الصّادق ( حَدَّثَنَا أَبُوعَمْرٍوالزُّبَیْرِیُّ عَنْ أَبِیعَبْدِاللَّهِ (قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ لِلْإِیمَانِ دَرَجَاتٍ وَ مَنَازِلَ یَتَفَاضَلُ الْمُؤْمِنُونَ فِیهَا عِنْدَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ صِفْهُ لِی رَحِمَکَ اللَّهُ حَتَّی أَفْهَمَهُ قَالَ إِنَّ اللَّهَ سَبَّقَ بَیْنَ الْمُؤْمِنِینَ کَمَا یُسَبَّقُ بَیْنَ الْخَیْلِ یَوْمَ الرِّهَانِ ثُمَّ فَضَّلَهُمْ عَلَی دَرَجَاتِهِمْ فِی السَّبْقِ إِلَیْهِ فَجَعَلَ کُلَّ امْرِئٍ مِنْهُمْ عَلَی دَرَجَهًِْ سَبْقِهِ لَا یَنْقُصُهُ فِیهَا مِنْ حَقِّهِ وَ لَا یَتَقَدَّمُ مَسْبُوقٌ سَابِقاً وَ لَا مَفْضُولٌ فَاضِلًا ... قُلْتُ أَخْبِرْنِی عَمَّا نَدَبَ اللَّهُ عزّوجلّ الْمُؤْمِنِینَ إِلَیْهِ مِنَ الِاسْتِبَاقِ إِلَی الْإِیمَانِ فَقَالَ قَوْلُ اللَّهِ عزّوجلّ: سابِقُوا إِلی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها کَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِینَ آمَنُوا بِاللهِ وَ رُسُلِهِ وَ قَالَ: السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ وَ قَالَ وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِینَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ وَ رَضُوا عَنْهُ فَبَدَأَ بِالْمُهَاجِرِینَ الْأَوَّلِینَ عَلَی دَرَجَهًِْ سَبْقِهِمْ ثُمَّ ثَنَّی بِالْأَنْصَارِ ثُمَّ ثَلَّثَ بِالتَّابِعِینَ لَهُمْ بِإِحْسَانٍ فَوَضَعَ کُلَّ قَوْمٍ عَلَی قَدْرِ دَرَجَاتِهِمْ وَ مَنَازِلِهِمْ عِنْدَهُ ثُمَّ ذَکَرَ مَا فَضَّلَ اللَّهُ عزّوجلّ بِهِ أَوْلِیَاءَهُ بَعْضَهُمْ عَلَی بَعْضٍ فَقَالَ عزّوجلّ تِلْکَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلی بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ کَلَّمَ اللهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ إِلَی آخِرِ ...
امام صادق (علیه السلام)- زبیری گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «آیا برای ایمان درجات و مراتبی است که مؤمنین نسبت به آنها نزد خدا بر یکدیگر برتری دارند»؟ فرمود: «آری»! عرض کردم: «خدا رحمتت کند! برایم توضیح بده تا بفهمم». فرمود: «خدا میان مؤمنین مسابقه قرار داد، چنان که میان اسبان، در روز اسبدوانی مسابقه گذارند. و آنها را بهحسب درجات سبقت فضیلت بخشید و هریک از مؤمنین را طبق درجهی سبقتش قرار داد و حقّ او را از آن درجه نکاست و هیچ دنبالی از جلو افتاده [نزد خدا] پیشی نگیرد و نه هیچ کمفضیلتی بر صاحب فضیلت». عرض کردم: «پیشیگرفتن بهسوی ایمانی که خدا مؤمنین را در این گفتار خویش دعوت فرموده است به من خبر ده: به پیش تازید برای رسیدن به مغفرت پروردگارتان و بهشتی که پهنهی آن مانند پهنه آسمان و زمین است و برای کسانی که به خدا و رسولانش ایمان آوردهاند آماده شده است. ( حدید/۲۱ ) و فرموده است: و [سوّمین گروه] پیشگامان پیشگامند، آنها مقرّبانند!. ( واقعه/۱۱۱۰ ) و فرموده است: پیشگامان نخستین از مهاجرین و انصار، و کسانی که به نیکی از آنها پیروی کردند، خداوند از آنها خشنود گشت، و آنها [نیز] از او خشنود شدند. ( توبه/۱۰۰ ) پس خدا به مهاجرین نخستین طبق درجهی پیشرویشان آغاز فرمود و در درجهی دوّم انصار و در سوّم پیروان به احسان از آنها را ذکر فرمود و هرگروهی را بهاندازهی درجات و مراتبشان نزد خود جایگزین فرمود. سپس آنچه را خدای عزّوجلّ بهسبب آن بعضی از اولیایش را بر بعض دیگر ترجیح داده و میفرماید: بعضی از آن رسولان را بر بعضی دیگر برتری دادیم برخی از آنها، خدا با او سخن میگفت و بعضی را درجاتی برتر داد. ( بقره/۲۵۳ )
Imam Sadiq (peace be upon him): Zubayri said: I said to Imam Sadiq (peace be upon him), "Are there degrees and ranks for faith by which the believers surpass one another before Allah?" He said, "Yes." I said, "May Allah have mercy on you! Explain it to me so that I may understand." He said, "Allah placed a race between the believers just as a race is placed between horses on the day of racing. He then favoured them according to the degrees of their precedence toward Him and placed each of the believers upon the degree of his precedence, not diminishing him of his due in that degree; and no follower may go ahead of one who has preceded him [before Allah], nor may one of lesser merit go ahead of one of merit." I said, "Inform me about the racing toward faith to which Allah has invited the believers in this word of His: سابِقُوا