سورة ابراهيم

Verse 34 of 52

14:34

وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللهِ لا تُحْصُوها إِنَ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ

و از هرچیزى که از او خواستید، به شما داد و اگر نعمت‌هاى خدا را بشمارید، هرگز نمى‌توانید آن‌ها را احصا کنید. انسان، ستمکار و ناسپاس است.

And He gives you of all that you ask Him; and if you count Allah's favors, you will not be able to number them; most surely man is very unjust, very ungrateful.

અને જે કાંઇ માંગ્યુ તે બધુ તમને આપ્યુ; અને જો તમે અલ્લાહની નેઅમતોની ગણતરી કરવા ચાહશો તો તમે ગણતરી કરી શકશો નહિ; બેશક ઇન્સાન ઝાલિમ અને નાશુક્રો છે.

#1 و از هرچیزی که از او خواستید، به شما داد And He gave you from all that you asked of Him અને તમે જે કંઈ માંગ્યું, તે તમને આપ્યું

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ حُسَیْنِ‌بْنِ‌هَارُونَ شَیْخٍ مِنْ أَصْحَابِ أَبِی‌جَعْفَرٍ عَنْهُ (علیه السلام) قَالَ: سَمِعْتُهُ یَقْرَأُ هَذِهِ الْآیَهًَْ وَ آتاکُمْ مِنْ کُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (علیه السلام) الثَّوْبَ وَ الشَّیْءَ لَمْ تَسْأَلْهُ إِیَّاهُ أَعْطَاکَ.

امام باقر (علیه السلام)- حسین‌بن‌هارون بزرگی از یاران امام باقر (علیه السلام) از امام باقر (علیه السلام) نقل می‌کند و می‌گوید: شنیدم امام باقر (علیه السلام) این آیه را تلاوت می‌کرد: وَ آتَاکُم مِّن کُلِّ مَا سَأَلْتُمُوهُ. آنگاه فرمود: «مقصود، لباس است و آنچه را که از خداوند درخواست نکرده‌اید نیز به شما ارزانی داشته است».

Imam Baqir (peace be upon him): Husayn ibn Harun, one of the senior companions of Imam Baqir (peace be upon him), narrates from Imam Baqir (peace be upon him) and says: I heard Imam Baqir (peace be upon him) reciting this verse: وَ آتَاکُم مِّن کُلِّ مَا سَأَلْتُمُوهُ [And He gives you of all that you ask Him]. Then he said: "What is meant is clothing, and He has also granted you what you did not ask Him for."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): હુસૈન બિન હારૂન, જે ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ના સાથીઓમાંના એક મોટા હતા, ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)થી નકલ કરે છે અને કહે છે: મેં ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ને આ આયત તિલાવત કરતાં સાંભળ્યા: وَ آتَاکُم مِّن کُلِّ مَا سَأَلْتُمُوهُ [અને તેણે તમને એ દરેક વસ્તુ આપી જે તમે તેની પાસે માંગી]. પછી તમેએ ફરમાવ્યું: "મતલબ કપડું છે, અને જે તમેએ અલ્લાહ પાસે નથી માંગ્યું તે પણ તમને અતા કર્યું છે."

#2 و اگر نعمت‌های خدا را بشمارید، هرگز نمی‌توانید آن‌ها را احصا کنید And if you count the blessings of Allah, you will never be able to number them અને જો તમે અલ્લાહની નેઅમતોને ગણવા લાગો, તો હરગિઝ ગણી શકશો નહીં

السّجّاد (علیه السلام) Imam Sajjad (peace be upon him) ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ)

