِنِ أَخَافُ أَنْ أَقْتُلَ مُؤْمِناً فَأَدْخُلَ النَّارَ. فَقَالَ لَهُمْ عَلِیٌّ (علیه السلام): أَ لَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ عُثْمَانَ کَانَ إِمَاماً بَایَعْتُمُوهُ عَلَی السَّمْعِ وَ الطَّاعَهًِْ فَعَلَامَ خَذَلْتُمُوهُ إِنْ کَانَ مُحْسِناً وَ کَیْفَ لَمْ تُقَاتِلُوهُ إِذْ کَانَ مُسِیئاً فَإِنْ کَانَ عُثْمَانُ أَصَابَ بِمَا صَنَعَ فَقَدْ ظَلَمْتُمْ إِذْ لَمْ تَنْصُرُوا إِمَامَکُمْ وَ إِنْ کَانَ مُسِیئاً فَقَدْ ظَلَمْتُمْ إِذْ لَمْ تُعِینُوا مَنْ أَمَرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَی عَنِ الْمُنْکَرِ وَ قَدْ ظَلَمْتُمْ إِذْ لَمْ تَقُومُوا بَیْنَنَا وَ بَیْنَ عَدُوِّنَا بِمَا أَمَرَکُمْ اللَّهُ بِهِ فَإِنَّهُ قَالَ فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَرَدَّهُمْ وَ لَمْ یُعْطِهِمْ شَیْئا.

امام علی (علیه السلام)- عبدلله‌بن‌عمر، سعدبن‌ابی‌وقاص و مغیرهًْ‌بن‌شعبه به همراه جماعتی که همگی از دستور علی (علیه السلام) سرپیچی کرده بودند، بر آن‌حضرت وارد شدند و از ایشان سهم خود را [از بیت‌المال] مطالبه کردند؛ با اینکه در آن هنگام که علی (علیه السلام) به قصد جنگ صفین و جنگ جمل [از کوفه] خارج شد، از دستور او سرپیچی کردند [و با او نرفتند]. علی (علیه السلام) به آنها فرمود: «چه چیزی باعث شد که از دستور من سرپیچی کنید». گفتند: «عثمان کشته شد و ما نمی‌دانیم که آیا ریختن خونش حلال بود یا نه؟ [درست است که] او بدعت‌هایی بوجود آورد؛ [ولی] شما (مخالفین عثمان) از او خواستید توبه کند؛ او هم توبه کرد. آنگاه در هنگام کشته‌شدنش شما نیز در کشتن‌او دست داشتید. ای امیر مؤمنان! با آنکه ما به برتری و سابقه‌ی شما در اسلام و هجرت آگاهیم، ولی نمی‌دانیم کار درستی انجام دادید یا اینکه اشتباه کرده‌اید»؟ علی (علیه السلام) فرمود: «آیا نمی‌دانید خداوند عزّوجلّ به شما فرمان داده است امر به معروف و نهی از منکر کنید و فرموده: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ»؟ سعد گفت: «ای علی (علیه السلام)! شمشیری به من بده که [بتواند] کافر را از مؤمن تشخیص دهد؛ من می‌ترسم مؤمنی را بکشم و به سبب آن به دوزخ بروم». علی (علیه السلام) به آنها فرمود: «آیا نمی‌دانید عثمان پیشوایی بود که شما با او بیعت کرده بودید که سخنش را بپذیرید و از او پیروی کنید؟ حال اگر نیکوکار بود چرا خوارش نمودید و اگر خطاکار بود چرا با او پیکار نکردید؟ اگر آنچه عثمان انجام داد درست بوده، ستمکار هستید زیرا پیشوای‌خویش را یاری نکردید و اگر خطاکار بوده، ستمکارید زیرا آن‌که [عثمان را] امر به معروف و نهی از منکر کرد را یاری نرساندید؛ همچنین به سبب آنکه میان ما و دشمن‌ما، آن‌چنان‌که خداوند فرموده به وظیفه‌ی خود عمل ننمودید، ستم کرده‌اید؛ زیرا خدا فرموده: فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ. با این سخنان، حضرت آن‌ها را بازگرداند و چیزی [از بیت‌المال] به آنان نداد.

