سورة يوسف

Verse 55 of 111

12:55

قالَ اجْعَلْني عَلى خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفيظٌ عَليمٌ

[يوسف] گفت: «مرا سرپرست خزاين سرزمين [مصر] قرارده، كه من نگاهبانى آگاهم».

He said: Place me (in authority) over the treasures of the land, surely I am a good keeper, knowing well.

તેણે કહ્યું કે ઝમીનના ખજાનાઓ પર મને મુકર્રર કરી દે, ખરેખર હું સારી સંભાળ રાખનારો અને જાણકાર છું.

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْحَسَنِ‌بْنِ‌مُوسَی قَالَ رَوَی أَصْحَابُنَا عَنِ الرِّضَا (علیه السلام) أَنَّه قَالَ لَهُ رَجُلٌ أَصْلَحَکَ اللَّهُ کَیْفَ صِرْتَ إِلَی مَا صِرْتَ إِلَیْهِ مِنَ الْمَأْمُونِ وَ کَأَنَّهُ أَنْکَرَ ذَلِکَ عَلَیْهِ فَقَالَ لَهُ أَبُوالْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) یَا هَذَا أَیُّهُمَا أَفْضَلُ النَّبِیُّ أَوِ الْوَصِیُّ قَالَ لَا بَلِ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ فَأَیُّهُمَا أَفْضَلُ مُسْلِمٌ أَوْ مُشْرِکٌ قَالَ لَا بَلْ مُسْلِمٌ قَالَ فَإِنَّ الْعَزِیزَ عَزِیزَ مِصْرَ کَانَ مُشْرِکاً وَ کَانَ یُوسُفُ (علیه السلام) نَبِیّاً وَ إِنَّ الْمَأْمُونَ مسلما{مُسْلِمٌ} وَ أَنَا وَصِیٌّ وَ یُوسُفُ (علیه السلام) سَأَلَ الْعَزِیزَ أَنْ یُوَلِّیَهُ حِینَ قَالَ اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ وَ أَنَا أُجْبِرْتُ عَلَی ذَلِکَ وَ قَالَ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ قَالَ حَافِظٌ لِمَا فِی یَدَیَّ عَالِمٌ بِکُلِّ لِسَانٍ.

امام رضا (علیه السلام)- حسن‌بن‌موسی گفت: شیعیان ما از امام رضا (علیه السلام) روایت کرده‌اند که مردی به امام رضا (علیه السلام) گفت: «خداوند به شما خیر بدهد! چگونه پذیرفتی که در کنار مأمون به چنین جایگاهی برسی»؟ گویی آن مرد، انتظار پذیرش ولایتعهدی مأمون از سوی امام رضا (علیه السلام) را نداشته است. امام رضا (علیه السلام) در پاسخ وی فرمود: «فلانی! کدام‌یک بهترند! پیامبر یا وصیّ او»؟ عرض کرد: «البتّه که پیامبر بهتر است». امام (علیه السلام) فرمود: «مسلمان بهتر است یا مشرک»؟ پاسخ داد: «طبعاً، مسلمان بهتر است». امام (علیه السلام) فرمود: «عزیز (عزیز مصر) مشرک بود و یوسف (علیه السلام)، پیامبر خدا بود؛ مأمون مسلمان و من، وصی هستم. یوسف (علیه السلام) از عزیز درخواست کرد که به وی حکومت بدهد، حتّی به او گفت: قالَ اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفیظٌ عَلیمٌ؛ حال آنکه مأمون، مرا مجبور به این کار کرد». امام درباره‌ی آیه‌ی حَفِیظٌ عَلِیمٌ. فرمود: «منظور این است که آنچه که در اختیار دارم را حفاظت می‌کنم و به هر زبانی آگاهم».

