عَنْ زِیْدٍ الشَّحَّامِ، عَنْ أبِیعَبْدِاللهِ (علیه السلام)، قَالَ: إِنَّ صَالِحاً (علیه السلام) غَابَ عَنْ قَوْمِهِ زَمَاناً وَ کَانَ یَوْمَ غَابَ عَنْهُمْ کَهْلًا مُدَبِّحَ الْبَطْنِ حَسَنَ الْجِسْمِ وَافِرَ اللِّحْیَهًِْ خَمِیصَ الْبَطْنِ خَفِیفَ الْعَارِضَیْنِ مُجْتَمِعاً رَبْعَهًًْ مِنَ الرِّجَالِ فَلَمَّا رَجَعَ إِلَی قَوْمِهِ لَمْ یَعْرِفُوهُ بِصُورَتِهِ فَرَجَعَ إِلَیْهِمْ وَ هُمْ عَلَی ثَلَاثِ طَبَقَاتٍ طَبَقَهًٌْ جَاحِدَهًٌْ لَا تَرْجِعُ أَبَداً وَ أُخْرَی شَاکَّهًٌْ فِیهِ وَ أُخْرَی عَلَی یَقِینٍ فَبَدَأَ (علیه السلام) حَیْثُ رَجَعَ بِطَبَقَهًِْ الشُّکَّاکِ فَقَالَ لَهُمْ أَنَا صَالِحٌ (علیه السلام) فَکَذَّبُوهُ وَ شَتَمُوهُ وَ زَجَرُوهُ وَ قَالُوا بَرِئَ اللَّهُ مِنْکَ إِنَّ صَالِحاً (علیه السلام) کَانَ فِی غَیْرِ صَورَتِکَ قَالَ فَأَتَی الْجُحَّادَ فَلَمْ یَسْمَعُوا مِنْهُ الْقَوْلَ وَ نَفَرُوا مِنْهُ أَشَدَّ النَّفُورِ ثُمَّ انْطَلَقَ إِلَی الطَّبَقَهًِْ الثَّالِثَهًِْ وَ هُمْ أَهْلُ الْیَقِینِ فَقَالَ لَهُمْ أَنَا صَالِحٌ (علیه السلام) فَقَالُوا أَخْبِرْنَا خَبَراً لَا نَشُکُّ فِیکَ مَعَهُ أَنَّکَ صَالِحٌ (علیه السلام) فَإِنَّا لَا نَمْتَرِی أَنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی الْخَالِقُ یَنْقُلُ وَ یُحَوِّلُ فِی أَیِّ الصُّوَرِ شَاءَ وَ قَدْ أُخْبِرْنَا وَ تَدَارَسْنَا فِیمَا بَیْنَنَا بِعَلَامَاتِ الْقَائِمِ إِذَا جَاءَ وَ إِنَّمَا صَحَّ عِنْدَنَا إِذَا أَتَی الْخَبَرُ مِنَ السَّمَاءِ فَقَالَ لَهُمْ صَالِحٌ أَنَا صَالِحٌ (علیه السلام) الَّذِی أَتَیْتُکُمْ بِالنَّاقَهًِْ فَقَالُوا صَدَقْتَ وَ هِیَ الَّتِی نَتَدَارَسُ فَمَا عَلَامَاتُهَا فَقَالَ لَها شِرْبٌ وَ لَکُمْ شِرْبُ یَوْمٍ مَعْلُومٍ قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِمَا جِئْتَنَا بِهِ فَعِنْدَ ذَلِکَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَنَّ صالِحاً مُرْسَلٌ مِنْ رَبِّهِ قَالَ أَهْلُ الْیَقِینِ إِنَّا بِما أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ وَ قالَ الَّذِینَ اسْتَکْبَرُوا وَ هُمُ الشُّکَّاکُ وَ الْجُحَّادُ إِنَّا بِالَّذِی آمَنْتُمْ بِهِ کافِرُونَ قُلْتُ هَلْ کَانَ فِیهِمْ ذَلِکَ الْیَوْمَ عَالِمٌ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی أَعْدَلُ مِنْ أَنْ یَتْرُکَ الْأَرْضَ بِغَیْرِ عَالِمٍ یَدُلُّ عَلَی اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ لَقَدْ مَکَثَ الْقَوْمُ بَعْدَ خُرُوجِ صَالِحٍ (علیه السلام) سَبْعَهًَْ أَیَّامٍ عَلَی فَتْرَهًٍْ لَا یَعْرِفُونَ إِمَاماً غَیْرَ أَنَّهُمْ عَلَی مَا فِی أَیْدِیهِمْ مِنْ دِینِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ کَلِمَتُهُمْ وَاحِدَهًٌْ فَلَمَّا ظَهَرَ صَالِحٌ (علیه السلام) اجْتَمَعُوا عَلَیْهِ وَ إِنَّمَا مَثَلُ عَلِیٍّ وَ الْقَائِم (علیها السلام) مَثَلُ صَالِحٍ (علیه السلام).