Imam Ali (peace be upon him): Abdullah ibn Umar, Sa'd ibn Abi Waqqas and Mughira ibn Shu'ba, along with a group all of whom had disobeyed the command of Ali (peace be upon him), came to him and demanded their share [of the treasury] — even though, when Ali (peace be upon him) set out [from Kufa] for the Battle of Siffin and the Battle of Jamal, they had disobeyed his command [and had not gone with him]. Ali (peace be upon him) said to them: "What made you disobey my command?" They said: "Uthman was killed and we do not know whether the shedding of his blood was lawful or not. [It is true that] he brought about innovations, [but] you (the opponents of Uthman) asked him to repent, and he repented. Then at the time of his killing, you too had a hand in killing him. O Commander of the Faithful! Although we recognize your excellence and your precedence in Islam and in the hijra, we do not know whether you acted rightly or wrongly." Ali (peace be upon him) said: "Do you not know that Allah the Mighty and Majestic commanded you to enjoin good and forbid evil, and said: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command]?" Sa'd said: "O Ali (peace be upon him)! Give me a sword that [can] distinguish the unbeliever from the believer; I fear that I might kill a believer and go to hell because of it." Ali (peace be upon him) said to them: "Do you not know that Uthman was a leader with whom you had pledged allegiance to hear and obey? Now, if he was a righteous man, why did you abandon him, and if he was a wrongdoer, why did you not fight him? If what Uthman did was right, then you are wrongdoers because you did not help your leader; and if he was a wrongdoer, then you are wrongdoers because you did not support the one who enjoined good and forbade evil upon [Uthman]. Likewise, you have wronged, because you did not fulfil your duty between us and our enemy as Allah has commanded; for Allah has said: فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command]." With these words, the Imam sent them back and gave them nothing [from the treasury].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ્લાહ બિન ઉમર, સઅદ બિન અબી વક્કાસ અને મુગીરહ બિન શુઅબહ એક જમાત સાથે, જેઓ બધા અલી (અલયહિસ્સલામ)ના હુકમથી સરકશી કરી ચૂક્યા હતા, તે હઝરત પાસે આવ્યા અને પોતાનો હિસ્સો [બૈતુલમાલમાંથી] માંગ્યો; જ્યારે કે તે સમયે જ્યારે અલી (અલયહિસ્સલામ) સિફ્ફીન અને જમલની જંગના ઈરાદે [કૂફાથી] નીકળ્યા, ત્યારે તેમણે તેમના હુકમથી સરકશી કરી હતી [અને તેમની સાથે ગયા ન હતા]. અલી (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને ફરમાવ્યું: "કઈ વસ્તુને લીધે તમે મારા હુકમથી સરકશી કરી?" તેમણે કહ્યું: "ઉસ્માન કત્લ થયો અને અમે નથી જાણતા કે તેનું લોહી વહાવવું હલાલ હતું કે નહીં? [એ સાચું છે કે] તેણે બિદઅતો પેદા કરી; [પરંતુ] તમે (ઉસ્માનના વિરોધીઓ) તેની પાસેથી તૌબા કરવાની માંગ કરી; તેણે તૌબા પણ કરી. પછી તેના કત્લના સમયે તમે પણ તેના કત્લમાં હાથ ધરાવ્યો. હે અમીરુલ મોઅમેનીન! અમે ઇસ્લામમાં અને હિજરતમાં તમારી શ્રેષ્ઠતા અને પૂર્વગામિતાથી વાકેફ છીએ, પરંતુ અમે નથી જાણતા કે તમે યોગ્ય કામ કર્યું છે કે ભૂલ કરી છે?" અલી (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "શું તમે નથી જાણતા કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ તમને અમ્ર બિલ મઅરૂફ અને નહ્ય અનીલ મુન્કરનો હુકમ આપ્યો છે અને ફરમાવ્યું છે: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [અને જો મોમિનોના બે જૂથો અંદરોઅંદર લડી પડે, તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો તેમાંથી એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે, તો જુલમ કરનારા સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછો ફરે]?" સઅદે કહ્યું: "હે અલી (અલયહિસ્સલામ)! મને એવી તલવાર આપો કે જે [કરી શકે] કાફિરને મોમિનથી ઓળખી શકે; મને ડર છે કે હું કોઈ મોમિનને કત્લ કરું અને તેના કારણે જહન્નમમાં જાઉં". અલી (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને ફરમાવ્યું: "શું તમે નથી જાણતા કે ઉસ્માન એક ઈમામ હતો જેની સાથે તમે બયઅત કરી હતી કે તેની વાત માનશો અને તેની પૈરવી કરશો? હવે જો તે નેકોકાર હતો તો કેમ તેને અપમાનિત કર્યો અને જો તે ખતાકાર હતો તો કેમ તેની સાથે લડ્યા નહીં? જો ઉસ્માને જે કર્યું તે યોગ્ય હતું, તો તમે જુલમગાર છો કારણ કે તમે તમારા ઈમામની મદદ ન કરી, અને જો તે ખતાકાર હતો, તો તમે જુલમગાર છો કારણ કે [ઉસ્માનને] અમ્ર બિલ મઅરૂફ અને નહ્ય અનીલ મુન્કર કરનારને તમે મદદ ન કરી; તેમજ એ કારણે કે અમારી અને અમારા દુશ્મન વચ્ચે, જે રીતે અલ્લાહે ફરમાવ્યું છે તે મુજબ પોતાની ફરજ પર અમલ ન કર્યો, જુલમ કર્યો છે; કારણ કે અલ્લાહે ફરમાવ્યું છે: فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [જુલમ કરનારા સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછો ફરે]". આ વાતોથી, હઝરતે તેમને પાછા મોકલી દીધા અને તેમને કંઈ [બૈતુલમાલમાંથી] આપ્યું નહીં.

