سورة البقرة

Verse 260 of 286

2:260

وَ إِذْ قالَ إِبْراهيمُ رَبِّ أَرِني كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى وَ لكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبي قالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتينَكَ سَعْياً وَ اعْلَمْ أَنَّ أللهَ عَزيزٌ حَكيمٌ

و [به ‌خاطر بیاور] هنگامى را که ابراهیم گفت: «پروردگارا! به من بنمایان چگونه مردگان را زنده مى‌کنى»؟ فرمود: «مگر ایمان نیاورده‌اى»؟! گفت: «آرى [ایمان آورده‌ام]، ولى مى‌خواهم قلبم آرامش یابد». فرمود: «در این صورت، چهار پرنده [از گونه‌هاى مختلف] را انتخاب کن؛ و آنها را [پس از ذبح‌کردن، ] قطعه‌قطعه کن [و درهم بیامیز]؛ ‌سپس بر هر کوهى، قسمتى از آن را قرار بده؛ ‌بعد آنها را صدا بزن، به‌سرعت به‌سوى تو مى‌‌آیند. و بدان که خداوند توانا و حکیم است.

And when Ibrahim said: My Lord! show me how Thou givest life to the dead, He said: What! and do you not believe? He said: Yes, but that my heart may be at ease. He said: Then take four of the birds, then train them to follow you, then place on every mountain a part of them, then call them, they will come to you flying; and know that Allah is Mighty, Wise.

અને જયારે (ઈબ્રાહીમે) કહ્યું કે અય મારા પરવરદિગાર ! તું મરેલાઓને કેવી રીતે સજીવન કરે છે તે મને દેખાડ; ફરમાવ્યું શું તને ઇમાન નથી? કહ્યું, હા પણ એટલા માટે કે મારા દિલને ઇત્મીનાન થઈ જાય; ફરમાવ્યું, પરીન્દાઓમાંથી ચાર (પરીન્દાઓ) લે, પછી તેમને નઝદીક કરી લે. (પછી તેના ટૂકડા કરી આપસમાં ભેળવીને) જુદા જુદા પહાડ ઉપર થોડો થોડો ભાગ મૂક. પછી તેમને બોલાવ. તેઓ ઝડપથી તારી પાસે આવશે; અને આ જાણી લે કે ખરે જ અલ્લાહ ઇઝ્ઝતવાળો (કુદરતવાળો અને) હિકમતવાળો છે.

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَن صَفوان عَن الرّضا (علیه السلام) قال: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ لِإِبْرَاهِیمَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی أَ کَانَ فِی قَلْبِهِ شَکٌّ قَالَ لَا کَانَ عَلَی یَقِینٍ وَ لَکِنَّهُ أَرَادَ مِنَ اللَّهِ الزِّیَادَهًَْ فِی یَقِینِهِ.

امام رضا (علیه السلام) صفوان گوید: از امام رضا (علیه السلام) پرسیدم تفسیر این کلام خداوند به ابراهیم (علیه السلام) که فرمود: أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی چیست؟ آیا در دل ابراهیم (علیه السلام) شکّی وجود داشت؟ خیر او بر یقین خود بود ولی از خداوند خواست تا بر یقینش افزوده شود.

Imam Rida (peace be upon him): Safwan said: I asked Imam Rida (peace be upon him): What is the interpretation of this word of Allah to Ibrahim (peace be upon him) where He said: أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [Do you not believe? He said: Yes, but that my heart may be at ease]? Was there any doubt in the heart of Ibrahim (peace be upon him)? No, he was upon his certainty, but he asked Allah to increase his certainty.

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): સફવાન કહે છે: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું કે અલ્લાહના આ કલામનું, જે તેણે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ને ફરમાવ્યું: أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [શું તમે ઈમાન નથી લાવ્યા? તેમણે કહ્યું: હા, પરંતુ મારૂં હૃદય શાંત થઈ જાય], શું તફસીર છે? શું ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ના દિલમાં કોઈ શંકા હતી? ના, તેઓ પોતાના યકીન પર હતા, પરંતુ તેમણે અલ્લાહ પાસેથી માંગ્યું કે તેમના યકીનમાં વધારો થાય.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

قَالَ أَخَذَ الْهُدْهُدَ وَ الصُّرَدَ وَ الطَّاوُسَ وَ الْغُرَابَ فَذَبَحَهُنَّ وَ عَزَلَ رُءُوسَهُنَّ ثُمَّ نَحَزَ أَبْدَانَهُنَّ فِی الْمِنْحَازِ بِرِیشِهِنَّ وَ لُحُومِهِنَّ وَ عِظَامِهِنَّ حَتَّی اخْتَلَطَتْ ثُمَّ جَزَّأَهُنَّ عَشَرَهًَْ أَجْزَاءٍ عَلَی عَشَرَهًِْ أَجْبُلٍ ثُمَّ وَضَعَ عِنْدَهُ حَبّاً وَ مَاءً ثُمَّ جَعَلَ مَنَاقِیرَهُنَّ بَیْنَ أَصَابِعِهِ ثُمَّ قَالَ ایتِینَ سَعْیاً بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَتَطَایَرَ بَعْضُهَا إِلَی بَعْضِ اللُّحُومِ وَ الرِّیشِ وَ الْعِظَامِ حَتَّی اسْتَوَتِ الْأَبْدَانُ کَمَا کَانَتْ وَ جَاءَ کُلُّ بَدَنٍ حَتَّی الْتَزَقَ بِرَقَبَتِهِ الَّتِی فِیهَا رَأْسُهُ وَ الْمِنْقَارُ فَخَلَّی إِبْرَاهِیمُ عَنْ مَنَاقِیرِهِنَّ فَوَقَعْنَ وَ شَرِبْنَ مِنْ ذَلِکَ الْمَاءِ وَ الْتَقَطْنَ مِنْ ذَلِکَ الْحَبِّ ثُمَّ قُلْنَ یَا نَبِیَّ اللَّهِ أَحْیَیْتَنَا أَحْیَاکَ اللَّهُ فَقَالَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) بَلِ اللَّهُ یُحْیِی وَ یُمِیتُ فَهَذَا تَفْسِیرُ الظَّاهِرِ قَالَ (علیه السلام) وَ تَفْسِیرُهُ فِی الْبَاطِنِ خُذْ أَرْبَعَهًًْ مِمَّنْ یَحْتَمِلُ الْکَلَامَ فَاسْتَوْدِعْهُمْ عِلْمَکَ ثُمَّ ابْعَثْهُمْ فِی أَطْرَافِ الْأَرَضِینَ حُجَجاً لَکَ عَلَی النَّاسِ وَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ یَأْتُوکَ دَعَوْتَهُمْ بِالِاسْمِ الْأَکْبَرِ یَأْتُوکَ سَعْیاً بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ.

امام صادق (علیه السلام) ابراهیم (علیه السلام)، هدهد و صرد (پرنده‌ای بزرگتر از گنجشک با شکمی سفید، پشتی سبز و سر و منقاری بزرگ که حشرات و گنجشک را شکار می‌کند و در فارسی به آن ورکاک می‌گویند) و طاووس و کلاغ را گرفت و سر برید و سرشان را به یک‌سو نهاد. سپس پیکرشان را با پرها و گوشت و استخوان در هاون کوبید تا به هم درآمیخت. سپس آن‌ها را ده قسمت کرد و بر ده کوه گذاشت. سپس آب و دانه‌ای در کنار خود نهاد و نوک پرنده‌ها را به میان انگشتان خود گرفت. سپس گفت: «به اذن خدای عزّوجلّ هرچه زودتر نزد من آیید»! گوشت‌ها و پرها و استخوان‌ها به‌سوی یکدیگر به پرش درآمدند تا پیکرها به صورت اوّلیه درست شد و هر پیکری آمد و به گردنی که سر و منقارش در آن بود چسبید. ابراهیم (علیه السلام) نوک‌های پرنده‌ها را رها کرد. پرنده‌ها بر کنار آب فرودآمدند، آب آشامیدند و دانه برچیدند. سپس گفتند: «ای پیغمبر خدا! هم‌چنان که ما را زنده‌کردی، خدا زنده‌ات نگهدارد»! ابراهیم (علیه السلام) فرمود: «این خداوند است که زنده می‌کند و می‌میراند». امام (علیه السلام) افزود: «این تفسیر، ظاهر آیه است و تفسیر آیه از نظر باطن این است که چهار نفر از سخن‌سنجان را انتخاب کن و دانش خود را به آنان بیاموز و سپس آنان را به نمایندگی از طرف خود به اطراف زمین بفرست و هرگاه خواستی که نزدت آیند به اسم اعظم خدا، آنان را بخوان که به اذن خدا شتابان نزد تو خواهند آمد.

Imam Sadiq (peace be upon him): Ibrahim (peace be upon him) took the hoopoe, the shrike (a bird larger than a sparrow with a white belly, green back, and a large head and beak, which hunts insects and sparrows, called warkak in Persian), the peacock, and the crow, slaughtered them, set their heads aside, then pounded their bodies with their feathers, flesh, and bones in a mortar until they became mixed together. Then he divided them into ten portions and placed them on ten mountains. Then he placed water and some grain beside himself, and held the beaks of the birds between his fingers. Then he said: "By the permission of Allah the Mighty and Majestic, come to me as quickly as possible!" The flesh, feathers, and bones flew towards one another until the bodies were reconstituted as they had originally been, and each body came and attached itself to the neck in which its head and beak were. Ibrahim (peace be upon him) released the beaks of the birds. The birds landed beside the water, drank the water, and picked up the grain. Then they said: "O Prophet of Allah! Just as you have given us life, may Allah keep you alive!" Ibrahim (peace be upon him) said: "It is Allah who gives life and causes death." The Imam (peace be upon him) added: "This is the outward interpretation of the verse, and the inward interpretation of the verse is this: choose four persons from among those skilled in speech and teach them your knowledge, then send them as your representatives to the regions of the earth, and whenever you wish that they come to you, call them by the Greatest Name of Allah, and by the permission of Allah they will come to you hastening."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ હુદહુદ અને સુરદ (એક પક્ષી જે ચકલી કરતાં મોટું છે, જેનું પેટ સફેદ, પીઠ લીલી અને માથું તથા ચાંચ મોટી હોય છે, જે જીવડાં અને ચકલીઓનો શિકાર કરે છે, અને ફારસીમાં તેને વરકાક કહે છે) અને મોર અને કાગડાને પકડ્યા, તેમની ગરદન કાપી અને તેમના માથાને એક બાજુ મૂક્યા. પછી તેમના શરીરને પીંછાં, માંસ અને હાડકાં સાથે ખરલમાં કૂટ્યા જ્યાં સુધી બધું મળી ગયું. પછી તેમને દસ ભાગમાં વહેંચ્યા અને દસ પર્વતો પર મૂક્યા. પછી પોતાની પાસે પાણી અને દાણા મૂક્યા અને પક્ષીઓની ચાંચને પોતાની આંગળીઓ વચ્ચે લીધી. પછી કહ્યું: "અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લની ઇજાઝતથી જેમ બને તેમ જલદી મારી પાસે આવો!" માંસ, પીંછાં અને હાડકાં એકબીજા તરફ ઉડવા લાગ્યાં ત્યાં સુધી કે શરીરો પોતાના મૂળ સ્વરૂપમાં પાછાં આવ્યાં અને દરેક શરીર આવીને તે ગરદન સાથે ચોંટી ગયું જેમાં તેનું માથું અને ચાંચ હતી. ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ પક્ષીઓની ચાંચ છોડી દીધી. પક્ષીઓ પાણીના કિનારે ઉતર્યાં, પાણી પીધું અને દાણા ચૂગ્યા. પછી કહ્યું: "હે અલ્લાહના પયગંબર! જેમ તમે અમને જીવન આપ્યું, અલ્લાહ તમને જીવતા રાખે!" ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "આ અલ્લાહ છે જે જીવન આપે છે અને મૃત્યુ આપે છે." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ઉમેર્યું: "આ આયતની ઝાહેરી તફસીર છે, અને આયતની બાતિની તફસીર એ છે કે વાણીના પારખુ ચાર વ્યક્તિઓની પસંદગી કરો અને તેમને પોતાનું જ્ઞાન શીખવો, પછી તેમને પોતાના પ્રતિનિધિ તરીકે ધરતીના વિભિન્ન ભાગોમાં મોકલો, અને જ્યારે પણ ઇચ્છો કે તેઓ તમારી પાસે આવે, અલ્લાહના ઇસ્મે આઝમથી તેમને બોલાવો કે તેઓ અલ્લાહની ઇજાઝતથી શીઘ્રતાથી તમારી પાસે આવશે."

