سورة ابراهيم

Verse 22 of 52

14:22

وَ قالَ الشَّيْطانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَ ما كانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلاَّ أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لي فَلا تَلُومُوني وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمينَ لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ

و هنگامى‎که کار تمام مى‌شود، شیطان مى‌گوید: «خداوند به شما وعده‌ی حق داد و من به شما وعده‌ی [باطل] دادم و تخلّف کردم. من بر شما تسلّطى نداشتم، جز اینکه دعوتتان کردم و شما دعوت مرا پذیرفتید؛ بنابراین، مرا سرزنش نکنید و خود را سرزنش کنید. نه من فریادرس شما هستم و نه شما فریادرس من. من نسبت به شرک شما درباره‌ی خود، که از قبل داشتید، [و اطاعت مرا هم‌ردیف اطاعت خدا قرار دادید] بیزار و کافرم»! به یقین ستمکاران عذاب دردناکى دارند.

And the Shaitan shall say after the affair is decided: Surely Allah promised you the promise of truth, and I gave you promises, then failed to keep them to you, and I had no authority over you, except that I called you and you obeyed me, therefore do not blame me but blame yourselves: I cannot be your aider (now) nor can you be my aiders; surely I disbelieved in your associating me with Allah before; surely it is the unjust that shall have the painful punishment.

અને જયારે ફેસલો થઇ જશે ત્યારે શયતાન કહેશે : બેશક અલ્લાહે તમારી સાથે સાચો વાયદો કર્યો હતો અને મેં તમારી સાથે વાયદાઓ કર્યા પરંતુ તેને વફા ન કરી, તે ઉપરાંત તમારા ઉપર મારી કોઇ સત્તા ન હતી પણ મેં તમને બોલાવ્યા અને તમોએ મારી દાવત કબૂલી લીધી, માટે તમે મારી મલામત કરો નહિ પરંતુ ખુદ તમારા નફસોને મલામત કરો; હવે ન હું તમારી મદદ કરી શકું છું અને ન તમે મારી મદદ કરી શકો છો તમે મને (અલ્લાહનો) શરીક બનાવતા હતા તેનો હું બેશક પહેલાથી જ ઇન્કાર કરતો હતો, ખરેખર ઝૂલમગારો માટે દર્દનાક અઝાબ છે.

#1 هنگامی‎که کار تمام می‌شود «When the matter is decided» જ્યારે કામ પૂરું થઈ જાય છે

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

قَالَ الشَّیْطانُ لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ أَیْ لَمَّا فَرَغَ مِنْ أَمْرِ الدُّنْیَا مِنْ أَوْلِیَائِهِ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ قَالَ الشَّیْطَانُ لَمَّا قُضِیَ الأَمْرُ؛ یعنی هنگامی‌که شیطان از مسائل دنیا و اولیای خویش فارغ شد.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَ قَالَ الشَّیْطَانُ لَمَّا قُضِیَ الأَمْرُ [And Satan will say when the matter is decided]; that is, when Satan has finished with the affairs of the world and his friends.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ قَالَ الشَّیْطَانُ لَمَّا قُضِیَ الأَمْرُ [અને શેતાન કહેશે જ્યારે મામલો પૂરો થઈ જશે]; એટલે કે જ્યારે શેતાન દુનિયાના મામલાઓથી અને પોતાના દોસ્તોથી ફારિગ થઈ જશે.

#2 هنگامی‎که کار تمام می‌شود «When the matter is decided» જ્યારે કામ પૂરું થઈ જાય છે

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

سَأَلُوهُ (علیه السلام) عَنِ الْمُتَشَابِهِ فِی الْقَضَاءِ فَقَالَ أمیرالمؤمنین (علیه السلام) هُوَ عَشَرَهًُْ أَوْجَهٍ مُخْتَلِفَهًُْ الْمَعْنَی فَمِنْهُ قَضَاءُ فَرَاغٍ وَ قَضَاءُ عَهْدٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِعْلَامٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ فِعْلٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِیجَابٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ کِتَابٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِتْمَامٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ حُکْمٍ وَ فَصْلٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ خَلْقٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ نُزُولِ الْمَوْتِ ... أَمَّا تَفْسِیر قَضَاءُ الْإِیجَابِ لِلْعَذَابِ کَقَوْلِهِ تَعَالَی فِی سُورَهًِْ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) وَ قالَ الشَّیْطانُ لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ أَیْ لَمَّا وَجَبَ الْعَذَابُ وَ مِثْلُهُ فِی سُورَهًِْ یُوسُفَ قُضِیَ الْأَمْرُ الَّذِی فِیهِ تَسْتَفْتِیانِ مَعْنَاهُ أَیْ وَجَبَ الْأَمْرُ الَّذِی عَنْهُ تَسَاءَلَانِ.