#7 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ جَعْفَرِ‌بْنِ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: الْقَتْلُ قَتْلَانِ قَتْلُ کَفَّارَهًٍْ وَ قَتْلُ دَرَجَهًٍْ وَ الْقِتَالُ قِتَالانِ قِتَالُ الْفِئَهًِْ الْکَافِرَهًِْ حَتَّی یُسْلِمُوا وَ قِتَالُ الْفِئَهًِْ الْبَاغِیَهًِْ حَتَّی یَفِیئُوا.

امام باقر (علیه السلام)- امام صادق (علیه السلام) از پدر بزرگوارش امام باقر (علیه السلام) نقل نموده که فرمود: «کشتن دو گونه است؛ [یکی] کشتن به‌عنوان کفّاره (تاوان گناه) و [دیگری] کشتن [دشمنانِ دین] که بر درجه و رتبه‌ی [معنوی] انسان می‌افزاید. پیکار [نیز] دو گونه است؛ پیکار با کافران تا زمانی‌که اسلام را بپذیرند و پیکار با تجاوزگران [و شورشیان‌داخلی] تا زمانی‌که [به فرمان‌خدا] بازگردند».

Imam Baqir (peace be upon him): Imam Sadiq (peace be upon him) narrated from his noble father Imam Baqir (peace be upon him) who said: "Killing is of two kinds: [one is] killing as a kaffara (expiation for sin), and [the other is] killing [the enemies of the religion] which raises a person's [spiritual] rank and degree. Fighting [likewise] is of two kinds: fighting the unbelievers until they accept Islam, and fighting the transgressors [and internal rebels] until they return [to the command of Allah]."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના બુઝુર્ગવાર પિતા ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)થી નકલ કર્યું છે કે તેમણે ફરમાવ્યું: "કત્લ બે પ્રકારના છે; [એક] કફ્ફારા (ગુનાહની બદલી) તરીકે કત્લ અને [બીજું] [દીનના દુશ્મનોને] કત્લ કરવું જે માણસના [આધ્યાત્મિક] દરજ્જા અને મરતબાને વધારે છે. જંગ [પણ] બે પ્રકારની છે; કાફિરો સાથે જંગ ત્યાં સુધી કે તેઓ ઇસ્લામ કબૂલ કરે, અને જુલમગારો [અને આંતરિક બળવાખોરો] સાથે જંગ ત્યાં સુધી કે તેઓ [અલ્લાહના હુકમ તરફ] પાછા ફરે".

#8 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ حَفْصِ‌بْنِ‌غِیَاثٍ قَالَ: سَأَلْتُ جَعْفَرَ‌بْنَ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ طَائِفَتَیْنِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ إِحْدَاهُمَا بَاغِیَهًٌْ وَ الْأُخْرَی عَادِلَهًٌْ اقْتَتَلُوا فَقَتَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ أَبَاهُ أَوِ ابْنَهُ أَوْ أَخَاهُ أَوْ حَمِیمَهُ وَ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْبَغْیِ وَ هُوَ وَارِثُهُ أَ یَرِثُهُ؟ قَالَ: نَعَمْ لِأَنَّهُ قَتَلَهُ بِحَق.

