سورة المائدة

Verse 103 of 120

5:103

ما جَعَلَ اللهُ مِنْ بَحيرَةٍ وَ لا سائِبَةٍ وَ لا وَصيلَةٍ وَ لا حامٍ وَ لكِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللهِ الْكَذِبَ وَ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ

خداوند هيچ‌گونه «بحيره» و «سائبه» و «وصيله» و «حام» قرار‌نداده ‌است [اشاره به چهار نوع از حيوانات اهلى كه در زمان جاهليّت، استفاده از آن‌ها را به عللى حرام مى‌دانستند؛ و اين بدعت، در اسلام ممنوع شد]. ولى كسانى‌ كه كافر شدند، بر خدا دروغ مى‌بندند؛ و بيشتر آن‌ها درك نمى‌كنند.

Allah has not ordained (the making of) a bahirah or a saibah or a wasilah or a hami but those who disbelieve fabricate a lie against Allah, and most of them do not understand.

અલ્લાહે બહીર (કાન ચીરેલ ઊંટણી) તથા સાઇબા (અમુક બાળક આપનાર ગર્ભવતી ઊંટણી) તથા વસીલા (જોડીયા બાળકોને જન્મ આપનાર ઘેંટી) તથા હામ (દસ વખત ઊંટણીને ગર્ભવતી કરનાર ઊંટ માટે કોઇ હુકમ) નક્કી કર્યા નથી, બલ્કે નાસ્તિકો અલ્લાહ તરફ ખોટી નિસ્બત આપે છે, અને તેઓમાંથી ઘણાખરા વિચારતા નથી.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّ أَهْلَ الْجَاهِلِیَّهًِْ کَانُوا إِذَا وَلَدَتِ النَّاقَهًُْ وَلَدَیْنِ فِی بَطْنٍ قَالُوا وَصَلَتْ فَلَا یَسْتَحِلُّونَ ذَبْحَهَا وَ لَا أَکْلَهَا وَ إِذَا وَلَدَتْ عَشْراً جَعَلُوهَا سَائِبَهًًْ فَلَا یَسْتَحِلُّونَ ظَهْرَهَا وَ لَا أَکْلَهَا وَ الْحَامُ فَحْلُ الْإِبِلِ لَمْ یَکُونُوا یَسْتَحِلُّونَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ إِنَّ اللهَ لَمْ یُحَرِّمْ شَیْئاً مِنْ هَذَا وَ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ الْبَحِیرَهًُْ إِذَا وَلَدَتْ وَ وَلَدَ وَلَدُهَا بُحِرَتْ.

امام صادق (علیه السلام)- اهل جاهلیت، هنگامی که شتر از یک شکم، دوقلو می‌زایید، می‌گفتند: وصلت (رسید)، پس ذبح و کشتن آن را جایز نمی‌دانستند و آن را نمی‌خوردند. اگر شتر، ده کرّه می‌زایید آن را سایبه می‌خواندند و آزاد می‌کردند و بر پشت آن سوار نمی‌شدند و آن را نمی‌خوردند. شتر حام، شتر نر و قوی بود که آن را حلال نمی‌دانستند. پس خداوند عزّوجلّ، این آیه را نازل کرد که چیزی از این شتران را حرام نکنند. [خداوند چیزی از این‌ها را حرام نکرده] و امام صادق (علیه السلام) فرمود: «بحیره، ماده شتری است که خودش بزاید و بچّه‌اش نیز زاد و ولد کند، آنگاه، شکافی در گوشش ایجاد می‌کنند».

Imam Sadiq (peace be upon him): The people of jahiliyya (the age of ignorance), when a she-camel gave birth to twins from one womb, they would say: "wasalat (it has joined)", and so they did not consider its slaughter and killing lawful and would not eat it. If a she-camel gave birth to ten young, they would call it sa'ibah and set it free, would not ride on its back, and would not eat it. The ham camel was the male, strong camel that they did not consider lawful. So Allah the Mighty and Majestic revealed this verse: that they should not make anything of these camels forbidden. [Allah has not made any of these forbidden.] And Imam Sadiq (peace be upon him) said: "The bahirah is the she-camel that gives birth herself and whose offspring also reproduces, at which point they make a slit in its ear."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જાહિલિય્યત (અજ્ઞાનતા)ના લોકો, જ્યારે ઊંટણી એક જ પેટમાંથી બે બચ્ચાં જણતી, ત્યારે તેઓ કહેતા: "વસલત (પહોંચી ગઈ)", અને પછી તેને ઝબ્હ કરવી કે મારવી જાયઝ ગણતા નહીં અને તેને ખાતા નહીં. જો ઊંટણી દસ બચ્ચાં જણતી તો તેઓ તેને સાયબા કહેતા અને આઝાદ કરી દેતા અને તેની પીઠ પર સવારી કરતા નહીં અને તેને ખાતા નહીં. હામ ઊંટ, નર અને તાકતવર ઊંટ હતું જેને તેઓ હલાલ ગણતા નહીં. તો અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ આ આયત નાઝિલ કરી કે આ ઊંટોમાંથી કોઈને હરામ ન ગણો. [અલ્લાહે આમાંથી કંઈને હરામ કર્યું નથી] અને ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "બહીરહ એ ઊંટણી છે જે પોતે બચ્ચું જણે અને તેનું બચ્ચું પણ બચ્ચાં જણે, ત્યારે તેના કાનમાં ચીરો પાડવામાં આવે છે."

