وَ أَقْبَلَ یُوسُفُ (علیه السلام) عَلَی جَمْعِ الطَّعَامِ فَجَمَعَ فِی السَّبْعِ السِّنِینَ الْمُخْصِبَهًِْ فَکَبَسَهُ فِی الْخَزَائِنِ. فَلَمَّا مَضَتْ تِلْکَ السِّنُونَ وَ أَقْبَلَتِ السِّنُونَ الْمُجْدِبَهًِْ، أَقْبَلَ یُوسُفُ (علیه السلام) عَلَی بَیْعِ الطَّعَامِ، فَبَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الْأُولَی بِالدَّرَاهِمِ وَ الدَّنَانِیرِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا دِینَارٌ وَ لَا دِرْهَمٌ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِیَّهًِْ یُوسُفَ (علیه السلام)، وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الثَّانِیَهًِْ بِالْحُلِیِّ وَ الْجَوَاهِرِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا حُلِیٌّ وَ لَا جَوْهَرٌ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِیَّهًِْ یُوسُفَ (علیه السلام)، وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الثَّالِثَهًِْ بِالدَّوَابِّ وَ الْمَوَاشِی حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا دَابَّهًٌْ وَ لَا مَاشِیَهًٌْ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِیَّهًِْ یُوسُفَ (علیه السلام)، وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الرَّابِعَهًِْ بِالْعَبِیدِ وَ الْإِمَاءِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا عَبْدٌ وَ لَا أَمَهًٌْ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِیَّهًِْ یُوسُفَ (علیه السلام)، وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ الْخَامِسَهًِْ بِالدُّورِ وَ الْعَقَارِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا دَارٌ وَ لَا عَقَارٌ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِیَّهًِْ یُوسُفَ (علیه السلام)، وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ السَّادِسَهًِْ بِالْمَزَارِعِ وَ الْأَنْهَارِ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا نَهَرٌ وَ لَا مَزْرَعَهًٌْ إِلَّا صَارَ فِی مِلْکِیَّهًِْ یُوسُفَ (علیه السلام)، وَ بَاعَهُمْ فِی السَّنَهًِْ السَّابِعَهًِْ بِرِقَابِهِمْ حَتَّی لَمْ یَبْقَ بِمِصْرَ وَ مَا حَوْلَهَا عَبْدٌ وَ لَا حُرٌّ إِلَّا صَارَ عَبْدَ یُوسُفَ (علیه السلام)، فَمَلِکَ أَحْرَارَهُمْ وَ عَبِیدَهُمْ وَ أَمْوَالَهُمْ، وَ قَالَ النَّاسُ: مَا رَأَیْنَا وَ لَا سَمِعْنَا بِمَلِکٍ أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنَ الْمُلْکِ مَا أَعْطَی هَذَا الْمَلِکَ حُکْماً وَ عِلْماً وَ تَدْبِیراً. ثُمَّ قَالَ یُوسُفُ (علیه السلام) لِلْمَلِکِ: أَیُّهَا الْمَلِکُ، مَا تَرَی فِیمَا خَوَّلَنِی رَبِّی مِنْ مُلْکِ مِصْرَ وَ أَهْلِهَا، أَ شَرٌّ عَلَیْنَا بِرَأْیِکَ؟ فَإِنِّی لَمْ أُصْلِحْهُمْ لِأُفْسِدَهُمْ وَ لَمْ أُنْجِهِمْ مِنَ الْبَلَاءِ لِیَکُونَ وَ بَالًا عَلَیْهِمْ وَ لَکِنَّ اللَّهَ نَجَّاهُمْ عَلَی یَدِی. قَالَ لَهُ الْمَلِکُ: الرَّأْیُ رَأْیُکَ. قَالَ یُوسُفُ (علیه السلام): إِنِّی أُشْهِدُ اللَّهَ وَ أُشْهِدُکَ أَیُّهَا الْمَلِکُ أَنِّی قَدْ أَعْتَقْتُ أَهْلَ مِصْرَ کُلِّهِمْ، وَ رَدَدْتُ إِلَیْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَ عَبِیدَهُمْ، وَ رَدَدْتُ إِلَیْکَ أَیُّهَا الْمَلِکُ خَاتَمَکَ وَ سَرِیرَکَ وَ تَاجَکَ عَلَی أَنْ لَا تَسِیرَ إِلَّا بِسِیرَتِی وَ لَا تَحْکُمَ إِلَّا بِحُکْمِی. قَالَ لَهُ الْمَلِکُ: إِنَّ ذَلِکَ لَشَرَفِی وَ فَخْرِی، لَا أَسِیرُ إِلَّا بِسِیرَتِکَ وَ لَا أَحْکُمُ إِلَّا بِحُکْمِکَ، وَ لَوْلَاکَ مَا قَوِیتُ عَلَیْهِ وَ لَا اهْتَدَیْتُ لَهُ وَ لَقَدْ جَعَلْتَ سُلْطَانِی عَزِیزاً مَا یُرَامُ، وَ أَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ وَ أَنَّکَ رَسُولُهُ فَأَقِمْ عَلَی مَا وَلَّیْتُکَ فَإِنَّکَ لَدَیْنَا مَکِینٌ أَمِینٌ.