Imam al-Rida (peace be upon him): Hasan ibn Musa said: Our Shia have narrated from Imam al-Rida (peace be upon him) that a man said to Imam al-Rida (peace be upon him): "May Allah grant you good! How did you accept to reach such a position alongside al-Ma'mun?" It was as if that man had not expected Imam al-Rida (peace be upon him) to accept the heir-apparency of al-Ma'mun. Imam al-Rida (peace be upon him) replied to him: "So-and-so! Which of the two is better, the Prophet or his successor?" He said: "Of course, the Prophet is better." The Imam (peace be upon him) said: "Is a Muslim better or a polytheist?" He replied: "Naturally, a Muslim is better." The Imam (peace be upon him) said: "The Aziz (the Aziz of Egypt) was a polytheist, and Yusuf (peace be upon him) was a prophet of Allah; al-Ma'mun is a Muslim and I am a successor. Yusuf (peace be upon him) requested the Aziz to give him authority, and even said to him: قالَ اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفیظٌ عَلیمٌ [He said: Place me over the treasures of the land, surely I am a good keeper, knowing well]; whereas al-Ma'mun forced me to do this." And regarding the verse حَفِیظٌ عَلِیمٌ [a good keeper, knowing well] the Imam said: "The meaning is that I safeguard whatever is under my authority, and I am aware of every language."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): હસન બિન મૂસાએ કહ્યું: અમારા શિયાઓએ ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) થી રિવાયત કરી છે કે એક માણસે ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) ને કહ્યું: "અલ્લાહ તમને ખૈર આપે! તમે કેવી રીતે સ્વીકાર કર્યો કે મામૂનની બાજુમાં આવા સ્થાને પહોંચો?" જાણે તે માણસને ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) તરફથી મામૂનની વલીઅહદી સ્વીકારવાની અપેક્ષા ન હતી. ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) એ તેના જવાબમાં ફરમાવ્યું: "અય ફલાણા! આ બંનેમાંથી કોણ ઉત્તમ છે, પયગંબર કે તેમના વસી?" તેણે અરજ કરી: "અલબત્ત પયગંબર ઉત્તમ છે." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "મુસલમાન ઉત્તમ છે કે મુશરિક?" તેણે જવાબ આપ્યો: "સ્વાભાવિક રીતે, મુસલમાન ઉત્તમ છે." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "અઝીઝ (અઝીઝે મિસ્ર) મુશરિક હતો અને યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહના પયગંબર હતા; મામૂન મુસલમાન છે અને હું વસી છું. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) એ અઝીઝ પાસેથી માંગણી કરી કે તેમને હુકૂમત આપે, ત્યાં સુધી કે તેમને કહ્યું: قالَ اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفیظٌ عَلیمٌ [તેમણે કહ્યું: મને ધરતીના ખજાનાઓ પર નિયુક્ત કરો, ખરેખર હું સારો રખેવાળ અને જાણકાર છું]; જ્યારે કે મામૂને મને આ કાર્ય કરવા મજબૂર કર્યો." ઇમામ حَفِیظٌ عَلِیمٌ [સારો રખેવાળ, જાણકાર] આયત વિશે ફરમાવ્યું: "મતલબ એ છે કે જે મારા હાથમાં છે તેની હિફાઝત કરું છું અને હું દરેક ભાષાથી વાકિફ છું."

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الرَّیَّانِ‌بْنِ‌الصَّلْتِ قَال‌َ: دَخَلْتُ عَلَی عَلِیِّ‌بْنِ‌مُوسَی الرِّضَا (علیه السلام) فَقُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ‌رَسُولِ اللَّهِ (علیه السلام) إِنَّ النَّاسَ یَقُولُونَ إِنَّکَ قَبِلْتَ وِلَایَهًَْ الْعَهْدِ مَعَ إِظْهَارِکَ الزُّهْدَ فِی الدُّنْیَا فَقَالَ (علیه السلام) قَدْ عَلِمَ اللَّهُ کَرَاهَتِی لِذَلِکَ فَلَمَّا خُیِّرْتُ بَیْنَ قَبُولِ ذَلِکَ وَ بَیْنَ الْقَتْلِ اخْتَرْتُ الْقَبُولَ عَلَی الْقَتْلِ وَیْحَهُمْ أَ‌مَا عَلِمُوا أَنَّ یُوسُفَ (علیه السلام) کَانَ نَبِیّاً رَسُولًا فَلَمَّا دَفَعَتْهُ الضَّرُورَهًُْ إِلَی تَوَلِّی خَزَائِنِ الْعَزِیزِ قَالَ لَهُ اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ وَ دَفَعَتْنِی الضَّرُورَهًُْ إِلَی قَبُولِ ذَلِکَ عَلَی إِکْرَاهٍ وَ إِجْبَارٍ بَعْدَ الْإِشْرَافِ عَلَی الْهَلَاکِ عَلَی أَنِّی مَا دَخَلْتُ فِی هَذَا الْأَمْرِ إِلَّا دُخُولَ خَارِجٍ مِنْهُ فَإِلَی اللَّهِ الْمُشْتَکَی وَ هُوَ الْمُسْتَعَانُ.