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

فَإِنَّ الْبَحِیرَهًَْ کَانَتْ إِذَا وَضَعَتِ الشَّاهًُْ خَمْسَهًَْ أَبْطُنٍ فَفِی السَّادِسَهًِْ قَالَتِ الْعَرَبُ قَدْ بُحِرَتْ فَجَعَلُوهَا لِلصَّنَمِ وَ لَا تُمْنَعُ مَاءً وَ لَا مَرْعًی وَ الْوَصِیلَهًَْ إِذَا وَضَعَتِ الشَّاهًُْ خَمْسَهًَْ أَبْطُنٍ ثُمَّ وَضَعَتْ فِی السَّادِسَهًِْ جَدْیاً وَ عَنَاقاً فِی بَطْنٍ وَاحِدٍ جَعَلُوا الْأُنْثَی لِلصَّنَمِ وَ قَالُوا وَصَلَتْ أَخَاهَا وَ حَرَّمُوا لَحْمَهَا عَلَی النِّسَاءِ وَ الْحَامَ کَانَ إِذَا کَانَ الْفَحْلُ مِنَ الْإِبِلِ جَدَّ الْجَدِّ قَالُوا حَمَی ظَهْرَهُ فَسَمَّوْهُ حَاماً فَلَا یُرْکَبُ وَ لَا یُمْنَعُ مَاءً وَ لَا مَرْعًی وَ لَا یُحْمَلُ عَلَیْهِ شَیْءٌ فَرَدَّ اللَّهُ عَلَیْهِمْ فَقَالَ ما جَعَلَ اللهُ مِنْ بَحِیرَةٍ إِلَی قَوْلِهِ وَ أَکْثَرُهُمْ لا یَعْقِلُونَ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- بحیره موقعی بود که گوسفند پنج مرتبه بزاید و در مرتبه ششم می‌گفتند بحیره شده و آن برّه را برای بت قرار می‌دادند و دیگر کسی مانع از چرا و آب خوردن او نمی‌شد. وصیله به گوسفندی می‌گفتند که پنج شکم بزاید و در مرتبه ششم یک بزغاله نر و یک ماده در یک شکم بزاید که بزغاله ماده را برای بت قرار می‌دادند و می‌گفتند به برادرش رسید و گوشت آن را برای زنان حرام می‌کردند. وقتی شتر نری پدر پدر پدر می شد، می‌گفتند پشت شتر قرق شد و دیگر نمی‌توان از او سواری و باربری کشید و او را حام می‌نامیدند و از چرا و آب او جلوگیری نمی‌شد. خداوند این [عقاید آن‌ها] را رد کرده، فرمود: مَا جَعلَ الله مِن بَحِیرَةٍ ... وَأَکْثَرُهُمْ لاَ یَعقِلُونَ.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): A bahirah was when a ewe gave birth five times, and on the sixth time they would say she had become a bahirah, and they would dedicate that lamb to the idol, and no one would prevent it from grazing or drinking water. A wasilah was what they called a ewe that bore five times, and on the sixth time bore a male kid and a female kid together in one belly; they would dedicate the female kid to the idol, saying "she was joined to her brother," and they would forbid its meat to their women. When a male camel became the grandfather of a grandfather, they would say the camel's back had been reserved and it could no longer be ridden or used to carry loads, and they called it a ham, and it was not kept from grazing or drinking. Allah rejected these [beliefs of theirs] and said: مَا جَعَلَ اللهُ مِنْ بَحِیرَةٍ ... وَأَکْثَرُهُمْ لاَ یَعْقِلُونَ [Allah has not ordained (the making of) a bahirah ... and most of them do not understand].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): બહીરહ તે વખતે હતું જ્યારે ઘેટી પાંચ વાર બચ્ચું જણે અને છઠ્ઠી વારે તેઓ કહેતા કે તે બહીરહ થઈ ગઈ, અને તે બચ્ચાને મૂર્તિ માટે નક્કી કરી દેતા, અને પછી કોઈ તેને ચરવા અને પાણી પીવાથી રોકતું નહીં. વસીલહ તે ઘેટીને કહેતા જે પાંચ પેટ જણે અને છઠ્ઠી વખતે એક નર બચ્ચું અને એક માદા બચ્ચું એક જ પેટમાં જણે; તેઓ માદા બચ્ચાને મૂર્તિ માટે નક્કી કરી દેતા અને કહેતા કે તે પોતાના ભાઈ સાથે જોડાઈ ગઈ, અને તેનું માંસ સ્ત્રીઓ માટે હરામ કરી દેતા. જ્યારે નર ઊંટ દાદાનો દાદો બની જતો, ત્યારે તેઓ કહેતા કે ઊંટની પીઠ સુરક્ષિત કરી દેવામાં આવી અને હવે તેના પર સવારી કે ભાર ઉઠાવી શકાય નહીં, અને તેને હામ કહેતા, અને તેને ચરવા અને પાણી પીવાથી રોકતા નહીં. અલ્લાહે તેમના [આ માન્યતાઓને] નકારી કાઢી અને ફરમાવ્યું: مَا جَعَلَ اللهُ مِنْ بَحِیرَةٍ ... وَأَکْثَرُهُمْ لاَ یَعْقِلُونَ [અલ્લાહે બહીરહ ... ની (કોઈ પ્રથા) ઠરાવી નથી અને તેમાંના મોટા ભાગના સમજતા નથી].