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّ اللَّهَ لَمَّا أَوْحَی إِلَی إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) أَنْ خُذْ أَرْبَعَهًًْ مِنَ الطَّیْرِ عَمَدَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) فَأَخَذَ النَّعَامَهًَْ وَ الطَّاوُسَ وَ الْوَزَّهًَْ وَ الدِّیکَ فَنَتَفَ رِیشَهُنَّ بَعْدَ الذَّبْحِ ثُمَّ جَعَلَهُنَّ فِی مِهْرَاسَهًٍْ فَهَرَسَهُنَّ ثُمَّ فَرَّقَهُنَّ عَلَی جِبَالِ الْأُرْدُنِّ وَ کَانَتْ یَوْمَئِذٍ عَشَرَهًَْ أَجْبَالٍ فَوَضَعَ عَلَی کُلِ جَبَلٍ مِنْهُنَ جُزْءاً ثُمَ دَعَاهُنَ بِأَسْمَائِهِنَ فَأَقْبَلْنَ إِلَیْهِ سَعْیاً یَعْنِی مُسْرِعَاتٍ فَقَالَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) عِنْدَ ذَلِکَ أَعْلَمُ أَنَّ اللهَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیر.

امام باقر (علیه السلام) هنگامی که خداوند به ابراهیم (علیه السلام) وحی کرد که چهار پرنده را بردار، ابراهیم (علیه السلام) اطاعت کرد و کبوتر و طاووس و غاز و خروس را برداشت و پس از اینکه آنان را سر برید، پَر آنان را کَند. سپس آن‌ها را در هاون قرار داد و کوبید و بعد از آن بر روی کوه‌های اردن، پخش کرد و در آن زمان ده کوه وجود داشت. بر هر کوه، بخشی را قرار داد. سپس آن‌ها را با نام خود فراخواند و آنان به سمت او شتافتند؛ یعنی با سرعت [به سمت او رفتند] و ابراهیم (علیه السلام) در آن هنگام گفت: «می‌دانم که خداوند بر هر کاری تواناست».

Imam Baqir (peace be upon him): When Allah revealed to Ibrahim (peace be upon him) that he should take four birds, Ibrahim (peace be upon him) obeyed and took an ostrich, a peacock, a goose and a rooster. After slaughtering them, he plucked their feathers. Then he placed them in a mortar and pounded them, and after that scattered them upon the mountains of Jordan — and at that time there were ten mountains. On each mountain he placed a portion. Then he called them by their names and they hastened towards him — that is, [they came] with speed [towards him]. And Ibrahim (peace be upon him) at that moment said: "I know that Allah has power over all things."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે અલ્લાહે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) પર વહી કરી કે ચાર પક્ષીઓને લો, ત્યારે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ આજ્ઞાનું પાલન કર્યું અને શાહમૃગ, મોર, હંસ અને મુરઘાને લીધા અને તેમને ઝબહ કર્યા પછી તેમનાં પીંછાં ઉખાડ્યાં. પછી તેમને ખાંડણીમાં મૂકીને કૂટ્યા અને ત્યાર બાદ ઉર્દુનના પર્વતો પર વહેંચી દીધા, અને તે સમયે ત્યાં દસ પર્વતો હતા. દરેક પર્વત પર એક ભાગ મૂક્યો. પછી તેમને તેમના નામથી બોલાવ્યા અને તેઓ તેમની તરફ દોડી આવ્યાં; એટલે કે ઝડપથી [તેમની તરફ ગયાં] અને ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ તે વખતે કહ્યું: "હું જાણું છું કે અલ્લાહ દરેક કામ પર કુદરત ધરાવે છે."

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

فَقَالَ الْمَأْمُونُ أَ لَیْسَ مِنْ قَوْلِکَ أَنَّ الْأَنْبِیَاءَ (مَعْصُومُونَ قَالَ بَلَی ... قَالَ فَأَخْبِرْنِی یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ عَنْ قَوْلِ إِبْرَاهِیمَ (رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی کَانَ أَوْحَی إِلَی إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) أَنِّی مُتَّخِذٌ مِنْ عِبَادِی خَلِیلًا إِنْ سَأَلَنِی إِحْیَاءَ الْمَوْتَی أَجَبْتُهُ فَوَقَعَ فِی نَفْسِ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) أَنَّهُ ذَلِکَ الْخَلِیلُ فَقَالَ رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی عَلَی الْخَلَّهًِْ قالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیاً وَ اعْلَمْ أَنَّ اللهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ فَأَخَذَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) نَسْراً وَ بَطّاً وَ طَاوُساً وَ دِیکاً فَقَطَّعَهُنَّ وَ خَلَطَهُنَ ثُمَّ جَعَلَ عَلَی کُلِّ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ الَّتِی حَوْلَهُ وَ کَانَتْ عَشَرَهًًْ مِنْهُنَّ جُزْءاً وَ جَعَلَ مَنَاقِیرَهُنَّ بَیْنَ أَصَابِعِهِ ثُمَّ دَعَاهُنَّ بِأَسْمَائِهِنَّ وَ وَضَعَ عِنْدَهُ حَبّاً وَ مَاءً فَتَطَایَرَتْ تِلْکَ الْأَجْزَاءُ بَعْضُهَا إِلَی بَعْضٍ حَتَّی اسْتَوَتِ الْأَبْدَانُ وَ جَاءَ کُلُّ بَدَنٍ حَتَّی انْضَمَّ إِلَی رَقَبَتِهِ وَ رَأْسِهِ فَخَلَّی إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) عَنْ مَنَاقِیرِهِنَّ فَطِرْنَ ثُمَّ وَقَعْنَ فَشَرِبْنَ مِنْ ذَلِکَ الْمَاءِ وَ الْتَقَطْنَ مِنْ ذَلِکَ الْحَبِّ وَ قُلْنَ یَا نَبِیَّ اللَّهِ أَحْیَیْتَنَا أَحْیَاکَ اللَّهُ فَقَالَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) بَلِ اللَّهُ یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ قَالَ الْمَأْمُونُ بَارَکَ اللَّهُ فِیکَ یَا أَبَا الْحَسَنِ.

امام رضا (علیه السلام) مأمون به امام رضا (علیه السلام) گفت: «ای پسر رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)! مگر نمی‌گویی پیامبران (علیهم السلام) معصوم هستند»؟ فرمود: «آری»! ... [مأمون گفت:] «درباره‌ی این سخن باری‌تعالی: رَبِّ أَرِنِی کیفَ تُحْیی الْمَوْتَی قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَی وَلَکن لِّیطْمَئِنَّ قَلْبِی برایم سخن بگو». امام رضا (علیه السلام) فرمود: «خداوند تبارک‌وتعالی به ابراهیم (علیه السلام) وحی کرد: «از میان بندگانم، خلیلی برای خود برگزیده‌ام؛ اگر از من درباره‌ی زنده‌کردن مردگان سؤال کند، به او پاسخ می‌دهم». پس در دل ابراهیم (علیه السلام) این حس به‌وجود آمد که او همان خلیل است، بنابراین گفت: رَبِّ أَرِنِی کیفَ تُحْیی الْمَوْتَی قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَی وَلَکن لِّیطْمَئِنَّ قَلْبِی، تا مطمئن شوم دوست و خلیل خدا هستم؛ قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّیرِ فَصُرْهنَّ إِلَیک ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کلِّ جَبَلٍ مِّنْهنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهنَّ یأْتِینَک سَعْیا وَاعْلَمْ أَنَّ اللّه عَزِیزٌ حَکیمٌ پس ابراهیم (علیه السلام) عقاب و مرغابی و طاووس و خروسی را برداشت؛ آن‌ها را تکّه‌تکّه کرده و با هم مخلوط نمود، سپس [آن تکّه‌ها را] روی هر کوهی که در آن اطراف بود قرار داد؛ که ده قسمت بودند. و منقارهایشان را در بین انگشتانش گذاشت و هرکدام را با نامشان فراخواند و در کنارش دانه و آب قرار داد. پس هرکدام از تکّه‌ها به‌سمت یکدیگر به پرواز درآمد تا اینکه بدن‌هایشان کامل شد و هرکدام از بدن‌ها آمد تا اینکه به گردن و سر خود پیوست. ابراهیم (علیه السلام) منقارهای آنان را رها کرد و آنان پرواز کردند. سپس پایین آمدند، از آن آب نوشیده و از آن دانه‌ها خوردند و گفتند: «ای نبیّ خدا! ما را زنده کردی؛ خداوند تو را زنده گردانَد». و ابراهیم (علیه السلام) گفت: «این خداوند است که زنده می‌کند و می‌میراند و بر هر کاری تواناست». مأمون گفت: «خدا به تو خیر و برکت عطا کند ای ابا الحسن! (علیه السلام)(آفرین بر تو)».

Imam Rida (peace be upon him): Ma'mun said to Imam Rida (peace be upon him): "O son of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Do you not say that the prophets (peace be upon them) are infallible?" He said: "Yes!" ... [Ma'mun said:] "Speak to me about this saying of Allah the Exalted: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِی الْمَوْتَی قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَی وَلَکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [My Lord! show me how You give life to the dead. He said: Do you not believe? He said: Yes, but so that my heart may be at ease]." Imam Rida (peace be upon him) said: "Allah, Blessed and Exalted, had revealed to Ibrahim (peace be upon him): 'From among My servants I have chosen an intimate friend (khalil) for Myself; if he asks Me about giving life to the dead, I will answer him.' So it entered Ibrahim's (peace be upon him) heart that he was that khalil, and therefore he said: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِی الْمَوْتَی قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَی وَلَکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [My Lord! show me how You give life to the dead. He said: Do you not believe? He said: Yes, but so that my heart may be at ease] — that I may be certain that I am the friend and khalil of Allah; قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیاً وَاعْلَمْ أَنَّ اللهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ [He said: Then take four of the birds, then draw them to yourself, then place on every mountain a portion of them, then call them, they will come to you flying; and know that Allah is Mighty, Wise]. So Ibrahim (peace be upon him) took an eagle, a duck, a peacock and a rooster; he cut them into pieces and mixed them together, then placed [those pieces] on each of the mountains that were around him, which were ten [in number]. He put their beaks between his fingers and called each of them by their name, and placed grain and water beside himself. Then each of the pieces flew towards the others until their bodies were complete, and each body came until it joined its neck and head. Ibrahim (peace be upon him) released their beaks and they flew, then came down, drank of that water and pecked at those grains, and said: 'O Prophet of Allah! You have given us life; may Allah give you life.' And Ibrahim (peace be upon him) said: 'Rather it is Allah who gives life and causes death, and He has power over all things.' Ma'mun said: 'May Allah bless you, O Aba al-Hasan (peace be upon him) (well done).'"