امام رضا (علیه السلام)- ریّان‌بن‌صلت گوید: بر امام رضا (علیه السلام) وارد شدم و عرض کردم: «ای فرزند رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! مردم در مورد شما بر این اعتقادند که با وجود آنکه اظهار می‌فرمایید تارک دنیا و زاهد هستید، ولایتعهدی مأمون را پذیرفته‌اید»؟! امام (علیه السلام) فرمود: «خداوند خودش به خوبی می‌داند که من از این امر ناراضی بودم، ولی زمانی‌که بین پذیرش ولایتعهدی و کشته‌نشدن، مخیّر شدم و باید یکی را انتخاب می‌کردم، به ناچار، پذیرش ولایتعهدی را بر مرگ، ترجیح دادم. وای بر آنان باد، مگر نمی‌دانند که یوسف (علیه السلام)، پیامبر و رسول خدا بود، ولی هنگامی‌که ضرورت او را به پذیرش مسئولیّت خزانه‌داری عزیز واداشت، به عزیز گفت: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ و ضرورت مرا وادار کرد که ولایتعهدی مأمون را با آنکه آن را ناخوش می‌داشتم بپذیرم، چراکه در آستانه‌ی مرگ قرار داشتم؛ و آنگاه من به‌گونه‌ای به این منصب، وارد شدم که گویی از آن خارج می‌شوم. پس شکوه به درگاه خداوند متعال می‌برم، که اوست فریادرس».

Imam al-Rida (peace be upon him): Rayyan ibn al-Salt said: I came in upon Imam al-Rida (peace be upon him) and said: "O son of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! People hold the view about you that, despite your declaring yourself to be one who has renounced the world and is ascetic, you have accepted al-Ma'mun's heir-apparency?!" The Imam (peace be upon him) said: "Allah Himself knows well that I was displeased with this matter, but when I was given the choice between accepting the heir-apparency and not being killed, and I had to choose one of the two, I preferred, out of necessity, accepting the heir-apparency over death. Woe upon them! Do they not know that Yusuf (peace be upon him) was a prophet and a messenger of Allah, but when necessity compelled him to accept the responsibility of the Aziz's treasury, he said to the Aziz: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [Place me over the treasures of the land, surely I am a good keeper, knowing well]. And necessity compelled me to accept the heir-apparency of al-Ma'mun although I disliked it, since I was on the verge of death; and I entered this position in such a manner as though I were departing from it. So I take my complaint to Allah the Exalted, for He is the One whose help is sought."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): રય્યાન બિન સલ્ત કહે છે: હું ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) ની ખિદમતમાં ગયો અને અરજ કરી: "અય રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ફરઝંદ! લોકો તમારા વિશે એવી માન્યતા ધરાવે છે કે તમે દુનિયાનો ત્યાગ કરનાર અને ઝાહિદ હોવાનું જાહેર કરવા છતાં, મામૂનની વલીઅહદી સ્વીકારી લીધી છે?!" ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ પોતે સારી રીતે જાણે છે કે હું આ કાર્યથી નાખુશ હતો, પરંતુ જ્યારે વલીઅહદી સ્વીકારવા અને કત્લ ન થવા વચ્ચે મને ઇખ્તિયાર આપવામાં આવ્યો અને એકને પસંદ કરવાનું હતું, ત્યારે નાછૂટકે વલીઅહદી સ્વીકારવાને મૃત્યુ પર પ્રાધાન્ય આપ્યું. તેમના પર અફસોસ! શું તેઓ નથી જાણતા કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહના પયગંબર અને રસૂલ હતા, પરંતુ જ્યારે જરૂરિયાતે તેમને અઝીઝના ખઝાનાની જવાબદારી સ્વીકારવા મજબૂર કર્યા, તો તેમણે અઝીઝને કહ્યું: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [મને ધરતીના ખજાનાઓ પર નિયુક્ત કરો, ખરેખર હું સારો રખેવાળ અને જાણકાર છું]. અને જરૂરિયાતે મને મામૂનની વલીઅહદી, જેને હું નાપસંદ કરતો હતો, સ્વીકારવા મજબૂર કર્યો, કારણ કે હું મૃત્યુની અણી પર હતો; અને હું આ હોદ્દામાં એવી રીતે દાખલ થયો કે જાણે તેમાંથી બહાર જઈ રહ્યો હોઉં. તો હું અલ્લાહ તઆલાની બારગાહમાં ફરિયાદ કરું છું, કારણ કે તે જ ફરિયાદ સાંભળનાર છે."

