عَنْ أَبِی مَعْمَرٍ السَّعْدَانِی فِی خَبَرِ مَنْ أَتَی أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) مُدَّعِیاً لِلتَّنَاقُضِ فِی الْقُرْآنِ قَالَ (علیه السلام) أَمَّا قَوْلُهُ قُلْ یَتَوَفَّاکُمْ مَلَکُ الْمَوْتِ الَّذِی وُکِّلَ بِکُمْ وَ قَوْلُهُ اللهُ یَتَوَفَّی الْأَنْفُسَ حِینَ مَوْتِها وَ قَوْلُهُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لا یُفَرِّطُونَ وَ قَوْلُهُ الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ ظالِمِی أَنْفُسِهِمْ وَ قَوْلُهُ الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیِّبِینَ یَقُولُونَ سَلامٌ عَلَیْکُمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی یُدَبِّرُ الْأُمُورَ کَیْفَ یَشَاءُ وَ یُوَکِّلُ مِنْ خَلْقِهِ مَنْ یَشَاءُ بِمَا یَشَاءُ أَمَّا مَلَکُ الْمَوْتِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یُوَکِّلُهُ بِخَاصَّتِهِ {بِخَاصَّهًِْ} مَنْ یَشَاءُ مِنْ خَلْقِهِ وَ یُوَکِّلُ رُسُلَهُ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ خَاصَّهًًْ بِمَنْ یَشَاءُ مِنْ خَلْقِهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ الْمَلَائِکَهًُْ الَّذِینَ سَمَّاهُمُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَکَّلَهُمْ بِخَاصَّهًِْ مَنْ یَشَاءُ مِنْ خَلْقِهِ إِنَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی یُدَبِّرُ الْأُمُورَ کَیْفَ یَشَاءُ وَ لَیْسَ کُلُّ الْعِلْمِ یَسْتَطِیعُ صَاحِبُ الْعِلْمِ أَنْ یُفَسِّرَهُ لِکُلِّ النَّاسِ لِأَنَّ مِنْهُمُ الْقَوِیَّ وَ الضَّعِیفَ وَ لِأَنَّ مِنْهُ مَا یُطَاقُ حَمْلُهُ وَ مِنْهُ مَا لَا یُطَاقُ حَمْلُهُ إِلَّا مَنْ یُسَهِّلُ اللَّهُ لَهُ حَمْلَهُ وَ أَعَانَهُ عَلَیْهِ مِنْ خَاصَّهًِْ أَوْلِیَائِهِ وَ إِنَّمَا یَکْفِیکَ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّ اللَّهَ الْمُحْیِی الْمُمِیتُ وَ أَنَّهُ یَتَوَفَّی الْأَنْفُسَ عَلَی یَدَیْ مَنْ یَشَاءُ مِنْ خَلْقِهِ مِنْ مَلَائِکَتِهِ وَ غَیْرِهِمْ.
امام علی (علیه السلام)- از ابومعمر سعدانی نقل شده است: امیر المؤمنین (علیه السلام) در پاسخ شخصی که نزد ایشان آمد و مدّعی وجود تناقض در قرآن بود، فرمود: «در مورد کلام خداوند بگو: فرشته‌ی مرگ که موکّل بر شماست، شما را می‌میراند ( سجده/۱۱ ) و سخن او: خدا جان‌ها را به هنگام مردنشان می‌گیرد ( زمر/۴۲ ) و این سخنش: فرستادگان ما بی هیچ کوتاهی و گذشتی جان او را می‌گیرند. ( انعام/۶۱ ) و این کلام پروردگار: کسانی هستند که فرشتگان جانشان را می‌ستانند درحالی‌که بر خویشتن ستم کرده بودند. ( نساء/۹۷ ) و این سخن خداوند: الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیِّبِینَ یَقُولُونَ سَلامٌ عَلَیْکُمْ خدای تبارک و تعالی کارها را تدبیر کند به هر وضعی که خواهد و از خلق خویش هرکه را خواهد به آن کاری که بخواهد می گمارد خدای عزّوجلّ ملک‌الموت را بر افراد خاصی از بندگان خود که بخواهد می‌گمارد و فرستادگانی از ملائکه را نیز بر عدّه‌ای خاص که خود بخواهد، می‌گمارد و آن عدّه از ملائکه را که از آنها نام برده را بر عدّه‌ای خاص که می‌خواهد، می‌گمارد و امور را به هر وضع که می‌خواهد تدبیر می‌کند و هر عملی قابلیّت آن را ندارد که صاحب آن علم بتواند آن را برای همه‌ی مردم تفسیر و بیان کند چراکه بعضی از ایشان قوی و بعضی از ایشان ضعیف‌اند، بعضی از این علوم برای همه [آسان و قابل فهم و] قابل تحمّل است ولی بعضی از این علوم [آسان و] قابل فهم نیست، مگر برای آن کسی که خدا حمل آن را برایش آسان گرداند و آن دوستان مخصوصش، که آنها را بر فهم این مطالب یاری کند؛ همین قدر برای تو کافی است که بدانی خداوند است که زنده می‌کند و می‌میراند و اوست که هر فرد را به دست هریک از مخلوقاتش از ملائکه و غیر آنها که بخواهد، قبض روح می‌کند.
