سورة الأعلى

Verse 6 of 19

87:6

سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى

ما به‌زودي [قرآن را] بر تو مي‌خوانيم و هرگز فراموش نخواهي كرد.

We will make you recite so you shall not forget,

નજીકમાં અમે તને એવી રીતે પઢાવીશું કે તું કયારેય ભૂલીશ નહિં :

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

ما نَنْسَخْ مِنْ آیَة بِأَنْ نَرْفَعَ حُکْمَهَا أَوْ نُنْسِها بِأَنْ نَرْفَعَ رَسْمَهَا وَ قَدْ تُلِیَ وَ عَنِ الْقُلُوبِ حِفْظَهَا وَ عَنْ قَلْبِکَ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) کَمَا قَالَ سَنُقْرِئُکَ فَلا تَنْسی إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ أَنْ یُنْسِیَکَ فَرَفَعَ عَنْ قَلْبِکَ ذِکْرَه.

امام رضا (علیه السلام)- ما نَنْسَخْ مِنْ آیَةٍ ( بقره/۱۰۶ ) یعنی حکم آن را برمی‌داریم أَوْ نُنسِها یعنی نقش آن را محو می‌سازیم و آن را از ذهن‌ها، و ذهن تو ای محمّد (صلی الله علیه و آله)، پاک می‌سازیم؛ چنان‌که خداوند متعال فرمود: سَنُقْرِؤُکَ فَلَا تَنسَی* إِلَّا مَا شَاء اللَّه إِنَّه یعْلَمُ الْجَهرَ وَ مَا یخْفَی یعنی اینکه تو را به فراموشی می‌اندازد و یادش از دل تو محو می‌شود.

Imam al-Rida (peace be upon him): ما نَنْسَخْ مِنْ آیَةٍ (Baqarah/106) [Whatever verse We abrogate] means We remove its ruling; أَوْ نُنسِها means We erase its trace and remove it from minds, and from your mind, O Muhammad (peace be upon him and his family); as Allah the Exalted said: سَنُقْرِؤُکَ فَلَا تَنسَی* إِلَّا مَا شَاء اللَّه إِنَّه یعْلَمُ الْجَهرَ وَ مَا یخْفَی [We shall make you recite so you shall not forget, except what Allah wills; indeed He knows what is open and what is hidden], meaning that He causes you to forget it and its remembrance is erased from your heart.

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)- ما نَنْسَخْ مِنْ آیَةٍ (બકરહ/૧૦૬) [જે આયતને અમે મન્સૂખ કરીએ છીએ] એટલે કે તેનો હુકમ ઉઠાવી લઈએ છીએ, أَوْ نُنسِها એટલે કે તેના નિશાનને ભૂંસી નાખીએ છીએ અને તેને ઝેહનો પરથી, અને તમારા ઝેહન પરથી હે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), પાક કરી દઈએ છીએ; જેમ કે અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: سَنُقْرِؤُکَ فَلَا تَنسَی* إِلَّا مَا شَاء اللَّه إِنَّه یعْلَمُ الْجَهرَ وَ مَا یخْفَی [અમે તમને પઢાવીશું જેથી તમે ભૂલશો નહીં, સિવાય કે અલ્લાહ ચાહે; ખરેખર તે જાહેર અને છુપાયેલું જાણે છે] એટલે કે તમને ભૂલાવી દે છે અને તેની યાદ તમારા દિલ પરથી ભૂંસાઈ જાય છે.

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ سَعْدِ‌بْنِ‌طَرِیفٍ الْخَفَّافِ، قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام): مَا تَقُولُ فِیمَنْ أَخَذَ عَنْکُمْ عِلْماً فَنَسِیَهُ؟ قَالَ: «لَا حُجَّهًَْ عَلَیْهِ، إِنَّمَا الْحُجَّهًُْ عَلَی مَنْ سَمِعَ مِنَّا حَدِیثاً فَأَنْکَرَهُ، أَوْ بَلَغَهُ فَلَمْ یُؤْمِنْ بِهِ وَ کَفَرَ، فَأَمَّا النِّسْیَانُ فَهُوَ مَوْضُوعٌ عَنْکُمْ. إِنَّ أَوَّلَ سُورَهًٍْ نَزَلَتْ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی فَنَسِیَهَا، فَلَمْ یَلْزَمْهُ حُجَّهًٌْ فِی نِسْیَانِهِ، وَ لَکِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَمْضَی لَهُ ذَلِکَ، ثُمَّ قَالَ سَنُقْرِئُکَ فَلا تَنْسی.