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

مُحَمَّدِ‌بْنِ‌زَیْدٍ الرَّازِیِّ قَالَ کُنْتُ فِی خِدْمَهًِْ الرِّضَا (علیه السلام) لَمَّا جَعَلَهُ الْمَأْمُونُ وَلِیَّ عَهْدِهِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنَ الْخَوَارِجِ فِی کَفِّهِ مُدْیَهًٌْ مَسْمُومَهًٌْ وَ قَدْ قَالَ لِأَصْحَابِهِ وَ اللَّهِ لَآتِیَنَّ هَذَا الَّذِی یَزْعُمُ أَنَّهُ ابْنُ‌رَسُولِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ قَدْ دَخَلَ لِهَذَا الطَّاغِیَهًِْ فِیمَا دَخَلَ فَأَسْأَلُهُ عَنْ حُجَّتِهِ فَإِنْ کَانَ لَهُ حُجَّهًٌْ وَ إِلَّا أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْهُ فَأَتَاهُ وَ اسْتَأْذَنَ عَلَیْهِ فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ لَهُ أَبُوالْحَسَنِ (علیه السلام) أُجِیبُکَ عَنْ مَسْأَلَتِکَ عَلَی شَرِیطَهًٍْ تَفِی لِی بِهَا فَقَالَ وَ مَا هَذِهِ الشَّرِیطَهًُْ قَالَ إِنْ أَجَبْتُکَ بِجَوَابٍ یُقْنِعُکَ وَ تَرْضَاهُ تَکْسِرُ الَّذِی فِی کُمِّکَ وَ تَرْمِی بِهِ فَبَقِیَ الْخَارِجِیُّ مُتَحَیِّراً وَ أَخْرَجَ الْمُدْیَهًَْ وَ کَسَّرَهَا ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِی عَنْ دُخُولِکَ لِهَذَا الطَّاغِیَهًِْ فِیمَا دَخَلْتَ لَهُ وَ هُمْ عِنْدَکَ کُفَّارٌ وَ أَنْتَ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَا حَمَلَکَ عَلَی هَذَا فَقَالَ أَبُوالْحَسَنِ (علیه السلام) أَرَأَیْتَکَ هَؤُلَاءِ أَکْفَرُ عِنْدَکَ أَمْ عَزِیزُ مِصْرَ وَ أَهْلُ مَمْلَکَتِهِ أَ‌لَیْسَ هَؤُلَاءِ عَلَی حَالٍ یَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ مُوَحِّدُونَ وَ أُولَئِکَ لَمْ یُوَحِّدُوا اللَّهَ وَ لَمْ یَعْرِفُوهُ یُوسُفُ‌بْنُ‌یَعْقُوبَ (علیه السلام) نَبِیٌّ ابْنُ نَبِیٍّ قَالَ لِلْعَزِیزِ وَ هُوَ کَافِرٌ اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ وَ کَانَ یُجَالِسُ الْفَرَاعِنَهًَْ وَ أَنَا رَجُلٌ مِنْ وُلْدِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَجْبَرَنِی عَلَی هَذَا الْأَمْرِ وَ أَکْرَهَنِی عَلَیْهِ فَمَا الَّذِی أَنْکَرْتَ وَ نَقَمْتَ عَلَیَّ فَقَالَ لَا عَتَبَ عَلَیْکَ إِنِّی أَشْهَدُ أَنَّکَ ابْنُ نَبِیِّ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ أَنَّکَ صَادِقٌ.