امام صادق (علیه السلام)- حفص‌بن‌غیاث گوید: از امام جعفربن‌محمّد (علیه السلام) درباره‌ی دو طایفه از مؤمنین سؤال کردم که یکی از آن دو باغی [ستمکار] است، و دیگری عادل است، و این دو طایفه با یکدیگر جنگ کرده‌اند، و مردی از اهل عراق پدرش یا پسرش یا برادرش یا دوستش را که از اهل بغی بوده کشته است، درحالی‌که او وارث آن مقتول است در این صورت آیا از او ارث می‌برد؟ امام فرمود: «آری! زیرا که او مقتول را به آئین حقّ کشته است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Hafs ibn Ghiyath said: I asked Imam Jafar ibn Muhammad (peace be upon him) about two groups of believers, one of them being baghi (transgressors) and the other just, who had fought each other, and a man from the people of Iraq had killed his father, or his son, or his brother, or his friend who was of the transgressors, while he is the heir of that slain person — in this case, does he inherit from him? The Imam said: "Yes! Because he killed the slain man by the way of truth."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): હફ્સ બિન ગિયાસ કહે છે: મેં ઇમામ જાફર બિન મુહમ્મદ (અલયહિસ્સલામ)ને મોમિનોના બે જૂથો વિશે પૂછ્યું કે તેમાંથી એક બાગી [અત્યાચારી] છે અને બીજું ન્યાયી છે, અને આ બે જૂથોએ એકબીજા સાથે જંગ કર્યો છે, અને ઇરાકના લોકોમાંથી એક માણસે પોતાના પિતા અથવા પુત્ર અથવા ભાઈ અથવા મિત્રને, જે બગાવત કરનારાઓમાંથી હતો, મારી નાખ્યો છે, જ્યારે તે તે માર્યા ગયેલાનો વારસ છે — તો શું આ સ્થિતિમાં તે તેનાથી વારસો મેળવશે? ઇમામે ફરમાવ્યું: "હા! કારણ કે તેણે માર્યા ગયેલાને હકના માર્ગે માર્યો છે."

#9 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی عَمْرٍو الزُّبَیْرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِاللهِ (علیه السلام) فِی حَدِیثٍ قَالَ فِیهِ: فَمَا رَجَعَ إِلَی مَکَانِهِ مِنْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ فَقَدْ فَاءَ مِثْلُ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ أَیْ رَجَعُوا وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ وَ قَالَ وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ أَیْ تَرْجِعَ فَإِنْ فاءَتْ أَیْ رَجَعَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ یَعْنِی بِقَوْلِهِ تَفِیءَ تَرْجِعَ فِی مَعْنَی الْآیَهًِْ قَالَ: لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله): مِنْکُمْ مَنْ یُقَاتِلُ بَعْدِی عَلَی التَّأْوِیلِ کَمَا قَاتَلْتُ عَلَی التَّنْزِیلِ. فَسُئِلَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله): مَنْ هُوَ؟ قَالَ: خَاصِفُ النَّعْلِ وَ کَانَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) یَخْصِفُ نَعْلَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله).

امام صادق (علیه السلام)- ابوعمرو زبیری از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که آن حضرت در حدیثی طولانی فرمودند: «هر گفته یا عمل اشتباهی که به حالت اوّلیه خود بازگردد، کلمه فاء بر آن اطلاق می‌شود». خداوند در این باره فرموده است: پس اگر [به آشتی] بازآمدند، خداوند آمرزنده مهربان است. سپس فرمود: و اگر آهنگ طلاق کردند، در حقیقت، خدا شنوای داناست ( بقره/۲۲۷-۲۲۶ ). همچنین فرموده است: وإِن طَائِفَتَانِ مِنَ المُؤْمِنِینَ اقْتَتَلوا فَأَصْلحُوا بَیْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلی الأُخْرَی فَقَاتِلوا التِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَإِن فَاءتْ فَأَصْلحُوا بَیْنَهُمَا بِالعَدْل وأَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ المُقْسِطِینَ؛ منظور از تَفِیءَ و فَاءتْ، بازگشت است. امام صادق (علیه السلام) در تفسیر این آیه فرمود: «هنگامی‌که این آیه نازل شد، رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «همچنان که من بر اساس تنزیل قرآن با [کفّار و مشرکان] جنگیدم، پس از من شخصی بر اساس تأویل قرآن خواهد جنگید». اصحاب عرض کردند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! آن شخص کیست»؟ پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «کسی‌که کفش را وصله می‌زند». در آن هنگام امیرالمؤمنین (علیه السلام) کفش رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را وصله می‌زد».