امام علی (علیه السلام)- از امیرالمؤمنین (علیه السلام) در مورد معانی متشابه در قضاء پرسیدند، فرمود: «قضا، ده معنای متفاوت دارد. از جمله‌ی آن قضاء به معنی فراغ و پایان، قضاء به معنی عهد و پیمان و قضاء به معنی اعلام کردن، قضاء به‌معنی انجام‌دادن، قضاء به معنی واجب‌کردن، قضاء به‌معنی امر معلوم و قطعی، قضاء به معنی تمام‌کردن و قضاء به معنی حکم‌کردن و فیصله‌دادن [در دادگاه]» است و همچنین قضاء به معنی آفریدن است و قضاء به معنی فرا رسیدن مرگ است ... امّا تفسیر قضاء به معنی واجب‌کردن عذاب، مانند سخن خداوند متعال در سوره‌ی ابراهیم (علیه السلام) است: قالَ الشَّیْطانُ لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ یعنی وقتی عذاب واجب شد و مثل آن است در سوره‌ی یوسف (علیه السلام): و مطلبی که درباره‌ی آن [از من] نظر خواستید، قطعی و حتمی است!. ( یوسف/۴۱ )

Imam Ali (peace be upon him): They asked the Commander of the Faithful (peace be upon him) about the ambiguous meanings of qada (decree), and he said: 'Qada has ten different meanings. Among them: qada in the sense of completion and ending; qada in the sense of covenant and pledge; qada in the sense of announcing; qada in the sense of performing; qada in the sense of making obligatory; qada in the sense of a known and definite command; qada in the sense of finishing; and qada in the sense of judging and settling [in court].' Likewise, qada in the sense of creating, and qada in the sense of the arrival of death... As for the interpretation of qada in the sense of making the punishment obligatory, it is like the saying of Allah the Exalted in Surah Ibrahim (peace be upon him): قالَ الشَّیْطانُ لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ [Satan will say when the matter is decreed], meaning: when the punishment becomes obligatory. And the like of it is in Surah Yusuf (peace be upon him): 'And the matter concerning which you sought my opinion is decided and settled!' (Yusuf/41)

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ)ને કઝા (નિર્ણય)ના મુતશાબેહ અર્થો વિષે પૂછ્યું, તો ફરમાવ્યું: 'કઝાના દસ અલગ અલગ અર્થો છે. તેમાંથી: કઝા એટલે ફારિગ થવું અને પૂર્ણ થવું, કઝા એટલે અહદ અને પૈમાન, કઝા એટલે એલાન કરવું, કઝા એટલે અંજામ આપવું, કઝા એટલે વાજિબ કરવું, કઝા એટલે માલૂમ અને કત્‌ઈ આદેશ, કઝા એટલે પૂર્ણ કરવું અને કઝા એટલે હુકમ કરવો અને ફેંસલો કરવો [અદાલતમાં].' અને એ જ રીતે કઝા એટલે પૈદા કરવું, અને કઝા એટલે મૌતનું આવવું... પરંતુ કઝાનું અઝાબને વાજિબ કરવાના અર્થમાં તફસીર, જેમ કે અલ્લાહ તઆલાનું સૂરએ ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)માં ફરમાન: قالَ الشَّیْطانُ لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ [શેતાન કહેશે જ્યારે મામલો પૂરો થઈ ગયો], એટલે જ્યારે અઝાબ વાજિબ થઈ ગયો. અને તેના જેવું સૂરએ યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)માં છે: અને જે વાત વિષે તમે [મારાથી] નજર માંગી, તે કત્‌ઈ અને હતમી છે!. (યુસુફ/૪૧)

#3 من بر شما تسلّطی نداشتم، جز اینکه دعوتتان کردم و شما دعوت مرا پذیرفتید؛ بنابراین، مرا سرزنش نکنید و خود را سرزنش کنید I had no authority over you, except that I called you and you responded to me; so do not blame me, but blame yourselves મારો તમારા પર કોઈ કાબૂ નહોતો, સિવાય એટલા કે મેં તમને દાવત આપી અને તમે મારી દાવત કબૂલ કરી; તો મને ઠપકો ન આપો, પોતાને જ ઠપકો આપો

دَعَاهُمْ رَبُّهُم فَتَفَرَّقُوا وَ لَوْ دَعَاهُمُ الشَّیْطَانُ فَاسْتَجَابُوا وَ اقْبَلُوا.