امام رضا (علیه السلام)- یوسف (علیه السلام) دست به کار جمع‌آوری مواد خوراکی شد و در هفت سال فراوانی، انبارها را پر کرد و چون سال‌های قحطی فرارسید شروع به فروش آن‌ها کرد؛ در سال اوّل در مقابل درهم و دینار به مردم آذوقه می‌داد تا جایی که دیگر در مصر و اطراف آن، درهم و دیناری باقی نماند مگر آنکه یوسف (علیه السلام)، مالک همه‌ی آن‌ها شده بود. در سال دوّم در مقابل زیورآلات و جواهرات به آن‌ها آذوقه فروخت تا جایی که دیگر زیورآلات و جواهری باقی نماند جز آنکه یوسف (علیه السلام)، مالک همه‌ی آن‌ها شده بود. در سال سوّم در برابر چهارپایان و حیوانات اهلی به آن‌ها آذوقه فروخت تا آنجا که دیگر هیچ حیوان چهارپا و اهلی باقی نماند مگر اینکه یوسف (علیه السلام)، مالک همه‌ی آن‌ها شده بود. در سال چهارم در برابر غلامان و کنیزان به آن‌ها آذوقه فروخت به‌طوری‌که در مصر و اطراف آن، غلام و کنیزی نماند که در ملک یوسف (علیه السلام) نباشد. سال پنجم در مقابل خانه و املاک به آن‌ها آذوقه فروخت تا آنجا که در مصر و اطراف آن خانه و ملکی نماند مگر آنکه همه‌ی ملک یوسف شده بود. در سال ششم در مقابل مزرعه‌ها و نهرها به آن‌ها آذوقه فروخت و دیگر مزرعه و نهری در مصر و اطراف آن نبود که مِلک یوسف (علیه السلام) نباشد. سال هفتم در مقابل بردگی خودشان، به آن‌ها آذوقه فروخت و دیگر برده و آزاده‌ای نبود مگر آنکه یوسف (علیه السلام) مالک آن‌ها شده بود. و بدین‌ترتیب هر انسان آزاد و برده و هرچه داشتند همه ملک یوسف (علیه السلام) شده بود، و مردم گفتند: «تاکنون ندیده و نشنیده‌ایم که خداوند چنین ملکی که به یوسف (علیه السلام) به‌خاطر حکمت و دانش و تدبیرش داده به پادشاهی عطا کرده باشد». آنگاه یوسف (علیه السلام) به پادشاه گفت: «نظرت پیرامون این سلطنتی که خداوند در مورد مصر و اهلش به من عنایت کرده، چیست؟ رأی خود را در این‌باره بگو که من امور مصریان را از آن روی سامان ندادم که آن‌ها را ویران کنم و آنان را از بلا نجات ندادم تا خود بلای جان آنان شوم. و این لطف خدا بود که آن‌ها را به دست من از بلا نجات داد». پادشاه گفت: «هرچه خود صلاح می‌دانی انجام بده». یوسف (علیه السلام) گفت: «خدا را گواه می‌گیرم، تو هم شاهد باش که من همه‌ی مردم مصر را آزاد کردم و دارایی‌ها و بردگانشان را به آن‌ها باز گرداندم و انگشتر پادشاهی و تاج و تختت را نیز به تو برگرداندم به شرط اینکه جز به روش من رفتار نکنی و جز مطابق حکم من، حکمی نکنی». پادشاه گفت: «کمال افتخار من است که جز به روش و سیره‌ی تو رفتار نکنم و جز برطبق حکم تو حکمی نکنم، و اگر تو نبودی من توانایی غلبه بر قحطی و خشکسالی را نداشتم و به [انجامِ] آن هدایت نمی‌شدم و تو این سلطنت با عزّت و شوکت را به من دادی و اکنون گواهی می‌دهم که خدایی جز خدای یگانه نیست که شریکی ندارد و تو فرستاده‌ی او هستی و در همین منصبی که تو را بدان منصوب داشتم باقی بمان که تو امروز نزد ما جایگاهی والا داری».