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): મામૂને ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "હે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના પુત્ર! શું તમે એમ નથી કહેતા કે પયગંબરો (અલયહિમુસ્સલામ) મઅસૂમ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "હા!" ... [મામૂને કહ્યું:] "અલ્લાહ તઆલાના આ કથન વિશે મને જણાવો: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِی الْمَوْتَی قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَی وَلَکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [હે મારા રબ! મને દેખાડ કે તું મુર્દાઓને કેવી રીતે જીવતા કરે છે. તેણે કહ્યું: શું તું ઈમાન નથી લાવ્યો? તેણે કહ્યું: હા, પરંતુ એટલા માટે કે મારું દિલ સંતોષ પામે]." ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ તબારક વ તઆલાએ ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) પર વહી કરી: 'મારા બંદાઓમાંથી મેં એકને પોતાનો ખલીલ (અંતરંગ મિત્ર) બનાવ્યો છે; જો તે મને મુર્દાઓને જીવતા કરવા વિશે પૂછશે, તો હું તેને જવાબ આપીશ.' આથી ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ના દિલમાં એવી લાગણી ઉત્પન્ન થઈ કે તેઓ જ તે ખલીલ છે, તેથી તેમણે કહ્યું: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِی الْمَوْتَی قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَی وَلَکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [હે મારા રબ! મને દેખાડ કે તું મુર્દાઓને કેવી રીતે જીવતા કરે છે. તેણે કહ્યું: શું તું ઈમાન નથી લાવ્યો? તેણે કહ્યું: હા, પરંતુ એટલા માટે કે મારું દિલ સંતોષ પામે], જેથી હું ખાતરી કરી શકું કે હું અલ્લાહનો દોસ્ત અને ખલીલ છું; قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیاً وَاعْلَمْ أَنَّ اللهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ [તેણે કહ્યું: ચાર પક્ષીઓ લઈ લે અને તેમને પોતાની તરફ કર, પછી દરેક પર્વત પર તેમનો એક ભાગ મૂક, પછી તેમને બોલાવ, તેઓ દોડતાં તારી પાસે આવશે અને જાણી લે કે અલ્લાહ ઇઝ્ઝતવાળો, હિકમતવાળો છે]. પછી ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ એક ગરુડ, બતક, મોર અને મુરઘાને લીધા; તેમને ટુકડા-ટુકડા કરીને એકબીજા સાથે ભેળવ્યા, પછી [તે ટુકડાઓને] પોતાની આસપાસના દરેક પર્વત પર મૂક્યા, જે દસ ભાગ હતા. અને તેમની ચાંચો પોતાની આંગળીઓ વચ્ચે રાખી અને દરેકને તેમના નામથી બોલાવ્યા અને પોતાની પાસે દાણા અને પાણી મૂક્યાં. પછી દરેક ટુકડો એકબીજા તરફ ઉડ્યો ત્યાં સુધી કે તેમના શરીરો પૂરાં થયાં અને દરેક શરીર આવીને તેની ગરદન અને માથા સાથે જોડાઈ ગયું. ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમની ચાંચો છોડી અને તેઓ ઉડ્યાં. પછી નીચે ઉતર્યાં, તે પાણી પીધું અને તે દાણા ખાધા અને કહ્યું: 'હે અલ્લાહના નબી! તમે અમને જીવતાં કર્યાં; અલ્લાહ તમને જીવતાં રાખે.' અને ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: 'બલ્કે અલ્લાહ જ છે જે જીવન આપે છે અને મૃત્યુ આપે છે અને તે દરેક કામ પર કુદરત ધરાવે છે.' મામૂને કહ્યું: 'અલ્લાહ તમને ખેર અને બરકત આપે હે અબુલ હસન (અલયહિસ્સલામ)! (તમને શાબાશી છે).'"

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

لَمَّا قَدِمَ عَلِیُّ بْنُ مُوسَی الرِّضَا (علیه السلام) عَلَی الْمَأْمُونِ أَمَرَ الْفَضْلَ بْنَ سَهْلٍ أَنْ یَجْمَعَ لَهُ أَصْحَابَ الْمَقَالَاتِ مِثْلَ الْجَاثَلِیقِ وَ رَأْسِ الْجَالُوتِ ... فقَالَ الْمَأْمُونُ لهم أَحْبَبْتُ أَنْ تُنَاظِرُوا ابْنَ عَمِّی فَقَالُوا السَّمْعَ وَ الطَّاعَهًْ فَلَمَّا دَخَلَ الرِّضَا (علیه السلام) قَامَ الْمَأْمُون ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَی الْجَاثَلِیقِ فَقَال هَذَا ابْنُ عَمِّی فَأُحِبُّ أَنْ تُکَلِّمَهُ وَ تُحَاجَّهُ وَ تُنْصِفَه فَقَالَ لَهُ الرِّضَا (علیه السلام) ... یَا نَصْرَانِیُّ أَسْأَلُکَ عَنْ مَسْأَلَهًٍْ قَالَ سَلْ فَإِنْ کَانَ عِنْدِی عِلْمُهَا أَجَبْتُکَ قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) مَا أَنْکَرْتَ أَنَّ عِیسَی (علیه السلام) کَانَ یُحْیِی الْمَوْتَی بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ قَالَ الْجَاثَلِیقُ أَنْکَرْتُ ذَلِکَ مِنْ قِبَلِ أَنَّ مَنْ أَحْیَا الْمَوْتَی وَ أَبْرَأَ الْأَکْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ فَهُوَ رَبٌّ مُسْتَحِقٌّ لِأَنْ یُعْبَدَ قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) فَإِنَّ الْیَسَعَ (علیه السلام) قَدْ صَنَعَ مِثْلَ مَا صَنَعَ عِیسَی (علیه السلام) ... وإِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) خَلِیلُ الرَّحْمَنِ حِینَ أَخَذَ الطَّیْرَ فَقَطَعَهُنَّ قِطَعاً ثُمَّ وَضَعَ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ نَادَاهُنَّ فَأَقْبَلْنَ سَعْیاً إِلَیْهِ ... وَ کُلُّ شَیْءٍ ذَکَرْتُهُ لَکَ مِنْ هَذَا لَا تَقْدِرُ عَلَی دَفْعِهِ لِأَنَّ التَّوْرَاهًَْ وَ الْإِنْجِیلَ وَ الزَّبُورَ وَ الْفُرْقَانَ قَدْ نَطَقَتْ بِهِ فَإِنْ کَانَ کُلُّ مَنْ أَحْیَا الْمَوْتَی وَ أَبْرَأَ الْأَکْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ وَ الْمَجَانِینَ یُتَّخَذُ رَبّاً مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاتَّخِذْ هَؤُلَاءِ کُلَّهُمْ أَرْبَاباً مَا تَقُولُ یَا یَهُودِیُّ قَالَ الْجَاثَلِیقُ الْقَوْلُ قَوْلُکَ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّه.

امام رضا (علیه السلام) زمانی که علیّ‌بن‌موسی‌الرضا (علیه السلام) به نزد مأمون رفت مأمون به فضل‌بن‌سهل دستور داد که تمام سخنرانان برگزیده مثل جاثلیق، رأس‌الجالوت ... را برایش جمع کنند. او به آن‌ها گفت: «دوست دارم شما با پسرعموی من مناظره کنید». گفتند: «اطاعت»! پس زمانی که امام رضا (علیه السلام) وارد شد، مأمون ایستاد و به جاثلیق رو کرد و گفت: «این پسرعموی من است دوست دارم که با او سخن بگویی، محاجّه کنی و با او منصفانه رفتار کنی». پس امام رضا (علیه السلام) به او فرمود: «... ای نصرانی! مسأله‌ای از تو می‌پرسم». گفت: «بگو؛ اگر به آن علم داشته باشم، پاسخ تو را می‌دهم». امام رضا (علیه السلام) فرمود: «ندانستی که عیسی (علیه السلام) به اذن خداوند عزّوجلّ مردگان را زنده می‌کند [و می‌گویی خودش و بدون اذن خدا چنین کرد]». جاثلیق گفت: «از این بابت که کسی‌که مردگان را زنده کرده و کوری و پیسی را از بین ببرد، شایسته‌ی پرستش است. امام رضا (علیه السلام) فرمود: «یسع (علیه السلام) هم کاری شبیه کار عیسی (علیه السلام) انجام می‌داد ... و نیز ابراهیم (علیه السلام) آن زمان که پرندگان را گرفت و سر برید و قطعه‌قطعه کرد و هر قطعه‌ای را بر کوهی نهاد؛ سپس همه را فراخواند؛ پس همه آهنگ او کرده و به‌سویش آمدند ... و هر چیزی را که در این خصوص برایت گفتم، نمی‌توانی انکار کنی؛ زیرا تورات، انجیل، زبور و فرقان از آن سخن گفتند و اگر قرار باشد همه‌ی کسانی که مرده زنده کرده و کوری و پیسی را از بین بردند، به عنوان پروردگاری غیر از الله پرستیده‌شوند، تو باید همه‌ی آنان را ربّ خود قرار بدهی. ای یهودی! نظرت چیست»؟ جاثلیق گفت: «سخن [حق]، سخن توست».

Imam al-Rida (peace be upon him): When Ali ibn Musa al-Rida (peace be upon him) came to al-Ma'mun, al-Ma'mun ordered al-Fadl ibn Sahl to gather for him all the chosen speakers, such as the Jathaliq (Catholicos), the Ra's al-Jalut (Exilarch)... He said to them: "I would like you to debate with my cousin." They said: "We hear and obey!" Then when Imam al-Rida (peace be upon him) entered, al-Ma'mun stood up and turned to the Jathaliq and said: "This is my cousin. I would like you to speak with him, argue with him, and deal with him fairly." So Imam al-Rida (peace be upon him) said to him: "...O Christian! I ask you about a matter." He said: "Ask; if I have knowledge of it, I will answer you." Imam al-Rida (peace be upon him) said: "Do you not know that Isa (peace be upon him) raised the dead by the permission of Allah the Mighty and Majestic [and yet you say that he did so himself and without the permission of Allah]?" The Jathaliq said: "[I said so] because whoever raises the dead and cures the blind and the leper is worthy of being worshipped." Imam al-Rida (peace be upon him) said: "Al-Yasa' (peace be upon him) also used to do something similar to what Isa (peace be upon him) did... and likewise Ibrahim (peace be upon him), when he took the birds and slaughtered them and cut them into pieces and placed a piece of each on a mountain; then he called them all; so they all headed toward him and came to him... And you cannot deny anything of what I have told you in this regard, because the Tawrat, the Injil, the Zabur and the Furqan have spoken of it. And if all those who raised the dead and cured the blind and the leper were to be worshipped as lords other than Allah, then you would have to take all of them as your Lord. O Jew! What is your view?" The Jathaliq said: "The [true] word is your word."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે અલી બિન મુસા અલ-રિઝા (અલયહિસ્સલામ) મામૂન પાસે ગયા, ત્યારે મામૂને ફઝલ બિન સહલને હુકમ કર્યો કે તમામ પસંદ કરાયેલા વક્તાઓ જેમ કે જાસલીક, રઅસુલ જાલૂત... ને તેના માટે ભેગા કરે. તેણે તેમને કહ્યું: "હું ઇચ્છું છું કે તમે મારા પિતરાઈ ભાઈ સાથે મુનાઝરહ (ચર્ચા) કરો." તેઓએ કહ્યું: "અમે સાંભળીએ છીએ અને આજ્ઞા માનીએ છીએ!" પછી જ્યારે ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) દાખલ થયા, ત્યારે મામૂન ઊભો થયો અને જાસલીક તરફ ફરીને કહ્યું: "આ મારા પિતરાઈ ભાઈ છે, હું ઇચ્છું છું કે તમે તેમની સાથે વાત કરો, દલીલ કરો અને તેમની સાથે ન્યાયપૂર્ણ વર્તાવ કરો." પછી ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ તેને ફરમાવ્યું: "...ઓ નસરાની (ખ્રિસ્તી)! હું તારાથી એક મસઅલો પૂછું છું." તેણે કહ્યું: "પૂછો; જો મને તેનું ઇલ્મ હશે, તો હું તમને જવાબ આપીશ." ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "શું તું નથી જાણતો કે ઈસા (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લની ઇજાઝતથી મુર્દાઓને જીવતા કરતા હતા [અને તું કહે છે કે તેમણે પોતાની જાતે અને અલ્લાહની ઇજાઝત વગર આવું કર્યું]?" જાસલીકે કહ્યું: "[મેં એટલા માટે એમ કહ્યું] કારણ કે જે મુર્દાઓને જીવતા કરે અને આંધળા તથા કોઢિયાને સાજા કરે તે ઇબાદતને લાયક છે." ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "યસઅ (અલયહિસ્સલામ) પણ ઈસા (અલયહિસ્સલામ)ના કામ જેવું જ કામ કરતા હતા... અને એ જ રીતે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) જ્યારે તેમણે પક્ષીઓને પકડ્યા અને તેમના માથા કાપ્યા અને તેમને ટુકડે ટુકડા કર્યા અને દરેક ટુકડાને એક પર્વત પર મૂક્યો; પછી બધાને બોલાવ્યા; તો બધા તેમની તરફ આવ્યા... અને આ સંબંધમાં જે કંઈ મેં તને કહ્યું છે, તેનો તું ઇનકાર નથી કરી શકતો; કારણ કે તૌરાત, ઇન્જીલ, ઝબૂર અને ફુરકાન તેના વિશે વાત કરે છે. અને જો એવું હોય કે તમામ લોકો જેમણે મુર્દાને જીવતા કર્યા અને આંધળા તથા કોઢિયાને સાજા કર્યા તેઓને અલ્લાહ સિવાય રબ તરીકે પૂજવામાં આવે, તો તારે તે બધાને તારા રબ તરીકે લેવા પડશે. ઓ યહૂદી! તારો શું મત છે?" જાસલીકે કહ્યું: "[હક] વાત તમારી વાત છે."