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

عَن ابْنِ‌عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) أَنَّ عَمْرَو بْنَ لُحَیِّ بْنِ قَمَعَهًَْ بْنِ خِنْدِفَ کَانَ قَدْ مَلَکَ مَکَّهًَْ وَ کَانَ أَوَّلَ مَنْ غَیَّرَ دِینَ إِسْمَاعِیلَ (علیه السلام) فَاتَّخَذَ الْأَصْنَامَ وَ نَصَبَ الْأَوْثَانَ وَ بَحَرَ الْبَحِیرَهًَْ وَ سَیَّبَ السَّائِبَهًَْ وَ وَصَلَ الْوَصِیلَهًَْ وَ حَمَی الْحَامِیَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَلَقَدْ رَأَیْتُهُ فِی النَّارِ تُؤْذِی أَهْلَ النَّارِ رِیحُ قُصْبِهِ وَ یُرْوَی یَجُرُّ قُصْبَهُ فِی النَّارِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) گوید: عمروبن‌یحیی بن‌قمعه‌بن‌خندف فرمانروای مکّه بود و او اوّلین نفر بود که دین اسماعیل را تغییر داد. بت‌ها و بت‌پرستی را رایج نمود و بحیره و سائبه و وصیله و حامی را به وجود آورد. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «در آتش جهنّم او را مشاهده کردم که اهل دوزخ از گند نای او در آزار بودند». و روایت است که نایش در دوزخ کشیده می‌شد.

The Prophet (peace be upon him and his family)- Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) said: Amr ibn Yahya ibn Qam'ah ibn Khindif was the ruler of Mecca, and he was the first person who altered the religion of Ismail. He made idols and idol-worship widespread, and he introduced bahirah, saibah, wasilah and hami. The Noble Prophet (peace be upon him and his family) said: "I saw him in the fire of Hell, and the people of Hell were being tormented by the stench of his entrails." And it is narrated that his entrails were being dragged in Hell.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)- ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) કહે છે: અમ્ર બિન યહ્યા બિન કમઅહ બિન ખિન્દિફ મક્કાનો શાસક હતો અને તે પહેલો વ્યક્તિ હતો જેણે ઇસ્માઇલના દીનમાં ફેરફાર કર્યો. તેણે મૂર્તિઓ અને મૂર્તિપૂજા પ્રચલિત કરી અને બહીરહ, સાઇબહ, વસીલહ અને હામીની પ્રથા ઊભી કરી. પયગંબરે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમે) ફરમાવ્યું: "જહન્નમની આગમાં મેં તેને જોયો કે દોઝખવાસીઓ તેના આંતરડાંની દુર્ગંધથી પરેશાન હતા." અને રિવાયત છે કે તેના આંતરડાં દોઝખમાં ઘસડાતાં હતાં.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَن أَبِی‌الرَّبِیعِ قَالَ سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ السَّائِبَهًِْ قَالَ هُوَ الرَّجُلُ یُعْتِقُ غُلَامَهُ ثُمَّ یَقُولُ لَهُ اذْهَبْ حَیْثُ شِئْتَ لَیْسَ لِی مِنْ مِیرَاثِکَ شَیْءٌ وَ لَا عَلَیَّ مِنْ جَرِیرَتِکَ شَیْءٌ وَ یُشْهِدُ عَلَی ذَلِکَ شَاهِدَیْنِ.