عَلِیُّ‌بْنُِ مُحَمَّدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ رَفَعَهُ قَالَ: کَانَ عَلِیُّ‌بْنُ‌الْحُسَیْنِ (علیه السلام) إِذَا قَرَأَ هَذِهِ الْآیَهًَْ وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللهِ لا تُحْصُوها یَقُولُ (علیه السلام) سُبْحَانَ مَنْ لَمْ یَجْعَلْ فِی أَحَدٍ مِنْ مَعْرِفَهًِْ نِعَمِهِ إِلَّا الْمَعْرِفَهًَْ بِالتَّقْصِیرِعَنْ مَعْرِفَتِهَا کَمَا لَمْ یَجْعَلْ فِی أَحَدٍ مِنْ مَعْرِفَهًِْ إِدْرَاکِهِ أَکْثَرَ مِنَ الْعِلْمِ بِأَنَّهُ لَا یُدْرِکُهُ فَشَکَرَ عَزَّوَجَلَّ مَعْرِفَهًَْ الْعَارِفِینَ بِالتَّقْصِیرِ عَنْ مَعْرِفَتِهِ وَ جَعَلَ مَعْرِفَتَهُمْ بِالتَّقْصِیرِ شُکْراً کَمَا جَعَلَ عِلْمَ الْعَالِمِینَ أَنَّهُمْ لَا یُدْرِکُونَهُ إِیمَاناً عِلْماً مِنْهُ أَنَّهُ قَدْرُ وُسْعِ الْعِبَادِ فَلَا یُجَاوِزُونَ ذَلِکَ.

امام سجّاد (علیه السلام)- علیّ‌بن‌محمّد (علیه السلام) در حدیث مرفوعی گوید: امام زین‌العابدین (علیه السلام) هر وقت، این آیه را تلاوت می‌کرد: وَ إِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللهِ لاَ تُحْصُوهَا، چنین می‌فرمود: «منزّه است، آن خداوندی که به هیچ‌کس معرفت نعمت‌ها را عطا نکرد مگر اینکه به او فهماند که نسبت به شناخت آن‌ها کوتاهی دارد. همان‌طور که هیچ‌کس را به مرحله‌ی شناخت خود نرساند مگر اینکه به او فهماند که نمی‌تواند به شناخت و درک خدای متعال نائل شود. پس خدای عزّوجلّ درک عارفان نسبت به کوتاهی در معرفت خودش را ستود و همین درک آن‌ها نسبت به کوتاهی در معرفت خودش را برای آن‌ها شکر قرار داد، همان‌طور که آگاهی عالمان از اینکه نمی‌توانند خدای متعال را درک کنند، ایمان به حساب آورد. چون خدای متعال می‌داند که بندگان بیش از این ظرفیّت معرفت و آگاهی ندارند».

Imam Sajjad (peace be upon him): Ali ibn Muhammad (peace be upon him), in a marfu' hadith, says: Whenever Imam Zayn al-Abidin (peace be upon him) recited this verse: وَ إِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللهِ لاَ تُحْصُوهَا [and if you count Allah's favors, you will not be able to number them], he would say: "Glorified is that Allah who did not grant anyone knowledge of His blessings except that He also made him understand that he falls short in recognising them. Just as He did not bring anyone to the stage of knowing Himself except that He made him understand that he is incapable of attaining the knowledge and comprehension of Allah the Exalted. So Allah, the Mighty and Majestic, praised the comprehension of the knowers regarding their falling short in His recognition, and He made that very comprehension of theirs — about their falling short in His recognition — a form of thanks for them, just as He counted the knowledge of the learned that they cannot comprehend Allah the Exalted as faith. For Allah the Exalted knows that the servants have no greater capacity for recognition and awareness than this."