امام علی (علیه السلام)- پروردگارشان آن‌ها را دعوت کرد ولی آن‌ها پراکنده شدند و اگر شیطان آن‌ها را دعوت می‎کرد اجابت می‎کردند و به او روی می‌آوردند.

Imam Ali (peace be upon him): Their Lord called them and they dispersed, but had Satan called them, they would have answered and turned to him.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): તેમના પરવરદિગારે તેમને બોલાવ્યા પરંતુ તેઓ વિખેરાઈ ગયા, અને જો શેતાન તેમને બોલાવત તો તેઓ કબૂલ કરત અને તેની તરફ રૂજુ થાત.

#4 نه من فریادرس شما هستم و نه شما فریادرس من Neither am I your rescuer, nor are you mine ન હું તમારો ફરિયાદરસ છું અને ન તમે મારા ફરિયાદરસ

ما أَنَا بِمُصْرِخِکُمْ أَیْ بِمُعِینِکُمْ وَ مَا أَنْتُمْ بِمُصْرِخِیَّ أَیْ بِمُعِینِی إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- ما أَنَاْ بِمُصْرِخِکُمْ؛ یعنی فریادرس شما نیستم. وَ مَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِیَّ؛ شما نیز فریادرس من نیستید. إِنِّی کَفَرْتُ بِمَا أَشْرَکْتُمُونِ مِن قَبْلُ؛ به شرک شما درباره‌ی خود، که از قبل داشتید، [و اطاعت مرا هم‌ردیف اطاعت خدا قرار دادید] بیزار و کافرم!.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): ما أَنَاْ بِمُصْرِخِکُمْ [I cannot be your aider]; that is, I am not your rescuer. وَ مَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِیَّ [nor can you be my aiders]; you too are not my rescuers. إِنِّی کَفَرْتُ بِمَا أَشْرَکْتُمُونِ مِن قَبْلُ [Surely I disbelieved in your associating me with Allah before]; I am disgusted with and disbelieve in your associating me [with Allah], which you did before, [and placing obedience to me on a par with obedience to Allah]!

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): ما أَنَاْ بِمُصْرِخِکُمْ [હું તમારો ફરિયાદરસ નથી]; એટલે કે હું તમારો મદદગાર નથી. وَ مَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِیَّ [અને તમે પણ મારા ફરિયાદરસ નથી]; તમે પણ મારા મદદગાર નથી. إِنِّی کَفَرْتُ بِمَا أَشْرَکْتُمُونِ مِن قَبْلُ [ખરેખર હું તમારા પહેલાના શિર્કથી કાફિર છું]; તમારા મારા બારેમાં જે શિર્કથી, જે તમે પહેલાં કરતા હતા, [અને મારી ઇતાઅતને અલ્લાહની ઇતાઅતની બરાબર કરાર દીધી હતી] હું બેઝાર અને કાફિર છું!

#5 به شرک شما درباره‌ی خود، که از قبل داشتید، [و اطاعت مرا هم‌ردیف اطاعت خدا قرار دادید] بیزار و کافرم»! به یقین ستمکاران ع… I disown your associating me as a partner with Allah; surely the wrongdoers have a painful punishment મારા વિષે તમે પહેલાં જે શિર્ક કરતા હતા તેનાથી હું બેઝાર અને ઇનકારી છું. નિઃશંક જાલિમો માટે દર્દનાક અઝાબ છે

فی الاحتجاج: قَالَ أَمِیرِالْمُؤْمِنِین (علیه السلام) فی قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ الْقِیامَةِ یَکْفُرُ بَعْضُکُمْ بِبَعْضٍ وَ یَلْعَنُ بَعْضُکُمْ بَعْضاً الْمُرَادُ یَکْفُرُ أَهْلُ الْمَعَاصِی بَعْضُهُمْ بِبَعْضٍ وَ یَلْعَنُ بَعْضُهُمْ بَعْضاً وَ الْکُفْرُ فِی هَذِهِ الْآیَهًِْ الْبَرَاءَهًُْ یَقُولُ یَتَبَرَّأُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ وَ نَظِیرُهَا فِی سُورَهًِْ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) قَوْلُ الشَّیْطَانِ إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ وَ قَوْلُ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلِ الرَّحْمَنِ کَفَرْنا بِکُمْ یَعْنِی تَبَرَّأْنَا مِنْکُمْ.

