سورة الفيل

Verse 0 of 5

Introduction

#1 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

السجّاد (علیه السلام) Imam Sajjad (peace be upon him) ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّهُ اجْتَمَعَتْ قُرَیْشٌ إِلَی أَبِی‌طَالِبٍ وَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عِنْدَهُ فَقَالُوا فَقَالُوا قُلْ لَهُ أَرْسَلَهُ اللَّهُ إِلَیْنَا خَاصَّهًًْ أَمْ إِلَی النَّاسِ کَافَّهًًْ قَالَ بَلْ إِلَی النَّاسِ أُرْسِلْتُ کَافَّهًًْ إِلَی الْأَبْیَضِ وَ الْأَسْوَدِ وَ مَنْ عَلَی رُءُوسِ الْجِبَالِ وَ مَنْ فِی لُجَجِ الْبِحَارِ وَ لَأَدْعُوَنَّ السَّنَهًَْ فَارِسَ وَ الرُّومَ یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعاً فَتَجَبَّرَتْ قُرَیْشٌ وَ اسْتَکْبَرَتْ وَ قَالَتْ وَ اللَّهِ لَوْ سَمِعَتْ بِهَذَا فَارِسُ وَ الرُّومُ لَاخْتَطَفَتْنَا مِنْ أَرْضِنَا وَ لَقَلَعَتِ الْکَعْبَهًَْ حَجَراً حَجَراً فَنَزَلَ قَوْلُهُ أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ.

امام سجّاد (علیه السلام)- ابن‌بابویه از امام سجّاد (علیه السلام) روایت کرده است: فرمود: ... قریش گفتند: «ای ابوطالب! از او بپرس آیا خداوند او را ویژه‌ی ما فرستاده است یا برای همه مردم»؟ ابوطالب (رحمة الله علیه) گفت: ای برادر زاده! آیا برای همه مردم برانگیخته شده‌ای یا فقط برای قوم خود»؟ فرمود: «برای همه‌ی مردم از سپید و سیاه و سرخ و عرب و غیر عرب مبعوث شده‌ام و سوگند به کسی که جان من در دست اوست من همگان را، سپید و سیاه را و هرکس را که بر سر کوه‌ها و جزایر دریاهاست به این آیین فرا می‌خوانم و فارسیان و رومیان را هم همین امسال به این کار فرا می‌خوانم ای مردم! من فرستاده خدا به سوی همه شما هستم ( اعراف/۱۵۸ )». قریش سرگردان شدند و با نخوت و تکبّر به ابوطالب (رحمة الله علیه) گفتند: «آیا می‌شنوی برادرزاده‌ات چه می‌گوید؟ به خدا سوگند اگر ایرانیان و رومیان این سخن را بشنوند ما را از سرزمین خود بیرون می‌کنند و سنگهای کعبه را یکی یکی خواهند کند»، و خداوند این آیه را نازل فرمود: أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ.

Imam Sajjad (peace be upon him): Ibn Babuya narrated from Imam Sajjad (peace be upon him) that he said: ... Quraysh said: 'O Abu Talib! Ask him: has Allah sent him specifically to us or to all people?' Abu Talib (may Allah have mercy on him) said: 'O nephew! Have you been raised up for all people or only for your own tribe?' He said: 'I have been sent for all people — the white, the black, the red, the Arab and the non-Arab. By the One in whose hand is my soul, I call every one of them — the white and the black, and whoever is on the mountaintops and on the islands of the seas — to this religion, and I will call the Persians and the Romans to this very cause this same year. یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعاً [O people! Indeed I am the Messenger of Allah to you all] (al-A'raf/158).' Quraysh were confounded, and with arrogance and pride they said to Abu Talib (may Allah have mercy on him): 'Do you hear what your nephew is saying? By Allah, if the Persians and the Romans hear this speech they will drive us out of our land and pull out the stones of the Ka'bah one by one.' And Allah revealed this verse: أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ [Have you not seen how your Lord dealt].

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્ને બાબૂયાએ ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ) થી રિવાયત કરી છે કે આપે ફરમાવ્યું: ... કુરૈશે કહ્યું: 'હે અબૂ તાલિબ! તેમને પૂછો કે શું અલ્લાહે તેમને ફક્ત અમારા માટે મોકલ્યા છે કે બધા લોકો માટે?' અબૂ તાલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) એ કહ્યું: 'હે ભત્રીજા! શું તમે બધા લોકો માટે મોકલાયા છો કે ફક્ત તમારી કૌમ માટે?' આપે ફરમાવ્યું: 'હું બધા લોકો માટે — સફેદ, કાળા, લાલ, અરબ અને અજમી — માટે મબઊસ થયો છું, અને તે ઝાતની કસમ કે જેના હાથમાં મારો જીવ છે, હું બધાને — સફેદ અને કાળા, અને દરેક તે વ્યક્તિને જે પર્વતોની ટોચ પર અને દરિયાઓના ટાપુઓ પર છે — આ દીન તરફ બોલાવું છું, અને ફારસીઓ અને રૂમીઓને પણ આ જ વર્ષે આ કાર્ય તરફ બોલાવીશ. یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعاً [હે લોકો! ખરેખર હું તમારા સૌ તરફ અલ્લાહનો રસૂલ છું] (અલ-આરાફ/૧૫૮).' કુરૈશ પરેશાન થયા અને ઘમંડ તથા તકબ્બુર સાથે અબૂ તાલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) ને કહ્યું: 'શું તમે સાંભળો છો કે તમારો ભત્રીજો શું કહી રહ્યો છે? અલ્લાહની કસમ, જો ઈરાનીઓ અને રૂમીઓ આ વાત સાંભળશે તો અમને અમારી ધરતીથી બહાર કાઢી નાખશે અને કાબાના પથ્થરોને એક એક કરીને ઉખાડી નાખશે.' અને અલ્લાહે આ આયત નાઝિલ કરી: أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ [શું તમે જોયું નથી કે તમારા રબે કેવો વ્યવહાર કર્યો].

#2 کلّیات داستان Summary of the story કિસ્સાની કુલ વાત

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

نَزَلَتْ فِی الْحَبَشَهًِْ حِینَ جَاءُوا بِالْفِیلِ لِیَهْدِمُوا بِهِ الْکَعْبَهًَْ فَلَمَّا أَدْنَوْهُ {دَنَوْا} مِنْ بَابِ الْمَسْجِدِ قَالَ لَهُ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ تَدْرِی أَیْنَ یَأُمُّ بِکَ قَالَ بِرَأْسِهِ لَا قَالَ أَتَوْا بِکَ لِتَهْدِمَ کَعْبَهًَْ اللَّهِ أَ تَفْعَلُ ذَلِکَ فَقَالَ بِرَأْسِهِ لَا فَجَهَدَتِ بِهِ الْحَبَشَهًُْ لِیَدْخُلَ الْمَسْجِدَ فَأَبَی فَحَمَلُوا عَلَیْهِ بِالسُّیُوفِ وَ قَطَعُوه.

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- این سوره درباره‌ی اهل حبشه نازل شد. آن ها با فیل روانه شدند تا با او کعبه را ویران کنند. چون او را به نزدیکی درِ مسجد آوردند، عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) به او گفت: «آیا می‌دانی تو را به کجا می‌برند»؟ فیل با سرش گفت: «نه»! عبدالمطّلب گفت: «تو را آورده اند تا کعبه‌ی خدا را ویران کنی، آیا تو چنین کاری می کنی»؟ فیل با سرش گفت: «نه»! اهل حبشه کوشیدند تا او را وارد مسجد کنند، امّا سر باز زد. آنان شمشیر بر او کشیدند و قطعه قطعه اش کردند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): This surah was revealed concerning the people of Abyssinia. They set out with the elephant to demolish the Ka'bah with it. When they brought it close to the door of the Masjid, Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said to it: 'Do you know where they are taking you?' The elephant signalled with its head: 'No!' Abd al-Muttalib said: 'They have brought you to demolish the Ka'bah of Allah — will you do such a thing?' The elephant signalled with its head: 'No!' The people of Abyssinia tried hard to make it enter the Masjid, but it refused. So they drew their swords on it and cut it to pieces.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): આ સૂરહ હબશાના લોકો વિશે નાઝિલ થઈ. તેઓ હાથી સાથે નીકળ્યા જેથી તેના દ્વારા કાબાને તોડી શકે. જ્યારે તેને મસ્જિદના દરવાજા નજીક લાવ્યા, ત્યારે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) એ તેને કહ્યું: 'શું તું જાણે છે કે તને ક્યાં લઈ જવામાં આવે છે?' હાથીએ પોતાના માથાથી ઈશારો કરી કહ્યું: 'ના!' અબ્દુલ મુત્તલિબે કહ્યું: 'તને લાવવામાં આવ્યો છે જેથી અલ્લાહના કાબાને તોડે, શું તું આવું કામ કરીશ?' હાથીએ પોતાના માથાથી ઈશારો કરી કહ્યું: 'ના!' હબશાના લોકોએ કોશિશ કરી કે તેને મસ્જિદમાં દાખલ કરે, પરંતુ તેણે ઈન્કાર કર્યો. તેમણે તેના પર તલવારો ખેંચી અને તેને ટુકડે ટુકડા કરી નાખ્યો.