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): અલી બિન મુહમ્મદ (અલયહિસ્સલામ) એક મરફૂઅ હદીસમાં કહે છે: ઇમામ ઝયનુલ આબેદીન (અલયહિસ્સલામ) જ્યારે પણ આ આયત તિલાવત કરતા: وَ إِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللهِ لاَ تُحْصُوهَا [અને જો તમે અલ્લાહની નેઅમતોની ગણતરી કરો તો તમે તેને ગણી શકશો નહીં], તો આ પ્રમાણે ફરમાવતા: "પવિત્ર છે તે અલ્લાહ, જેણે કોઈને પણ પોતાની નેઅમતોની મઅરેફત અતા કરી નથી સિવાય કે તેને સમજાવ્યું કે તે તેમની ઓળખાણમાં કોતાહી ધરાવે છે. જેમ કે કોઈને પણ પોતાની ઓળખાણના મરતબા સુધી પહોંચાડ્યો નથી સિવાય કે તેને સમજાવ્યું કે તે અલ્લાહ તઆલાની ઓળખાણ અને દ્રષ્ટિ સુધી પહોંચી શકતો નથી. તો અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે આરેફોની પોતાની મઅરેફતમાં કોતાહીની સમજને પ્રશંસી અને તેમની આ સમજને જ તેમના માટે શુક્ર ઠરાવ્યો, જેમ કે આલિમોની આ જાણકારીને કે તેઓ અલ્લાહ તઆલાને દ્રષ્ટિથી પામી શકતા નથી, ઈમાન તરીકે ગણ્યું. કારણ કે અલ્લાહ તઆલા જાણે છે કે બંદાઓ આનાથી વધુ મઅરેફત અને જાણકારીની ક્ષમતા ધરાવતા નથી."

#3 و اگر نعمت‌های خدا را بشمارید، هرگز نمی‌توانید آن‌ها را احصا کنید And if you count the blessings of Allah, you will never be able to number them અને જો તમે અલ્લાહની નેઅમતોને ગણવા લાગો, તો હરગિઝ ગણી શકશો નહીં

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) عَنْ أُبَیٍّ قَالَ: قَرَأَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) عِنْدَ قَوْمٍ فِیهِمْ أَبُوبَکْرٍ وَ عُمَرُ وَ عُثْمَانُ وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ فَقَالَ (صلی الله علیه و آله): قُولُوا مَا أَوَّلُ نِعْمَهًٍْ؟ فَخَاضُوا فِی الرِّیَاشِ وَ الْمَعَاشِ وَ الذُّرِّیَهًِْ وَ الْأَزْوَاجِ. فَقَالَ: یَا أَبَاالْحَسَنِ (علیه السلام) قُلْ. فَقَالَ: إِذْ خَلَقَنِی وَ لَمْ أَکُ شَیْئاً مَذْکُوراً وَ أَحْسَنَ بِی فَجَعَلَنِی حَیّاً مُتَفَکِّراً وَاعِیاً شَاعِراً ذَاکِراً وَ هَدَانِی لِدِینِهِ وَ لَنْ یَضْطَرَّنِی عَنْ سَبِیلِهِ وَ جَعَلَ لِی مَرَدّاً فِی حَیَاهًٍْ لَا انْقِطَاعَ لَهَا. وَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) یَقُولُ فِی کُلِّ کَلِمَهًٍْ: صَدَقْتَ. ثُمَّ قَالَ: فَمَا بَعْدَ ذَلِکَ؟ فَقَالَ: وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللهِ لا تُحْصُوها. فَتَبَسَّمَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) وَ قَالَ: لِتَهْنِئْکَ الْحِکْمَهًُْ، لِیَهْنِئْکَ الْعِلْمُ، أَنْتَ وَارِثُ عِلْمِی وَ الْمُبِینُ لِأُمَّتِی.