Imam Sadiq (peace be upon him): Abu Amr Zubayri narrated from Imam Sadiq (peace be upon him) that in a long hadith he said: "Any wrong statement or action that returns to its original state — the word fa' is applied to it." Allah has said concerning this: فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ [Then if they return, indeed Allah is Forgiving, Merciful]. Then He said: وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ [And if they resolve on divorce, then indeed Allah is All-Hearing, All-Knowing] (Al-Baqarah/226-227). Likewise He has said: وَ إِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَی الْأُخْرَی فَقَاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلَی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command; then if it returns, make peace between them with justice and act equitably; surely Allah loves those who act equitably]; what is meant by tafi'a and fa'at is returning. Imam Sadiq (peace be upon him) said regarding the interpretation of this verse: "When this verse was revealed, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'Just as I fought [the disbelievers and polytheists] on the basis of the tanzil (revelation) of the Quran, after me a person will fight on the basis of the ta'wil (interpretation) of the Quran.' The companions said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Who is that person?' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'The one who patches the sandal.' At that moment, the Commander of the Faithful (peace be upon him) was patching the sandal of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબૂ અમ્ર ઝુબૈરીએ ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત કરી છે કે તે હઝરતે એક લાંબી હદીસમાં ફરમાવ્યું: "દરેક ખોટી વાત અથવા કાર્ય જે પોતાની મૂળ સ્થિતિમાં પાછું ફરે, તેના પર 'ફાઅ' શબ્દ લાગુ થાય છે." અલ્લાહે આ વિશે ફરમાવ્યું છે: فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ [પછી જો તેઓ [સુલેહ તરફ] પાછા ફરે, તો ખરેખર અલ્લાહ ક્ષમા કરનાર, દયાળુ છે]. પછી ફરમાવ્યું: وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ [અને જો તેઓએ તલાકનો ઇરાદો કર્યો, તો હકીકતમાં અલ્લાહ સાંભળનાર, જાણનાર છે] (બકરહ/૨૨૬-૨૨૭). તેમજ ફરમાવ્યું છે: وَ إِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَی الْأُخْرَی فَقَاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلَی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ [અને જો મોમિનોના બે જૂથો પરસ્પર લડે, તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો તેમાંથી એક બીજા પર અત્યાચાર કરે, તો અત્યાચાર કરનાર જૂથ સામે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના આદેશ તરફ પાછું ફરે; પછી જો તે પાછું ફરે, તો તેમની વચ્ચે ન્યાયપૂર્વક સુલેહ કરાવો અને ઇન્સાફથી કામ લો; ખરેખર અલ્લાહ ઇન્સાફ કરનારાઓને પસંદ કરે છે]; તફિઅ અને ફાઅત્ થી હેતુ પાછા ફરવાનો છે. ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ આ આયતની તફસીરમાં ફરમાવ્યું: "જ્યારે આ આયત નાઝિલ થઈ, ત્યારે રસૂલે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: 'જેમ મેં કુરઆનના તનઝીલ (નાઝિલ થવા) ના આધારે [કાફિરો અને મુશ્રિકો] સાથે જંગ કરી, તેમ મારા પછી એક વ્યક્તિ કુરઆનના તાવીલ (અર્થઘટન) ના આધારે જંગ કરશે.' અસ્હાબોએ અરજ કરી: 'ઓ અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! તે વ્યક્તિ કોણ છે?' પયગંબરે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: 'જે જૂતાને થીગડું મારી રહ્યો છે.' તે સમયે અમીરુલ મોમિનીન (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના જૂતાને થીગડું મારી રહ્યા હતા."

#10 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّمَا مَعْنَی الْفَیْءِکُلُّ مَا صَارَ إِلَی الْمُشْرِکِینَ ثُمَّ رَجَعَ مِمَّا کَانَ قَدْ غُلِبَ عَلَیْهِ أَوْ فِیهِ فَمَا رَجَعَ إِلَی مَکَانِهِ مِنْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ فَقَدْ فَاءَ مِثْلُ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ لِلَّذِینَ یُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَهًِْ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ أَیْ رَجَعُوا ثُمَّ قَالَ وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ وَ قَالَ وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ أَیْ تَرْجِعَ فَإِنْ فاءَتْ أَیْ رَجَعَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ یَعْنِی بِقَوْلِهِ تَفِیءَ تَرْجِعَ فَذَلِکَ الدَّلِیلُ عَلَی أَنَّ الْفَیْءَ کُلُّ رَاجِعٍ إِلَی مَکَانٍ قَدْ کَانَ عَلَیْهِ أَوْ فِیهِ وَ یُقَالُ لِلشَّمْسِ إِذَا زَالَتْ قَدْ فَاءَتِ الشَّمْسُ حِینَ یَفِیءُ الْفَیْءُ عِنْدَ رُجُوعِ الشَّمْسِ إِلَی زَوَالِهَا وَ کَذَلِکَ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ مِنَ الْکُفَّارِ فَإِنَّمَا هِیَ حُقُوقُ الْمُؤْمِنِینَ رَجَعَتْ إِلَیْهِمْ بَعْدَ ظُلْمِ الْکُفَّارِ إِیَّاهُم.