#3 کلّیات داستان Summary of the story કિસ્સાની કુલ વાત

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ هَارُونَ‌بْنِ‌خَارِجَهًَْ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ قَال لَمَّا ظَهَرَتِ الْحَبَشَهًُْ بِالْیَمَن ... فَلَمَّا أَصْبَحَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ (علیه السلام) جَمَعَ بَنِیهِ وَ أَرْسَلَ الْحَارِثَ ابْنَهُ الْأَکْبَرَ إِلَی أَعْلَی أَبِی‌قُبَیْسٍ فَقَالَ انْظُرْ یَا بُنَیَّ مَا ذَا یَأْتِیکَ مِنْ قِبَلِ الْبَحْرِ فَرَجَعَ فَلَمْ یَرَ شَیْئاً فَأَرْسَلَ وَاحِداً بَعْدَ آخَرَ مِنْ وُلْدِهِ فَلَمْ یَأْتِهِ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَنِ الْبَحْرِ بِخَبَرٍ فَدَعَا عَبْدَ اللَّهِ وَ إِنَّهُ لَغُلَامٌ حِینَ أَیْفَعَ وَ عَلَیْهِ ذُؤَابَهًٌْ تَضْرِبُ إِلَی عَجُزِهِ فَقَالَ اذْهَبْ فِدَاکَ أَبِی وَ أُمِّی فَاعْلُ أَبَا قُبَیْسٍ فَانْظُرْ مَا ذَا تَرَی یَجِیءُ مِنَ الْبَحْرِ فَنَزَلَ مُسْرِعاً فَقَالَ یَا سَیِّدَ النَّادِی رَأَیْتُ سَحَاباً مِنْ قِبَلِ الْبَحْرِ مُقْبِلًا یَسْتَفِلُ تَارَهًًْ وَ یَرْتَفِعُ أُخْرَی إِنْ قُلْتُ غَیْماً قُلْتُهُ وَ إِنْ قُلْتُ جَهَاماً خِلْتُهُ یَرْتَفِعُ تَارَهًًْ وَ یَنْحَدِرُ أُخْرَی فَنَادَی عَبْدُ الْمُطَّلِبِ یَا مَعْشَرَ قُرَیْشٍ ادْخُلُوا مَنَازِلَکُمْ فَقَدْ أَتَاکُمُ اللَّهُ بِالنَّصْرِ مِنْ عِنْدِهِ فَأَقْبَلَتِ الطَّیْرُ الْأَبَابِیلُ فِی مِنْقَارِ کُلِّ طَائِرٍ حَجَرٌ وَ فِی رِجْلَیْهِ حَجَرَانِ فَکَانَ الطَّائِرُ الْوَاحِدُ یَقْتُلُ ثَلَاثَهًًْ مِنْ أَصْحَابِ أَبْرَهَهًَْ کَانَ یُلْقِی الْحَجَرَ فِی قِمَّهًِْ رَأْسِ الرَّجُلِ فَیَخْرُجُ مِنْ دُبُرِهِ وَ قَدْ قَصَّ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی نَبَأَهُمْ فِی کِتَابِهِ فَقَالَ سُبْحَانَهُ أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفِیلِ السُّورَهًَْ السِّجِّیلُ الصُّلْبُ مِنَ الْحِجَارَهًِْ وَ الْعَصْفُ وَرَقُ الزَّرْعِ وَ مَأْکُولٌ یَعْنِی کَأَنَّهُ قَدْ أُخِذَ مَا فِیهِ مِنَ الْحَبِّ فَأُکِلَ وَ بَقِیَ لَا حَبَّ فِیهِ.

امام صادق (علیه السلام)- هارون‌بن‌خارجه از امام صادق (علیه السلام) از پدرانش نقل کرده است: چون مردم حبشه بر یمن تسلّط یافتند ... بامدادان عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) همه‌ی پسران خود را گرد خویش فراهم آورد و به بزرگتر آنان به نام حارث فرمود: «به بالاترین جای کوه ابو قبیس برو، و بنگر از سوی دریا، چه چیزی به‌سوی تو می‌آید»؟ و او رفت و برگشت و چیزی ندید و پسران خود را یکی پس از دیگری فرستاد و هیچ کدام خبری از دریا برایش نیاوردند وانگه عبداللَّه (رحمة الله علیه) فرزند خردسالش را پیش خواند جوانی نورس که در سال‌های بلوغ بود و گیسویی بلند داشت که تا زیر کمرش می‌رسید و به او فرمود: «پدر و مادرم به قربانت! بالای ابو قبیس برو، و بنگر که از دریا چه می‌آید»؟ و رفت و شتابانه برگشت و گفت: «ای سرور انجمن! ابری دیدم که از سوی دریا پیش می‌آید گاهی به زیر می‌آید و گاهی بالا می‌گیرد، خواهی بگو ابر سیاهی است و اگر هم او را طوفانی خیال کنی شاید یک‌بار بالا می‌رود و یک‌بار فرود می‌گیرد»، عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) فریاد زد: «ای گروه قریش! به خانه‌هاتان بروید و آرام باشید. خدا شما را از نزد خود یاری کرد» و پرنده‌های ابابیل پیش آمدند و هر کدام سنگریزه‌ای در نوک داشتند و دو دیگر در دو پا و یک پرنده سه مرد را می‌کشت که از یاران ابرهه بودند سنگریزه به فرق سر مرد می‌افکند و از دبرش بیرون می‌آمد و خدا داستان آنان را حکایت کرده و فرموده: أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفِیلِ* أَ لَمْ یَجْعَلْ کَیْدَهُمْ فی تَضْلیلٍ* وَأَرْسَلَ عَلَیْهِمْ طَیْرًا أَبَابِیلَ* تَرْمِیهِم بِحِجَارَةٍ مِّن سِجِّیلٍ* فجَعَلَهُمْ کَعَصْفٍ مَّأْکُول. سجّیل: سنگ سخت است و عصف؛ کاه که دانه‌ی زراعتش را گرفتند و بی‌دانه مانده و خورده شده و خرد شده.

Imam Sadiq (peace be upon him): Harun ibn Kharija narrated from Imam Sadiq (peace be upon him), from his fathers: When the people of Abyssinia gained control over Yemen ... in the morning Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) gathered all his sons around him and said to the eldest of them, Harith: "Go to the highest point of Mount Abu Qubays and see what is coming toward you from the direction of the sea." He went and came back and saw nothing. Then he sent his sons one after another, and none of them brought him any news from the sea. Then he called for Abd Allah (may Allah have mercy on him), his young son — a youth in the years of maturity who had long hair reaching below his waist — and said to him: "May my father and mother be your ransom! Go up Abu Qubays and see what is coming from the sea." He went, and came back in haste and said: "O master of the assembly! I saw a cloud coming from the direction of the sea, sometimes descending and sometimes rising. If you wish, call it a dark cloud, and if you imagine it a storm, perhaps — one moment it rises and the next it falls." Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) cried out: "O company of Quraysh! Go to your houses and be calm. Allah has aided you from Himself." Then the ababil birds came forward, each having a pebble in its beak and two more in its two feet, and a single bird would kill three men from the companions of Abraha. It would drop the pebble on the crown of the man's head and it would come out from his rear. And Allah has recounted their story and said: أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفِیلِ* أَ لَمْ یَجْعَلْ کَیْدَهُمْ فی تَضْلیلٍ* وَأَرْسَلَ عَلَیْهِمْ طَیْرًا أَبَابِیلَ* تَرْمِیهِم بِحِجَارَةٍ مِّن سِجِّیلٍ* فجَعَلَهُمْ کَعَصْفٍ مَّأْکُول [Have you not seen how your Lord dealt with the companions of the elephant? Did He not make their plot go astray? And He sent against them birds in flocks, striking them with stones of baked clay, and He made them like eaten straw.] Sijjil is hard stone, and 'asf is straw whose grain has been taken so that it remains grainless, eaten and crumbled.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): હારૂન બિન ખારેજાએ ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી, તેમના પિતાઓ થકી નકલ કર્યું છે: જ્યારે હબશાના લોકોએ યમન પર કબજો મેળવ્યો ... સવારે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ પોતાના તમામ પુત્રોને પોતાની આસપાસ એકઠા કર્યા અને તેમાંના સૌથી મોટા હારિસને કહ્યું: "અબૂ કુબૈસ પર્વતના સૌથી ઊંચા સ્થાન પર જાઓ અને જુઓ કે દરિયાની બાજુથી તમારી તરફ શું આવી રહ્યું છે?" તે ગયો અને પાછો આવ્યો અને કંઈ જોયું નહીં. પછી તેમણે પોતાના પુત્રોને એક પછી એક મોકલ્યા અને કોઈએ પણ દરિયા તરફથી કોઈ સમાચાર ન લાવ્યા. ત્યારે તેમણે પોતાના નાના પુત્ર અબ્દુલ્લાહ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને બોલાવ્યા — એક નવજુવાન જે બલૂગતના વર્ષોમાં હતો અને તેના લાંબા વાળ કમરની નીચે સુધી પહોંચતા હતા — અને તેને કહ્યું: "મારા માતા-પિતા તારા પર કુરબાન! અબૂ કુબૈસ પર જા અને જો કે દરિયાથી શું આવે છે?" તે ગયો અને ઉતાવળે પાછો આવ્યો અને કહ્યું: "ઓ સભાના સરદાર! મેં દરિયાની બાજુથી એક વાદળ આવતું જોયું, ક્યારેક નીચે આવે છે અને ક્યારેક ઉપર જાય છે. જો ઇચ્છો તો તેને કાળું વાદળ કહો, અને જો તેને તોફાન સમજો તો કદાચ — એક વાર ઉપર જાય છે અને એક વાર નીચે ઊતરે છે." અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ પોકાર કર્યો: "ઓ કુરૈશના સમૂહ! તમારા ઘરોમાં જાઓ અને શાંત રહો. અલ્લાહે તમને પોતાની તરફથી મદદ કરી છે." અને અબાબીલ પક્ષીઓ આગળ આવ્યાં અને દરેકના ચાંચમાં એક કાંકરી હતી અને બે પગમાં બે વધુ, અને એક પક્ષી અબરહાના સાથીઓમાંથી ત્રણ માણસોને મારી નાખતું હતું. તે માણસના માથાની ટોચ પર કાંકરી ફેંકતું અને તે તેના પાછલા ભાગમાંથી બહાર નીકળી જતી. અને અલ્લાહે તેમની વાર્તા બયાન કરી છે અને ફરમાવ્યું છે: أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفِیلِ* أَ لَمْ یَجْعَلْ کَیْدَهُمْ فی تَضْلیلٍ* وَأَرْسَلَ عَلَیْهِمْ طَیْرًا أَبَابِیلَ* تَرْمِیهِم بِحِجَارَةٍ مِّن سِجِّیلٍ* فجَعَلَهُمْ کَعَصْفٍ مَّأْکُول [શું તમે જોયું નથી કે તમારા રબે હાથીવાળાઓ સાથે શું કર્યું? શું તેમની ચાલને નિષ્ફળ ન બનાવી? અને તેમના પર ટોળામાં પક્ષીઓ મોકલ્યાં, જે તેમના પર પકવેલી માટીના પથ્થરો ફેંકતાં હતાં, પછી તેમને ખાધેલા ભૂસા જેવા બનાવી દીધા.] સિજ્જીલ એટલે સખત પથ્થર, અને અસ્ફ એટલે એ ભૂસું જેનો દાણો કાઢી લેવામાં આવ્યો હોય અને દાણા વગરનું, ખાધેલું અને ચૂરેચૂરો થયેલું બાકી રહી ગયું હોય.