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

اسْتِجَابَهًُْ اللَّهِ دَعْوَتَهُ (إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام)) حِینَ قَالَ: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی وَ هَذِهِ آیَهًٌْ مُتَشَابِهَهًٌْ مَعْنَاهَا أَنَّهُ سَأَلَ عَنِ الْکَیْفِیَّهًِْ وَ الْکَیْفِیَّهًُْ مِنْ فِعْلِ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ مَتَی لَمْ یَعْلَمْهَا الْعَالِمُ لَمْ یَلْحَقْهُ عَیْبٌ وَ لَا عَرَضَ فِی تَوْحِیدِهِ نَقْصٌ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَ: أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی هَذَا شَرْطُ عَامَّهًِْ مَنْ آمَنَ بِهِ مَتَی سُئِلَ وَاحِدٌ مِنْهُمْ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ وَجَبَ أَنْ یَقُولَ بَلی کَمَا قَالَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) وَ لَمَّا قَالَ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ لِجَمِیعِ أَرْوَاحِ بَنِی‌آدَمَ (علیه السلام) أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی قَالَ: أَوَّلُ مَنْ قَالَ بَلَی مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) فَصَارَ بِسَبْقِهِ إِلَی بَلی سَیِّدَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ أَفْضَلَ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ فَمَنْ لَمْ یُجِبْ عَنْ هَذِهِ الْمَسْأَلَهًِْ بِجَوَابِ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) فَقَدْ رَغِبَ عَنْ مِلَّتِهِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَ وَ مَنْ یَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِیمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ ثُمَّ اصْطِفَاءُ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ إِیَّاهُ فِی الدُّنْیَا.

امام صادق (علیه السلام) خداوند دعای ابراهیم (علیه السلام) را زمانی که گفت: رَبِّ أَرِنِی کیفَ تُحْیی الْمَوْتَی اجابت کرد. (این آیه از آیات متشابه است و بدان معناست که او از کیفیّت و چگونگی فعل خداوند سؤال کرد. تا زمانی که عالم به آن ناآگاه باشد، ایرادی بر او وارد نیست و در توحید او کاستی وارد نمی‌شود) پس خداوند عزّوجلّ فرمود: أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَی این یک شرط عام است برای کسی‌که بدان ایمان آورد تا زمانی که از آن‌ها بپرسند: أَوَلَمْ تُؤْمِن؟ واجب است که بگوید «بله» همان‌طور که ابراهیم (علیه السلام) گفت و [همان‌طور که] تمام ارواح بنی‌آدم زمانی که خداوند پرسید: أَ‌لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی و محمّد (صلی الله علیه و آله) اوّلین کسی بود که «بله» گفت و به سبب این پیش‌دستی، خداوند او را بر اوّلین و آخرین، سرور و بر انبیاء و رسولان (علیهم السلام) افضل گرداند. و هرکه پاسخی همانند پاسخ ابراهیم (علیه السلام) ندهد، از دین او خارج شده است. خداوند فرمود: فقط آنان که خود را به سفاهت زده و به نابودی می‌کشانند از دین او خارج می‌شوند. ( بقره/۱۳۰ ) سپس خداوند او را در دنیا برگزید.

Imam al-Sadiq (peace be upon him): Allah answered the supplication of Ibrahim (peace be upon him) when he said: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتَی [My Lord, show me how You give life to the dead]. (This verse is among the mutashabih [ambiguous] verses, and its meaning is that he asked about the manner and modality of Allah's act. As long as the knower is unaware of it, no fault attaches to him and no deficiency enters his tawhid.) So Allah the Mighty and Majestic said: أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَی [Do you not believe? He said: Yes]. This is a general condition for whoever believes in Him: whenever they are asked أَوَلَمْ تُؤْمِن [Do you not believe?], it is obligatory upon him to say "Yes," just as Ibrahim (peace be upon him) said, and [just as] all the souls of the children of Adam did when Allah asked: أَ‌لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی [Am I not your Lord? They said: Yes]. And Muhammad (peace be upon him and his family) was the first one to say "Yes," and because of this precedence, Allah made him the master of the first and the last and the most excellent of the prophets and messengers (peace be upon them). And whoever does not answer with an answer like the answer of Ibrahim (peace be upon him) has departed from his religion. Allah said: Only those who make fools of themselves and lead themselves to destruction depart from his religion. (al-Baqara/130) Then Allah chose him in this world.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ની દુઆ કબૂલ કરી જ્યારે તેમણે કહ્યું: رَبِّ أَرِنِی کیفَ تُحْیی الْمَوْتَی [મારા રબ! મને બતાવ કે તું મુર્દાઓને કેવી રીતે જીવતા કરે છે]. (આ આયત મુતશાબિહ આયતોમાંથી છે અને તેનો અર્થ એ છે કે તેમણે અલ્લાહના ફેઅલની કૈફિય્યત (પ્રકાર) અને ચગણી (રીત) વિશે પૂછ્યું. જ્યાં સુધી આલિમ તેનાથી અજ્ઞાત હોય, ત્યાં સુધી તેના પર કોઈ વાંધો નથી અને તેની તૌહીદમાં કોઈ કમી આવતી નથી.) પછી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ફરમાવ્યું: أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَی [શું તું ઈમાન નથી લાવ્યો? તેમણે કહ્યું: હા]. આ એક આમ શરત છે તે માટે જે તેના પર ઈમાન લાવે, જ્યાં સુધી તેમને પૂછવામાં આવે: أَوَلَمْ تُؤْمِن [શું તું ઈમાન નથી લાવ્યો?] વાજિબ છે કે તે કહે "હા" જેમ ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું અને [જેમ] બની આદમની તમામ રૂહોએ કહ્યું જ્યારે અલ્લાહે પૂછ્યું: أَ‌لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی [શું હું તમારો રબ નથી? તેઓએ કહ્યું: હા] અને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પહેલા વ્યક્તિ હતા જેમણે "હા" કહ્યું અને આ પહેલ કરવાના કારણે, અલ્લાહે તેમને પહેલા અને પાછલાઓના સરદાર અને અંબિયા તથા મુરસલીન (અલયહેમુસ્સલામ) પર અફઝલ કર્યા. અને જે કોઈ ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ના જવાબ જેવો જવાબ ન આપે, તે તેમના દીનથી બહાર થઈ ગયો છે. અલ્લાહે ફરમાવ્યું: ફક્ત તેઓ જ જે પોતાને મૂર્ખતામાં નાખે અને પોતાને વિનાશ તરફ લઈ જાય તેમના દીનથી બહાર જાય છે. (બકરહ/૧૩૦) પછી અલ્લાહે તેમને દુનિયામાં પસંદ કર્યા.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

لَمَّا رَأَی إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ الْتَفَتَ فَرَأَی رَجُلًا یَزْنِی فَدَعَا عَلَیْهِ فَمَاتَ ثُمَّ رَأَی آخَرَ فَدَعَا عَلَیْهِ فَمَاتَ حَتَّی رَأَی ثَلَاثَهًًْ فَدَعَا عَلَیْهِمْ فَمَاتُوا فَأَوْحَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَیْهِ یَا إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) دَعْوَتُکَ مُجَابَهًٌْ فَلَا تَدْعُو عَلَی عِبَادِی فَإِنِّی لَوْ شِئْتُ لَمْ أَخْلُقْهُمْ إِنِّی خَلَقْتُ خَلْقِی عَلَی ثَلَاثَهًِْ أَصْنَافٍ عَبْداً یَعْبُدُنِی لَا یُشْرِکُ بِی شَیْئاً فَأُثِیبُهُ وَ عَبْداً یَعْبُدُ غَیْرِی فَلَنْ یَفُوتَنِی وَ عَبْداً یَعْبُدُ غَیْرِی فَأُخْرِجُ مِنْ صُلْبِهِ مَنْ یَعْبُدُنِی ثُمَّ الْتَفَتَ فَرَأَی جِیفَهًًْ عَلَی سَاحِلِ الْبَحْرِ بَعْضُهَا فِی الْمَاءِ وَ بَعْضُهَا فِی الْبِرِّ تَجِیءُ سِبَاعُ الْبَحْرِ فَتَأْکُلُ مَا فِی الْمَاءِ ثُمَّ تَرْجِعُ فَیَشْتَمِلُ بَعْضُهَا عَلَی بَعْضٍ فَیَأْکُلُ بَعْضُهَا بَعْضاً وَ تَجِیءُ سِبَاعُ الْبَرِّ فَتَأْکُلُ مِنْهَا فَیَشْتَمِلُ بَعْضُهَا عَلَی بَعْضٍ فَیَأْکُلُ بَعْضُهَا بَعْضاً فَعِنْدَ ذَلِکَ تَعَجَّبَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) مِمَّا رَأَی وَ قَالَ یَا رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی هَذِهِ أُمَمٌ یَأْکُلُ بَعْضُهَا بَعْضاً قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی یَعْنِی حَتَّی أَرَی هَذَا کَمَا رَأَیْتُ الْأَشْیَاءَ کُلَّهَا قَالَ خُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّیْرِ فَقَطِّعْهُنَّ وَ اخْلِطْهُنَّ کَمَا اخْتَلَطَتْ هَذِهِ الْجِیفَهًُْ فِی هَذِهِ السِّبَاعِ الَّتِی أَکَلَ بَعْضُهَا بَعْضاً فَخُلِطَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیاً فَلَمَّا دَعَاهُنَّ أَجَبْنَهُ وَ کَانَتِ الْجِبَالُ عَشَرَهًًْ قَالَ وَ کَانَتِ الطُّیُورُ الدِّیکَ وَ الْحَمَامَهًَْ وَ الطَّاوُسَ وَ الْغُرَابَ.

امام صادق (علیه السلام) زمانی که ابراهیم (علیه السلام) ملکوت آسمان‌ها و زمین را دید، متوجّه مردی شد که زنا می‌کند و بر نابودی او دعا کرد. پس آن مَرد مُرد. نفر دوّم را که دید، او را نفرین کرد و او هم از دنیا رفت. درباره‌ی نفر سوّم هم همین‌طور شد که خداوند عزّوجلّ به ابراهیم (علیه السلام) وحی کرد: «ای ابراهیم (علیه السلام)! خواسته‌ی تو برآورده‌می‌شود؛ بر بندگان من نفرین مکن! اگر من می‌خواستم آن‌ها را خلق نمی‌کردم. من بندگانم را در سه گروه خلق کردم: بنده‌ای که مرا می‌پرستد و چیزی را برای من شریک قرار نمی‌دهد؛ پس من به او ثواب و پاداش می‌دهم. بنده‌ای که غیر مرا می‌پرستد امّا مرا نیز از دست نمی‌دهد و بنده‌ای که غیر مرا می‌پرستد و از صلب او فرزندی به دنیا می‌آورم که مرا بپرستد». سپس ابراهیم (علیه السلام) لاشه‌ی مرداری را دید که کنار ساحل افتاده‌بود. قسمتی از بدنش در آب و قسمتی در خاک ساحل افتاده‌بود. درّندگان دریا می‌آمدند و آن قسمت‌هایی را که در آب بود، می‌خوردند و سپس بازمی‌گشتند. بخشی از بدن او که در بدن آن درّندگان می‌رفت، درّندگان دیگر آن درّندگان را نیز می‌خوردند. و درّندگان خشکی می‌آمدند و از آن بخش بدن او که در خشکی بود، می‌خوردند و بخشی از بدن او که در بدن درّندگان می‌رفت، خوراک درّندگان دیگر می‌شد [و به این ترتیب گوشت بدن آن‌ها از گوشت یکدیگر ساخته‌می‌شد]. ابراهیم (علیه السلام) از آنچه دیده‌بود، تعجّب کرد و گفت: یَا رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی ایشان امّت‌هایی هستند که برخی برخی دیگر را می‌خورد. خداوند فرمود: أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی یعنی تا آنکه همان‌طور که اشیاء دیگر را می‌بینم، آن را ببینم. خداوند فرمود: «چهار پرنده را انتخاب کن و سپس تکّه‌تکّه کن و آن‌ها را با هم مخلوط نما؛ همان‌طورکه این لاشه با بدن این درّندگانی که آن را خوردند، مخلوط شده است. ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیاً سپس بر سر هر کوه تکّه‌ای از لاشه‌ی آن‌ها را قرار بده تا به سمت تو آیند». پس چون آن‌ها را فراخواند، جواب دادند. تعداد کوه‌ها ده عدد بود و آن پرندگان عبارت بودند از: خروس، کبوتر، طاووس و کلاغ.