امام رضا (علیه السلام)- محمّدبن‌زید رازی گوید: «در خدمت امام رضا (علیه السلام) بودم آن موقعی که ولیعهد مأمون بود، مردی از خوارج که در دست چاقویی مسموم داشت وارد شد او به دوستان خود گفته بود، می‌روم پیش این کسی که مدّعی است پسر پیغمبرم و ولیعهد مأمون شده! ببینم چه دلیلی برای این کار خود دارد. اگر دلیل قانع‌کننده‌ای داشت قبول می‌کنم وگرنه مردم را از دستش آسوده نمایم». وارد شد، امام رضا (علیه السلام) به او فرمود: «جواب سؤالت را می‌دهم مشروط بر اینکه شرطم را بپذیری». گفت: «چه شرطی»؟ فرمود: «به شرط اینکه اگر جواب سؤالت را دادم و قانع شدی چاقویی که در آستین پنهان کرده‌ای بشکنی و دور بیندازی». مرد خارجی مذهب متحیّر ماند و چاقو را خارج نموده دسته‌اش را شکست. آنگاه پرسید: «چرا ولایتعهدی این ستمگر را پذیرفتی با اینکه آن‌ها را کافر می‌دانی؟ و تو پسر پیامبری! چه چیزی شما را بر این کار واداشت»؟ فرمود: «بگو ببینم این‌ها در نظر تو کافرند یا عزیز مصر و اطرافیانش؟ مگر این‌ها به وحدانیّت خدا قائل نیستند با اینکه آن‌ها نه خدا را می‌شناختند و نه موحّد بودند. یوسف (علیه السلام) پسر یعقوب پیغمبر (علیه السلام) و پدرش نیز پیامبر بود؛ به عزیز مصر که کافر بود گفت: «قالَ اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفیظٌ عَلیمٌ». با فرعونیان نشست و برخاست داشت من از اولاد پیامبرم! مرا به این کار مجبور کرد و به‌زور مرا وادار کرد چرا کار مرا نمی‌پسندی و از من خوشت نمی‌آید». گفت: «ایرادی بر شما نیست من گواهی می‌دهم که تو پسر پیامبری و راست می‌گویی».

