قَالَ مُحَمَّدُبْنُمُسْلِمٍ فَقُلْتُ لَهُ (علیه السلام) جُعِلْتُ فِدَاکَ سَأَلْتَهُ عَنْ أَمْرٍ أُحِبُّ أَنْ أَعْلَمَهُ فَقَالَ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی یَقُولُ فِی کِتَابِهِ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی کَبَدٍ یَعْنِی مُنْتَصِباً فِی بَطْنِ أُمِّهِ مَقَادِیمُهُ إِلَی مَقَادِیمِ أُمِّهِ وَ مَآخِیرُهُ إِلَی مَآخِیرِ أُمِّهِ غِذَاؤُهُ مِمَّا تَأْکُلُ أُمُّهُ وَ یَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُ أُمُّهُ وَ تُنَسِّمُهُ تَنْسِیماً وَ مِیثَاقُهُ الَّذِی أَخَذَ اللَّهُ عَلَیْهِ بَیْنَ عَیْنَیْهِ فَإِذَا دَنَا وِلَادَتُهُ أَتَاهُ مَلَکٌ یُسَمَّی الزَّاجِرَ فَیَزْجُرُهُ فَیَنْقَلِبُ فَتَصِیرُ مَقَادِیمُهُ إِلَی مَآخِرِ أُمِّهِ وَ مَآخِیرُهُ إِلَی مُقَدَّمِ أُمِّهِ لِیُسَهِّلَ اللَّهُ عَلَی الْمَرْأَهًِْ وَ الْوَلَدِ أَمْرَهُ وَ یُصِیبُ ذَلِکَ جَمِیعَ النَّاسِ إِلَّا إِذَا کَانَ عَامِیاً فَإِذَا زَجَرَهُ فَزَعَ وَ انْقَلَبَ وَ وَقَعَ إِلَی الْأَرْضِ بَاکِیاً مِنْ زَجْرَهًِْ الزَّاجِرِ وَ نَسِیَ الْمِیثَاقَ وَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ جَمِیعَ الْبَهَائِمِ فِی بُطُونِ أُمَّهَاتِهَا مَنْکُوسَهًًْ مُقَدَّمُهَا إِلَی مُؤَخَّرِ أُمِّهَا وَ مُؤَخَّرُهَا إِلَی مُقَدَّمِ أُمِّهَا وَ هِیَ تَتَرَبَّصُ فِی الْأَرْحَامِ مَنْکُوسَهًًْ قَدْ أُدْخِلَ رَأْسُهَا بَیْنَ یَدَیْهَا وَ رِجْلَیْهَا تَأْخُذُ الْغِذَاءَ مِنْ أُمِّهَا فَإِذَا دَنَا وِلَادَتُهَا انْسَلَّتْ انْسِلَالًا وَ امْتَرَقَتْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهَاتِهَا وَ هَاتَانِ الَّتِی بَیْنَ أَیْدِیهَا کُلُّهَا مَوْضِعُ أَعْیُنِهَا فِی بُطُونِ أُمَّهَاتِهَا وَ مَا فِی عَرَاقِیبِهَا مَوْضِعُ مَنَاخِیرِهَا لَا یَنْبُتُ عَلَیْهِ الشَّعْرُ وَ هُوَ لِلدَّوَابِّ کُلِّهَا مَا خَلَا الْبَعِیرَ فَإِنَّ عُنُقَهُ طَالَ فَنَفَذَ رَأْسُهُ بَیْنَ قَوَائِمِهِ فِی بَطْنِ أُمِّهِ.
امام صادق (علیه السلام)- محمّدبنمسلم گفت: من به امام صادق (علیه السلام) گفتم: «فدایت شوم! از او چیزی پرسیدی که میخواهم آن را بدانم». فرمود: «ای محمّد (صلی الله علیه و آله)! خدای تبارک و تعالی در کتابش میفرماید: لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی کَبَدٍ یعنی در شکم مادرش سر پا ایستاده و جلوی او به جلوی مادر چسبیده و پسش در طرف پائین تنهی مادر است، خوراکش از خوراک مادر است و نوشابهاش از نوشابهای که مادرش نوشد و او را مادرش بهطوری نفس میدهد و پیمانی که خدا از او گرفته میان دو چشم اوست و چون زایشش نزدیک شود یک فرشته آید به نام زاجر (راننده) و او را براند و برگردد و بالا تنهاش بهسوی پائین تنهی مادرش آید و پائین تنهاش بهسوی بالا تنهی مادر برآیند تا خدا کار را بر زن و زاینده آسان کند و همهی مردم را این رسد، مگر نوزادی کور و سرکش و نافرمان باشد که چونش نهیب زند برگردد و یکباره گریهکنان به زمین افتد از نهیب فرشتهی زاجر و پیمان را فراموش کند و راستش خدا همهی بهائم را در درون مادرشان وارونه آفریده بالا تنهی آنها به پائین مادر است و پائین تنهی آنها به بالای مادر و اینها در زهدان وارونه بمانند و سرشان میان دو دست و دو پای آنها است و خوراک از مادر گیرند و چون زایش آنها رسد یکباره کنده شوند و از شکم مادرشان بیرون جهند و این دو داغی که میان دستهای آنها است، همه جای دو چشم آنها در شکم مادرشان است و آنچه در پاشنهی آنها است جای سوراخهای بینی آنها است که مو در آنها نروئیده و در همهی جانوران هست جز در شتر که گردنش دراز است و سرش از میان دست و پایش در شکم مادر بیرون کشد.