امام باقر (علیه السلام)- سعدبن‌طریف خفّاف گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: «درباره‌ی کسی که از شما دانشی فرا می گیرد و آن را فراموش می کند، چه می فرمایید»؟ ایشان فرمود: «سرزنشی بر او نیست، بلکه سرزنش بر کسی است که از ما سخنی می شنود، امّا باور نمی کند و یا به گوشش می رسد، امّا به آن ایمان نمی آورد و کفر می ورزد؛ چراکه فراموشی بر شما مقدّر شده است. نخستین سوره ای که بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نازل شد: سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی بود که ایشان آن را فراموش کرد، امّا به این سبب هیچ سرزنشی بر ایشان روا نشد و خداوند تبارک‌وتعالی به این فراموشی پایان داد و فرمود: سَنُقْرِؤُکَ فَلَا تَنسَی».

Imam Baqir (peace be upon him): Sa'd ibn Tarif al-Khaffaf said: I said to Imam Baqir (peace be upon him): "What do you say about someone who learns a piece of knowledge from you and then forgets it?" He said: "There is no blame upon him. Rather, the blame is upon one who hears a saying from us but does not believe it, or it reaches him but he does not have faith in it and disbelieves; for forgetfulness has been decreed upon you. The first surah that was revealed to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) was سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی [Glorify the name of your Lord, the Most High], and he forgot it, yet no blame fell upon him because of this, and Allah the Blessed and Exalted put an end to this forgetfulness and said: سَنُقْرِؤُکَ فَلَا تَنسَی [We will make you recite so you shall not forget]."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): સઅદ બિન તરીફ ખફ્ફાફ કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "જે વ્યક્તિ તમારી પાસેથી કોઈ ઇલ્મ શીખે અને તેને ભૂલી જાય, તેના વિશે તમે શું ફરમાવો છો?" તેમણે ફરમાવ્યું: "તેના પર કોઈ ઠપકો નથી, બલ્કે ઠપકો તે વ્યક્તિ પર છે જે અમારી પાસેથી કોઈ વાત સાંભળે છે પરંતુ તેને માનતો નથી, અથવા તેના કાન સુધી પહોંચે છે પરંતુ તેના પર ઈમાન લાવતો નથી અને કુફ્ર કરે છે; કેમ કે ભુલકણાપણું તમારા માટે નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. પહેલી સૂરહ જે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર નાઝિલ થઈ તે સَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی [તમારા સર્વોચ્ચ પરવરદિગારના નામની તસ્બીહ કરો] હતી અને તેઓ તેને ભૂલી ગયા, પરંતુ આ કારણે તેમના પર કોઈ ઠપકો ન આવ્યો અને અલ્લાહ તબારક વ તઆલાએ આ ભુલકણાપણાનો અંત લાવ્યો અને ફરમાવ્યું: سَنُقْرِؤُکَ فَلَا تَنسَی [અમે તમને પઢાવીશું, પછી તમે ભૂલશો નહીં]."

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

کَانَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) إِذَا نَزَلَ عَلَیْهِ جَبْرَائِیلُ بِالْوَحْیِ یُقْرِئُهُ مَخَافَهًَْ أَنْ یَنْسَاهُ فَکَانَ لَا یَفْرُغُ جَبْرَائِیلُ مِنْ آخِرِ الْوَحْیِ حَتَّی یَتَکَلَّمَ هُوَ بِأَوَّلِهِ، فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ لَمْ یَنْسَ بَعْدَ ذَلِکَ شَیْئاً.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- هنگامی‌که جبرئیل وحی را نازل می‌کرد، پیامبر (صلی الله علیه و آله) از ترس اینکه فراموش کند آن را می‌خواند و قبل از اینکه جبرئیل از آخر آن فارغ شود پیامبر (صلی الله علیه و آله) اوّل آن را می‌خواند و هنگامی‌که این آیه نازل شد، بعد از آن چیزی را فراموش نکرد.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): When Jibra'il would bring down the revelation, the Prophet (peace be upon him and his family), out of fear of forgetting it, would recite it, and before Jibra'il finished the end of it, the Prophet (peace be upon him and his family) would recite its beginning; and when this verse was revealed, after that he did not forget anything.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જ્યારે જિબ્રઈલ વહી નાઝિલ કરતા, ત્યારે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ભૂલી જવાના ડરથી તેને પઢતા, અને જિબ્રઈલ તેના અંતથી ફારિગ થાય તે પહેલાં જ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તેની શરૂઆત પઢી લેતા, અને જ્યારે આ આયત નાઝિલ થઈ, ત્યાર પછી તેમણે કંઈ પણ ન ભૂલ્યું.