Imam al-Rida (peace be upon him): Muhammad ibn Zayd al-Razi said: "I was in the service of Imam al-Rida (peace be upon him) at the time when he was the heir apparent of al-Ma'mun. A man from the Kharijites came in with a poisoned knife in his hand. He had said to his companions, 'I am going to this person who claims to be the son of the Prophet and has become the heir apparent of al-Ma'mun! Let me see what proof he has for this act of his. If he has a convincing proof I will accept it, otherwise I will rid the people of him.'" He entered, and Imam al-Rida (peace be upon him) said to him: "I will answer your question on condition that you accept my condition." He said: "What condition?" He said: "On the condition that, if I answer your question and you are convinced, you will break the knife you have hidden in your sleeve and throw it away." The Kharijite man was left bewildered, and he took out the knife and broke its handle. Then he asked: "Why did you accept the heir-apparency of this tyrant when you consider them disbelievers? You are the son of the Prophet! What compelled you to this act?" He said: "Tell me, in your view are these people more disbelieving, or the Aziz of Egypt and those around him? Do these people not profess the oneness of Allah, whereas those others neither knew Allah nor were monotheists? Yusuf (peace be upon him) was the son of Ya'qub the Prophet (peace be upon him), and his father too was a prophet; he said to the Aziz of Egypt, who was a disbeliever: اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفیظٌ عَلیمٌ [Place me over the treasures of the land, surely I am a good keeper, knowing well]. He used to sit with the Pharaonic people. I am from the descendants of the Prophet! He forced me into this affair and compelled me to it by force — why do you not approve of my conduct and are not pleased with me?" He said: "There is no blame upon you; I bear witness that you are the son of the Prophet and that you speak the truth."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન ઝૈદ રાઝી કહે છે: "હું ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ની સેવામાં હતો, જ્યારે તેઓ મામૂનના વલીઅહદ (ઉત્તરાધિકારી) હતા. ખવારિજમાંથી એક માણસ, જેના હાથમાં ઝેરીલો ચાકૂ હતો, અંદર આવ્યો. તેણે પોતાના સાથીઓને કહ્યું હતું, 'હું આ વ્યક્તિ પાસે જાઉં છું જે દાવો કરે છે કે તે પયગંબરના પુત્ર છે અને મામૂનનો વલીઅહદ બની ગયો છે! જોઉં કે તેની પાસે આ કામ માટે શું દલીલ છે. જો તેની પાસે સંતોષજનક દલીલ હશે તો હું સ્વીકારીશ, નહીંતર લોકોને તેનાથી છોડાવીશ.'" તે અંદર આવ્યો, ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને ફરમાવ્યું: "તમારા સવાલનો જવાબ આપીશ, પરંતુ એક શરત પર કે તમે મારી શરત સ્વીકારો." તેણે કહ્યું: "કઈ શરત?" તેમણે ફરમાવ્યું: "એ શરત પર કે જો હું તમારા સવાલનો જવાબ આપું અને તમે સંતોષ પામો, તો જે ચાકૂ તમે બાંયમાં છુપાવ્યો છે તેને તોડીને ફેંકી દેશો." ખવારિજ મઝહબનો તે માણસ આશ્ચર્યચકિત રહી ગયો અને ચાકૂ કાઢીને તેની મૂઠ તોડી નાખી. પછી પૂછ્યું: "શા માટે તમે આ ઝાલિમની વલીઅહદી સ્વીકારી જ્યારે તમે તેમને કાફિર જાણો છો? અને તમે તો પયગંબરના પુત્ર છો! કઈ વસ્તુએ તમને આ કામ પર મજબૂર કર્યા?" તેમણે ફરમાવ્યું: "કહો જોઉં, આ લોકો તમારી નજરમાં કાફિર છે કે અઝીઝે મિસ્ર અને તેના સાથીઓ? શું આ લોકો અલ્લાહની વહદાનિય્યત (એકત્વ)ના કાયલ નથી, જ્યારે તેઓ (અઝીઝે મિસ્રના લોકો) ન અલ્લાહને ઓળખતા હતા ન મુવહ્હિદ હતા. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) યાકૂબ પયગંબર (અલયહિસ્સલામ)ના પુત્ર હતા અને તેમના પિતા પણ પયગંબર હતા; તેમણે અઝીઝે મિસ્ર, જે કાફિર હતો, તેને કહ્યું: اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفیظٌ عَلیمٌ [મને ધરતીના ખજાનાઓ પર નિયુક્ત કરો, ખરેખર હું સુરક્ષક અને જાણકાર છું]. તેઓ ફિરઔનીઓ સાથે ઊઠબેસ કરતા હતા. હું પયગંબરની ઔલાદમાંથી છું! તેણે મને આ કામ પર મજબૂર કર્યો અને બળજબરીથી મને આના પર વિવશ કર્યો — શા માટે તમે મારા કામને પસંદ કરતા નથી અને મારાથી ખુશ નથી?" તેણે કહ્યું: "તમારા પર કોઈ વાંધો નથી, હું ગવાહી આપું છું કે તમે પયગંબરના પુત્ર છો અને સાચું કહો છો."

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مَسْعَدَهًَْ‌بْنِ‌صَدَقَهًَْ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَال دَخَلَ سُفْیَانُ الثَّوْرِیُّ عَلَی أَبِی عَبْدِ اللَّه (علیه السلام) ... أَخْبِرُونِی أَیْنَ أَنْتُمْ عَن ... یُوسُفَ النَّبِیِّ (علیه السلام) حَیْثُ قَالَ لِمَلِکِ مِصْرَ اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ فَکَانَ مِنْ أَمْرِهِ الَّذِی کَانَ أَنِ اخْتَارَ مَمْلَکَهًَْ الْمَلِکِ وَ مَا حَوْلَهَا إِلَی الْیَمَنِ وَ کَانُوا یَمْتَارُونَ الطَّعَامَ مِنْ عِنْدِهِ لِمَجَاعَهًٍْ أَصَابَتْهُمْ وَ کَانَ یَقُولُ الْحَقَّ وَ یَعْمَلُ بِهِ فَلَمْ نَجِدْ أَحَداً عَابَ ذَلِکَ عَلَیْه.