امام صادق ( زید شحّام گوید: امام صادق (فرمود: صالح پیامبر مدّت زمانی را در میان قومش نبود و هنگامیکه از آنان دور شد، مردی میانسال و خوش اندام بود که شکمی افتاده و ریشی بلند داشت. امّا زمانیکه برگشت، شکم او فرو رفته و گونه هایش لاغر و جمع شده بود و قامتی متوسط داشت. بنابراین قومش او را نشناختند. هنگامیکه به نزد آنان برگشت، آنان سه طبقه [گروه] بودند: «گروهی منکر او شدند و هیچگاه حاضر به بازگشت نبودند و گروهی نسبت به او در حالت شکوتردید بودند و گروهی ایمان داشتند و بر یقین بودند. پس حضرت صالح (از گروه شکاک و دو دل [گروه دوّم] شروع کرد». به آنان گفت: «من صالح هستم». آنان او را تکذیب کردند و به وی دشنام دادند و از خود دور ساختند. و گفتند: «ما از تو به خدا برائت میجوییم. شمایل و [قیافهی] صالح با تو فرق میکرد». فرمود: «پس از آن بهطرف منکران رفت، امّا آنان نیز به گفتهی او گوش ندادند و سخت از او اظهار تنفّر کردند. سپس به طرف گروه سوّم راه افتاد. آنان اهل یقین بودند». به آنان گفت: «من صالح هستم». گفتند: «به ما نشانهای نشان بده که ما شک نکنیم که تو همان صالح هستی. ما شک نداریم که خدای تبارکوتعالی که آفریدگار است، به هرصورتیکه میخواهد، آفریدگان خویش را دگرگون میکند و نشانههای قائم در هنگام قیام او به اطّلاع ما رسیده است و آنها را بررسی کردیم. بیگمان، خبر هنگامی نزد ما صحیح است که از آسمان آمده باشد». صالح (به آنان گفت: «من همان صالح هستم که ماده شتر را برای شما آورده بودم». گفتند: «راست میگویی و آن همان شتری است که درحال بررسی آن هستیم». بگو: «نشانهی آن چیست»؟ گفت: «آن شتر در یک روز آب میخورد و شما در روزی دیگر». گفتند: «به خدا و به آنچه از جانب خدا آوردهای، ایمان آوردیم و آنگاه خدای تبارکوتعالی فرمود: صالح از طرف پروردگارش فرستاده شده است»؟!. اهل یقین گفتند: «ما به آنچه او برای آن فرستاده شده، ایمان آوردهایم. و شککنندگان و منکران گفتند: [ولی] ما به آنچه شما به آن ایمان آوردهاید، کافریم!. ( اعراف/۷۶ )». عرض کردم: «آیا در آن روز عالمی در میان آنان بود»؟ فرمود: «خدا عادلتر است از اینکه زمین را بدون عالمی رها کند که این عالم به خدای عزّوجلّ راهنمایی کند. این قوم پس از خارجشدن و برانگیختهشدن صالح بهمدّت هفتروز امامی را نمیشناختند. امّا آنان با آن مقداری که از دین خدا نزد آنان بود، متّفق القول و پکپارچه بودند. هنگامیکه صالح (ظاهر شد، دور او را گرفتند. درحقیقت، داستان حضرت قائم (نیز مانند داستان صالح (است».