Imam Sadiq (peace be upon him): When Ibrahim (peace be upon him) saw the kingdom of the heavens and the earth, he noticed a man committing adultery and prayed for his destruction, and that man died. He saw a second person and cursed him, and he too passed away. The same happened with the third person, whereupon Allah the Mighty and Majestic revealed to Ibrahim (peace be upon him): "O Ibrahim (peace be upon him)! Your request is granted; do not curse My servants! If I had wished, I would not have created them. I created My servants in three groups: a servant who worships Me and does not associate anything with Me — I give him reward and recompense; a servant who worships other than Me but does not escape Me either; and a servant who worships other than Me but from whose loins I bring forth a child who will worship Me." Then Ibrahim (peace be upon him) saw the carcass of a dead animal lying on the shore. Part of its body was in the water and part on the sandy shore. The beasts of the sea would come and eat those parts that were in the water and then return. The part of its body that had gone into the bodies of those beasts — other beasts would eat those beasts as well. And the beasts of the land would come and eat from that part of its body which was on land, and the part of its body that entered the bodies of those beasts became food for other beasts [and in this way the flesh of their bodies was made from the flesh of one another]. Ibrahim (peace be upon him) was astonished at what he had seen and said: يَا رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتَى [My Lord, show me how You give life to the dead], these are communities that eat one another. Allah said: أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي [Do you not believe? He said: Yes, but that my heart may be at ease] — meaning: so that I may see it just as I see other things. Allah said: "Choose four birds and then cut them into pieces and mix them together, just as this carcass has been mixed with the bodies of these beasts that ate it. ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا [Then place a part of them on every mountain, then call them; they will come to you flying] — then place a piece of their remains on top of each mountain, so that they come toward you." So when he called them, they answered. The number of mountains was ten, and those birds were: the rooster, the dove, the peacock, and the crow.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) એ આસમાનો અને ઝમીનનું મલકૂત જોયું, ત્યારે તેમની નજર એક એવા માણસ પર પડી જે ઝિના કરી રહ્યો હતો, અને તેમણે તેની બરબાદી માટે દુઆ કરી. તો તે માણસ મરી ગયો. બીજા માણસને જોયો, તેને પણ બદદુઆ કરી અને તે પણ મરી ગયો. ત્રીજા માણસ સાથે પણ એવું જ થયું, ત્યારે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) પર વહી કરી: 'હે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)! તમારી માંગ પૂરી થાય છે; મારા બંદાઓ પર બદદુઆ ન કરો! જો હું ઈચ્છતો તો તેમને પેદા ન કરત. મેં મારા બંદાઓને ત્રણ જૂથોમાં પેદા કર્યા છે: એક બંદો જે મારી ઇબાદત કરે છે અને મારી સાથે કોઈને શરીક નથી કરતો; તો હું તેને સવાબ અને બદલો આપું છું. એક બંદો જે મારા સિવાય બીજાની ઇબાદત કરે છે પરંતુ મને પણ ગુમાવતો નથી, અને એક બંદો જે મારા સિવાય બીજાની ઇબાદત કરે છે અને હું તેની પીઠમાંથી એવું સંતાન પેદા કરું છું જે મારી ઇબાદત કરે.' પછી ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) એ એક મુડદારની લાશ જોઈ જે દરિયાકિનારે પડી હતી. તેના શરીરનો એક ભાગ પાણીમાં અને એક ભાગ કિનારાની માટીમાં પડ્યો હતો. દરિયાના હિંસક જાનવરો આવતાં અને જે ભાગ પાણીમાં હતો તે ખાઈ જતાં અને પછી પાછા ફરતાં. તેના શરીરનો જે ભાગ તે હિંસક જાનવરોના શરીરમાં જતો, બીજા હિંસક જાનવરો તે જાનવરોને પણ ખાઈ જતાં. અને જમીનના હિંસક જાનવરો આવતાં અને તેના શરીરના જે ભાગ જમીન પર હતો તેમાંથી ખાતાં, અને તેના શરીરનો જે ભાગ હિંસક જાનવરોના શરીરમાં જતો તે બીજા હિંસક જાનવરોનો ખોરાક બનતો [અને આ રીતે તેમના શરીરનું માંસ એકબીજાના માંસમાંથી બનતું]. ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) જે જોયું હતું તેનાથી આશ્ચર્ય પામ્યા અને કહ્યું: يَا رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتَى [હે મારા રબ! મને બતાવ કે તું મુડદાઓને કેવી રીતે જીવન આપે છે], આ એવી ઉમ્મતો છે જે એકબીજાને ખાય છે. અલ્લાહએ ફરમાવ્યું: أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي [શું તું ઈમાન નથી લાવ્યો? કહ્યું: હા, પરંતુ એટલા માટે કે મારું દિલ સંતુષ્ટ થઈ જાય] એટલે કે જેમ હું બીજી વસ્તુઓને જોઉં છું તેમ આને પણ જોઉં. અલ્લાહએ ફરમાવ્યું: 'ચાર પક્ષી પસંદ કરો અને પછી તેમના ટુકડે ટુકડા કરો અને તેમને એકબીજા સાથે ભેળવી નાખો; જેમ આ લાશ આ હિંસક જાનવરોના શરીર સાથે ભળી ગઈ છે જેમણે તેને ખાઈ લીધી. ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا [પછી તેમાંથી દરેક પર્વત પર એક ભાગ મૂકો, પછી તેમને બોલાવો; તેઓ દોડતાં તમારી પાસે આવશે] પછી દરેક પર્વતના શિખર પર તેમની લાશનો એક ટુકડો મૂકો જેથી તેઓ તમારી તરફ આવે.' પછી જ્યારે તેમણે તેમને બોલાવ્યાં, તેમણે જવાબ આપ્યો. પર્વતોની સંખ્યા દસ હતી અને તે પક્ષીઓ આ હતાં: કૂકડો, કબૂતર, મોર અને કાગડો.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) نَظَرَ إِلَی جِیفَهًٍْ عَلَی سَاحِلِ الْبَحْرِ تَأْکُلُهَا سِبَاعُ الْبَرِّ وَ سِبَاعُ الْبَحْرِ ثُمَّ یَثِبُ السِّبَاعُ بَعْضُهَا عَلَی بَعْضٍ فَیَأْکُلُ بَعْضُهَا بَعْضاً فَتَعَجَّبَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) فَقَالَ رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی فَقَالَ اللَّهُ لَهُ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی قالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیاً وَ اعْلَمْ أَنَّ اللهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ فَأَخَذَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) الطَّاوُسَ وَ الدِّیکَ وَ الْحَمَامَ وَ الْغُرَابَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ أَیْ قَطِّعْهُنَّ ثُمَّ اخْلِطْ لَحْمَاتِهِنَّ وَ فَرِّقْهَا عَلَی عَشَرَهًِْ جِبَالٍ ثُمَّ خُذْ مَنَاقِیرَهُنَّ وَ ادْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیاً فَفَعَلَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) ذَلِکَ وَ فَرَّقَهُنَّ عَلَی عَشَرَهًِْ جِبَالٍ ثُمَّ دَعَاهُنَّ فَقَالَ أَجِیبِینِی بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَی فَکَانَتْ یَجْتَمِعُ وَ یَتَأَلَّفُ لَحْمُ کُلِّ وَاحِدٍ وَ عَظْمُهُ إِلَی رَأْسِهِ وَ طَارَتْ إِلَی إِبْرَاهِیمَ فَعِنْدَ ذَلِکَ قَالَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام)أَنَّ اللهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ.

امام صادق (علیه السلام) ابراهیم (علیه السلام)، لاشه‌ای را روی ساحل کنار دریا دید که درّندگان خشکی و درّندگان دریا آن را می‌خوردند. سپس درّندگان بر یکدیگر حمله آورده و یکدیگر را خوردند. ابراهیم (علیه السلام) تعجّب کرد و گفت: «پروردگارا! به من نشان بده که چگونه مردگان را زنده می‌گردانی». خداوند متعال فرمود: أَوَلَمْ تُؤْمِن گفت: بَلَی وَلَکن لِّیطْمَئِنَّ قَلْبِی فرمود: فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّیرِ فَصُرْهنَّ إِلَیک ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کلِّ جَبَلٍ مِّنْهنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهنَّ یأْتِینَک سَعْیا وَاعْلَمْ أَنَّ اللّه عَزِیزٌ حَکیمٌ بنابراین ابراهیم (علیه السلام)، طاووس و خروس و کبوتر و کلاغ را برداشت. خداوند عزّوجلّ فرمود: فَصُرْهنَّ إِلَیک یعنی آن‌ها را تکّه‌تکّه کن. سپس گوشت آنان را با یکدیگر مخلوط نموده و بر ده کوه تقسیم کن. سپس منقارهای آنان را بردار و ایشان را فراخوان. خواهی دید که به سرعت به‌سوی تو می‌آیند. ابراهیم (علیه السلام) آن را انجام داد و آن‌ها را بر ده کوه تقسیم کرد. سپس آنان را فراخواند و گفت: «به اذن خداوند پاسخ مرا بدهید». بنابراین تکّه‌ها جمع می‌شدند و گوشت و استخوان هر یک به سرش می‌پیوست؛ سپس به‌سوی ابراهیم (علیه السلام) پرواز کردند. در این هنگام ابراهیم (علیه السلام) گفت: «به‌راستی که خداوند عزیز و حکیم است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Ibrahim (peace be upon him) saw a carcass on the shore of the sea which the beasts of the land and the beasts of the sea were eating. Then the beasts attacked one another and devoured one another. Ibrahim (peace be upon him) was amazed and said: "My Lord! Show me how You give life to the dead." Allah the Exalted said: أَوَلَمْ تُؤْمِن [Do you not believe?]. He said: بَلَی وَلَکن لِّیطْمَئِنَّ قَلْبِی [Yes, but so that my heart may be at ease]. He said: فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّیرِ فَصُرْهنَّ إِلَیک ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کلِّ جَبَلٍ مِّنْهنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهنَّ یأْتِینَک سَعْیا وَاعْلَمْ أَنَّ اللّه عَزِیزٌ حَکیمٌ [Then take four of the birds and draw them to yourself, then place on each mountain a part of them, then call them, they will come to you swiftly; and know that Allah is Mighty, Wise]. So Ibrahim (peace be upon him) took the peacock, the rooster, the pigeon and the crow. Allah the Mighty and Majestic said: فَصُرْهنَّ إِلَیک, meaning: cut them into pieces. Then mix their flesh together and distribute it upon ten mountains. Then take their beaks and call them; you will see that they come swiftly toward you. Ibrahim (peace be upon him) did that and distributed them upon ten mountains. Then he called them and said: "By the permission of Allah, answer me." So the pieces came together and the flesh and bones of each one joined to its head; then they flew toward Ibrahim (peace be upon him). At that point Ibrahim (peace be upon him) said: "Indeed Allah is Mighty and Wise."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ દરિયાના કિનારે એક લાશ જોઈ જેને જમીનના હિંસક જાનવરો અને દરિયાના હિંસક જાનવરો ખાઈ રહ્યા હતા. પછી હિંસક જાનવરો એકબીજા પર હુમલો કરીને એકબીજાને ખાવા લાગ્યા. ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ને આશ્ચર્ય થયું અને કહ્યું: "પરવરદિગાર! મને બતાવ કે તું મુર્દાઓને કેવી રીતે જીવતા કરે છે." અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: أَوَلَمْ تُؤْمِن [શું તું ઈમાન નથી લાવ્યો?]. કહ્યું: بَلَی وَلَکن لِّیطْمَئِنَّ قَلْبِی [હા, પરંતુ જેથી મારૂં હૃદય શાંત થઈ જાય]. ફરમાવ્યું: فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّیرِ فَصُرْهنَّ إِلَیک ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کلِّ جَبَلٍ مِّنْهنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهنَّ یأْتِینَک سَعْیا وَاعْلَمْ أَنَّ اللّه عَزِیزٌ حَکیمٌ [તો ચાર પક્ષી લે અને તેમને પોતાની તરફ ખેંચી લે, પછી દરેક પર્વત પર તેમનો એક ભાગ મૂક, પછી તેમને બોલાવ, તેઓ ઝડપથી તારી પાસે આવશે; અને જાણી લે કે ખરેખર અલ્લાહ પ્રતાપી અને હિકમતવાળો છે]. તેથી ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ મોર, કૂકડો, કબૂતર અને કાગડો લીધા. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ફરમાવ્યું: فَصُرْهنَّ إِلَیک એટલે તેમને ટુકડે-ટુકડા કર. પછી તેમના ગોશ્તને એકબીજા સાથે મેળવીને દસ પર્વતો પર વહેંચી દે. પછી તેમની ચાંચો લે અને તેમને બોલાવ. તું જોશે કે તેઓ ઝડપથી તારી તરફ આવે છે. ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ તે કર્યું અને તેમને દસ પર્વતો પર વહેંચી દીધા. પછી તેમને બોલાવ્યા અને કહ્યું: "અલ્લાહની ઇજાઝતથી મને જવાબ આપો." તેથી ટુકડાઓ એકઠા થવા લાગ્યા અને દરેકનું ગોશ્ત અને હાડકું તેના માથા સાથે જોડાઈ ગયું; પછી તેઓ ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) તરફ ઉડ્યાં. તે વખતે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "ખરેખર અલ્લાહ પ્રતાપી અને હિકમતવાળો છે."

