سورة البقرة

Verse 231 of 286

2:231

وَ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَ لا تُمْسِكُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَ لا تَتَّخِذُوا آياتِ اللهِ هُزُواً وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللهِ عَلَيْكُمْ وَ ما أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتابِ وَ الْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهِ وَ اتَّقُوا أللهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ أللهَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَليمٌ

و هنگامى که زنان را طلاق دادید، و به پایان عدّه‌ي خود رسیدند، یا به‌طور شایسته آنها را نگاه دارید [و آشتى کنید]، و یا به طرز پسندیده‌اى آنها را رها سازید؛ ‌و آنها را به‌خاطر زیان‌رساندن نگاه ندارید تا [به حقوقشان] تجاوز کنید. و کسى که چنین کند، به خویشتن ستم کرده است. و [با این کارها] آیات خدا را به استهزا نگیرید. و نعمت خدا را بر خود بیاد بیاورید، و کتاب آسمانى و علم و دانشى را که بر شما نازل کرده، و شما را با آن، پند مى‌دهد. و از خدا پروا کنید و بدانید خداوند از هر چیزى [حتى از نیّت‌ها‌ى شما] آگاه است.

And when you divorce women and they reach their prescribed time, then either retain them in good fellowship or set them free with liberality, and do not retain them for injury, so that you exceed the limits, and whoever does this, he indeed is unjust to his own soul; and do not take Allah's communications for a mockery, and remember the favor of Allah upon you, and that which He has revealed to you of the Book and the Wisdom, admonishing you thereby; and be careful (of your duty to) Allah, and know that Allah is the Knower of all things.

અને જ્યારે તમે ઔરતોને તલાક આપો અને તેણીઓ પોતાની ઇદ્દતની મુદ્દત પૂરી કરે ત્યારે યા તો નેકી સાથે રોકી લ્યો અથવા નેકી સાથે વિદાય કરો, અને તેમને હાનિ પહોંચાડવાના હેતુસર રોકો નહિ કે તમે હદ ઓળંગો, અને જે એમ કરશે તેણે ખરેખર પોતાનાજ ઉપર ઝુલ્મ કર્યો અને (આ બાબતે) અલ્લાહની આયતોને મજાકમાં લ્યો નહિ. તમારા ઉપર જે અલ્લાહની નેઅમત છે તેને યાદ કરો જે કિતાબ તથા હિકમત તમારા પર નાઝિલ કરી છે તેને યાદ કરો કે જેના થકી તેમને નસીહત હાસિલ થાય; અને અલ્લાહથી ડરો અને જાણો કે અલ્લાહ દરેક વસ્તુનો જાણનાર છે.

#1 و هنگامی که زنان را طلاق دادید، و به پایان عدّه‌ی خود رسیدند، یا به طور شایسته آنها را نگاه دارید [و آشتی کنید]، و یا به… And when you divorce women and they reach the end of their waiting period, either retain them in a fitting manner or release them in a fitting manner; and do not retain them to cause harm and transgress. Whoever does so has wronged himself અને જ્યારે તમે સ્ત્રીઓને તલાક આપો અને તેઓ પોતાની ઇદ્દતના અંતે પહોંચે, તો કાં યોગ્ય રીતે તેમને રાખો, અથવા સારી રીતે તેમને છોડી દો; અને નુકસાન પહોંચાડવા માટે તેમને રોકી ન રાખો કે તમે [તેમના હકો પર] અતિક્રમણ કરો. અને જે એવું કરે તેણે પોતાના પર જ ઝુલ્મ કર્યો છે

علیّ‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

إِذَا طَلَّقَهَا لَا یَجُوزُ لَهُ أَنْ یُرَاجِعَهَا إِنْ لَمْ یَرُدَّهَا فَیُضِرَّ بِهَا وَ هُوَ قَوْلُهُ وَ لَا تُمْسِکُوهُنَّ ضِرَاراً أَیْ لَا تَحْبَسُوهُنَّ.