Imam Rida (peace be upon him): Yusuf (peace be upon him) set about gathering foodstuffs, and during the seven years of abundance he filled the storehouses. When the years of famine arrived, he began to sell them. In the first year he gave provisions to the people in exchange for dirhams and dinars, until not a single dirham or dinar remained in Egypt or its surroundings that had not come into Yusuf's (peace be upon him) ownership. In the second year he sold provisions to them in exchange for ornaments and jewels, until no ornament or jewel remained that had not come into Yusuf's (peace be upon him) ownership. In the third year he sold them provisions in exchange for quadrupeds and domestic animals, until no quadruped or domestic animal remained that had not come into Yusuf's (peace be upon him) ownership. In the fourth year he sold them provisions in exchange for male and female slaves, so that no male or female slave remained in Egypt or its surroundings that was not in Yusuf's (peace be upon him) possession. In the fifth year he sold them provisions in exchange for houses and estates, until no house or estate remained in Egypt or its surroundings that had not become Yusuf's property. In the sixth year he sold them provisions in exchange for farms and canals, and no farm or canal remained in Egypt or its surroundings that was not the property of Yusuf (peace be upon him). In the seventh year he sold them provisions in exchange for their own enslavement, and no slave or free person remained but that Yusuf (peace be upon him) had become their owner. In this way every free person and slave and all that they possessed became the property of Yusuf (peace be upon him), and the people said: "Until now we have neither seen nor heard that Allah has granted to any king such a kingdom as He has given to Yusuf (peace be upon him) on account of his wisdom and knowledge and management." Then Yusuf (peace be upon him) said to the king: "What is your view concerning this sovereignty over Egypt and its people that Allah has bestowed upon me? Give your opinion on this, for I did not put the affairs of the Egyptians in order so as to ruin them, nor did I save them from calamity so as to become a calamity upon them myself. Rather, it was the grace of Allah that saved them from calamity through my hand." The king said: "Do whatever you yourself deem best." Yusuf (peace be upon him) said: "I take Allah as my witness, and you too be a witness, that I have freed all the people of Egypt, and I have returned to them their possessions and their slaves, and I have returned to you, O king, your ring, your throne and your crown, on the condition that you act only according to my way and rule only according to my ruling." The king said to him: "It is my utmost honour that I act only according to your way and conduct, and rule only according to your ruling. Had it not been for you, I would not have had the power to overcome the famine and drought, nor would I have been guided to [accomplishing] it, and you have made this sovereignty of mine mighty and majestic. Now I bear witness that there is no god but the One Allah who has no partner, and that you are His messenger. So remain in this post to which I have appointed you, for indeed you today have with us a lofty station."