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

کَانَتِ الْجِبَالُ عَشَرَهًًْ وَ کَانَتِ الطُّیُورُ الدِّیکَ وَ الْحَمَامَهًَْ وَ الطَّاوُسَ وَ الْغُرَابَ وَ قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَهًًْ مِنَ الطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ فَقَطِّعْهُنَّ بِلَحْمِهِنَّ وَ عِظَامِهِنَّ وَ رِیشِهِنَّ ثُمَّ أَمْسِکْ رُءُوسَهُنَّ ثُمَّ فَرِّقْهُنَّ عَلَی عَشَرَهًِْ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً فَجَعَلَ مَا کَانَ فِی هَذَا الْجَبَلِ یَذْهَبُ إِلَی هَذَا الْجَبَلِ بِرَأْسِهِ وَ لَحْمِهِ وَ دَمِهِ ثُمَّ یَأْتِیهِ حَتَّی یَضَعَ رَأْسَهُ فِی عُنُقِهِ حَتَّی فَرَغَ مِنْ أَرْبَعَتِهِنَّ.

امام صادق (علیه السلام) کوه‌ها ده عدد و پرندگان، خروس، کبوتر، طاووس و کلاغ بودند. [خداوند] فرمود: «چهار پرنده بردار و آن‌ها را ریزریز کن [آن‌ها را] با گوشت و استخوان و پرهایشان، تکّه‌تکّه نما. سپس سرهایشان را در دست گرفته بقیّه‌ی اعضای بدن آن‌ها را به تعداد کوه‌ها به ده قسمت تقسیم کرده و بر هر کوه، بخشی از آن‌ها را قرار بده». پس آنچه بر روی این کوه بود با پر و گوشت و خون خود به نزد آن چیزی رفت که بر روی کوه دیگری قرار داشت. سپس نزد ابراهیم (علیه السلام) آمد تا سرش را بر گردنش قرار دهد؛ تا اینکه هر چهارتا کامل شدند.

Imam Sadiq (peace be upon him): The mountains were ten and the birds were the rooster, the pigeon, the peacock and the crow. [Allah] said: "Take four birds and chop them into small pieces — [chop them] with their flesh, bones and feathers, cut them into pieces. Then holding their heads in your hand, divide the rest of the parts of their bodies into ten portions according to the number of mountains, and place a portion of them on each mountain." So what was upon this mountain went, with its feathers, flesh and blood, to that which was upon another mountain. Then it came to Ibrahim (peace be upon him) so that it might place its head upon its neck; until all four were made complete.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): પર્વતો દસ હતા અને પક્ષીઓ કૂકડો, કબૂતર, મોર અને કાગડો હતા. [અલ્લાહે] ફરમાવ્યું: "ચાર પક્ષી લે અને તેમને ઝીણા-ઝીણા ટુકડા કર, [તેમને] તેમના ગોશ્ત, હાડકાં અને પીંછાઓ સાથે ટુકડે-ટુકડા કર. પછી તેમના માથાં હાથમાં પકડીને તેમના શરીરના બાકીના અંગોને પર્વતોની સંખ્યા પ્રમાણે દસ ભાગોમાં વહેંચી દે અને દરેક પર્વત પર તેમનો એક ભાગ મૂક." તો જે આ પર્વત પર હતું તે પોતાના પીંછા, ગોશ્ત અને લોહી સાથે તે વસ્તુ પાસે ગયું જે બીજા પર્વત પર હતી. પછી તે ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવ્યું જેથી પોતાનું માથું પોતાની ગરદન પર મૂકે; ત્યાં સુધી કે ચારેય પૂરાં થઈ ગયાં.

#10

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ مَعْنَاهُ فَرِّقْهُنَّ عَلَی کُلِّ جَبَلٍ وَ کَانَتْ عَشْرَهًَْ أَجْبُلٍ ثُمَّ خُذْ بِمَنَاقِیرِهِنَّ وَ ادْعُهُنَّ بِاسْمِیَ الْأَکْبَرِ وَ أَحْلِفْهُنَّ بِالْجَبَرُوتِ وَ الْعَظَمَهًِْ یَأْتِینَکَ سَعْیاً فَفَعَلَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) ذَلِکَ وَ فَرَّقَهُنَّ عَلَی عَشَرَهًِْ أَجْبُلٍ ثُمَّ دَعَاهُنَّ فَقَالَ أَجِبْنَ بِإِذْنِ اللَّهِ فَکَانَتْ تَجْتَمِعُ وَ تَأَلَّفُ لَحْمُ کُلِّ وَاحِدٍ وَ عَظْمُهُ إِلَی رَأْسِهِ وَ طَارَتْ إِلَی إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام) معنای آیه آن است که: گوشت‌های آنها را بر سر کوه‌ها پراکنده کن و پرندگان را بر ده کوه بپراکن. سپس منقارهایشان را بگیر و آن‌ها به‌واسطه‌ی اسم اعظمِ من، را بخوان و به جبروت و عظمت من سوگند بده که به سرعت نزد تو بیایند. پس ابراهیم (علیه السلام) همان‌طور عمل کرد و آن‌ها را بر ده کوه پراکند. سپس آن‌ها را فراخواند و گفت: «به اذن خداوند جواب مرا بدهید». پس جمع شدند و گوشت و استخوان هر پرنده به سرش متّصل شده و به‌سوی ابراهیم (علیه السلام) پرواز کرد.

Imam Sadiq (peace be upon him): The meaning of the verse is: scatter their flesh upon the mountaintops and scatter the birds upon ten mountains. Then take their beaks and call them by My Greatest Name and adjure them by [My] omnipotence and majesty, and they will come to you swiftly. So Ibrahim (peace be upon him) did just that and scattered them upon ten mountains. Then he called them and said: "By the permission of Allah, answer me." So they gathered together and the flesh and bones of each bird joined to its head, and it flew toward Ibrahim (peace be upon him).

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): આયતનો અર્થ એ છે કે: તેમના ગોશ્તને પર્વતોની ટોચ પર વિખેરી દે અને પક્ષીઓને દસ પર્વતો પર વિખેરી દે. પછી તેમની ચાંચો પકડ અને તેમને મારા ઇસ્મે આઝમ દ્વારા બોલાવ અને મારા જબરૂત અને અઝમતના સોગંદ આપ કે ઝડપથી તારી પાસે આવે. તો ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)એ તે જ પ્રમાણે કર્યું અને તેમને દસ પર્વતો પર વિખેરી દીધા. પછી તેમને બોલાવ્યા અને કહ્યું: "અલ્લાહની ઇજાઝતથી મને જવાબ આપો." તો તેઓ એકઠા થયા અને દરેક પક્ષીનું ગોશ્ત અને હાડકું તેના માથા સાથે જોડાઈ ગયું અને ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) તરફ ઉડી ગયા.

#11

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ حُسَین بْن حَکَم قال: کَتَبْتُ إِلَی الْعَبْدِ الصَّالِحِ (علیه السلام) أُخْبِرُهُ أَنِّی شَاکٌّ وَ قَدْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی وَ أَنِّی أُحِبُّ أَنْ تُرِیَنِی شَیْئاً فَکَتَبَ (علیه السلام) إِنَّ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام)کَانَ مُؤْمِناً وَ أَحَبَّ أَنْ یَزْدَادَ إِیمَاناً وَ أَنْتَ شَاکٌّ وَ الشَّاکُّ لَا خَیْرَ فِیهِ وَ کَتَبَ إِنَّمَا الشَّکُّ مَا لَمْ یَأْتِ الْیَقِینُ فَإِذَا جَاءَ الْیَقِینُ لَمْ یَجُزِ الشَّکُّ وَ کَتَبَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ وَ ما وَجَدْنا لِأَکْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَجَدْنا أَکْثَرَهُمْ لَفاسِقِینَ قَالَ نَزَلَتْ فِی الشَّاکِّ.

امام کاظم (علیه السلام) حسین‌بن‌حکم گوید: به بنده‌ی صالح خدا (حضرت موسی‌بن‌جعفر (علیه السلام)) نوشتم و او را از حال خود آگاه کردم که من در شک افتاده‌ام؛ و حضرت ابراهیم (علیه السلام) به خدا عرض کرد: «پروردگارا به من بنما چگونه مرده‌ها را زنده می‌کنی و من دوست دارم که شما [نیز برای رفع شک من] چیزی [از معجزه و دلیل امامت] به من نشان دهی». آن حضرت به من نوشت: «ابراهیم (علیه السلام) به راستی مؤمن بود [و عقیده داشت] و می‌خواست که ایمانش را افزون کند؛ ولی تو در شکّی و در هیچ خیری در شک‌کننده نیست. جز این نیست که شک تا جاییست که یقین نیامده و چون یقین آمد شک روا نباشد، خدای عزّوجلّ می‌فرماید: و برای بیشترشان عهدی نیافتیم و بیشترشان را نافرمانان دریافتیم و امام (علیه السلام) فرمود: این آیه درباره‌ی شک‌کننده نازل شده است».

Imam Kazim (peace be upon him): Husayn ibn Hakam said: I wrote to the righteous servant of Allah (Musa ibn Ja'far (peace be upon him)) and informed him of my state, that I had fallen into doubt; and that Ibrahim (peace be upon him) said to Allah: 'My Lord, show me how You give life to the dead, and I would like that you [also, to remove my doubt] show me something [of a miracle and proof of the Imamate].' He (peace be upon him) wrote to me: 'Ibrahim (peace be upon him) was truly a believer [and held the conviction] and wanted to increase his faith; but you are in doubt, and there is no good in one who doubts. Doubt only lasts until certainty comes; when certainty comes, doubt is not permissible. Allah, the Mighty and Majestic, says: وَ ما وَجَدْنا لِأَکْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَجَدْنا أَکْثَرَهُمْ لَفاسِقِینَ [And We did not find in most of them any covenant, and We found most of them to be transgressors]', and the Imam (peace be upon him) said: 'This verse was revealed concerning the one who doubts.'

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): હુસૈન બિન હકમ કહે છે: મેં અલ્લાહના નેક બંદા (હઝરત મૂસા બિન જઅફર (અલયહિસ્સલામ)) ને પત્ર લખ્યો અને તેમને મારી હાલતથી વાકેફ કર્યા કે હું શકમાં પડ્યો છું; અને હઝરત ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) એ અલ્લાહને અરજ કરી: 'હે પરવરદિગાર! મને બતાવ કે તું મુર્દાઓને કેવી રીતે જીવતા કરે છે, અને હું ઈચ્છું છું કે તમે [પણ મારા શકને દૂર કરવા માટે] મને કંઈક [મોજિઝો અને ઇમામતની દલીલ] બતાવો.' તે હઝરતે મને લખ્યું: 'ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) ખરેખર મોમિન હતા [અને અકીદો ધરાવતા હતા] અને ઈચ્છતા હતા કે તેમનો ઈમાન વધે; પણ તું શકમાં છે અને શક કરનારમાં કોઈ ભલાઈ નથી. ખરેખર શક ત્યાં સુધી છે જ્યાં સુધી યકીન ન આવે, અને જ્યારે યકીન આવી જાય તો શક જાયઝ નથી. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ ફરમાવે છે: وَ ما وَجَدْنا لِأَکْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَجَدْنا أَکْثَرَهُمْ لَفاسِقِینَ [અને અમે તેમનામાંના મોટા ભાગનામાં કોઈ વચન ન જોયું, અને અમે તેમનામાંના મોટા ભાગને નાફરમાન જોયા]', અને ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: 'આ આયત શક કરનાર વિશે નાઝિલ થઈ છે.'