#4 کلّیات داستان Summary of the story કિસ્સાની કુલ વાત

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ ابان‌ابْنِ‌تَغْلِبَ قَالَ قَالَ أَبُوعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) لَمَّا أَنْ وَجَّهَ صَاحِبُ الْحَبَشَهًِْ بِالْخَیْلِ وَ مَعَهُمُ الْفِیلُ لِیَهْدِمَ الْبَیْتَ مَرُّوا بِإِبِلٍ لِعَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَسَاقُوهَا فَبَلَغَ ذَلِکَ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ فَأَتَی صَاحِبَ الْحَبَشَهًِْ فَدَخَلَ الْآذِنُ فَقَالَ هَذَا عَبْدُ‌الْمُطَّلِبِ‌بْنُ‌هَاشِمٍ قَالَ وَ مَا یَشَاءُ قَالَ التَّرْجُمَانُ جَاءَ فِی إِبِلٍ لَهُ سَاقُوهَا یَسْأَلُکَ رَدَّهَا فَقَالَ مَلِکُ الْحَبَشَهًِْ لِأَصْحَابِهِ هَذَا رَئِیسُ قَوْمٍ وَ زَعِیمُهُمْ جِئْتُ إِلَی بَیْتِهِ الَّذِی یَعْبُدُهُ لِأَهْدِمَهُ وَ هُوَ یَسْأَلُنِی إِطْلَاقَ إِبِلِهِ أَمَا لَوْ سَأَلَنِیَ الْإِمْسَاکَ عَنْ هَدْمِهِ لَفَعَلْتُ رُدُّوا عَلَیْهِ إِبِلَهُ فَقَالَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ لِتَرْجُمَانِهِ مَا قَالَ الْمَلِکُ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ أَنَا رَبُّ الْإِبِلِ وَ لِهَذَا الْبَیْتِ رَبٌّ یَمْنَعُهُ فَرُدَّتْ عَلَیْهِ إِبِلُهُ وَ انْصَرَفَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ نَحْوَ مَنْزِلِهِ فَمَرَّ بِالْفِیلِ فِی مُنْصَرَفِهِ فَقَالَ لِلْفِیلِ یَا مَحْمُودُ فَحَرَّکَ الْفِیلُ رَأْسَهُ فَقَالَ لَهُ أَ تَدْرِی لِمَ جَاءُوا بِکَ فَقَالَ الْفِیلُ بِرَأْسِهِ لَا فَقَالَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ جَاءُوا بِکَ لِتَهْدِمَ بَیْتَ رَبِّکَ أَ فَتَرَاکَ فَاعِلَ ذَلِکَ فَقَالَ بِرَأْسِهِ لَا فَانْصَرَفَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ إِلَی مَنْزِلِهِ فَلَمَّا أَصْبَحُوا غَدَوْا بِهِ لِدُخُولِ الْحَرَمِ فَأَبَی وَ امْتَنَعَ عَلَیْهِمْ فَقَالَ عَبْدُ‌الْمُطَّلِبِ لِبَعْضِ مَوَالِیهِ عِنْدَ ذَلِکَ اعْلُ الْجَبَلَ فَانْظُرْ تَرَی شَیْئاً فَقَالَ أَرَی سَوَاداً مِنْ قِبَلِ الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ یُصِیبُهُ بَصَرُکَ أَجْمَعَ فَقَالَ لَهُ لَا وَ لَأَوْشَکَ أَنْ یُصِیبَ فَلَمَّا أَنْ قَرُبَ قَالَ هُوَ طَیْرٌ کَثِیرٌ وَ لَا أَعْرِفُهُ یَحْمِلُ کُلُّ طَیْرٍ فِی مِنْقَارِهِ حَصَاهًًْ مِثْلَ حَصَاهًِْ الْخَذْفِ أَوْ دُونَ حَصَاهًِْ الْخَذْفِ فَقَالَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ وَ رَبِّ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ مَا یُرِیدُ إِلَّا الْقَوْمَ حَتَّی لَمَّا صَارُوا فَوْقَ رُءُوسِهِمْ أَجْمَعَ أَلْقَتِ الْحَصَاهًَْ فَوَقَعَتْ کُلُّ حَصَاهًٍْ عَلَی هَامَهًِْ رَجُلٍ فَخَرَجَتْ مِنْ دُبُرِهِ فَقَتَلَتْهُ فَمَا انْفَلَتَ مِنْهُمْ إِلَّا رَجُلٌ وَاحِدٌ یُخْبِرُ النَّاسَ فَلَمَّا أَنْ أَخْبَرَهُمْ أَلْقَتْ عَلَیْهِ حَصَاهًًْ فَقَتَلَتْه.

امام صادق (علیه السلام)- ابان‌بن‌تغلب گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: چون امیر حبشه لشکر خود را همراه پیلان به‌سوی مکّه فرستاد تا خانه‌ی کعبه را خراب کند، به‌شتران عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) برخوردند و آن‌ها را پیش راندند، این خبر به عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) رسید. او نزد امیر حبشه آمد. دربان امیر در آمد و گفت: «این عبدالمطلّب‌بن‌هاشم (رحمة الله علیه) است»، گفت: «چه می‌خواهد»؟ مترجم گفت: «آمده است و تقاضا دارد که شترانی را که لشکر تو برده‌اند به او برگردانی»، پادشاه حبشه به اصحابش گفت: «این مرد رئیس و پیشوای قومی است که من برای خراب کردن خانه‌ای که عبادتش می‌کنند آمده‌ام، و او رها کردن شترانش را از من می‌خواهد، اگر او دست بازداشتن از خراب‌کردن کعبه را از من می‌خواست، می‌پذیرفتم، شترانش را به او برگردانید»، عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) به مترجمش گفت: «سلطان به تو چه گفت»؟ مترجم به او گزارش داد، عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) گفت: «من صاحب شتر هستم و خانه صاحبی دارد که آن را نگه می‌دارد»، شتران را به او پس دادند و عبدالمطلّب به‌جانب منزلش برگشت. هنگام مراجعت به فیل برخورد، به او گفت: «ای محمود»! فیل سرش را حرکت داد، به او گفت: «می‌دانی تو را برای چه آورده‌اند»؟ فیل با سر اشاره کرد: «نه»! عبدالمطلّب گفت: «تو را آورده‌اند تا خانه‌ی پروردگارت را خراب کنی، چنین کاری را انجام می‌دهی»؟ با سر اشاره کرد: «نه»! عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) به منزلش مراجعت کرد. چون صبح شد، لشکریان فیل را بردند تا وارد خانه شود، فیل سر باز زد و امتناع ورزید، آن هنگام عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) به یکی از غلامانش گفت: «بالای کوه رو و بنگر تا چه بینی»، گفت: «یک سیاهی از طرف دریا می‌بینم». گفت: «چشمت به همه‌ی آن‌ها می‌رسد»؟ گفت: «نه! ولی نزدیکست برسد»، چون نزدیک شد، گفت: «پرنده‌ی بسیاریست که آن‌ها را نمی‌شناسم، و هریک از آن‌ها سنگی به اندازه‌ی سنگی که با پشت ناخن می‌پرانند یا کوچکتر در منقار دارد» عبدالمطلّب (رحمة الله علیه) گفت: «به پروردگار عبدالمطلّب (رحمة الله علیه)! جز این قوم را نخواهند»، تا آنگاه که بالای سر همه‌ی لشکر قرار گرفتند، سنگریزه را انداختند، هر سنگریزه بر سر مردی فرود آمد و از مقعدش خارج شد و او را بکشت، از آن لشکر جز یک مرد جان به در نبرد که رفت و گزارش را به مردم گفت، چون گزارش را گفت پرنده سنگریزه را افکند و او را هم بکشت.