امام صادق (علیه السلام)- ابوربیع نقل می‌کند: از امام صادق (علیه السلام) در مورد سائبه سؤال شد و ایشان فرمود: «منظور، مردی است که بَرده‌اش را آزاد می‌کند و به او می‌گوید: به هرجا می‌خواهی برو و از میراث تو چیزی به من تعلّق نخواهد گرفت و جرم و گناه تو به من ربطی نخواهد داشت». و شاهدی را نیز بر این موضوع، گواه می‌گیرد.

Imam Sadiq (peace be upon him)- Abu Rabi narrates: Imam Sadiq (peace be upon him) was asked about the saibah, and he said: "What is meant is a man who frees his slave and says to him: Go wherever you wish; nothing of your inheritance will belong to me, and your crime and sin will have nothing to do with me." And he also takes a witness on this matter.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)- અબૂ રબીઅ નકલ કરે છે: ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને સાઇબહ વિશે પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો અને તમે ફરમાવ્યું: "તેનો અર્થ એ માણસ છે જે પોતાના ગુલામને આઝાદ કરે છે અને તેને કહે છે: તું જ્યાં જવા માંગે ત્યાં જા, અને તારા વારસામાંથી કંઈપણ મને પ્રાપ્ત નહીં થાય અને તારો ગુનો અને પાપ મને લાગુ નહીં પડે." અને તે આ બાબત પર સાક્ષી પણ લે છે.

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَن عَمَّارِ‌بْنِ‌أَبِی‌الْأَحْوَصِ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنِ السَّائِبَهًِْ قَالَ انْظُرْ فِی الْقُرْآنِ فَمَا کَانَ فِیهِ تَحْرِیرُ رَقَبَهًٍْ فَذَلِکَ یَا عَمَّارُ السَّائِبَهًُْ الَّتِی لَا وَلَاءَ لِأَحَدٍ مِنَ الْمُسْلِمِینَ عَلَیْهِ إِلَّا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَمَا کَانَ وَلَاؤُهُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَهُوَ لِرَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَا کَانَ لِرَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) فَإِنَّ وَلَاءَهُ لِلْإِمَامِ وَ جِنَایَتَهُ عَلَی الْإِمَامِ وَ مِیرَاثَهُ لَهُ.

امام باقر (علیه السلام)- عمّاربن‌ابی‌احوص گوید: از امام باقر (علیه السلام) در مورد سائبه، سؤال شد و ایشان فرمود: «به قرآن مراجعه کن. ای عمار! هرجا که باید بنده‌ای مؤمن را آزاد کند. ( نساء/۹۲ ) آمده است، منظور سائبه است. و کسی جز خدا بر او ولایت و مالکیّت ندارد. هرچیزی که خدا بر آن ولایت داشته باشد، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نیز بر آن ولایت دارد و هرچه که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بر آن ولایت داشته باشد، ولایت و میراث آن از آن امام نیز خواهد بود.

Imam Baqir (peace be upon him)- Ammar ibn Abi al-Ahwas said: I asked Imam Baqir (peace be upon him) about the saibah, and he said: "Refer to the Qur'an. O Ammar! Wherever it says one must free a believing slave (Nisa/92), that is what is meant by saibah. And no one has walaʾ (guardianship) and ownership over him except Allah. Whatever Allah has walaʾ over, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) also has walaʾ over it, and whatever the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) has walaʾ over, its walaʾ and inheritance also belongs to the Imam."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)- અમ્માર બિન અબી અહવસ કહે છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ને સાઇબહ વિશે પૂછવામાં આવ્યું અને તમે ફરમાવ્યું: "કુરઆન તરફ જુઓ. હે અમ્માર! જ્યાં પણ કોઈ મોમિન બંદાને આઝાદ કરવાની વાત આવી છે (નિસા/૯૨), તેનો અર્થ સાઇબહ છે. અને અલ્લાહ સિવાય કોઈને તેના પર વલાઅ (વલાયત) અને માલિકિય્યત નથી. જેની પર અલ્લાહની વલાયત હોય, રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની પણ તેની પર વલાયત છે, અને જેની પર રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની વલાયત હોય, તેની વલાયત અને વારસો ઇમામનો પણ હશે."