Imam Sadiq (peace be upon him): Muhammad ibn Muslim said: I said to Imam Sadiq (peace be upon him): "May I be your ransom! You asked him about a matter which I would like to know." He said: "O Muhammad (peace be upon him and his family)! Allah, Blessed and Exalted, says in His Book: لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی کَبَدٍ [Certainly We have created man to be in distress] — meaning that in his mother's womb he stands upright, his front is against his mother's front and his back is against the lower part of his mother's trunk; his food is from what his mother eats and he drinks from what his mother drinks, and his mother breathes into him in a particular way, and the covenant which Allah took from him is between his two eyes. When his birth draws near, an angel called al-Zajir (the driver) comes to him and drives him on, and he turns over, so that his upper part comes toward the lower part of his mother and his lower part comes toward the upper part of his mother, so that Allah may make the matter easy for the woman and for the one being born. And this happens to all people, except a newborn who is blind, rebellious and disobedient — when the angel rebukes him, he turns over and falls to the ground all at once, crying from the rebuke of the angel al-Zajir, and he forgets the covenant. And indeed Allah created all beasts in the bellies of their mothers inverted: their upper part is toward the lower part of the mother and their lower part is toward the upper part of the mother, and they remain in the wombs inverted, their heads between their two forelegs and hind legs, and they take their food from the mother. When their birth draws near, they are drawn out all at once and burst out from the bellies of their mothers. And these two marks that are between their forelegs — that is the place of their two eyes while in the bellies of their mothers, and what is on their heels is the place of their nostrils, on which no hair grows. This is the case in all animals except the camel, whose neck is long and whose head is drawn out from between its forelegs and hind legs in its mother's belly."
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન મુસ્લિમે કહ્યું: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "હું તમારા પર કુરબાન થાઉં! તમે તેમને એક બાબત વિશે પૂછ્યું હતું જે હું જાણવા ઇચ્છું છું." તેમણે ફરમાવ્યું: "હે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! અલ્લાહ તબારક વ તઆલા પોતાની કિતાબમાં ફરમાવે છે: لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی کَبَدٍ [ખરેખર અમે ઇન્સાનને તકલીફમાં પેદા કર્યો છે] યાની તે પોતાની માંના પેટમાં ઊભો હોય છે, તેનો આગળનો ભાગ માંના આગળના ભાગ સાથે ચોંટેલો હોય છે અને તેનો પાછળનો ભાગ માંના શરીરના નીચેના ભાગ તરફ હોય છે. તેનો ખોરાક માંના ખોરાકમાંથી હોય છે અને તેનું પીણું તે પીણામાંથી હોય છે જે તેની મા પીવે છે, અને તેની મા તેને એક ખાસ રીતે શ્વાસ આપે છે, અને જે વચન અલ્લાહે તેની પાસેથી લીધું છે તે તેની બે આંખો વચ્ચે છે. જ્યારે તેનું જન્મ નજીક આવે છે ત્યારે એક ફરિશ્તો આવે છે જેનું નામ ઝાજિર (હાંકનાર) છે, જે તેને હાંકે છે અને તે પલટી ખાય છે, જેથી તેનો ઉપરનો ભાગ માંના નીચેના ભાગ તરફ આવે અને તેનો નીચેનો ભાગ માંના ઉપરના ભાગ તરફ આવે, જેથી અલ્લાહ સ્ત્રી અને જન્મ લેનાર માટે કામ આસાન કરે. અને આ બધા લોકોને થાય છે, સિવાય કે નવજાત આંધળો, બળવાખોર અને નાફરમાન હોય — જ્યારે ફરિશ્તો તેને ધમકાવે ત્યારે તે પલટી ખાય અને ઝાજિર ફરિશ્તાની ધમકીથી રડતો રડતો એકસાથે જમીન પર પડે અને વચનને ભૂલી જાય. અને ખરેખર અલ્લાહે તમામ ચોપગાં પ્રાણીઓને તેમની માંઓના પેટમાં ઊંધા પેદા કર્યા છે — તેમનો ઉપરનો ભાગ માંના નીચે તરફ અને તેમનો નીચેનો ભાગ માંના ઉપર તરફ, અને તેઓ ગર્ભાશયમાં ઊંધા રહે છે, તેમનું માથું તેમના બે આગળના અને પાછળના પગ વચ્ચે હોય છે, અને તેઓ માંથી ખોરાક લે છે. જ્યારે તેમનું જન્મ આવે ત્યારે એકસાથે ઉખડી જાય અને પોતાની માંના પેટમાંથી બહાર કૂદે. અને આ બે નિશાન જે તેમના આગળના પગ વચ્ચે છે તે તેમની બે આંખોની જગ્યા છે જે માંના પેટમાં હતી, અને જે તેમની એડી પર છે તે તેમના નાકનાં કાણાંની જગ્યા છે, જેના પર વાળ ઊગતા નથી. અને આ બધા જાનવરોમાં છે સિવાય ઊંટના — કારણ કે તેની ગરદન લાંબી છે અને તેનું માથું માંના પેટમાં તેના આગળના અને પાછળના પગ વચ્ચેથી બહાર નીકળે છે."