Imam Sadiq (peace be upon him): Aban ibn Taghlib said: Imam Sadiq (peace be upon him) said: When the ruler of Abyssinia sent his army along with elephants toward Mecca to demolish the Ka'bah, they came upon the camels of Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) and drove them away. This news reached Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him), and he came to the ruler of Abyssinia. The ruler's doorkeeper came in and said, "This is Abd al-Muttalib ibn Hashim (may Allah have mercy on him)." He asked, "What does he want?" The interpreter said, "He has come and is requesting that you return to him the camels which your army has taken." The king of Abyssinia said to his companions, "This man is the chief and leader of a people; I have come to demolish the House which they worship, and he is asking me to release his camels. If he had asked me to refrain from demolishing the Ka'bah, I would have accepted. Return his camels to him." Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said to his interpreter, "What did the sultan say to you?" The interpreter reported it to him. Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said, "I am the owner of the camels, and the House has an Owner who will protect it." They returned the camels to him, and Abd al-Muttalib set off toward his home. On his way back he came upon the elephant and said to him, "O Mahmud!" The elephant moved his head. He said to him, "Do you know why they have brought you?" The elephant gestured with his head, "No!" Abd al-Muttalib said, "They have brought you to demolish the House of your Lord — will you do such a thing?" He gestured with his head, "No!" Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) returned to his home. When morning came, the troops led the elephant to enter the House, but the elephant refused and would not go. At that point Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said to one of his servants, "Go up the mountain and look and see what you see." He said, "I see a blackness from the direction of the sea." He said, "Does your eye reach all of it?" He said, "No, but it is about to." When it drew near, he said, "It is many birds; I do not recognize them, and each of them carries in its beak a pebble the size of a pebble that one flicks with the back of the fingernail, or smaller." Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said, "By the Lord of Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him), they want none but this people!" until when they were positioned above the heads of all the troops, they dropped the pebbles; each pebble came down upon the head of a man and came out of his rear and killed him. Not one of that army escaped except a single man, who went and told the report to the people; and when he had told the report, the bird cast the pebble upon him and killed him too.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબાન બિન તગ્લિબે કહ્યું: ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: જ્યારે હબશાના અમીરે પોતાના લશ્કરને હાથીઓ સાથે મક્કા તરફ મોકલ્યું જેથી કાબા ઘરને તોડી પાડે, ત્યારે તેઓ અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ના ઊંટો પાસે પહોંચ્યા અને તેમને હાંકી ગયા. આ ખબર અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) સુધી પહોંચી. તેઓ હબશાના અમીર પાસે આવ્યા. અમીરના દરવાનએ અંદર જઈને કહ્યું: "આ અબ્દુલ મુત્તલિબ બિન હાશિમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) છે." તેણે કહ્યું: "તે શું ઈચ્છે છે?" તર્જુમાને કહ્યું: "તે આવ્યા છે અને માંગ કરે છે કે તમારા લશ્કરે લઈ ગયેલા ઊંટો તેમને પાછા આપો." હબશાના બાદશાહે પોતાના સાથીઓને કહ્યું: "આ માણસ એક કૌમનો રઈસ અને પેશ્વા છે; હું જે ઘરની તેઓ ઇબાદત કરે છે તેને તોડી પાડવા આવ્યો છું, અને તે મારી પાસેથી પોતાના ઊંટોને છોડાવવા માંગે છે. જો તેણે મારી પાસેથી કાબાને તોડવાથી હાથ ખેંચી લેવાની માંગ કરી હોત, તો હું સ્વીકારી લેત. તેમના ઊંટો તેમને પાછા આપી દો." અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ પોતાના તર્જુમાનને કહ્યું: "સુલતાને તને શું કહ્યું?" તર્જુમાને તેમને જણાવ્યું. અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ કહ્યું: "હું ઊંટોનો માલિક છું, અને આ ઘરનો એક માલિક છે જે તેની હિફાઝત કરશે." ઊંટો તેમને પરત કરવામાં આવ્યા અને અબ્દુલ મુત્તલિબ પોતાના ઘર તરફ પાછા ફર્યા. પાછા ફરતી વખતે તેઓ હાથી પાસેથી પસાર થયા, અને તેને કહ્યું: "ઓ મહમૂદ!" હાથીએ પોતાનું માથું હલાવ્યું. તેમણે તેને કહ્યું: "શું તું જાણે છે કે તને શા માટે લાવવામાં આવ્યો છે?" હાથીએ માથાથી ઇશારો કર્યો: "ના!" અબ્દુલ મુત્તલિબે કહ્યું: "તને એટલા માટે લાવવામાં આવ્યો છે કે તું તારા પરવરદિગારના ઘરને તોડી પાડે — શું તું આવું કરીશ?" તેણે માથાથી ઇશારો કર્યો: "ના!" અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) પોતાના ઘરે પાછા ગયા. જ્યારે સવાર થઈ, લશ્કરીઓ હાથીને લઈ ગયા જેથી તે ઘરમાં દાખલ થાય, પણ હાથીએ ઇન્કાર કર્યો અને ના પાડી. તે વખતે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ પોતાના એક ગુલામને કહ્યું: "પહાડ ઉપર જા અને જો કે તું શું જુએ છે." તેણે કહ્યું: "હું દરિયાની બાજુથી એક કાળાશ જોઉં છું." તેમણે કહ્યું: "શું તારી નજર તે બધા સુધી પહોંચે છે?" તેણે કહ્યું: "ના! પણ પહોંચવાની નજીક છે." જ્યારે તે નજીક આવ્યું, તેણે કહ્યું: "તે ઘણાં પંખીઓ છે જેમને હું ઓળખતો નથી, અને તેમાંના દરેકના ચાંચમાં એક કાંકરી છે — તે કાંકરી જેટલી કે જેને નખની પાછળથી ફેંકવામાં આવે છે, અથવા તેનાથી નાની." અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ કહ્યું: "અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ના પરવરદિગારની કસમ! તેઓ ફક્ત આ કૌમને જ ઈચ્છે છે." જ્યાં સુધી તેઓ સમગ્ર લશ્કરના માથા ઉપર આવી ગયા, ત્યારે તેમણે કાંકરીઓ ફેંકી; દરેક કાંકરી એક માણસના માથા ઉપર પડી અને તેના મળદ્વારમાંથી બહાર નીકળી અને તેને મારી નાખ્યો. તે લશ્કરમાંથી ફક્ત એક જ માણસ બચી શક્યો જે ગયો અને લોકોને અહેવાલ આપ્યો; અને જ્યારે તેણે અહેવાલ આપી દીધો, પંખીએ તેના ઉપર પણ કાંકરી ફેંકી અને તેને પણ મારી નાખ્યો.