امام صادق (علیه السلام) مسعدهًْ‌بن‌صدقه نقل می‌کند که [سفیان ثوری خدمت امام صادق (علیه السلام) رسید] ... امام صادق (علیه السلام) فرمود: «مگر داستان یوسف پیامبر را نمی‌دانید ... یوسف پیامبر به پادشاه مصر گفت «اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ». بالاخره به پادشاهی مصر و اطراف آن تا یمن رسید می‌آمدند برای خوراک خود از او گندم می‌گرفتند چون گرفتار قحط سالی شدند طرفدار حق بود و به آن عمل می‌کرد و کسی از یوسف ایرادی نگرفته است.

Imam Sadiq (peace be upon him): Mas'ada ibn Sadaqa narrates that [Sufyan al-Thawri came into the presence of Imam Sadiq (peace be upon him)] ... Imam Sadiq (peace be upon him) said: 'Do you not know the story of Yusuf the Prophet? ... Yusuf the Prophet said to the king of Egypt (Misr): اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [Place me (in authority) over the treasures of the land, surely I am a good keeper, knowing well]. In the end he came to rule Egypt and its surroundings up to Yemen. People used to come and take wheat from him for their food, since they had been struck by a year of famine. He upheld the truth and acted upon it, and no one has found fault with Yusuf.'

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મસઅદહ બિન સદકહ નકલ કરે છે કે [સુફિયાન સૌરી ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ની ખિદમતમાં આવ્યો] ... ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'શું તમે યુસુફ પયગંબરનો કિસ્સો નથી જાણતા? ... યુસુફ પયગંબરે મિસ્રના બાદશાહને કહ્યું: اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [મને ધરતીના ખજાનાઓ પર (અધિકાર) આપો, ખરેખર હું સારો રક્ષક છું, જાણનાર છું]. આખરે તેઓ મિસ્ર અને તેની આસપાસના પ્રદેશ યમન સુધીની બાદશાહી પર પહોંચ્યા. લોકો પોતાના ખોરાક માટે તેમની પાસેથી ઘઉં લેવા આવતા હતા કારણ કે તેઓ દુષ્કાળના વર્ષમાં ફસાઈ ગયા હતા. તેઓ હકના પક્ષધર હતા અને તેના પર અમલ કરતા હતા, અને કોઈએ યુસુફ પર વાંધો નથી લીધો.'

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

رَحِمَ اللَّهُ أَخِی یُوسُفَ لَوْ لَمْ یَقُلْ اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ لَوَلَّاهُ عَنْ سَاعَتِهِ وَ لَکِنْ أُخِّرَ ذَلِکَ سَنَهًْ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- خداوند برادرم یوسف (علیه السلام) را مورد رحمت خویش قرار دهد که اگر جمله‌ی اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ را بر زبان نیاورده بود فوراً بر خزائن مصر استیلا می‌یافت امّا خواهش او از عزیز مصر این مهّم را یک‌سال به تأخیر انداخت.

The Prophet (peace be upon him and his family): May Allah bestow His mercy on my brother Yusuf (peace be upon him). Had he not uttered the phrase اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ [Place me (in authority) over the treasures of the land], he would at once have taken charge of the treasures of Egypt; but his request from the Aziz of Egypt delayed this matter by a year.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અલ્લાહ મારા ભાઈ યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) પર પોતાની રહમત નાઝિલ કરે, કે જો તેમણે اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ [મને ધરતીના ખજાનાઓ પર (અધિકાર) આપો] આ વાક્ય ઝબાન પર ન લાવ્યા હોત, તો તરત જ મિસ્રના ખજાનાઓ પર કાબૂ મેળવી લેત; પરંતુ અઝીઝે મિસ્ર પાસેની તેમની વિનંતીએ આ મહત્વપૂર્ણ કામને એક વર્ષ પાછળ ધકેલી દીધું.