Imam Sadiq (peace be upon him): Zayd al-Shahham said: Imam Sadiq (peace be upon him) said: The Prophet Salih (peace be upon him) was absent from his people for a period of time. When he departed from them, he was a middle-aged man of fine build, with a full belly and a long beard. But when he returned, his belly had sunk in, his cheeks had grown thin and drawn, and he was of medium stature. So his people did not recognize him. When he returned to them, they were of three classes [groups]: "One group denied him and would never be ready to return [to belief], another group was in a state of doubt and hesitation about him, and another group had faith and were on certainty. So Salih (peace be upon him) began with the group of the doubters and the wavering ones [the second group]." He said to them: "I am Salih." They rejected him, insulted him, and drove him away. They said: "We seek refuge with Allah from you. The appearance and [features] of Salih were different from yours." He said: "Then he went to the deniers, but they too did not listen to his words and expressed the utmost aversion to him. Then he set off toward the third group. They were the people of certainty." He said to them: "I am Salih." They said: "Give us a sign so that we may not doubt that you are indeed Salih. We do not doubt that Allah, the Blessed and Exalted, who is the Creator, transforms His creatures into whatever form He wills, and the signs of the Qa'im at the time of his rising have reached us, and we have examined them. Certainly, a report is only sound with us when it has come from the heavens." Salih (peace be upon him) said to them: "I am the same Salih who brought the she-camel to you." They said: "You have spoken the truth, and that is the very camel we are examining." Say: "What is its sign?" He said: "That camel drinks water on one day, and you drink on another day." They said: "We believe in Allah and in what you have brought from Allah, and then Allah, the Blessed and Exalted, said: Salih is sent from his Lord?!" The people of certainty said: "We believe in what he has been sent with. And the doubters and deniers said: [But] إِنَّا بِالَّذِی آمَنْتُمْ بِهِ کافِرُونَ [Surely we are deniers of what you believe in]. (Al-A'raf/76)." I said: "Was there a scholar among them on that day?" He said: "Allah is more just than to leave the earth without a scholar who would guide to Allah the Mighty and Majestic. This people, after Salih (peace be upon him) went out and was sent forth, did not know an Imam for a period of seven days. But they, with the measure of Allah's religion that was with them, were of one word and united. When Salih (peace be upon him) appeared, they gathered around him. In truth, the story of Imam Qa'im (peace be upon him) is also like the story of Salih (peace be upon him)."