#5 کلّیات داستان Summary of the story કિસ્સાની કુલ વાત

السجّاد (علیه السلام) Imam Sajjad (peace be upon him) ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ عَبْدِ‌اللَّهِ‌بْنِ‌سِنَانٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ جَعْفَرِ‌بْن‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَمَّا قَصَدَ أَبْرَهَهًُْ‌بْنُ‌الصَّبَّاحِ مَلِکُ الْحَبَشَهًِْ لِهَدْمِ الْبَیْتِ تَسَرَّعَتِ الْحَبَشَهًُْ فَأَغَارُوا عَلَیْهَا فَأَخُذُوا سَرْحاً لِعَبْدِ‌الْمُطَّلِبِ‌بْنِ‌هَاشِمٍ فَجَاءَ عَبْدُ‌الْمُطَّلِبِ فَاسْتَأْذَنَ عَلَیْهِ فَأَذِنَ لَهُ وَ هُوَ فِی قُبَّهًِْ دِیبَاجٍ عَلَی سَرِیرٍ لَهُ فَسَلَّمَ عَلَیْهِ فَرَدَّ أَبْرَهَهًُْ السَّلَامَ وَ جَعَلَ یَنْظُرُ فِی وَجْهِهِ فَرَاقَهُ حُسْنُهُ وَ جَمَالُهُ وَ هَیْبَتُهُ فَقَالَ لَهُ هَلْ کَانَ فِی آبَائِکَ مِثْلُ هَذَا النُّورِ الَّذِی أَرَاهُ لَکَ وَ الْجَمَالِ قَالَ نَعَمْ أَیُّهَا الْمَلِکُ کُلُّ آبَائِی کَانَ لَهُمْ هَذَا الْجَمَالُ وَ النُّورُ وَ الْبَهَاءُ فَقَالَ لَهُ أَبْرَهَهًُْ لَقَدْ فُقْتُمْ فَخْراً وَ شَرَفاً وَ یَحِقُّ لَکَ أَنْ تَکُونَ سَیِّدَ قَوْمِکَ ثُمَّ أَجْلَسَهُ مَعَهُ عَلَی سَرِیرِهِ وَ قَالَ لِسَائِسِ فِیلِهِ الْأَعْظَمِ وَ کَانَ فِیلًا أَبْیَضَ عَظِیمَ الْخَلْقِ لَهُ نَابَانِ مُرَصَّعَانِ بِأَنْوَاعِ الدُّرِّ وَ الْجَوَاهِرِ وَ کَانَ الْمَلِکُ یُبَاهِی بِهِ مُلُوکَ الْأَرْضِ ایتِنِی بِهِ فَجَاءَ بِهِ سَائِسُهُ وَ قَدْ زُیِّنَ بِکُلِّ زِینَهًٍْ حَسَنَهًٍْ فَحِینَ قَابَلَ وَجْهَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ سَجَدَ لَهُ وَ لَمْ یَکُنْ یَسْجُدُ لِمَلِکِهِ وَ أَطْلَقَ اللَّهُ لِسَانَهُ بِالْعَرَبِیَّهًِْ فَسَلَّمَ عَلَی عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمَّا رَأَی الْمَلِکُ ذَلِکَ ارْتَاعَ لَهُ وَ ظَنَّهُ سِحْراً فَقَالَ رُدُّوا الْفِیلَ إِلَی مَکَانِهِ ثُمَّ قَالَ لِعَبْدِ الْمُطَّلِبِ فِیمَ جِئْتَ فَقَدْ بَلَغَنِی سَخَاؤُکَ وَ کَرَمُکَ وَ فَضْلُکَ وَ رَأَیْتُ مِنْ هَیْبَتِکَ وَ جَمَالِکَ وَ جَلَالِکَ مَا یَقْتَضِی أَنْ أَنْظُرَ فِی حَاجَتِکَ فَسَلْنِی مَا شِئْتَ وَ هُوَ یَرَی أَنَّهُ یَسْأَلُهُ فِی الرُّجُوعِ مِنْ مَکَّهًَْ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ إِنَّ أَصْحَابَکَ غَدَوْا عَلَی سَرْحٍ لِی فَذَهَبُوا بِهِ فَمُرْهُمْ بِرَدِّهِ عَلَیَّ قَالَ فَتَغَیَّظَ الْحَبَشِیُّ مِنْ ذَلِکَ وَ قَالَ لِعَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَقَدْ سَقَطْتَ مِنْ عَیْنِی جِئْتَنِی تَسْأَلُنِی فِی سَرْحِکَ وَ أَنَا قَدْ جِئْتُ لِهَدْمِ شَرَفِکَ وَ شَرَفِ قَوْمِکَ وَ مَکْرُمَتِکُمُ الَّتِی تَتَمَیَّزُونَ بِهَا مِنْ کُلِّ جِیلٍ وَ هُوَ الْبَیْتُ الَّذِی یُحَجُّ إِلَیْهِ مِنْ کُلِّ صُقْعٍ فِی الْأَرْضِ فَتَرَکْتَ مَسْأَلَتِی فِی ذَلِکَ وَ سَأَلْتَنِی فِی سَرْحِکَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ لَسْتُ بِرَبِّ الْبَیْتِ الَّذِی قَصَدْتَ لِهَدْمِهِ وَ أَنَا رَبُّ سَرْحِیَ الَّذِی أَخَذَهُ أَصْحَابُکَ فَجِئْتُ أَسْأَلُکَ فِیمَا أَنَا رَبُّهُ وَ لِلْبَیْتِ رَبٌّ هُوَ أَمْنَعُ لَهُ مِنَ الْخَلْقِ کُلِّهِمْ وَ أَوْلَی بِهِ مِنْهُمْ فَقَالَ الْمَلِکُ رُدُّوا عَلَیْهِ سَرْحَهُ وَ انْصَرَفَ إِلَی مَکَّهًَْ وَ أَتْبَعَهُ الْمَلِکُ بِالْفِیلِ الْأَعْظَمِ مَعَ الْجَیْشِ لِهَدْمِ الْبَیْتِ فَکَانُوا إِذَا حَمَلُوهُ عَلَی دُخُولِ الْحَرَمِ أَنَاخَ وَ إِذَا تَرَکُوهُ رَجَعَ مُهَرْوِلًا فَقَالَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ لِغِلْمَانِهِ ادْعُوا إِلَیَّ ابْنِی فَجِیءَ بِالْعَبَّاسِ فَقَالَ لَیْسَ هَذَا أُرِیدُ ادْعُوا إِلَیَّ ابْنِی فَجِیءَ بِأَبِی طَالِبٍ فَقَالَ لَیْسَ هَذَا أُرِیدُ ادْعُوا إِلَیَّ ابْنِی فَجِیءَ بِعَبْدِ اللَّهِ أَبِ النَّبِیِّ ص فَلَمَّا أَقْبَلَ إِلَیْهِ قَالَ اذْهَبْ یَا بُنَیَ حَتَّی تَصْعَدَ أَبَا قُبَیْسٍ ثُمَ اضْرِبْ بِبَصَرِکَ نَاحِیَهًَْ الْبَحْرِ فَانْظُرْ أَیُّ شَیْءٍ یَجِیءُ مِنْ هُنَاکَ وَ خَبِّرْنِی بِهِ قَالَ فَصَعِدَ عَبْدُ اللَّهِ أَبَا قُبَیْسٍ فَمَا لَبِثَ أَنْ جَاءَ بِطَیْرٍ أَبَابِیلَ مِثْلَ السَّیْلِ وَ اللَّیْلِ فَسَقَطَ عَلَی أَبِی قُبَیْسٍ ثُمَّ صَارَ إِلَی الْبَیْتِ فَطَافَ سَبْعاً ثُمَّ صَارَ إِلَی الصَّفَا وَ الْمَرْوَهًِْ فَطَافَ بِهِمَا سَبْعاً فَجَاءَ عَبْدُ اللَّهِ إِلَی أَبِیهِ فَأَخْبَرَهُ الْخَبَرَ فَقَالَ انْظُرْ یَا بُنَیَّ مَا یَکُونُ مِنْ أَمْرِهَا بَعْدُ فَأَخْبِرْنِی بِهِ فَنَظَرَهَا فَإِذَا هِیَ قَدْ أَخَذَتْ نَحْوَ عَسْکَرِ الْحَبَشَهًِْ فَأَخْبَرَ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ بِذَلِکَ فَخَرَجَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ وَ هُوَ یَقُولُ یَا أَهْلَ مَکَّهًَْ اخْرُجُوا إِلَی الْعَسْکَرِ فَخُذُوا غَنَائِمَکُمْ قَالَ فَأَتَوُا الْعَسْکَرَ وَ هُمْ أَمْثَالُ الْخُشُبِ النَّخِرَهًِْ وَ لَیْسَ مِنَ الطَّیْرِ إِلَّا مَا مَعَهُ ثَلَاثَهًُْ أَحْجَارٍ فِی مِنْقَارِهِ وَ یَدَیْهِ یَقْتُلُ بِکُلِّ حَصَاهًٍْ مِنْهَا وَاحِداً مِنَ الْقَوْمِ فَلَمَّا أَتَوْا عَلَی جَمِیعِهِمْ انْصَرَفَ الطَّیْرُ فَلَمْ یُرَ قَبْلَ ذَلِکَ وَ لَا بَعْدَهُ فَلَمَّا هَلَکَ الْقَوْمُ بِأَجْمَعِهِمْ جَاءَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ إِلَی الْبَیْتِ فَتَعَلَّقَ بِأَسْتَارِهِ وَ قَالَ: یَا حَابِسَ الْفِیلِ بِذِی الْمُغَمَّسِ حَبَسْتَهُ کَأَنَّهُ مُکَوَّسٌ فِی مَجْلِسٍ تَزْهَقُ فِیهِ الْأَنْفُسُ فانْصَرَفَ وَ هُوَ یَقُولُ فِی فِرَارِ قُرَیْشٍ وَ جَزَعِهِمْ مِنَ الْحَبَشَهًِْ: طَارَتْ قُرَیْشٌ إِذْ رَأَتْ خَمِیساً فَظَلْتُ فَرْداً لَا أَرَی أَنِیساً وَ لَا أُحِسُّ مِنْهُمْ حَسِیساً إِلَّا أَخاً لِی مَاجِداً نَفِیساً.