امام صادق (علیه السلام)- فَیْء عبارت‌است از هر مالی‌که [در ابتدا] به‌دست مشرکان افتاده و سپس [به‌دست مؤمنان که مالکان حقیقی آن هستند] بازگشته که عبارت‌است از اموالی‌که مسلمانان [بدون تاخت‌وتاز] بر آن‌ها دست یافته و یا سرزمینی‌که بر آن مسلّط شده‌اند؛ پس [در زبان‌عربی] به هر سخن یا کاری‌که به جایگاه [اصلی]اش بازگردد، می‌گویند فاءَ؛ مانند این سخن خداوند عزّوجلّ [که فرموده]: کسانی که زنان خود را «ایلاء» می‌نمایند [سوگند یاد می‌کنند که با آنها، آمیزش جنسی ننمایند،] حق دارند چهار ماه انتظار بکشند. [و در ضمن این چهار ماه، وضع خود را با همسر خویش، از نظر ادامه زندگی یا طلاق، روشن سازند]. اگر [در این فرصت،] بازگشت کنند، [چیزی بر آنها نیست زیرا] خداوند، آمرزنده و مهربان است. ( بقره/۲۲۶ ) [که در این آیه، فاءَ] به‌معنای رَجَعُوا (بازگشت کنند) است. و در ادامه فرموده: و اگر تصمیم به جدایی گرفتند، [آن هم با شرایطش مانعی ندارد] خداوند شنوا و داناست. ( بقره/۲۲۷ ) و [در آیه‌ای دیگر] فرموده: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [که در این آیه، تَفِیءَ] به‌معنای تَرْجِعُ (بازگردد) می‌باشد. فإن فاءت؛ یعنی اگر بازگردد، فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ؛ که مراد خداوند از تَفِیءَ، تَرْجِعُ است. این آیات نشان دهنده‌ی آن است که فَیْء هر چیزی است که به حالت یا جایگاه گذشته‌اش بازگردد؛ و هنگامی‌که خورشید از میانه‌ی آسمان به‌سوی مغرب مایل شود می‌گویند: قَدْ فاءَتِ الشَّمسُ؛ و آن، هنگامی‌است که سایه [به‌دلیل حرکت خورشید به‌سمت مغرب] از مغرب به‌سمت مشرق کشیده می‌شود و خورشید به زوالش بازگشت می‌کند؛ هم‌چنین است آنچه خداوند از کافران به مؤمنان بازمی‌گرداند، تمامی آن‌ها حق‌ّ مؤمنان است که بعد از ستمی که کافران بر ایشان روا می‌دارند، به ایشان بازمی‌گردد.