امام علی (علیه السلام)- در کتاب احتجاج آمده است: امیرالمؤمنین (علیه السلام) در تفسیر آیه: روز قیامت ، بعضی از شما بعضی دیگر را انکار و برخی از شما برخی دیگر را لعنت خواهد کرد. ( عنکبوت/۲۵ ) فرمود: «مراد این است که اهل معاصی یکدیگر را انکار کرده و لعن می‌کنند و مراد از کفر در این آیه برائت است، می‌فرماید: برخی از برخی دیگر اظهار برائت می‌کنند و نظیر آن در سوره‌ی ابراهیم از قول شیطان است که می‌گوید: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ و نیز سخن ابراهیم خلیل (علیه السلام) که فرمود: کَفَرْنا بِکُمْ، یعنی ما از شما تبرّی می‌جوییم».

Imam Ali (peace be upon him): In the book al-Ihtijaj it is reported that Amir al-Mu'minin (peace be upon him), regarding the interpretation of the verse: 'On the Day of Judgement, some of you will deny others and some of you will curse others' (al-Ankabut/25), said: "The meaning is that the people of sins will deny and curse one another, and what is meant by kufr (disbelief) in this verse is bara'ah (disavowal). He says: some declare their disavowal from others, and its like in Surah Ibrahim is the saying of Satan: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ [Indeed, I disbelieve in your associating me (with Allah) before], and also the saying of Ibrahim, the friend of the Most Merciful (peace be upon him), who said: کَفَرْنا بِکُمْ [We have disbelieved in you], meaning: we disavow ourselves from you."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): કિતાબ અલ-ઇહતેજાજમાં આવ્યું છે કે અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) એ આ આયતના તફસીરમાં ફરમાવ્યું: 'કયામતના દિવસે, તમારામાંથી કેટલાક બીજાનો ઇન્કાર કરશે અને કેટલાક બીજા પર લાનત મોકલશે.' (અન્કબૂત/૨૫) આપે ફરમાવ્યું: "મતલબ એ છે કે ગુનેહગારો એકબીજાનો ઇન્કાર કરશે અને એકબીજા પર લાનત મોકલશે, અને આ આયતમાં કુફ્રનો અર્થ બરાઅત (તિરસ્કાર જાહેર કરવો) છે. ફરમાવે છે: કેટલાક બીજા પ્રત્યે બરાઅતનો ઇઝહાર કરે છે, અને તેનું ઉદાહરણ સૂરએ ઇબ્રાહીમમાં શેતાનની વાત છે જે કહે છે: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ [ખરેખર હું તમારા દ્વારા મને પહેલાં (અલ્લાહ સાથે) શરીક બનાવવાનો ઇન્કાર કરું છું], અને એ જ રીતે ઇબ્રાહીમ ખલીલ (અલયહિસ્સલામ) ની વાત જેઓએ ફરમાવ્યું: کَفَرْنا بِکُمْ [અમે તમારો ઇન્કાર કર્યો], એટલે કે અમે તમારાથી બરાઅત જાહેર કરીએ છીએ."

#6 به شرک شما درباره‌ی خود، که از قبل داشتید، [و اطاعت مرا هم‌ردیف اطاعت خدا قرار دادید] بیزار و کافرم»! به یقین ستمکاران ع… I disown your associating me as a partner with Allah; surely the wrongdoers have a painful punishment મારા વિષે તમે પહેલાં જે શિર્ક કરતા હતા તેનાથી હું બેઝાર અને ઇનકારી છું. નિઃશંક જાલિમો માટે દર્દનાક અઝાબ છે

وَ أَمَّا الْکُفْرُ الْمَذْکُورُ فِی کِتَابِ اللَّهِ تَعَالَی فَخَمْسَهًُْ وُجُوه ... وَ أَمَّا الْوَجْهُ الرَّابِعُ مِنَ الْکُفْرِ فَهُوَ مَا حَکَاهُ تَعَالَی عَنْ قَوْلِ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) کَفَرْنا بِکُمْ وَ بَدا بَیْنَنا وَ بَیْنَکُمُ الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّی تُؤْمِنُوا بِاللهِ وَحْدَهُ فَقَوْلُهُ کَفَرْنا بِکُمْ أَیْ تَبَرَّأْنَا مِنْکُمْ وَ قَالَ سُبْحَانَهُ فِی قِصَّهًِْ إِبْلِیسَ وَ تَبَرِّیهِ مِنْ أَوْلِیَائِهِ مِنَ الْإِنْسِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُأَیْ تَبَرَّأْتُ مِنْکُمْ.