امام سجّاد (علیه السلام)- عبدالله‌بن‌سنان از امام صادق (علیه السلام) از پدرانش نقل کرده است: وقتی ابرههًْ‌بن‌صَبّاح، پادشاه حبشه بر آن شد که خانه‌ی خدا را ویران کند، سپاه حبشه، پیش تر به راه افتاد و به غارت پرداخت و گلّه ای را که برای عبدالمطّلب‌بن‌هاشم (رحمة الله علیه) بود، ربود. عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) نزد پادشاه رفت و اجازه‌ی ورود طلبید. او درحالی‌که در سایه بانی از دیبا بر تخت خود نشسته بود، به عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) اجازه‌ی ورود داد. عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) به ابرهه سلام کرد و او سلامش را پاسخ گفت. چون ابرهه در روی عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) نگریست، خوبی و خوبرویی و خوش اندامی وی در دلش نشست. به او گفت: «آیا پدرانت نیز همچون این زیبایی و نوری را که در تو می بینم، داشته اند»؟ گفت: «بله، ای پادشاه! همه‌ی پدران من این زیبایی و نور و تابناکی را داشته اند». ابرهه گفت: «پس شما در بزرگی و شرف، سرآمد پادشاهان هستید و سزاست که تو سرور قوم خویش باشی». سپس او را در کنار خود بر تختش نشاند و به نگاهبان فیل تنومندش، که فیلی سفید و عظیم الجثّه بود و دو عاج آراسته به گونه های درّ و جواهر داشت و مایه‌ی فخر پادشاه حبشه بر پادشاهان زمین بود، گفت: «فیل را برایم بیاور»! فیلبان، فیل را که با زیورهای بسیار، آراسته بود، نزد پادشاه آورد. چون فیل با چهره‌ی عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) روبرو شد، پیش رویش به سجده افتاد، حال آنکه در برابر پادشاه سجده نمی کرد. خداوند زبان فیل را به عربی گشود و فیل به عبد المطّلب سلام کرد. چون پادشاه این را دید، از عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) هراسان شد و گمان کرد که او جادوگر است. از این رو فرمان داد تا فیل را به جایگاهش بازگردانند و سپس به عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) گفت: «در پی چه آمده‌ای؟ من از سخاوتمندی و گشاده دستی و ارجمندی تو سخن ها شنیده ام و از خوش اندامی و زیبایی و بزرگی ات چنان دیدم که می بایست خواسته تو را اجابت کنم، پس هرچه می خواهی درخواست کن»؛ حال آنکه می پنداشت او آمده تا از او بخواهد که از مکّه بازگردد. عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) به او گفت: «یارانت بر گلّه ای که برای من است، گذر کردند و آن را با خود بردند، به آنان دستور ده تا گلّه را به من بازگردانند». پادشاه حبشه از این سخن برآشفت و به عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) گفت: «از چشمم افتادی! تو آمده ای تا گلّه ات را از من بخواهی حال آنکه من آمده ام تا شرف تو و قومت را و مایه‌ی ارجمندی تان را که به خاطر آن از تمامی نسل ها برجسته می شوید، ویران کنم. همان خانه ای که از گوشه و کنار زمین برای حجّ آن روانه می‌شوند. اکنون تو در این باره چیزی نمی خواهی و گلّه ات را طلب می کنی»؟ عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) به او گفت: «من صاحب خانه ای که تو می خواهی آن را ویران کنی، نیستم، من صاحب گلّه ای هستم که یاران تو آن را برده اند. آمده ام تا چیزی را از تو درخواست کنم که خود صاحب آن هستم. این خانه صاحبی دارد که خود در برابر تمامی مردمان از آن مراقبت می کند و برای این کار سزاوارترین است». پادشاه گفت: «گلّه اش را به او بازگردانید». گلّه اش را به او پس دادند و او رو سوی مکّه گذاشت و پادشاه با فیل تنومندش به همراه سپاهش برای ویران کردن کعبه، در پی او به راه افتاد. چون می خواستند فیل را به حرم وارد کنند، به زانو می‌نشست و چون او را باز و آزاد می گذاشتند، هروله کنان باز می گشت. در آن دم عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) به غلامانش گفت: «پسرم را نزد من فراخوانید». عبّاس را آوردند. گفت: «این را نمی خواهم، پسرم را نزد من فراخوانید». آن گاه، ابوطالب (رحمة الله علیه) را برای او آوردند. گفت: «منظور من این نبود، پسرم را برایم بیاورید». عبد الله پدر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) را نزد او آوردند. چون عبد الله (رحمة الله علیه) نزد او آمد، گفت: «ای پسرم! از کوه ابوقُبَیس بالا برو و چشم به سوی دریا بیانداز و بنگر و ببین چه چیزی از آن سو می آید و مرا خبر ده». عبدالله (رحمة الله علیه) از ابو قبیس بالا رفت و در همان دَم پرندگانی دسته دسته سیل آسا و به مانند تاریکی شب سر رسیدند و بر ابو قبیس فرود آمدند و سپس رو سوی کعبه گذاشتند و هفت دور، خانه را طواف کردند و سپس سوی صفا و مروه رفتند و هفت دور، آن جا را طواف کردند. عبدالله (رحمة الله علیه) نزد پدرش آمد و او را از این امر خبر داد. عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) به او گفت: «ای پسرم! بنگر تا پس از این چه می کنند و مرا باخبر ساز». عبدالله (رحمة الله علیه) چشم انداخت و به ناگاه پرندگان را دید که رو سوی لشکر حبشه گذاشتند و عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) را از این امر خبر داد. در آن دم عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) بیرون رفت و گفت: ای اهل مکّه! به‌سوی آن لشکر روید و غنیمت های خود برگیرید. آنان سوی لشکر حبشه رفتند و آن ها را چون چوب های پوسیده به زیر پرندگانی دیدند که هریک، سه سنگ در دو پا و منقار خود داشت و با هر سنگ تنی از آن قوم را از پا در می آورد. چون این بر سر همه آنان آمد، پرندگانی که پیش از آن دیده نشده بودند و پس از آن نیز دیده نشدند، بازگشتند. وقتی آن قوم همگی هلاک شدند، عبدالمطّلب (رحمة الله علیه) سوی کعبه رفت و به پرده‌هایش چنگ انداخت و گفت: «ای آن‌که فیل را در ذی المغمّس بازداشتی و آن را محبوس ساختی، چنانکه گویی در کاسه ای کوچک قرار گرفته است؛ آن هم در آوردگاهی که جان ها را به لب می رساند». آنگاه بازگشت و در وصف گریز قریشیان و هراس ایشان از سپاه حبشه گفت: «قریشیان چون لشکری را دیدند، گریختند؛ پس یکّه و تنها شدند و من برای آنان مونس و همدمی نمی بینم. و نیز در میان آنان شخص با احساس و با شعوری را احساس نمی کنم، مگر برادر من که صاحب بزرگی و شکوه است. او سروری یافته ای است که در میان قوم خویش، عهده دار مقام ریاست است».

Imam Sajjad (peace be upon him): Abdullah ibn Sinan narrated from Imam Sadiq (peace be upon him) from his forefathers: When Abraha ibn al-Sabbah, the king of Abyssinia, resolved to destroy the House of Allah, the Abyssinian army set out ahead of him and began to plunder, and they seized a herd belonging to Abd al-Muttalib ibn Hashim (may Allah have mercy on him). Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) went to the king and sought permission to enter. The king, who was seated on his throne beneath a canopy of brocade, granted him leave to enter. Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) greeted Abraha, and he returned his greeting. When Abraha looked upon Abd al-Muttalib's (may Allah have mercy on him) face, his beauty, handsomeness and stately bearing struck his heart. He said to him: "Did your forefathers also possess this beauty and light that I see in you?" He said: "Yes, O king! All my forefathers possessed this beauty, light and radiance." Abraha said: "Then you surpass the kings in greatness and honour, and it befits you to be the master of your people." Then he seated him beside himself on his throne and said to the keeper of his great elephant — a white elephant of enormous build, with two tusks studded with all kinds of pearls and jewels, in which the king of Abyssinia took pride over the kings of the earth — "Bring me the elephant!" The keeper brought the elephant, adorned with every fine ornament. When the elephant came face to face with Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him), it prostrated before him, though it never prostrated before the king. Allah loosed the elephant's tongue in Arabic, and it greeted Abd al-Muttalib. When the king saw this, he was alarmed at Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) and supposed him to be a sorcerer. He therefore commanded that the elephant be returned to its place, and then said to Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him): "What have you come for? I have heard much of your generosity, open-handedness and nobility, and I have seen in your bearing, beauty and dignity such that I must grant your request. So ask me for whatever you wish." He supposed that Abd al-Muttalib had come to ask him to turn back from Mecca. Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said to him: "Your men passed by a herd of mine and took it away with them. Command them to return the herd to me." The king of Abyssinia was enraged by this and said to Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him): "You have fallen in my eyes! You have come to ask me for your herd, while I have come to destroy your honour and the honour of your people and the source of the dignity by which you stand out above all generations — that House to which people travel for pilgrimage from every corner of the earth. Yet you leave that matter aside and ask me for your herd!" Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said to him: "I am not the Lord of the House that you have come to destroy; I am the owner of the herd that your men have taken. I have come to ask you concerning that of which I am the owner. As for the House, it has a Lord who Himself protects it from all creation, and He is the most worthy of it." The king said: "Return his herd to him." They returned his herd, and he set out for Mecca, and the king followed him with his great elephant and his army to destroy the Ka'bah. Whenever they tried to make the elephant enter the sanctuary, it knelt down; and when they let it loose, it would trot back the way it came. At that moment Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said to his servants: "Call my son to me." They brought Abbas. He said: "It is not this one I want; call my son to me." Then they brought Abu Talib (may Allah have mercy on him). He said: "This is not the one I meant; bring me my son." They brought Abd Allah, the father of the noble Prophet (peace be upon him and his family). When Abd Allah (may Allah have mercy on him) came to him, he said: "O my son! Climb Mount Abu Qubays and cast your gaze toward the sea, and see what is coming from that direction, and inform me of it." Abd Allah (may Allah have mercy on him) climbed Abu Qubays, and at that very moment birds came flock upon flock like a flood and like the darkness of night, and alighted upon Abu Qubays. Then they moved toward the Ka'bah and circled the House seven times, then went to Safa and Marwah and circled them seven times. Abd Allah (may Allah have mercy on him) came to his father and informed him of this. Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) said to him: "O my son! Watch and see what they do after this, and inform me." Abd Allah (may Allah have mercy on him) looked, and suddenly he saw the birds set out toward the Abyssinian army, and he informed Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) of this. Then Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) went out and said: O people of Mecca! Go out to that army and take your spoils. They went out to the Abyssinian army and found them like decayed pieces of wood beneath birds, each of which carried three stones in its two feet and beak, and with every pebble it killed one man of that people. When this had befallen all of them, the birds — which had not been seen before that day and were never seen after it — returned. When those people had all perished, Abd al-Muttalib (may Allah have mercy on him) went to the Ka'bah, took hold of its coverings and said: "O You who held back the elephant at Dhu al-Mughammas and imprisoned it, as though it had been placed in a small bowl — and that in a battlefield where souls are brought to the brink." Then he turned back, and describing the flight of the Quraysh and their terror before the Abyssinian army he said: "The Quraysh, when they saw an army, fled; so I was left alone and I see no companion or friend among them. Nor do I sense among them any man of feeling or intelligence, save my brother, a possessor of greatness and majesty. He is a chief attained, who among his people holds the station of leadership."