#12

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

فِی الْجَمْعِ بَیْنَ الصَّحِیحَیْنِ: أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ: نَحْنُ أَحَقُ بِالشَّکِ مِنْ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) إِذْ قَال رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) ما بر شک‌کردن، از ابراهیم (علیه السلام) سزاوارتر هستیم. (ابراهیم (علیه السلام) با آنکه آن همه موارد دیده بود، اگر شک کند، پس ما مستحق‌تر از او هستیم که شک کنیم. امّا چون ما شک نمی‌کنیم، پس به طریق اولی او هم شک نکرده بود] آنگاه که گفت: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): We are more entitled to doubt than Ibrahim (peace be upon him). [Ibrahim (peace be upon him), despite having seen all those instances, if he were to doubt, then we would be more deserving than he to doubt. But since we do not doubt, then all the more so he did not doubt] when he said: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [My Lord, show me how You give life to the dead. He said: Do you not believe? He said: Yes, but so that my heart may be at ease].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અમે શક કરવામાં ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) કરતાં વધુ હકદાર છીએ. [ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) એ આટલા બધા પ્રસંગો જોયા હોવા છતાં, જો તેઓ શક કરે તો અમે તેમના કરતાં વધુ મુસ્તહક છીએ કે અમે શક કરીએ. પણ કારણ કે અમે શક નથી કરતા, તો બ-તરીકે અવ્લા તેમણે પણ શક કર્યો ન હતો] જ્યારે તેમણે કહ્યું: رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی [હે પરવરદિગાર! મને બતાવ કે તું મુર્દાઓને કેવી રીતે જીવતા કરે છે. ફરમાવ્યું: શું તું ઈમાન નથી ધરાવતો? તેમણે કહ્યું: કેમ નહીં, પણ એ માટે કે મારું દિલ મુત્મઈન થાય].

#13

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِذَا أَحْبَبْتَ أَحَداً مِنْ إِخْوَانِکَ فَأَعْلِمْهُ ذَلِکَ فَإِنَّ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) قَالَ رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتی قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی.

امام صادق (علیه السلام) اگر کسی را دوست می‌داری، به او اعلام کن که «دوستت دارم»؛ تا موجب آگاهی و اطمینان‌خاطر او شود. ابراهیم خلیل (علیه السلام) گفت: «پروردگارا! به من نشان بده تا بدانم چگونه مردگان را زنده می‌سازی؟ پروردگارش گفت: «مگر باور نداری»؟ ابراهیم (علیه السلام) گفت: «بله باور دارم؛ امّا می‌خواهم با چشم خود ببینم و آرامش دل یابم».

Imam Sadiq (peace be upon him): If you love one of your brothers, inform him that 'I love you,' so that it becomes a means of his awareness and peace of heart. Ibrahim al-Khalil (peace be upon him) said: 'My Lord! Show me so that I may know how You bring the dead to life?' His Lord said: 'Do you not believe?' Ibrahim (peace be upon him) said: 'Yes, I believe; but I want to see with my own eyes and attain peace of heart.'

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જો તું કોઈને દોસ્ત રાખે છે, તો તેને જણાવ કે 'હું તને દોસ્ત રાખું છું'; જેથી તેની જાણકારી અને દિલના ઇત્મિનાનનું કારણ બને. ઇબ્રાહીમ ખલીલ (અલયહિસ્સલામ) એ કહ્યું: 'હે પરવરદિગાર! મને બતાવ જેથી હું જાણું કે તું મુર્દાઓને કેવી રીતે જીવતા કરે છે?' તેમના પરવરદિગારે ફરમાવ્યું: 'શું તું ઈમાન નથી ધરાવતો?' ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) એ કહ્યું: 'હા, હું ઈમાન ધરાવું છું; પણ હું મારી પોતાની આંખોથી જોવા અને દિલનો ઇત્મિનાન મેળવવા ઈચ્છું છું.'

#14

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ أَوْصَی بِجُزْءٍ مِنْ مَالِهِ فَقَالَ هَذَا فِی کِتَابِ اللَّهِ بَیِّنٌ إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً وَ کَانَتِ الطَّیْرُ أَرْبَعَهًًْ وَ الْجِبَالُ عَشَرَهًًْ یُخْرِجُ الرَّجُلُ مِنْ کُلِّ عَشَرَهًِْ أَجْزَاءٍ جُزْءاً وَاحِداً.

امام صادق (علیه السلام) از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی مردی سؤال کردند که درباره‌ی جزئی از مالش وصیّت کرده‌بود. فرمود: این مقدار در کتاب خداوند روشن است. خداوند می‌فرماید: ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً درحالی‌که چهار پرنده و ده کوه وجود داشت. [که هر پرنده را ده قسمت می‌کرد و از هر پرنده یک قسمت از ده قسمتش را روی هرکوه می‌گذاشت] پس فرد از هر ده جزء یک قسم را خارج کند.

Imam Sadiq (peace be upon him): Imam Sadiq (peace be upon him) was asked about a man who had made a bequest concerning a part (juz') of his wealth. He said: This amount is clear in the Book of Allah. Allah says: ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً [Then place on every mountain a part of them], while there were four birds and ten mountains. [Each bird was divided into ten parts, and one part out of ten of each bird was placed on each mountain.] So the person should take out one part out of every ten parts.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ને એક એવા શખ્સ વિશે પૂછવામાં આવ્યું જેણે પોતાના માલના જુઝ (ભાગ) વિશે વસિય્યત કરી હતી. ફરમાવ્યું: આ મિકદાર અલ્લાહની કિતાબમાં સ્પષ્ટ છે. અલ્લાહ ફરમાવે છે: ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً [પછી તેમનામાંથી દરેક પર્વત પર એક ભાગ મૂક], જ્યારે કે ચાર પરિંદા અને દસ પર્વત હતા. [કે દરેક પરિંદાના દસ ભાગ કરવામાં આવ્યા અને દરેક પરિંદાના દસ ભાગમાંથી એક ભાગ દરેક પર્વત પર મૂકવામાં આવ્યો] તો શખ્સે દર દસ ભાગમાંથી એક ભાગ કાઢવો જોઈએ.

#15

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌بَصِیرٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی رَجُلٍ أَوْصَی بِجُزْءٍ مِنْ مَالِهِ فَقَالَ جُزْءٌ مِنْ عَشَرَهًٍْ کَانَتِ الْجِبَالُ عَشَرَهًًْ وَ کَانَتِ الطَّیْرُ طاوس {الطَّاوُسَ} وَ الْحَمَامَهًَْ وَ الدِّیکَ وَ الْهُدْهُدَ فَأَمَرَهُ اللَّهُ أَنْ یَقْطَعَهُنَّ وَ یَخْلِطَهُنَّ وَ أَنْ یَضَعَ عَلَی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً وَ أَنْ یَأْخُذَ رَأْسَ کُلِّ طَیْرٍ مِنْهَا بِیَدِهِ قَالَ: فَکَانَ إِذَا أَخَذَ رَأْسَ الطَّیْرِ مِنْهَا بِیَدِهِ تَطَایَرَ إِلَیْهِ مَا کَانَ مِنْهُ حَتَّی یَعُودَ کَمَا کَان.

امام صادق (علیه السلام) [مردی در مورد جزئی از مال خود وصیّت کرد. امام صادق (علیه السلام) فرمود:] [یعنی] جزئی از ده‌تا. کوه‌ها ده عدد بودند؛ و پرندگان، طاووس، کبوتر، خروس و هُدهُد بودند. پس خداوند به او (ابراهیم (علیه السلام)) دستور داد تا آنان را تکّه‌تکّه کرده و [با هم مخلوط گرداند و] بر هر کوه، جزئی از آن را قرار دهد و سر هر یک از آن پرندگان را در دست بگیرد. فرمود: وقتی سر هر یک از پرندگان را در دست می‌گرفت، هر آنچه که به آن سر متعلّق بود، به سمت آن به پرواز درمی‌آمد تا اینکه به شکل اوّل خود بازمی‌گرشت.

Imam Sadiq (peace be upon him): [A man made a bequest concerning a part (juz') of his wealth. Imam Sadiq (peace be upon him) said:] [It means] one part out of ten. The mountains were ten in number, and the birds were the peacock, the dove, the rooster and the hoopoe. So Allah commanded him (Ibrahim (peace be upon him)) to cut them into pieces and [mix them together and] place on each mountain a portion of them, and to hold the head of each of those birds in his hand. He said: When he took the head of any of the birds in his hand, whatever belonged to that head would fly toward it, until it returned to its original form.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): [એક શખ્સે પોતાના માલના જુઝ વિશે વસિય્યત કરી. ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું:] [એટલે] દસમાંથી એક ભાગ. પર્વત દસ હતા; અને પરિંદા—મોર, કબૂતર, કુકડો અને હુદહુદ હતા. તો અલ્લાહે તેમને (ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) ને) હુકમ આપ્યો કે તેમના ટુકડા-ટુકડા કરીને [એકબીજા સાથે મખલૂત કરી દે અને] દરેક પર્વત પર તેમનો એક ભાગ મૂકે અને તે પરિંદાઓમાંથી દરેકનું માથું પોતાના હાથમાં પકડે. ફરમાવ્યું: જ્યારે તેઓ કોઈ પણ પરિંદાનું માથું પોતાના હાથમાં લેતા, ત્યારે તે માથા સાથે સંબંધિત જે કંઈ હતું, તેની તરફ ઉડીને આવતું, ત્યાં સુધી કે તે પોતાના પહેલાના રૂપમાં પાછું આવી જતું.

#16

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أبی‌جَعْفَر بْن سَلیْمان عَن أَبی عَبْدالله (علیه السلام): مَاتَ لَنَا أَخٌ بِمَرْوَ وَ أَوْصَی إِلَیَّ بِمِائَهًِْ أَلْفِ دِرْهَمٍ وَ أَمَرَنِی أَنْ أُعْطِیَ أَبَا حَنِیفَهًَْ مِنْهَا جُزْءاً وَ لَمْ أَعْرِفِ الْجُزْءَ کَمْ هُوَ مِمَّا تَرَکَ فَلَمَّا قَدِمْتُ الْکُوفَهًَْ أَتَیْتُ أَبَا حَنِیفَهًَْ فَسَأَلْتُهُ عَنِ الْجُزْءِ فَقَالَ لِیَ الرُّبُعُ فَأَبَی قَلْبِی ذَلِکَ فَقُلْتُ لَا أَفْعَلُ حَتَّی أَحُجَّ وَ أَسْتَقْصِیَ الْمَسْأَلَهًَْ فَلَمَّا رَأَیْتُ أَهْلَ الْکُوفَهًِْ قَدْ أَجْمَعُوا عَلَی الرُّبُعِ قُلْتُ لِأَبِی حَنِیفَهًَْ لَا سَوْأَهًَْ بِذَلِکَ لَکَ أَوْصَی بِهَا یَا أَبَا حَنِیفَهًَْ وَ لَکِنْ أَحُجَّ وَ أَسْتَقْصِیَ الْمَسْأَلَهًَْ فَقَالَ أَبُو حَنِیفَهًَْ وَ أَنَا أُرِیدُ الْحَجَّ فَلَمَّا أَتَیْنَا مَکَّهًَْ وَ کُنَّا فِی الطَّوَافِ فَإِذَا نَحْنُ بِرَجُلٍ شَیْخٍ قَاعِدٍ وَ قَدْ فَرَغَ مِنْ طَوَافِهِ وَ هُوَ یَدْعُو وَ یُسَبِّحُ إِذِ الْتَفَتَ أَبُو حَنِیفَهًَْ فَلَمَّا رَآهُ قَالَ إِنْ أَرَدْتَ أَنْ تَسْأَلَ غَایَهًَْ النَّاسِ فَاسْأَلْ هَذَا فَلَا أَحَدَ بَعْدَهُ قُلْتُ وَ مَنْ هَذَا قَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) فَلَمَّا قَعَدْتُ وَ اسْتَمْکَنْتُ إِذِ اسْتَدَارَ أَبُو حَنِیفَهًَْ ظَهْرَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) فَقَعَدَ قَرِیباً مِنِّی فَسَلَّمَ عَلَیْهِ وَ عَظَّمَهُ وَ جَاءَ غَیْرُ وَاحِدٍ مُزْدَلِفِینَ مُسَلِّمِینَ عَلَیْهِ وَ قَعَدُوا فَلَمَّا رَأَیْتُ ذَلِکَ مِنْ تَعْظِیمِهِمْ لَهُ اشْتَدَّ ظَهْرِی فَغَمَزَنِی أَبُو حَنِیفَهًَْ أَنْ تَکَلَّمْ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنِّی رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ وَ إِنَّ رَجُلًا مَاتَ وَ أَوْصَی إِلَیَّ بِمِائَهًِْ أَلْفِ دِرْهَمٍ وَ أَمَرَنِی أَنْ أُعْطِیَ مِنْهَا جُزْءاً وَ سَمَّی لِیَ الرَّجُلَ فَکَمِ الْجُزْءُ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَقَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) یَا أَبَا حَنِیفَهًَْ إِنَّ لَکَ أَوْصَی قُلْ فِیهَا فَقَالَ الرُّبُعُ فَقَالَ لِابْنِ أَبِی لَیْلَی قُلْ فِیهَا فَقَالَ الرُّبُعُ فَقَالَ جَعْفَرٌ (علیه السلام) وَ مِنْ أَیْنَ قُلْتُمُ الرُّبُعَ قَالُوا لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلی کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً فَقَالَ أَبُوعَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) لَهُمْ وَ أَنَا أَسْمَعُ هَذَا قَدْ عَلِمْتَ الطَّیْرَ أَرْبَعَهًًْ فَکَمْ کَانَتِ الْجِبَالُ إِنَّمَا الْأَجْزَاءُ لِلْجِبَالِ لَیْسَ لِلطَّیْرِ فَقَالُوا ظَنَنَّا أَنَّهَا أَرْبَعَهًٌْ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ لَکِنَّ الْجِبَالَ عَشَرَهًٌْ.