Imam Ali (peace be upon him): It is narrated from Abu Ma'mar al-Sa'dani: The Commander of the Faithful (peace be upon him), in reply to a man who came to him claiming that there were contradictions in the Quran, said: "Concerning the word of Allah: قُلْ یَتَوَفَّاکُمْ مَلَکُ الْمَوْتِ الَّذِی وُکِّلَ بِکُمْ [Say: The angel of death who is charged with you shall cause you to die] (Sajda 32:11), and His saying: اللهُ یَتَوَفَّی الْأَنْفُسَ حِینَ مَوْتِها [Allah takes the souls at the time of their death] (Zumar 39:42), and His saying: تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لا یُفَرِّطُونَ [Our messengers cause him to die, and they are not remiss] (An'am 6:61), and this word of the Lord: الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ ظالِمِی أَنْفُسِهِمْ [Those whom the angels cause to die while they are unjust to their own souls] (Nisa 4:97), and this saying of Allah: الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیِّبِینَ یَقُولُونَ سَلامٌ عَلَیْکُمْ [Those whom the angels cause to die in a good state, saying: Peace be on you]. Allah, Blessed and Exalted, manages affairs however He wills, and appoints whomever He wills of His creation to whatever He wills. As for the angel of death, Allah the Mighty and Majestic appoints him over particular servants of His whom He wills; and He also appoints messengers from among the angels over certain particular ones of His creation whom He wills; and those angels whom He has named — He appoints them over particular ones of His creation whom He wills. Indeed He, Blessed and Exalted, manages affairs however He wills. And not all knowledge can the possessor of that knowledge expound to all people, because some of them are strong and some are weak, and because some of it can be borne and some of it cannot be borne except by one for whom Allah makes bearing it easy and whom He aids in it from among the elect of His friends. It is enough for you to know that Allah is the Giver of life and the Bringer of death, and that He takes the souls by the hand of whomever He wills of His creation, from among His angels and others."
ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અબૂ મઅમર સઅદાનીથી નકલ થયું છે: અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ) એ વ્યક્તિના જવાબમાં જે તેમની પાસે આવ્યો હતો અને દાવો કરતો હતો કે કુરઆનમાં તનાકુઝ (વિરોધાભાસ) છે, ફરમાવ્યું: "અલ્લાહના કલામ વિશે કહો: قُلْ یَتَوَفَّاکُمْ مَلَکُ الْمَوْتِ الَّذِی وُکِّلَ بِکُمْ [મૌતનો ફરિશ્તો જે તમારા પર મુકર્રર છે, તે તમને મૌત આપશે] (સજદહ ૩૨:૧૧) અને તેમનું આ કહેવું: اللهُ یَتَوَفَّی الْأَنْفُسَ حِینَ مَوْتِها [અલ્લાહ મૌત વખતે જીવોને લઈ લે છે] (ઝુમર ૩૯:૪૨) અને આ કહેવું: تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لا یُفَرِّطُونَ [અમારા મોકલેલા કોઈ કસર છોડ્યા વગર તેની જાન લે છે] (અનઆમ ૬:૬૧) અને પરવરદિગારનું આ કલામ: الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ ظالِمِی أَنْفُسِهِمْ [જેઓની જાન ફરિશ્તાઓ લે છે એ સ્થિતિમાં કે તેઓ પોતાના ઉપર ઝુલ્મ કરનારા હતા] (નિસા ૪:૯૭) અને અલ્લાહનું આ કહેવું: الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیِّبِینَ یَقُولُونَ سَلامٌ عَلَیْکُمْ [જેઓની જાન ફરિશ્તાઓ સારી હાલતમાં લે છે, તેઓ કહે છે: તમારા પર સલામ] — અલ્લાહ તબારક વ તઆલા કામોની તદબીર જે રીતે ઈચ્છે તે રીતે કરે છે અને પોતાના મખ્લૂકમાંથી જેને ઈચ્છે તેને જે કામ પર ઈચ્છે તેના પર મુકર્રર કરે છે. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ મલકુલ મૌતને પોતાના બંદાઓમાંથી ખાસ કેટલાક લોકો પર જેઓને ઈચ્છે તેઓ પર મુકર્રર કરે છે, અને ફરિશ્તાઓમાંથી કેટલાક રસૂલોને પણ ખાસ કેટલાક લોકો પર જેમને ખુદ ઈચ્છે તેમના પર મુકર્રર કરે છે, અને ફરિશ્તાઓની એ સંખ્યાને જેમનું નામ લીધું છે તેઓને ખાસ કેટલાક લોકો પર જેઓને ઈચ્છે તેમના પર મુકર્રર કરે છે, અને કામોની તદબીર જે રીતે ઈચ્છે તે રીતે કરે છે. અને દરેક ઇલ્મમાં એ કાબેલિયત નથી હોતી કે તે ઇલ્મના માલિક તેને બધા લોકો માટે તફસીર અને બયાન કરી શકે, કેમ કે તેમાંથી કેટલાક કવી (મજબૂત) છે અને કેટલાક ઝઈફ (નબળા) છે; આ ઇલ્મોમાંથી કેટલાક બધા માટે [આસાન અને સમજાય તેવા અને] સહન કરી શકાય તેવા હોય છે, પરંતુ કેટલાક ઇલ્મો [આસાન અને] સમજી શકાય તેવા નથી હોતા, સિવાય તેના જેના માટે અલ્લાહ તેને વહન કરવાનું આસાન બનાવે, અને એ ખાસ દોસ્તો કે જેમને આ વાતોને સમજવામાં મદદ કરે; તમારા માટે એટલું જ કાફી છે કે તમે જાણો કે અલ્લાહ જ છે જે જીવન આપે છે અને મૌત આપે છે, અને તે જ છે જે દરેક વ્યક્તિની જાન પોતાના મખ્લૂકમાંથી ફરિશ્તાઓ અથવા બીજા જેને ઈચ્છે તેના હાથે લે છે."