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ્લાહ બિન સિનાને ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી, તેમણે તેમના પિતાઓથી નકલ કર્યું છે: જ્યારે હબશાના બાદશાહ અબ્રહા બિન સબ્બાહે અલ્લાહના ઘરને તોડી પાડવાનો નિર્ણય કર્યો, ત્યારે હબશાનું લશ્કર પહેલાં નીકળી પડ્યું અને લૂંટફાટ કરી, અને અબ્દુલ મુત્તલિબ બિન હાશિમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)નું જે ઢોરનું ટોળું હતું તે લૂંટી લીધું. અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) બાદશાહ પાસે ગયા અને પ્રવેશની અનુમતિ માંગી. તે દીબા (રેશમ)ના છાયડા હેઠળ પોતાના તખ્ત પર બેઠો હતો, અને તેણે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને પ્રવેશની અનુમતિ આપી. અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ અબ્રહાને સલામ કરી અને તેણે સલામનો જવાબ આપ્યો. જ્યારે અબ્રહાએ અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ના ચહેરા પર નજર કરી, ત્યારે તેમનું સૌંદર્ય, ખૂબસૂરતી અને દેહસૌષ્ઠવ તેના દિલમાં બેસી ગયું. તેણે તેમને કહ્યું: "શું તમારા પિતાઓ પાસે પણ આવો સૌંદર્ય અને નૂર હતું જેવું હું તમારામાં જોઈ રહ્યો છું?" તેમણે કહ્યું: "હા, ઓ બાદશાહ! મારા બધા પિતાઓ પાસે આ સૌંદર્ય, નૂર અને તાબનાકી હતી." અબ્રહાએ કહ્યું: "તો પછી તમે મહાનતા અને શરફમાં બાદશાહો કરતાં પણ ઉપર છો, અને તમે તમારી કોમના સરદાર બનો તે યોગ્ય જ છે." પછી તેણે તેમને પોતાની બાજુમાં તખ્ત પર બેસાડ્યા અને પોતાના તનોમંદ હાથીના રખેવાળને — જે એક સફેદ અને વિશાળકાય હાથી હતો, જેની બે દાંતો મોતી અને જવાહરાતોના પ્રકારોથી જડેલી હતી, અને જે હબશાના બાદશાહનું ધરતીના બાદશાહો પર ગૌરવ હતો — કહ્યું: "હાથીને મારી પાસે લાવો!" હાથીવાને હાથીને, જે અનેક શણગારોથી શણગારેલો હતો, બાદશાહ પાસે લાવ્યો. જ્યારે હાથી અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ના ચહેરા સામે આવ્યો, ત્યારે તેમની સામે સજદામાં પડી ગયો, જ્યારે તે બાદશાહ સામે સજદો કરતો ન હતો. અલ્લાહે હાથીની જીભ અરબીમાં ખોલી અને હાથીએ અબ્દુલ મુત્તલિબને સલામ કરી. જ્યારે બાદશાહે આ જોયું, તો તે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)થી ડરી ગયો અને માન્યું કે તે જાદુગર છે. તેથી તેણે હુકમ કર્યો કે હાથીને તેની જગ્યાએ પાછો લઈ જવામાં આવે, અને પછી અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને કહ્યું: "તમે શા માટે આવ્યા છો? મેં તમારી સખાવત, ઉદારતા અને ઇજ્જતની ઘણી વાતો સાંભળી છે, અને તમારી દેહસૌષ્ઠવ, સૌંદર્ય અને મહાનતામાંથી એવું જોયું છે કે મારે તમારી માંગ પૂરી કરવી જોઈએ, તો તમે જે ઇચ્છો તે માંગો"; જ્યારે તે એમ માનતો હતો કે તેઓ તેને મક્કાથી પાછા ફરવાનું કહેવા આવ્યા છે. અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ તેને કહ્યું: "તારા સાથીઓ મારા ટોળા પાસેથી પસાર થયા અને તેને પોતાની સાથે લઈ ગયા, તેમને હુકમ કર કે તે ટોળું મને પાછું આપે." હબશાના બાદશાહને આ વાત પર ગુસ્સો આવ્યો અને તેણે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને કહ્યું: "તમે મારી નજરમાંથી ઊતરી ગયા! તમે તમારું ટોળું માંગવા આવ્યા છો, જ્યારે હું તમારી અને તમારી કોમની શરફ અને તમારી તે ઇજ્જતને, જેના કારણે તમે બધી પેઢીઓમાં અલગ પડો છો, તોડી પાડવા આવ્યો છું. તે જ ઘર, જ્યાં ધરતીના ખૂણેખૂણેથી હજ માટે લોકો આવે છે. હવે તમે તેના વિશે કંઈ માંગતા નથી અને પોતાનું ટોળું માંગો છો?" અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ તેને કહ્યું: "હું તે ઘરનો માલિક નથી જેને તું તોડી પાડવા ઇચ્છે છે, હું તે ટોળાનો માલિક છું જેને તારા સાથીઓ લઈ ગયા છે. હું એ વસ્તુ તારી પાસેથી માંગવા આવ્યો છું જેનો હું પોતે માલિક છું. આ ઘરનો એક માલિક છે જે પોતે તમામ લોકોથી તેની હિફાઝત કરે છે અને આ કામ માટે સૌથી લાયક છે." બાદશાહે કહ્યું: "તેમનું ટોળું તેમને પાછું આપી દો." તેમનું ટોળું તેમને પરત આપવામાં આવ્યું અને તેમણે મક્કા તરફ મુખ કર્યું, અને બાદશાહ પોતાના તનોમંદ હાથી અને લશ્કર સાથે કાબાને તોડી પાડવા માટે તેમની પાછળ નીકળી પડ્યો. જ્યારે તેઓ હાથીને હરમમાં દાખલ કરવા ઇચ્છતા, ત્યારે તે ઘૂંટણે બેસી જતો, અને જ્યારે તેઓ તેને છોડી દેતા, ત્યારે તે દોડતો પાછો ફરતો. તે વખતે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ પોતાના ગુલામોને કહ્યું: "મારા દીકરાને મારી પાસે બોલાવો." અબ્બાસને લાવવામાં આવ્યા. તેમણે કહ્યું: "આને હું ઇચ્છતો નથી, મારા દીકરાને મારી પાસે બોલાવો." પછી અબૂ તાલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને તેમની પાસે લાવવામાં આવ્યા. તેમણે કહ્યું: "મારો ઇરાદો આ નહોતો, મારા દીકરાને મારી પાસે લાવો." પયગંબરે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના પિતા અબ્દુલ્લાહને તેમની પાસે લાવવામાં આવ્યા. જ્યારે અબ્દુલ્લાહ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) તેમની પાસે આવ્યા, ત્યારે તેમણે કહ્યું: "ઓ મારા દીકરા! અબૂ કુબૈસ પર્વત પર ચઢી જાઓ અને દરિયા તરફ નજર નાખો અને જુઓ કે તે તરફથી શું આવી રહ્યું છે, અને મને ખબર આપો." અબ્દુલ્લાહ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) અબૂ કુબૈસ પર ચઢી ગયા અને તે જ ઘડીએ પક્ષીઓ ટોળે ટોળે પૂરની જેમ અને રાતના અંધકારની જેમ આવી પહોંચ્યાં અને અબૂ કુબૈસ પર ઊતરી પડ્યાં અને પછી કાબા તરફ ગયાં અને ઘરની સાત વાર તવાફ કરી અને પછી સફા અને મરવા તરફ ગયાં અને ત્યાં પણ સાત વાર તવાફ કરી. અબ્દુલ્લાહ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) પોતાના પિતા પાસે આવ્યા અને તેમને આ વાતની જાણ કરી. અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ તેમને કહ્યું: "ઓ મારા દીકરા! જુઓ કે આ પછી તેઓ શું કરે છે અને મને ખબર આપો." અબ્દુલ્લાહ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ નજર નાખી અને અચાનક પક્ષીઓને જોયાં કે તેઓ હબશાના લશ્કર તરફ ગયાં અને અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને આ વાતની જાણ કરી. તે વખતે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) બહાર નીકળ્યા અને કહ્યું: ઓ મક્કાવાસીઓ! તે લશ્કર તરફ જાઓ અને પોતાનું ગનીમત લઈ લો. તેઓ હબશાના લશ્કર તરફ ગયા અને તેમને સડેલા લાકડાં જેવા પક્ષીઓ હેઠળ જોયા, જેમાં દરેક પક્ષી પોતાના બે પગ અને ચાંચમાં ત્રણ પથ્થરો રાખતું હતું અને દરેક પથ્થરથી તે કોમના એક માણસને મારી નાખતું હતું. જ્યારે આ બધા પર આવી પડ્યું, ત્યારે તે પક્ષીઓ — જે તે પહેલાં જોવામાં આવ્યાં નહોતાં અને તે પછી પણ જોવામાં આવ્યાં નહીં — પાછાં ફર્યાં. જ્યારે તે કોમ સંપૂર્ણ રીતે નષ્ટ થઈ ગઈ, ત્યારે અબ્દુલ મુત્તલિબ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) કાબા તરફ ગયા અને તેના પડદાઓને પકડ્યા અને કહ્યું: "ઓ તું જેણે હાથીને ઝી અલ-મુગમ્મસમાં રોકી રાખ્યો અને તેને કેદ કર્યો, જાણે કે તે એક નાના પ્યાલામાં મૂકાયો હોય; તે પણ એવા મેદાનમાં જ્યાં જીવ કંઠે આવી પહોંચે છે." પછી તેઓ પાછા ફર્યા અને કુરૈશીઓની ભાગદોડ અને હબશાના લશ્કરથી તેમના ડરની વર્ણનામાં કહ્યું: "કુરૈશીઓએ જ્યારે લશ્કરને જોયું, ત્યારે ભાગી ગયા; તેથી હું એકલો રહી ગયો અને હું તેમના માટે કોઈ સાથી કે મિત્રને જોતો નથી. તેમજ તેમની વચ્ચે કોઈ સંવેદનશીલ અને સમજદાર માણસને પણ અનુભવતો નથી, સિવાય કે મારો ભાઈ, જે મહાનતા અને શાનનો માલિક છે. તે એક પ્રાપ્ત કરેલ સરદાર છે, જે પોતાની કોમમાં નેતૃત્વનું સ્થાન ધરાવે છે."