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) اگر مرد زن را طلاق داد، چنانچه او را نمی‌خواهد، جایز نیست که رجوع کند و ضرری به زن برساند و این قول خداوند است: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً یعنی او را زندانی نکند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): If a man divorces his wife, then if he does not want her, it is not permissible for him to return to her and cause harm to the woman. And this is the statement of Allah: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً [and do not retain them for injury] — meaning: he should not imprison her.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જો પુરુષે સ્ત્રીને તલાક આપી હોય, અને જો તે તેને ઈચ્છતો ન હોય, તો તેના માટે રુજૂઅ કરવું અને સ્ત્રીને નુકસાન પહોંચાડવું જાયઝ નથી. અને આ અલ્લાહનો કૌલ છે: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً [અને તેમને નુકસાન પહોંચાડવા માટે રોકી ન રાખો] યાની તેને કેદમાં ન રાખે.

#2 و هنگامی که زنان را طلاق دادید، و به پایان عدّه‌ی خود رسیدند، یا به طور شایسته آنها را نگاه دارید [و آشتی کنید]، و یا به… And when you divorce women and they reach the end of their waiting period, either retain them in a fitting manner or release them in a fitting manner; and do not retain them to cause harm and transgress. Whoever does so has wronged himself અને જ્યારે તમે સ્ત્રીઓને તલાક આપો અને તેઓ પોતાની ઇદ્દતના અંતે પહોંચે, તો કાં યોગ્ય રીતે તેમને રાખો, અથવા સારી રીતે તેમને છોડી દો; અને નુકસાન પહોંચાડવા માટે તેમને રોકી ન રાખો કે તમે [તેમના હકો પર] અતિક્રમણ કરો. અને જે એવું કરે તેણે પોતાના પર જ ઝુલ્મ કર્યો છે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

لَا یَنْبَغِی لِلرَّجُلِ أَنْ یُطَلِّقَ امْرَأَتَهُ ثُمَ یُرَاجِعَهَا وَ لَیْسَ لَهُ فِیهَا حَاجَهًٌْ ثُمَّ یُطَلِّقَهَا فَهَذَا الضِّرَارُ الَّذِی نَهَی اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ عَنْهُ إِلَّا أَنْ یُطَلِّقَ ثُمَ یُرَاجِعَ وَ هُوَ یَنْوِی الْإِمْسَاکَ.

امام صادق (علیه السلام) بر مردی که زن خود را طلاق می‌دهد و نیازی در او نمی‌بیند، سزاوار نیست که به او رجوع کند و سپس او را طلاق دهد. منظور از ضرری که خداوند عزّوجلّ از آن نهی فرموده، همین می‌باشد؛ جز در صورتی که مرد، زن را طلاق دهد و با این قصد که می‌خواهد دوباره با زن، زندگی را از سر بگیرد، به او رجوع کند.

Imam Sadiq (peace be upon him): It is not fitting for a man who divorces his wife and sees no need for her to return to her and then divorce her [again]. This is what is meant by the harm that Allah the Mighty and Majestic has forbidden; except in the case where the man divorces the woman and returns to her with the intention of resuming life with her.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જે પુરુષ પોતાની પત્નીને તલાક આપે છે અને તેમાં કોઈ જરૂરિયાત જોતો નથી, તેના માટે યોગ્ય નથી કે તે તેની તરફ રુજૂઅ કરે અને પછી તેને તલાક આપે. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ એ જે નુકસાનથી રોક્યું છે તેનો હેતુ આ જ છે; સિવાય કે પુરુષ સ્ત્રીને તલાક આપે અને આ ઇરાદાથી કે તે સ્ત્રી સાથે ફરીથી જીવન શરૂ કરવા માંગે છે, તેની તરફ રુજૂઅ કરે.