امام صادق (علیه السلام) أبوجعفربن‌سلیمان گوید: یکی از برادرانمان در مرو درگذشت و صدهزار درهم را نزد من به امانت گذاشت و وصیّت کرد تا یک جزء از آن را به ابوحنیفه بدهم، ولی نمی‌دانستم که یک جزء چه مقدار از ماتَرَک او می‌باشد؟ هنگامی‌که به کوفه رفتم نزد ابوحنیفه رسیده و از او درباره‌ی جزء، سؤال کردم. وی به من گفت: «[یک جزء] یک‌چهارم است»؛ ولی نتوانستم آن را بپذیرم، بنابراین گفتم: «هیچ کاری نمی‌کنم تا اینکه به حج بروم و جواب مسئله را جویا شوم». هنگامی‌که دیدم مردم کوفه بر یک‌چهارم اتّفاق‌نظر دارند، به ابوحنیفه گفتم: «ای ابوحنیفه! هیچ اشکالی در آنچه که برای تو وصیّت کرده، وجود ندارد و من آن را به تو می‌دهم، ولی به حج می‌روم و درباره‌ی مسئله بحث و جستجو می‌کنم». ابوحنیفه گفت: «من نیز می‌خواهم به حج بروم». هنگامی که به مکّه آمدیم و در طواف بودیم، ناگهان مرد سالخورده‌ای را دیدیم که طواف خود را تمام کرده و نشسته و مشغول دعا و تسبیح می‌باشد. ناگهان ابوحنیفه به او روی کرد و هنگامی که او را دید [به من] گفت: «اگر می‌خواهی از برترین ِمردمان سؤال کنی، از این مرد سؤال کن؛ چراکه بالاتر از او کسی نیست». گفتم: «این شخص کیست»؟ گفت: «امام صادق (علیه السلام) هنگامی‌که نشستم، ابوحنیفه پشت سر امام صادق (علیه السلام) رفت و نزدیک من نشست و بر او سلام و درود فرستاد و او را گرامی داشت. چندین نفر از مردم [نیز] نزدیک آمده، سلام کرده و می‌نشستند. هنگامی‌که دیدم چگونه او را گرامی می‌دارند، دل، قوی داشته و اطمینان یافتم. ابوحنیفه به من چشمک زد و اشاره کرد که «صحبت کن». پس گفتم: «جانم به فدایت! مردی هستم از اهل خراسان؛ مردی وفات یافت و صدهزار درهم نزد من گذاشت و وصیّت کرد تا جزئی از آن را بدهم و نام مردی را که باید به او بپردازم را به من گفت. جانم به فدایت! یک جزء چه مقدار می‌باشد»؟ امام صادق (علیه السلام) فرمود: «ای ابوحنیفه! برای تو وصیّت کرده است. بگو چه مقدار می‌شود»؟ [ابوحنیفه] گفت: «یک‌چهارم». به ابن‌ابی‌لیلی فرمود: «[تو] بگو چه مقدار می‌شود»؟ گفت: «یک‌چهارم». امام (علیه السلام) فرمود: «از کجا می‌گویید یک‌چهارم می‌شود»؟ گفتند: «به‌خاطر این سخن خداوند: فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّیرِ فَصُرْهنَّ إِلَیک ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کلِّ جَبَلٍ مِّنْهنَّ جُزْءًا» امام (علیه السلام) به آنان فرمود: «من نیز این را شنیده‌ام؛ دانسته‌اید که پرندگان چهار عدد بودند. امّا کوه‌ها چه تعداد بودند؟ اجزاء از آن ِکوه‌ها بودند نه پرندگان». گفتند: «گمان کردیم که چهار عدد بوده‌اند». امام (علیه السلام) فرمود: «ولی کوه‌ها ده عدد بودند».

Imam Sadiq (peace be upon him): Abu Ja'far ibn Sulayman said: One of our brothers passed away in Marw and left one hundred thousand dirhams with me as a trust, and he made a will that I give one juz' (a part) of it to Abu Hanifa, but I did not know how much a juz' was of what he had left behind. When I went to Kufa, I came to Abu Hanifa and asked him about the juz'. He said to me: "[One juz'] is one-fourth"; but I could not accept it, so I said: "I will do nothing until I go on Hajj and inquire about the answer to this issue." When I saw that the people of Kufa were unanimous on one-fourth, I said to Abu Hanifa: "O Abu Hanifa! There is no problem with what has been bequeathed to you, and I will give it to you, but I will go on Hajj and discuss and investigate the matter." Abu Hanifa said: "I too wish to go on Hajj." When we came to Mecca and were performing tawaf, we suddenly saw an elderly man who had finished his tawaf and was seated, engaged in supplication and glorification. Abu Hanifa turned toward him, and when he saw him he said [to me]: "If you wish to ask the greatest of people, ask this man; for there is none above him." I said: "Who is this person?" He said: "Imam Sadiq (peace be upon him)." When I sat down, Abu Hanifa went behind Imam Sadiq (peace be upon him) and sat near me, and greeted him and honored him. Several people [also] came near, greeted him, and sat down. When I saw how they honored him, my heart grew strong and I was reassured. Abu Hanifa winked at me and signaled me to "speak." So I said: "May I be your ransom! I am a man from the people of Khurasan; a man passed away and left one hundred thousand dirhams with me, and he made a will that I give a juz' of it, and he named to me the man I should pay it to. May I be your ransom! How much is one juz'?" Imam Sadiq (peace be upon him) said: "O Abu Hanifa! He has made the bequest for you. Say, how much is it?" [Abu Hanifa] said: "One-fourth." He said to Ibn Abi Layla: "[You] say, how much is it?" He said: "One-fourth." The Imam (peace be upon him) said: "From where do you say it is one-fourth?" They said: "Because of this word of Allah: فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّیرِ فَصُرْهنَّ إِلَیک ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کلِّ جَبَلٍ مِّنْهنَّ جُزْءًا [Then take four of the birds, then train them to follow you, then place on every mountain a part of them]." The Imam (peace be upon him) said to them: "I too have heard this; you have known that the birds were four in number. But how many were the mountains? The parts belong to the mountains, not to the birds." They said: "We thought they were four in number." The Imam (peace be upon him) said: "But the mountains were ten in number."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબૂ જઅફર બિન સુલયમાન કહે છે: અમારા ભાઈઓમાંથી એક મર્વ શહેરમાં અવસાન પામ્યા અને એક લાખ દિરહમ મારી પાસે અમાનત તરીકે મૂક્યા અને વસિય્યત કરી કે તેમાંથી એક જુઝ્અ (એક ભાગ) અબૂ હનીફાને આપું, પરંતુ મને ખબર ન હતી કે એક જુઝ્અ તેના વારસાના કેટલા ભાગ થાય? જ્યારે હું કૂફા ગયો ત્યારે અબૂ હનીફા પાસે પહોંચ્યો અને તેમને જુઝ્અ વિશે પૂછ્યું. તેમણે મને કહ્યું: "[એક જુઝ્અ] એટલે એક-ચતુર્થાંશ"; પરંતુ હું તે સ્વીકારી શક્યો નહીં, તેથી મેં કહ્યું: "હું કંઈ કરીશ નહીં જ્યાં સુધી હજ પર ન જાઉં અને આ મસઅલાનો જવાબ ન મેળવું." જ્યારે મેં જોયું કે કૂફાના લોકો એક-ચતુર્થાંશ પર એકમત છે, ત્યારે મેં અબૂ હનીફાને કહ્યું: "ઓ અબૂ હનીફા! તમારા માટે જે વસિય્યત કરવામાં આવી છે તેમાં કોઈ વાંધો નથી અને હું તે તમને આપી દઈશ, પરંતુ હું હજ પર જઈશ અને આ મસઅલા વિશે ચર્ચા અને તપાસ કરીશ." અબૂ હનીફાએ કહ્યું: "હું પણ હજ પર જવા માગું છું." જ્યારે અમે મક્કામાં આવ્યા અને તવાફમાં હતા, ત્યારે અચાનક અમે એક વૃદ્ધ પુરુષને જોયા જેમણે પોતાનો તવાફ પૂરો કર્યો હતો અને બેઠા હતા અને દુઆ તથા તસ્બીહમાં વ્યસ્ત હતા. અચાનક અબૂ હનીફા તેમની તરફ ફર્યા અને જ્યારે તેમને જોયા ત્યારે [મને] કહ્યું: "જો તું લોકોમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિને પૂછવા ઈચ્છે, તો આ પુરુષને પૂછ; કારણ કે તેમનાથી ઉપર કોઈ નથી." મેં કહ્યું: "આ વ્યક્તિ કોણ છે?" તેમણે કહ્યું: "ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)." જ્યારે હું બેઠો, ત્યારે અબૂ હનીફા ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ની પાછળ ગયા અને મારી પાસે બેઠા અને તેમના પર સલામ મોકલ્યા અને તેમને ગ્રામી રાખ્યા. કેટલાય લોકો [પણ] નજીક આવ્યા, સલામ કરી અને બેસી ગયા. જ્યારે મેં જોયું કે તેઓ તેમને કેવી રીતે ગ્રામી રાખે છે, ત્યારે મારું દિલ મજબૂત થયું અને મને ખાતરી થઈ. અબૂ હનીફાએ મને આંખ મારીને ઈશારો કર્યો કે "વાત કર." તેથી મેં કહ્યું: "મારો જીવ તમારા પર કુરબાન! હું ખુરાસાનનો રહેવાસી છું; એક પુરુષ મરી ગયા અને એક લાખ દિરહમ મારી પાસે મૂક્યા અને વસિય્યત કરી કે તેમાંથી એક જુઝ્અ આપું અને તે વ્યક્તિનું નામ પણ મને જણાવ્યું જેમને ચૂકવવાના છે. મારો જીવ તમારા પર કુરબાન! એક જુઝ્અ કેટલો થાય?" ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "ઓ અબૂ હનીફા! તમારા માટે વસિય્યત કરવામાં આવી છે. કહો કેટલો થાય?" [અબૂ હનીફાએ] કહ્યું: "એક-ચતુર્થાંશ." ઇબ્ને અબી લયલાને ફરમાવ્યું: "[તું] કહે કેટલો થાય?" તેમણે કહ્યું: "એક-ચતુર્થાંશ." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "તમે ક્યાંથી કહો છો કે એક-ચતુર્થાંશ થાય છે?" તેઓએ કહ્યું: "અલ્લાહના આ કથનને કારણે: فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّیرِ فَصُرْهنَّ إِلَیک ثُمَّ اجْعَلْ عَلَی کلِّ جَبَلٍ مِّنْهنَّ جُزْءًا [પછી પક્ષીઓમાંથી ચાર લઈ લો, પછી તેમને તમારી તરફ ટેવો, પછી દરેક પર્વત પર તેમનો એક ભાગ મૂકો]." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને ફરમાવ્યું: "મેં પણ આ સાંભળ્યું છે; તમે જાણ્યું છે કે પક્ષીઓ ચાર હતાં. પરંતુ પર્વતો કેટલા હતા? ભાગો પર્વતોના હતા, પક્ષીઓના નહીં." તેઓએ કહ્યું: "અમે ધાર્યું કે તેઓ ચાર હતા." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "પરંતુ પર્વતો દસ હતા."