#6 آداب قرائت Etiquette of recitation કિરાઅતના આદાબ

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

لَا تَجْمَعْ بَیْنَ سُورَتَیْنِ فِی رَکْعَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ إِلَّا الضُّحَی وَ أَ لَمْ نَشْرَحْ وَ أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ وَ لِإِیلَافِ قُرَیْشٍ.

امام صادق (علیه السلام)- هیچ دو سوره‌ای را در یک رکعت نخوانید؛ به جز ضُحَی و أَلَمْ نَشرَح و أَلَمْ تَرَ کَیْفَ و لِإِیلَافِ قُرَیْشٍ.

Imam Sadiq (peace be upon him): Do not combine two surahs in a single rakʿah, except for al-Ḍuḥā and أَلَمْ نَشْرَح [Alam Nashrah], and أَلَمْ تَرَ کَیْفَ [Alam Tara Kayfa] and لِإِیلَافِ قُرَیْشٍ [Li-Ilafi Quraysh].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): એક રકઅતમાં કોઈપણ બે સૂરાઓ ન વાંચો; સિવાય કે ઝુહા અને أَلَمْ نَشْرَح [અલમ નશરહ], અને أَلَمْ تَرَ کَیْفَ [અલમ તરા કયફ] અને لِإِیلَافِ قُرَیْشٍ [લિ-ઈલાફિ કુરૈશ].

#7 آداب قرائت Etiquette of recitation કિરાઅતના આદાબ

الصّادقین (علیها السلام) al-Sadiqayn (peace be upon them) અસ્-સાદિકૈન (અલયહિમુસ્સલામ)

أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ وَ لِإِیلَافِ سُورَهًٌْ وَاحِدَهًْ.

امام باقر و امام صادق (علیها السلام)- لِإِیلَافِ و أَلَمْ تَرَ کَیْفَ [به مانند] یک سوره است.

Imam Baqir and Imam Sadiq (peace be upon them): لِإِیلَافِ [Li-Ilaf] and أَلَمْ تَرَ کَیْفَ [Alam Tara Kayfa] are [like] one surah.

ઇમામ બાકિર અને ઇમામ સાદિક (અલયહિમસ્સલામ): لِإِیلَافِ [લિ-ઈલાફ] અને أَلَمْ تَرَ کَیْفَ [અલમ તરા કયફ] [જાણે] એક જ સૂરા છે.

#8 ثواب قرائت Reward for reciting તિલાવતનો સવાબ

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌بَصِیرٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَنْ قَرَأَ فِی فَرَائِضِهِ أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ شَهِدَ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ کُلُ سَهْلٍ وَ جَبَلٍ وَ مَدَرٍ بِأَنَّهُ کَانَ مِنَ الْمُصَلِّینَ وَ یُنَادِی لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ مُنَادٍ صَدَقْتُمْ عَلَی عَبْدِی قَدْ قَبِلْتُ شَهَادَتَکُمْ لَهُ وَ عَلَیْهِ أَدْخِلُوهُ الْجَنَّهًَْ وَ لَا تُحَاسِبُوهُ فَإِنَّهُ مِمَّنْ أُحِبُّهُ وَ أُحِبُّ عَمَلَه.

امام صادق (علیه السلام)- هرکه در نمازهای واجب خود سوره‌ی أَلَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ را بخواند، در روز قیامت همه دشت ها و کوه ها و تپّه ها برایش گواهی دهند که او از نمازگزاران بوده است و ندادهنده روز قیامت برایش ندا می‌دهد: «درباره‌ی بنده ام راست گفتید، گواهی شما بر او پذیرفته شد، او را به بهشت درآورید و از او حساب نکشید که او از جمله کسانی است که من خودش را و کردارش را دوست می دارم».

Imam Sadiq (peace be upon him): Whoever recites Surah أَلَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ [Have you not seen how your Lord dealt with...] in his obligatory prayers, on the Day of Resurrection every plain, mountain and hillock will bear witness for him that he was among those who prayed, and a caller on the Day of Resurrection will call out for him: "You have spoken the truth about My servant; I have accepted your testimony for him and against him. Enter him into Paradise and do not call him to account, for he is among those whom I love, and whose deeds I love."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જે કોઈ પોતાની વાજિબ નમાઝોમાં સૂરએ أَلَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ [શું તમે નથી જોયું કે તમારા રબે કેવી રીતે વર્તાવ કર્યો] વાંચે, કયામતના દિવસે તમામ મેદાનો, પર્વતો અને ટેકરીઓ તેના માટે ગવાહી આપશે કે તે નમાઝીઓમાંનો હતો, અને કયામતના દિવસે નિદા આપનાર તેના માટે નિદા આપશે: "મારા બંદા વિશે તમે સાચું કહ્યું, તેના ઉપર તમારી ગવાહી કબૂલ કરવામાં આવી, તેને જન્નતમાં દાખલ કરો અને તેનો હિસાબ ન લો, ખરેખર તે એવા લોકોમાંનો છે જેને અને જેના કાર્યોને હું પ્રેમ કરું છું."

#9 ثواب قرائت Reward for reciting તિલાવતનો સવાબ

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

مَنْ قَرَأَهَا عَافَاهُ اللَّهُ أَیَّامَ حَیَاتِهِ مِنَ الْقَذْفِ وَ الْمَسْخ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هرکه این سوره را بخواند خداوند در ایّام حیاتش او را از مسخ و تهمت در امان نگه می‌دارد.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): Whoever recites this surah, Allah will keep him safe during the days of his life from being transformed [maskh] and from slander.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): જે કોઈ આ સૂરા વાંચે, અલ્લાહ તેની જિંદગીના દિવસોમાં તેને મસ્ખ [રૂપ બદલાવા] અને તોહમતથી સુરક્ષિત રાખશે.

#10 ثواب قرائت Reward for reciting તિલાવતનો સવાબ

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

مَنْ قَرَأَ هَذِهِ السُّورَهًَْ أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنَ الْعَذَابِ وَ الْمَسْخِ فِی الدُّنْیَا وَ إِنْ قُرِئَتْ عَلَی الرِّمَاحِ الَّتِی تَصَادَمُ کُسِرَتْ مَا تَصَادَمُهُ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هرکه این سوره را بخواند، خداوند او را در دنیا از عذاب و از مسخ پناه می دهد و در امان نگاه می دارد و اگر این سوره بر نیزه ای که پرتاب می شود خوانده شود، آن نیزه با هر چه برخورد کند، آن را خواهد شکست.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): Whoever recites this Surah, Allah will shelter and protect him in this world from punishment and from being transformed (maskh), and if this Surah is recited over a spear that is hurled, that spear will shatter whatever it strikes.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): જે કોઈ આ સૂરએ પઢશે, અલ્લાહ તેને દુનિયામાં અઝાબથી અને મસ્ખ (સ્વરૂપ બદલવા)થી પનાહ આપશે અને અમાનમાં રાખશે, અને જો આ સૂરએ કોઈ ફેંકવામાં આવતા ભાલા પર પઢવામાં આવે, તો તે ભાલો જે વસ્તુ સાથે અથડાશે, તેને તોડી નાખશે.