#3 و هنگامی که زنان را طلاق دادید، و به پایان عدّه‌ی خود رسیدند، یا به طور شایسته آنها را نگاه دارید [و آشتی کنید]، و یا به… And when you divorce women and they reach the end of their waiting period, either retain them in a fitting manner or release them in a fitting manner; and do not retain them to cause harm and transgress. Whoever does so has wronged himself અને જ્યારે તમે સ્ત્રીઓને તલાક આપો અને તેઓ પોતાની ઇદ્દતના અંતે પહોંચે, તો કાં યોગ્ય રીતે તેમને રાખો, અથવા સારી રીતે તેમને છોડી દો; અને નુકસાન પહોંચાડવા માટે તેમને રોકી ન રાખો કે તમે [તેમના હકો પર] અતિક્રમણ કરો. અને જે એવું કરે તેણે પોતાના પર જ ઝુલ્મ કર્યો છે

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا قَالَ الرَّجُلُ یُطَلِّقُ حَتَّی إِذَا کَادَتْ أَنْ یَخْلُوَ أَجَلُهَا رَاجَعَهَا ثُمَّ طَلَّقَهَا یَفْعَلُ ذَلِکَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَنَهَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْ ذَلِکَ.

امام صادق (علیه السلام)درباره‌ی آیه‌ی: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا مراد آن است که مرد زوجه‌اش را طلاق می‌دهد و صبر می‌کند هنگامی که نزدیک تمام‌شدن عدّه‌ی اوست رجوع می‌کند؛ سپس او را طلاق می‌دهد و این کار را سه بار تکرار می‌کند؛ خداوند عزّوجلّ با این آیه، از چنین عملی نهی فرموده است.

Imam Sadiq (peace be upon him): Concerning the verse: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا [and do not retain them for injury, so that you exceed the limits] — the meaning is that a man divorces his wife and waits, and when her waiting period is about to end he returns to her; then he divorces her, and he repeats this three times. Allah the Mighty and Majestic, with this verse, has forbidden such an act.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): આયત: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا [અને તેમને નુકસાન પહોંચાડવા માટે રોકી ન રાખો કે જેથી તમે હદ ઓળંગો] વિશે — મતલબ એ છે કે પુરુષ પોતાની પત્નીને તલાક આપે છે અને રાહ જુએ છે, જ્યારે તેની ઇદ્દત પૂરી થવાની નજીક હોય ત્યારે તે રુજૂઅ કરે છે; પછી તેને તલાક આપે છે અને આ કામ ત્રણ વખત દોહરાવે છે; અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ એ આ આયતથી આવા કામથી રોક્યું છે.

#4 و هنگامی که زنان را طلاق دادید، و به پایان عدّه‌ی خود رسیدند، یا به طور شایسته آنها را نگاه دارید [و آشتی کنید]، و یا به… And when you divorce women and they reach the end of their waiting period, either retain them in a fitting manner or release them in a fitting manner; and do not retain them to cause harm and transgress. Whoever does so has wronged himself અને જ્યારે તમે સ્ત્રીઓને તલાક આપો અને તેઓ પોતાની ઇદ્દતના અંતે પહોંચે, તો કાં યોગ્ય રીતે તેમને રાખો, અથવા સારી રીતે તેમને છોડી દો; અને નુકસાન પહોંચાડવા માટે તેમને રોકી ન રાખો કે તમે [તેમના હકો પર] અતિક્રમણ કરો. અને જે એવું કરે તેણે પોતાના પર જ ઝુલ્મ કર્યો છે

الصّادقین (علیها السلام) al-Sadiqayn (peace be upon them) અસ્-સાદિકૈન (અલયહિમુસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًْ و حمْرَان‌ابْن‌أعْیُن و مُحمّدبْن‌مُسْلم عَنْ أبِی‌جَعْفر (علیه السلام)و أبی‌عبدالله (علیه السلام) قالوا سَأَلْنَاهُمَا عَنْ قَوْلِهِ وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا فَقَالَا هُوَ الرَّجُلُ یُطَلِّقُ الْمَرْأَهًَْ تَطْلِیقَهًًْ وَاحِدَهًًْ ثُمَّ یَدَعُهَا حَتَّی إِذَا کَانَ آخِرُ عِدَّتِهَا رَاجَعَهَا ثُمَّ یُطَلِّقُهَا أُخْرَی فَیَتْرُکُهَا مِثْلَ ذَلِکَ رِیبَهًٌْ ذَلِکَ.

امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام) زراره و حمران و محمّد بن مسلم گویند: ما از آن دو درباره‌ی آیه‌ی: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا سؤال کردیم آن‌ها فرمودند: این آیه درباره‌ی مردی است که زن را یک بار طلاق می‌دهد سپس او را ترک کرده و در پایان عدّه‌اش به او رجوع می‌کند؛ سپس دوباره او را طلاق می‌دهد و مانند قبل رهایش می‌کند. این کار، مشکوک و مورد اتّهام است. [که آیا قصد آزار زن یا رجوع به او را دارد؟]

Imam Baqir (peace be upon him) and Imam Sadiq (peace be upon him): Zurara, Hamran and Muhammad ibn Muslim said: We asked the two of them about the verse: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا [and do not retain them for injury, so that you exceed the limits]. They said: This verse is about a man who divorces his wife once, then leaves her, and at the end of her waiting period returns to her; then divorces her a second time and leaves her as before. This act is doubtful and suspect. [Does he intend to harm the woman or to return to her?]

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) અને ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારહ, હમરાન અને મુહમ્મદ બિન મુસ્લિમ કહે છે: અમે તે બંનેને આ આયત વિશે પૂછ્યું: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا [અને તેમને નુકસાન પહોંચાડવા માટે ન રોકો, જેથી તમે હદ ઓળંગો]. તેમણે ફરમાવ્યું: આ આયત તે માણસ વિશે છે જે પોતાની પત્નીને એક વાર તલાક આપે છે, પછી તેને છોડી દે છે, અને તેની ઇદ્દતના અંતે તેની તરફ પાછો ફરે છે; પછી ફરી તેને તલાક આપે છે અને પહેલાંની જેમ છોડી દે છે. આ કાર્ય શંકાસ્પદ અને આરોપને પાત્ર છે. [શું તેનો ઇરાદો સ્ત્રીને હેરાન કરવાનો છે કે તેની તરફ પાછા ફરવાનો?]

#5 و هنگامی که زنان را طلاق دادید، و به پایان عدّه‌ی خود رسیدند، یا به طور شایسته آنها را نگاه دارید [و آشتی کنید]، و یا به… And when you divorce women and they reach the end of their waiting period, either retain them in a fitting manner or release them in a fitting manner; and do not retain them to cause harm and transgress. Whoever does so has wronged himself અને જ્યારે તમે સ્ત્રીઓને તલાક આપો અને તેઓ પોતાની ઇદ્દતના અંતે પહોંચે, તો કાં યોગ્ય રીતે તેમને રાખો, અથવા સારી રીતે તેમને છોડી દો; અને નુકસાન પહોંચાડવા માટે તેમને રોકી ન રાખો કે તમે [તેમના હકો પર] અતિક્રમણ કરો. અને જે એવું કરે તેણે પોતાના પર જ ઝુલ્મ કર્યો છે

الصّادقین (علیها السلام) al-Sadiqayn (peace be upon them) અસ્-સાદિકૈન (અલયહિમુસ્સલામ)

قَالَا فِی قَوْلِ اللَّهِ جَلَّ ذِکْرُهُ وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ هُوَ الرَّجُلُ یُرِیدُ أَنْ یُطَلِّقَ امْرَأَتَهُ فَیُطَلِّقُهَا وَاحِدَهًًْ ثُمَّ یَدَعُهَا حَتَّی إِذَا کَادَ أَنْ یَخْلُوَ أَجَلُهَا رَاجَعَهَا وَ لَیْسَ لَهُ بِهَا حَاجَهًٌْ ثُمَّ یُطَلِّقُهَا کَذَلِکَ وَ یُرَاجِعُهَا حَتَّی إِذَا کَادَ أَجَلُهَا یَخْلُو وَ لَا حَاجَهًَْ لَهُ بِهَا إِلَّا لِیُطَوِّلَ الْعِدَّهًَْ عَلَیْهَا وَ یُضِرَّ فِی ذَلِکَ بِهَا فَنَهَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْ ذَلِکَ.

امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام) در مورد سخن خداوند: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا آن‌ها فرمودند: هرکه چنین کاری را انجام دهد، به خویش ظلم کرده است. [این آیه درباره‌ی مردی است که] چون تصمیم گرفت زن را طلاق دهد، یکبار او را طلاق دهد سپس او را ترک کند. سپس زمانی‌که نزدیک است که عدّه‌ی زن به پایان برسد به زن رجوع کند درحالی‌که هیچ نیازی به او ندارد. سپس مانند دفعه‌ی قبل او را طلاق دهد و دوباره نزدیک انقضاء مدّت عدّه، به زن رجوع کند درحالی‌که احتیاج به او ندارد. و [این مرد] تنها برای آنکه عدّه‌ی زن را طولانی کرده و به‌وسیله‌ی آن، به وی ضرر بزند، چنین می‌کند. پس خداوند عزّوجلّ انجام این عمل را نهی فرمود.

Imam Baqir (peace be upon him) and Imam Sadiq (peace be upon him) said regarding the words of Allah: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا [and do not retain them for injury, so that you exceed the limits]: Whoever does such a thing has wronged himself. [This verse concerns a man who,] when he decides to divorce his wife, divorces her once and then leaves her. Then, when her waiting period is about to expire, he returns to her, while he has no need of her. Then he divorces her again as before, and once more, near the expiry of her waiting period, returns to her, while he has no need of her. And [this man] does so only to prolong her waiting period and thereby cause her harm. So Allah, the Mighty and Majestic, forbade doing this.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) અને ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહના કથન વિશે: وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا [અને તેમને નુકસાન પહોંચાડવા માટે ન રોકો, જેથી તમે હદ ઓળંગો], તેમણે ફરમાવ્યું: જે કોઈ આવું કાર્ય કરે તેણે પોતાના ઉપર જુલમ કર્યો છે. [આ આયત તે માણસ વિશે છે કે] જ્યારે તે પોતાની પત્નીને તલાક આપવાનો નિર્ણય કરે, ત્યારે તે તેને એક વાર તલાક આપે અને પછી છોડી દે. પછી જ્યારે સ્ત્રીની ઇદ્દત પૂરી થવાની નજીક હોય ત્યારે તે તેની તરફ પાછો ફરે, જ્યારે કે તેને તેની કોઈ જરૂરત નથી. પછી પહેલાંની જેમ તેને તલાક આપે અને ફરી ઇદ્દતના અંતની નજીક તેની તરફ પાછો ફરે, જ્યારે કે તેને તેની જરૂરત નથી. અને [આ માણસ] માત્ર એટલા માટે આવું કરે છે કે સ્ત્રીની ઇદ્દતને લંબાવે અને એ દ્વારા તેને નુકસાન પહોંચાડે. તેથી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે આ કાર્ય કરવાથી મના ફરમાવી.

#6 و [با این کارها] آیات خدا را به استهزا نگیرید And do not take the signs of Allah in mockery અને [આ કામોથી] અલ્લાહની આયતોની મશ્કરી ન કરો

الحسن (علیه السلام) Imam Hasan (peace be upon him) ઇમામ હસન (અલયહિસ્સલામ)

مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهًِْ ثُمَ دَخَلَ النَّارَ فَهُوَ مِمَّنْ کَانَ یَتَّخِذُ آیَاتِ اللَّهِ هُزُؤا.

امام حسن (علیه السلام) هرکس از مسلمانان و امّت اسلامی که قرآن خوانده‌باشد و بعد [با این وجود] وارد جهنّم گردد، چنین فردی در حقیقت با آیات خداوند بازی کرده است.

Imam Hasan (peace be upon him): Whoever from among the Muslims and the Islamic Ummah has recited the Quran and then, [despite that,] enters Hellfire, such a person has in truth taken the verses of Allah in mockery.

ઇમામ હસન (અલયહિસ્સલામ): મુસલમાનો અને ઇસ્લામી ઉમ્મતમાંથી જે કોઈએ કુરઆન વાંચ્યું હોય અને પછી [આમ છતાં] જહન્નમમાં દાખલ થાય, તો ખરેખર આવો માણસ અલ્લાહની આયતો સાથે મશ્કરી કરી છે.