إِلی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها کَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِینَ آمَنُوا بِاللهِ وَ رُسُلِهِ [Race to forgiveness from your Lord and a Garden the breadth of which is like the breadth of the heaven and the earth, prepared for those who believe in Allah and His messengers] (Hadid/21), and He has said: السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ [And [the third group is] the foremost, the foremost; they are the ones brought near] (Waqi'ah/10–11), and He has said: وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِینَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ وَ رَضُوا عَنْهُ [The foremost, the first of the Emigrants and the Helpers, and those who followed them in goodness — Allah is pleased with them and they [also] are pleased with Him] (Tawbah/100). So Allah began with the first Emigrants according to the degree of their precedence, and in the second degree the Helpers, and in the third the followers in goodness from among them, and He placed every group according to the measure of their degrees and ranks with Him. Then He mentioned that by which Allah the Mighty and Majestic preferred some of His awliya over others, saying: تِلْکَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلی بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ کَلَّمَ اللهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ [These messengers — We have preferred some of them over others; among them are those to whom Allah spoke, and He raised some of them by degrees] (Baqarah/253)."
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઝુબૈરી કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "શું ઈમાન માટે દરજ્જાઓ અને મરતબાઓ છે જેમાં મોમિનો અલ્લાહની પાસે એકબીજા પર બરતરી ધરાવે છે?" તમે ફરમાવ્યું: "હા!" મેં અરજ કરી: "અલ્લાહ તમારા પર રહમ કરે! મને સમજાવો જેથી હું સમજી શકું." તમે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહે મોમિનો વચ્ચે એવી રીતે મુકાબલો રાખ્યો છે જેવી રીતે ઘોડાઓ વચ્ચે ઘોડદોડના દિવસે મુકાબલો રાખવામાં આવે છે. અને તેમને તેમની આગળ વધવાના દરજ્જા મુજબ ફઝીલત આપી અને દરેક મોમિનને તેની આગળ વધવાના દરજ્જા મુજબ મુકર્રર કર્યો અને તે દરજ્જામાં તેના હકમાંથી કંઈ ઓછું ન કર્યું, અને [અલ્લાહની પાસે] કોઈ પાછળનો આગળવાળા પર આગળ વધતો નથી અને ન કોઈ ઓછી ફઝીલતવાળો ફઝીલતવાળા પર." મેં અરજ કરી: "ઈમાન તરફ આગળ વધવા વિષે, જેના તરફ અલ્લાહે મોમિનોને પોતાના આ કલામમાં દાવત આપી છે, મને જણાવો: سابِقُوا إِلی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها کَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِینَ آمَنُوا بِاللهِ وَ رُسُلِهِ [તમારા પરવરદિગારની મગફિરત અને એવી જન્નત તરફ આગળ વધો જેની પહોળાઈ આસમાન અને ઝમીનની પહોળાઈ જેવી છે અને જે લોકોએ અલ્લાહ અને તેના રસૂલો પર ઈમાન લાવ્યા છે તેમના માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે] (હદીદ/૨૧) અને ફરમાવ્યું છે: السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ [અને (ત્રીજો સમૂહ) આગળ વધનારા આગળ વધનારા છે, તેઓ મુકર્રબીન છે] (વાકિઆ/૧૦–૧૧) અને ફરમાવ્યું છે: وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِینَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ وَ رَضُوا عَنْهُ [મુહાજિરીન અને અન્સારમાંથી પહેલા આગળ વધનારાઓ, અને જે લોકોએ નેકી સાથે તેમનું અનુસરણ કર્યું, અલ્લાહ તેમનાથી રાજી થયો અને તેઓ (પણ) તેનાથી રાજી થયા] (તૌબા/૧૦૦). તો અલ્લાહે પહેલા મુહાજિરીનથી તેમની આગળ વધવાના દરજ્જા મુજબ શરૂ કર્યું અને બીજા દરજ્જામાં અન્સાર અને ત્રીજામાં તેમનું નેકી સાથે અનુસરણ કરનારાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો અને દરેક સમૂહને તેમના દરજ્જાઓ અને મરતબાઓ મુજબ પોતાની પાસે સ્થાન આપ્યું. પછી જેના કારણે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે પોતાના ઔલિયામાંથી કેટલાકને બીજા પર બરતરી આપી છે તેનો ઉલ્લેખ કરી ફરમાવે છે: تِلْکَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلی بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ کَلَّمَ اللهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ [આ રસૂલોમાંથી કેટલાકને અમે બીજા પર બરતરી આપી છે; તેમાંથી કેટલાક એવા છે જેમની સાથે અલ્લાહે વાત કરી અને કેટલાકને દરજ્જાઓમાં બરતરી આપી] (બકરહ/૨૫૩)."