امام علی (علیه السلام)- ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) از ابیّ نقل می‌کند: پیامبر (صلی الله علیه و آله) نزد گروهی که در بین آن‌ها ابوبکر و عمر و عثمان بودند، این آیه را تلاوت فرمود: و نعمت‌ها را بر شما ارزانی داشته است؟!. ( لقمان/۲۰ ) و فرمود: «بگویید که اوّلین نعمت چیست»؟ اصحاب درمورد جامه‌ی فاخر، رزق و روزی، اولاد و همسران به سخن پرداختند. پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای اباالحسن (علیه السلام)، بگو»! فرمود: «مرا آفرید درحالی‌که چیز قابل ذکری نبودم و بر من احسان نمود و مرا زنده، دارای قوّه‌ی تفکّر، احساس و یادآوری قرار داد. او مرا به دین خود هدایت فرمود و مرا از راه خود بی‌نیاز نکرد و برای من راهی برای بازگشت به حیات ابدی قرار داد». پیامبر (صلی الله علیه و آله) در هر جمله‌ای می‌فرمود: «راست گفتی». سپس فرمود: «بعدِ این مواردی که گفتی چیست»؟ حضرت (علیه السلام) پاسخ داد: «وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللهِ لا تُحْصُوها». پیامبر (صلی الله علیه و آله) تبسّم کرد و فرمود: «علم و حکمت بر تو گوارا و مبارک باشد. تو وارث علم من و مفسّر دین امّت من هستی».

Imam Ali (peace be upon him)- Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) narrates from Ubayy: The Prophet (peace be upon him and his family) recited this verse before a group among whom were Abu Bakr, Umar and Uthman: وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ [And He has lavished upon you His favours?!] (Luqman/20), and said: "Say, what is the first blessing?" The companions spoke of fine garments, sustenance, children and spouses. The Prophet (peace be upon him and his family) said: "O Abu al-Hasan (peace be upon him), you speak!" He said: "He created me while I was not a thing worthy of mention, and He was gracious to me and made me alive, possessing the power of thought, feeling and remembrance. He guided me to His religion and did not turn me away from His path, and He appointed for me a return to an eternal life." The Prophet (peace be upon him and his family) said after every sentence: "You have spoken truly." Then he said: "After what you have said, what more is there?" His Eminence (peace be upon him) answered: "وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللهِ لا تُحْصُوها [And if you count Allah's favours, you will not be able to number them]." The Prophet (peace be upon him and his family) smiled and said: "May knowledge and wisdom be pleasant and blessed for you. You are the inheritor of my knowledge and the expounder of the religion for my ummah."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)- ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) ઉબય્યથી નકલ કરે છે: પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ એક જૂથ પાસે, જેમાં અબુ બક્ર, ઉમર અને ઉસ્માન હતા, આ આયત તિલાવત કરી: وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ [અને તેણે તમારા પર પોતાની નેઅમતો પુષ્કળ કરી છે?!] (લુકમાન/20), અને ફરમાવ્યું: "કહો કે પહેલી નેઅમત શું છે?" સહાબીઓએ કીમતી વસ્ત્ર, રિઝ્ક, સંતાનો અને પત્નીઓ વિશે વાત કરી. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "હે અબુલ હસન (અલયહિસ્સલામ), તમે કહો!" તેમણે ફરમાવ્યું: "તેણે મને પેદા કર્યો જ્યારે હું ઉલ્લેખ કરવા યોગ્ય કોઈ ચીજ ન હતો, અને મારા પર એહસાન કર્યો અને મને જીવંત, વિચારશક્તિ, અનુભૂતિ અને યાદશક્તિ ધરાવતો બનાવ્યો. તેણે મને પોતાના દીન તરફ હિદાયત આપી અને મને પોતાના માર્ગથી બેનિયાઝ ન કર્યો, અને મારા માટે અનંત જીવન તરફ પરત ફરવાનો માર્ગ મુકરર કર્યો." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) દરેક વાક્ય પર ફરમાવતા હતા: "તમે સાચું કહ્યું." પછી ફરમાવ્યું: "તમે જે વાતો કહી તેની પછી શું છે?" હઝરત (અલયહિસ્સલામ)એ જવાબ આપ્યો: "وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللهِ لا تُحْصُوها [અને જો તમે અલ્લાહની નેઅમતોને ગણો તો તેમને ગણી શકશો નહીં]." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મુસ્કુરાયા અને ફરમાવ્યું: "ઇલ્મ અને હિકમત તમારા પર મુબારક હો. તમે મારા ઇલ્મના વારસ છો અને મારી ઉમ્મત માટે દીનના મુફસ્સિર છો."