Imam Sadiq (peace be upon him): Fay' refers to any property that [initially] fell into the hands of the polytheists and then returned [to the hands of the believers, who are its true owners] — that is, the wealth which the Muslims obtained [without military campaign], or the land over which they gained control. So [in Arabic], any word or deed that returns to its [original] place is called فاءَ; like this statement of Allah the Mighty and Majestic [who has said]: 'Those who make ila' of their wives [swear an oath not to have marital relations with them] have the right to wait four months. [And during these four months, they may clarify their situation with their wife, whether to continue the marriage or divorce]. If they return [within this period, there is nothing upon them, for] Allah is Forgiving and Merciful.' (Al-Baqarah/226) [In this verse, فاءَ] means رَجَعُوا (they return). And He continued: 'And if they resolve on divorce, [there is no obstacle to that with its conditions,] indeed Allah is Hearing, Knowing.' (Al-Baqarah/227) And [in another verse] He said: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command] [in this verse, تَفِیءَ] means تَرْجِعُ (returns). فإن فاءت, that is, if it returns, فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ [then make peace between them with justice and act equitably; surely Allah loves those who act equitably]; what Allah means by تَفِیءَ is تَرْجِعُ. These verses show that fay' is anything that returns to its former state or place; and when the sun inclines from the middle of the sky toward the west, they say: قَدْ فاءَتِ الشَّمسُ [the sun has returned]; and that is when the shadow [due to the sun's movement toward the west] is drawn from the west toward the east and the sun returns to its decline. Likewise is what Allah returns to the believers from the disbelievers — all of it is the right of the believers, which returns to them after the injustice that the disbelievers had inflicted upon them.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ફય્અ એટલે એવો દરેક માલ કે જે [શરૂઆતમાં] મુશરિકોના હાથમાં પડ્યો હોય અને પછી [મોમિનો, જેઓ તેના ખરા માલિકો છે તેમના હાથમાં] પાછો ફર્યો હોય — એટલે એવી સંપત્તિ કે જે મુસલમાનોએ [લશ્કરી હુમલા વગર] મેળવી હોય, અથવા એવી ધરતી કે જેના ઉપર તેઓએ કબજો મેળવ્યો હોય; આથી [અરબી ભાષામાં] જે પણ વાત કે કાર્ય તેની [મૂળ] જગ્યાએ પાછું ફરે, તેને ફાઅ કહે છે; જેમ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લની આ વાત [જેમાં ફરમાવ્યું]: 'જે લોકો પોતાની સ્ત્રીઓ સાથે ઇલા કરે છે [એટલે કે સોગંદ ખાય છે કે તેમની સાથે સંભોગ નહીં કરે], તેઓને ચાર મહિના રાહ જોવાનો હક છે. [અને આ ચાર મહિનામાં પોતાની પત્ની સાથે જીવન ચાલુ રાખવા કે તલાક બાબતે પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરે]. જો [આ મુદ્દતમાં] પાછા ફરે, [તો તેમના ઉપર કંઈ નથી કારણ કે] અલ્લાહ માફ કરનાર અને દયાળુ છે.' (બકરહ/૨૨૬) [આ આયતમાં ફાઅ] નો અર્થ રજઉ (પાછા ફરે) છે. અને આગળ ફરમાવ્યું: 'અને જો તેઓએ જુદા થવાનો નિર્ણય કર્યો, [તો શરતો સાથે તેમાં કોઈ અડચણ નથી] અલ્લાહ સાંભળનાર અને જાણનાર છે.' (બકરહ/૨૨૭) અને [બીજી આયતમાં] ફરમાવ્યું: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [અને જો મોમિનોના બે જૂથો પરસ્પર લડે, તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો તેમાંનું એક બીજા ઉપર ઝુલ્મ કરે, તો ઝુલ્મ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે] [આ આયતમાં તફીઅ] નો અર્થ તરજઉ (પાછું ફરે) છે. ફઇન ફાઅત, એટલે જો પાછું ફરે, فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ [તો તેમની વચ્ચે ન્યાય સાથે સુલેહ કરાવો અને ઇન્સાફથી કામ લો; ખરેખર અલ્લાહ ઇન્સાફ કરનારાઓને ચાહે છે]; અલ્લાહનો તફીઅ થી મુરાદ તરજઉ છે. આ આયતો દર્શાવે છે કે ફય્અ એ દરેક વસ્તુ છે જે તેની અગાઉની હાલત કે જગ્યાએ પાછી ફરે; અને જ્યારે સૂરજ આકાશની મધ્યથી પશ્ચિમ તરફ ઢળે ત્યારે કહેવાય છે: قَدْ فاءَتِ الشَّمسُ [સૂરજ પાછો ફર્યો]; અને તે ત્યારે થાય છે જ્યારે પડછાયો [સૂરજની પશ્ચિમ તરફની ગતિને લીધે] પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ ખેંચાય અને સૂરજ તેના ઝવાલ તરફ પાછો ફરે; એ જ રીતે છે તે જે અલ્લાહ કાફિરોથી મોમિનો તરફ પાછું ફેરવે છે — તે બધું મોમિનોનો હક છે જે કાફિરો દ્વારા તેમના ઉપર કરાયેલા ઝુલ્મ પછી તેમની તરફ પાછું ફરે છે.