امام علی (علیه السلام)- کفری که در قرآن مجید از آن نام برده شده پنج قسم می‌باشد؛.. وجه چهارم کفر آن است که خداوند متعال از ابراهیم (علیه السلام) نقل می‌کند در آنجا که فرمود: ما نسبت به شما کافریم و میان ما و شما عداوت و دشمنی همیشگی آشکار شده است تا آن‌زمان که به خدای یگانه ایمان بیاورید. ( ممتحنه/۴ ) مقصود ازِکَفَرْنا بِکُمْ؛ در اینجا یعنی ما از شما برائت می‌جوییم. ابلیس هنگام تبرّی از دوستان انسی‌اش تا روز قیامت، می‌گوید: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ.

Imam Ali (peace be upon him): The kufr (disbelief) mentioned in the Glorious Qur'an is of five kinds… The fourth kind of kufr is that which Allah the Exalted narrates from Ibrahim (peace be upon him), where he said: 'We disbelieve in you, and enmity and hatred has appeared between us and you forever, until you believe in Allah alone' (al-Mumtahanah/4). What is meant by کَفَرْنا بِکُمْ [We disbelieve in you] here is: we disavow ourselves from you. And Iblis, at the time of his disavowal of his human friends until the Day of Resurrection, says: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ [Indeed, I disbelieve in your associating me (with Allah) before].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): કુર્આને મજીદમાં જે કુફ્રનો ઉલ્લેખ થયો છે તે પાંચ પ્રકારનો છે;.. કુફ્રનો ચોથો પ્રકાર એ છે જે અલ્લાહ તઆલા ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) થી નકલ કરે છે જ્યાં આપે ફરમાવ્યું: 'અમે તમારા પ્રત્યે કાફિર છીએ અને અમારી અને તમારી વચ્ચે હંમેશની અદાવત અને દુશ્મની જાહેર થઈ ગઈ છે, જ્યાં સુધી તમે એક અલ્લાહ પર ઈમાન ન લાવો.' (મુમ્તહનહ/૪) અહીં کَفَرْنا بِکُمْ [અમે તમારો ઇન્કાર કર્યો] નો મતલબ એ છે કે અમે તમારાથી બરાઅત જાહેર કરીએ છીએ. ઇબ્લીસ કયામતના દિવસ સુધી પોતાના માનવ મિત્રોથી બરાઅત જાહેર કરતી વખતે કહે છે: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ [ખરેખર હું તમારા દ્વારા મને પહેલાં (અલ્લાહ સાથે) શરીક બનાવવાનો ઇન્કાર કરું છું].

#7 به شرک شما درباره‌ی خود، که از قبل داشتید، [و اطاعت مرا هم‌ردیف اطاعت خدا قرار دادید] بیزار و کافرم»! به یقین ستمکاران ع… I disown your associating me as a partner with Allah; surely the wrongdoers have a painful punishment મારા વિષે તમે પહેલાં જે શિર્ક કરતા હતા તેનાથી હું બેઝાર અને ઇનકારી છું. નિઃશંક જાલિમો માટે દર્દનાક અઝાબ છે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌عَمْرٍو الزُّبَیْرِیِّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَال قُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِی عَنْ وُجُوهِ الْکُفْرِ فِی کِتَابِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ قَالَ الْکُفْرُ فِی کِتَابِ اللَّهِ عَلَی خَمْسَهًِْ أَوْجُه ... وَ الْوَجْهُ الْخَامِسُ مِنَ الْکُفْرِ کُفْرُ الْبَرَاءَهًِْ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ یَحْکِی قَوْلَ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) کَفَرْنا بِکُمْ وَ بَدا بَیْنَنا وَ بَیْنَکُمُ الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّی تُؤْمِنُوا بِاللهِ وَحْدَهُ یَعْنِی تَبَرَّأْنَا مِنْکُمْ وَ قَالَ یَذْکُرُ إِبْلِیسَ وَ تَبْرِئَتَهُ مِنْ أَوْلِیَائِهِ مِنَ الْإِنْسِ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ.