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) ખાદ્ય સામગ્રી એકઠી કરવાના કાર્યમાં લાગી ગયા અને સાત વર્ષની બરકતવાળી ઋતુમાં કોઠારો ભરી દીધા. જ્યારે દુષ્કાળનાં વર્ષો આવ્યાં, ત્યારે તે વેચવાનું શરૂ કર્યું. પ્રથમ વર્ષે તેમણે લોકોને દિરહમ અને દીનારના બદલામાં અનાજ આપ્યું, ત્યાં સુધી કે મિસ્ર અને તેની આસપાસ કોઈ દિરહમ કે દીનાર બાકી ન રહ્યો, સિવાય કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) તે બધાના માલિક બની ગયા. બીજા વર્ષે તેમણે ઘરેણાં અને ઝવેરાતના બદલામાં અનાજ વેચ્યું, ત્યાં સુધી કે કોઈ ઘરેણું કે ઝવેરાત બાકી ન રહ્યું, સિવાય કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) તે બધાના માલિક બની ગયા. ત્રીજા વર્ષે તેમણે ચતુષ્પદ પ્રાણીઓ અને પાળેલા જાનવરોના બદલામાં અનાજ વેચ્યું, ત્યાં સુધી કે કોઈ ચતુષ્પદ કે પાળેલું જાનવર બાકી ન રહ્યું, સિવાય કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) તે બધાના માલિક બની ગયા. ચોથા વર્ષે તેમણે ગુલામો અને દાસીઓના બદલામાં અનાજ વેચ્યું, એવી રીતે કે મિસ્ર અને તેની આસપાસ કોઈ ગુલામ કે દાસી બાકી ન રહ્યાં જે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની માલિકીમાં ન હોય. પાંચમા વર્ષે તેમણે ઘરો અને મિલકતોના બદલામાં અનાજ વેચ્યું, ત્યાં સુધી કે મિસ્ર અને તેની આસપાસ કોઈ ઘર કે મિલકત બાકી ન રહી, સિવાય કે તે બધી યુસુફની મિલકત બની ગઈ. છઠ્ઠા વર્ષે તેમણે ખેતરો અને નહેરોના બદલામાં અનાજ વેચ્યું, અને મિસ્ર અને તેની આસપાસ કોઈ ખેતર કે નહેર બાકી ન રહી જે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની મિલકત ન હોય. સાતમા વર્ષે તેમણે તેમની પોતાની ગુલામીના બદલામાં અનાજ વેચ્યું, અને કોઈ ગુલામ કે આઝાદ વ્યક્તિ બાકી ન રહી, સિવાય કે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) તેમના માલિક બની ગયા. આ રીતે દરેક આઝાદ માણસ અને ગુલામ અને તેઓ પાસે જે કંઈ હતું તે બધું યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ની મિલકત બની ગયું, અને લોકોએ કહ્યું: "અત્યાર સુધી અમે નથી જોયું કે નથી સાંભળ્યું કે અલ્લાહે કોઈ બાદશાહને એવી બાદશાહી આપી હોય જેવી યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)ને તેમની હિકમત અને જ્ઞાન અને તદબીરના કારણે આપી છે." પછી યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ બાદશાહને કહ્યું: "મિસ્ર અને તેના લોકો બાબતે અલ્લાહે મને જે આ સલ્તનત આપી છે તેના વિષે તમારો શું અભિપ્રાય છે? આ બાબતે તમારો મત જણાવો, કારણ કે મેં મિસ્રવાસીઓની બાબતોને એ માટે નથી સંભાળી કે તેમને બરબાદ કરું, અને તેમને બલાથી એ માટે નથી બચાવ્યા કે હું પોતે તેમના જીવની બલા બની જાઉં. આ તો અલ્લાહની કૃપા હતી કે તેમને મારા હાથે બલાથી બચાવ્યા." બાદશાહે કહ્યું: "તમે જે યોગ્ય સમજો તે કરો." યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "હું અલ્લાહને સાક્ષી બનાવું છું, અને તમે પણ સાક્ષી રહો કે મેં મિસ્રના તમામ લોકોને આઝાદ કરી દીધા છે, અને તેમની સંપત્તિઓ અને ગુલામો તેમને પાછા આપ્યા છે, અને હે બાદશાહ! તમારી અંગૂઠી અને તાજ અને તખ્ત પણ તમને પાછા આપ્યા છે, આ શરતે કે તમે મારી રીતથી જ ચાલશો અને મારા હુકમ મુજબ જ હુકમ કરશો." બાદશાહે તેમને કહ્યું: "આ મારી પરમ ગૌરવની વાત છે કે હું તમારી રીત અને સીરત મુજબ જ ચાલું અને તમારા હુકમ મુજબ જ હુકમ કરું, અને જો તમે ન હોત તો હું દુષ્કાળ અને ખશકસાળી પર કાબૂ મેળવવાની શક્તિ ધરાવતો ન હતો અને તેના [પાર પાડવા] માટે માર્ગદર્શન પામતો નહીં, અને તમે આ ઇઝ્ઝત અને શૌકતવાળી સલ્તનત મને આપી છે. અને હવે હું સાક્ષી આપું છું કે એક અલ્લાહ સિવાય કોઈ ખુદા નથી જેનો કોઈ ભાગીદાર નથી, અને તમે તેના રસૂલ છો. અને જે પદ પર મેં તમને નિયુક્ત કર્યા છે તે જ પદ પર બાકી રહો, કેમ કે તમે આજે અમારી પાસે ઉચ્ચ સ્થાન ધરાવો છો."