#11 و اگر دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آن‌ها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه … If two groups of believers fight, make peace between them; and if one transgresses against the other, fight the transgressor until it returns to Allah's command અને જો મોમિનોના બે જૂથ આપસમાં ઝઘડે તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો એક જૂથ બીજા પર જુલમ કરે તો જુલમ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે

وَ الدَّلِیلُ عَلَی أَنَّ الْفَیْءَ هُوَ الرَّاجِعُ قَوْلُهُ تَعَالَی لِلَّذِینَ یُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ أَیْ رَجَعُوا مِنَ الْإِیلَاءِ إِلَی الْمُنَاکَحَهًِْ وَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ أَیْ تَرْجِعَ وَ یُقَالُ لِوَقْتِ الصَّلَاهًِْ فَإِذَا فَاءَ الْفَیْءُ أَیْ رَجَعَ الْفَیْءُ فَصَلُّوا.

امام علی (علیه السلام)- و دلیل بر آنکه فَیْء [در آیه‌ی هفتم از سوره‌ی حشر] به‌معنای «آنچه بازگردد» می‌باشد این آیه است: کسانی که زنان خود را «ایلاء» می‌نمایند [سوگند یاد می‌کنند که با آنها، آمیزش جنسی ننمایند،] حق دارند چهار ماه انتظار بکشند. [و در ضمن این چهار ماه، وضع خود را با همسر خویش، از نظر ادامه زندگی یا طلاق، روشن سازند]. اگر [در این فرصت،] بازگشت کنند، [چیزی بر آنها نیست زیرا] خداوند، آمرزنده و مهربان است. ( بقره/۲۲۶ ) [فاؤُ] یعنی از ایلاء به زناشویی بازگشت‌کنند. همچنین آیه: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ؛ یعنی [تا به فرمان خدا] بازگردد. و در مورد وقت نماز [ظهر] هم گفته می‌شود: فَإِذَا فَاءَ الْفَیْءُ فَصَلُّوا؛ یعنی هرگاه سایه[ی شاخص] بازگشت، نماز بخوانید.

Imam Ali (peace be upon him): The proof that fay' [in verse seven of Surah al-Hashr] means 'that which returns' is this verse: 'Those who make ila' of their wives [swear an oath not to have marital relations with them] have the right to wait four months. [And during these four months, they may clarify their situation with their wife, whether to continue the marriage or divorce]. If they return [within this period, there is nothing upon them, for] Allah is Forgiving and Merciful.' (Al-Baqarah/226) [فاؤُ] means they return from ila' to marital relations. Likewise the verse: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [And if two parties of the believers quarrel, make peace between them; but if one of them acts wrongfully towards the other, fight that which acts wrongfully until it returns to Allah's command]; that is, [until it returns to Allah's command]. And regarding the time of the [Zuhr] prayer it is also said: فَإِذَا فَاءَ الْفَیْءُ فَصَلُّوا; that is, whenever the shadow [of the gnomon] returns, pray.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): [સૂરએ હશ્રની સાતમી આયતમાં] ફય્અ નો અર્થ 'જે પાછું ફરે' છે તેની દલીલ આ આયત છે: 'જે લોકો પોતાની સ્ત્રીઓ સાથે ઇલા કરે છે [એટલે કે સોગંદ ખાય છે કે તેમની સાથે સંભોગ નહીં કરે], તેઓને ચાર મહિના રાહ જોવાનો હક છે. [અને આ ચાર મહિનામાં પોતાની પત્ની સાથે જીવન ચાલુ રાખવા કે તલાક બાબતે પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરે]. જો [આ મુદ્દતમાં] પાછા ફરે, [તો તેમના ઉપર કંઈ નથી કારણ કે] અલ્લાહ માફ કરનાર અને દયાળુ છે.' (બકરહ/૨૨૬) [ફાઉ] એટલે ઇલાથી ઝનાશુઈ [દામ્પત્ય જીવન] તરફ પાછા ફરે. તેમજ આયત: وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّی تَفِیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ [અને જો મોમિનોના બે જૂથો પરસ્પર લડે, તો તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવો; અને જો તેમાંનું એક બીજા ઉપર ઝુલ્મ કરે, તો ઝુલ્મ કરનાર જૂથ સાથે લડો ત્યાં સુધી કે તે અલ્લાહના હુકમ તરફ પાછું ફરે]; એટલે [અલ્લાહના હુકમ તરફ] પાછું ફરે. અને [ઝુહરની] નમાઝના સમય વિશે પણ કહેવાય છે: فَإِذَا فَاءَ الْفَیْءُ فَصَلُّوا; એટલે જ્યારે પણ [શાખિસનો] પડછાયો પાછો ફરે, નમાઝ પઢો.