#6 نگهبانی دانایم A knowing guardian જાણકાર રખેવાળ

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْفُضَیْلِ‌بْنِ‌أَبِی‌قُرَّهًَْ عَنْ أَبِی‌عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ یُوسُفَ (علیه السلام) اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ قَالَ حَفِیظٌ بِمَا تَحْتَ یَدَیَّ عَلِیمٌ بِکُلِّ لِسَانِ. (تَزْکِیَةُ النَّفْسِ

امام صادق (علیه السلام)- از فضیل‌بن‌ابی قرّه نقل است که امام صادق (علیه السلام) در توضیح گفته‌ی یوسف (علیه السلام) در قرآن: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ فرمود: «از آنچه در اختیار دارم، حفاظت می‌کنم و به همه‌ی زبان‌ها آشنا هستم». (تعریف از خود

Imam Sadiq (peace be upon him): It is narrated from Fudayl ibn Abi Qurra that Imam Sadiq (peace be upon him), in explaining the words of Yusuf (peace be upon him) in the Qur'an: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [Place me (in authority) over the treasures of the land, surely I am a good keeper, knowing well], said: 'I will guard what is under my charge, and I am acquainted with all languages.' (Self-praise

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ફુઝૈલ બિન અબી કુર્રહ થી નકલ છે કે ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ કુરઆનમાં યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની વાત: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [મને ધરતીના ખજાનાઓ પર (અધિકાર) આપો, ખરેખર હું સારો રક્ષક છું, જાણનાર છું] ના સ્પષ્ટીકરણમાં ફરમાવ્યું: 'જે મારા હાથમાં છે તેની હિફાઝત કરીશ, અને હું બધી ઝબાનોથી વાકિફ છું.' (પોતાની પ્રશંસા

#7 نگهبانی دانایم A knowing guardian જાણકાર રખેવાળ

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

قال سفیان: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) مَا یَجُوزُ أَنْ یُزَکِّیَ الرَّجُلُ نَفْسَهُ قَالَ نَعَمْ إِذَا اضْطُرَّ إِلَیْهِ أَ‌مَا سَمِعْتَ قَوْلَ یُوسُفَ (علیه السلام) اجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ وَ قَوْلَ الْعَبْدِ الصَّالِحِ أَنَا لَکُمْ ناصِحٌ أَمِینٌ.

امام صادق (علیه السلام)- سفیان‌ثوری گوید: از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم: «آیا جایز است که آدمی از خود تعریف کند»؟! فرمود: «آری به هنگام ضرورت، آیا سخن یوسف (علیه السلام) را نشنیدی [که خطاب به پادشاه مصر گفت]: «اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ و نیز سخن [هود (علیه السلام)] آن بنده نیکوکار را [که گفت]: و من خیرخواه امینی برای شما هستم. ( اعراف/۶۸ )».

Imam Sadiq (peace be upon him): Sufyan al-Thawri said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him): "Is it permissible for a person to praise himself?" He said: "Yes, when it is necessary. Have you not heard the words of Yusuf (peace be upon him) [when he said to the king of Egypt]: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [Place me (in authority) over the treasures of the land, surely I am a good keeper, knowing well], and also the words of [Hud (peace be upon him)], that righteous servant [who said]: 'And I am a sincere and trustworthy adviser for you.' (al-A'raf/68)."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સુફયાન સૌરીએ કહ્યું: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "શું એ જાયઝ છે કે માણસ પોતાની પ્રશંસા કરે?" તમે ફરમાવ્યું: "હા, જ્યારે જરૂરી હોય. શું તેં યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની વાત નથી સાંભળી [જે તેમણે મિસ્રના બાદશાહને સંબોધીને કહી]: اجْعَلْنِی عَلَی خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ [મને ધરતીના ખજાનાઓ પર (અધિકારી) નિયુક્ત કરો, ખરેખર હું સારો રક્ષક અને જાણકાર છું], અને એ જ રીતે [હૂદ (અલયહિસ્સલામ)] એ નેક બંદાની વાત [જેમણે કહ્યું]: અને હું તમારા માટે એક ખૈરખ્વાહ અમીન છું. (અઅરાફ/૬૮)."