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઝૈદ શહ્હામ કહે છે: ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: સાલિહ પયગંબર થોડા સમય માટે પોતાની કૌમ વચ્ચે ન હતા, અને જ્યારે તેઓ તેમનાથી દૂર થયા ત્યારે તેઓ એક આધેડ ઉંમરના, સુંદર દેહવાળા પુરુષ હતા જેમનું પેટ ઢળી પડેલું અને દાઢી લાંબી હતી. પરંતુ જ્યારે તેઓ પાછા ફર્યા, ત્યારે તેમનું પેટ અંદર ઊતરી ગયું હતું, ગાલ પાતળા અને ખિચેલા થઈ ગયા હતા અને કદ મધ્યમ હતું. તેથી તેમની કૌમે તેમને ઓળખ્યા નહીં. જ્યારે તેઓ તેમની પાસે પાછા ફર્યા, ત્યારે તેઓ ત્રણ તબક્કા [જૂથો] હતા: "એક જૂથ તેમનો ઇન્કાર કરનારું હતું અને ક્યારેય પાછા ફરવા તૈયાર ન હતું, અને એક જૂથ તેમના વિશે શંકા અને દ્વિધામાં હતું, અને એક જૂથ ઈમાન રાખતું અને યકીન પર હતું. તો હઝરત સાલિહ (અલયહિસ્સલામ)એ શંકા કરનારા અને દ્વિધામાં પડેલા જૂથ [બીજા જૂથ]થી શરૂઆત કરી." તેમણે તેમને કહ્યું: "હું સાલિહ છું." તેઓએ તેમને જુઠલાવ્યા, અપશબ્દો કહ્યા અને પોતાનાથી દૂર કર્યા. અને કહ્યું: "અમે તારાથી અલ્લાહ પાસે બરાઅત ચાહીએ છીએ. સાલિહનું સ્વરૂપ અને [ચહેરો] તારાથી અલગ હતું." ફરમાવ્યું: "ત્યાર બાદ તેઓ ઇન્કાર કરનારાઓ તરફ ગયા, પરંતુ તેઓએ પણ તેમની વાત ન સાંભળી અને તેમનાથી સખત નફરત વ્યક્ત કરી. પછી તેઓ ત્રીજા જૂથ તરફ ચાલી નીકળ્યા. તેઓ યકીનવાળા લોકો હતા." તેમને કહ્યું: "હું સાલિહ છું." તેઓએ કહ્યું: "અમને એવી નિશાની બતાવો કે અમે શંકા ન કરીએ કે તમે એ જ સાલિહ છો. અમને શંકા નથી કે અલ્લાહ તબારક વ તઆલા જે સર્જનહાર છે, જે સ્વરૂપમાં ઇચ્છે તેમાં પોતાની સૃષ્ટિને પલટી નાખે છે, અને કાઇમના કિયામ સમયની નિશાનીઓ અમારા સુધી પહોંચી છે અને અમે તેમની તપાસ કરી છે. ખરેખર, ખબર ત્યારે જ અમારી પાસે સાચી ગણાય જ્યારે તે આસમાનથી આવી હોય." સાલિહ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: "હું એ જ સાલિહ છું જેણે તમારા માટે ઊંટણી લાવ્યો હતો." તેઓએ કહ્યું: "તમે સાચું કહો છો, અને એ જ ઊંટણી છે જેની અમે તપાસ કરી રહ્યા છીએ." કહો: "તેની નિશાની શું છે?" ફરમાવ્યું: "તે ઊંટણી એક દિવસે પાણી પીતી અને તમે બીજા દિવસે." તેઓએ કહ્યું: "અમે અલ્લાહ પર અને જે તમે અલ્લાહ તરફથી લાવ્યા છો તેના પર ઈમાન લાવ્યા, અને ત્યારે અલ્લાહ તબારક વ તઆલાએ ફરમાવ્યું: સાલિહ પોતાના પરવરદિગાર તરફથી મોકલવામાં આવ્યા છે?!" યકીનવાળા લોકોએ કહ્યું: "અમે તે વાત પર ઈમાન લાવ્યા છીએ જેના માટે તેઓ મોકલવામાં આવ્યા છે. અને શંકા કરનારાઓ તથા ઇન્કાર કરનારાઓએ કહ્યું: [પરંતુ] إِنَّا بِالَّذِی آمَنْتُمْ بِهِ کافِرُونَ [ખરેખર અમે તે વસ્તુના ઇન્કારી છીએ જેના પર તમે ઈમાન લાવ્યા છો]. (અઅરાફ/૭૬)." મેં અરજ કરી: "શું તે દિવસે તેઓમાં કોઈ આલિમ હતો?" ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ એથી વધુ ન્યાયી છે કે તે ધરતીને એવા આલિમ વગર છોડી દે જે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ તરફ માર્ગદર્શન કરે. આ કૌમ સાલિહના નીકળી જવા અને મોકલવામાં આવ્યા બાદ સાત દિવસ સુધી કોઈ ઇમામને ઓળખતી ન હતી. પરંતુ તેઓ, જે અલ્લાહના દીનમાંથી તેમની પાસે હતું તેટલા સાથે, એકમત અને એકતાબદ્ધ હતા. જ્યારે સાલિહ (અલયહિસ્સલામ) ઝાહિર થયા, ત્યારે તેમની આસપાસ એકત્ર થયા. હકીકતમાં, હઝરત કાઇમ (અલયહિસ્સલામ)ની વાર્તા પણ સાલિહ (અલયહિસ્સલામ)ની વાર્તા જેવી છે."