امام صادق (علیه السلام)- زبیر می‌گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «مرا از معانی کفر در قرآن آگاه کنید». امام (علیه السلام) فرمود: «کفر در کتاب خدا پنج معنی دارد؛ معنای پنجم کفر، کفر به‌معنای بیزاری است که خدای متعال در قرآن از زبان ابراهیم (علیه السلام) می‎فرماید: ما نسبت به شما کافریم و میان ما و شما عداوت و دشمنی همیشگی آشکار شده است تا آن‌زمان که به خدای یگانه ایمان بیاورید. ( ممتحنه/۴ ) یعنی ما از شما تبرّی می‌جوییم. همچنین خدای متعال در قرآن از ابلیس و تبرّی او از دوستان انسی‌اش در روز قیامت یاد می‌کند و می‎فرماید: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ.

Imam Sadiq (peace be upon him): Zubayr says: I said to Imam Sadiq (peace be upon him): "Inform me of the meanings of kufr in the Qur'an." The Imam (peace be upon him) said: "Kufr in the Book of Allah has five meanings; the fifth meaning of kufr is kufr in the sense of disavowal, as Allah the Exalted says in the Qur'an on the tongue of Ibrahim (peace be upon him): 'We disbelieve in you, and enmity and hatred has appeared between us and you forever, until you believe in Allah alone' (al-Mumtahanah/4), meaning: we disavow ourselves from you. Likewise, Allah the Exalted mentions in the Qur'an Iblis and his disavowal of his human friends on the Day of Resurrection, saying: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ [Indeed, I disbelieve in your associating me (with Allah) before]."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઝુબૈર કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: 'મને કુર્આનમાં કુફ્રના અર્થોથી વાકેફ કરો.' ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "અલ્લાહની કિતાબમાં કુફ્રના પાંચ અર્થ છે; કુફ્રનો પાંચમો અર્થ બિઝારીના અર્થમાં કુફ્ર છે, જે અલ્લાહ તઆલા કુર્આનમાં ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) ની ઝબાનેથી ફરમાવે છે: 'અમે તમારા પ્રત્યે કાફિર છીએ અને અમારી અને તમારી વચ્ચે હંમેશની અદાવત અને દુશ્મની જાહેર થઈ ગઈ છે, જ્યાં સુધી તમે એક અલ્લાહ પર ઈમાન ન લાવો.' (મુમ્તહનહ/૪) એટલે કે અમે તમારાથી બરાઅત જાહેર કરીએ છીએ. એ જ રીતે અલ્લાહ તઆલા કુર્આનમાં ઇબ્લીસ અને કયામતના દિવસે તેના માનવ મિત્રોથી તેની બરાઅતનો ઉલ્લેખ કરે છે અને ફરમાવે છે: إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ [ખરેખર હું તમારા દ્વારા મને પહેલાં (અલ્લાહ સાથે) શરીક બનાવવાનો ઇન્કાર કરું છું]."

#8 به شرک شما درباره‌ی خود، که از قبل داشتید، [و اطاعت مرا هم‌ردیف اطاعت خدا قرار دادید] بیزار و کافرم»! به یقین ستمکاران ع… I disown your associating me as a partner with Allah; surely the wrongdoers have a painful punishment મારા વિષે તમે પહેલાં જે શિર્ક કરતા હતા તેનાથી હું બેઝાર અને ઇનકારી છું. નિઃશંક જાલિમો માટે દર્દનાક અઝાબ છે

إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ یَعْنِی فِی الدُّنْیَا.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- إِنِّی کَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَکْتُمُونِ مِن قَبْلُ؛ یعنی در دنیا.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): إِنِّی کَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَکْتُمُونِ مِن قَبْلُ [Indeed, I disbelieve in your associating me (with Allah) before]; that is, in the world.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): إِنِّی کَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَکْتُمُونِ مِن قَبْلُ [ખરેખર હું તમારા દ્વારા મને પહેલાં (અલ્લાહ સાથે) શરીક બનાવવાનો ઇન્કાર કરું છું]; એટલે કે દુનિયામાં.