و [نيز به يادآوريد] زمانى را كه گفتيد: «اى موسى! هرگز حاضر نيستيم به يك نوع غذا اكتفا كنيم از پروردگارت بخواه كه از آنچه زمين مى‌روياند، از سبزيجات و خيار و سير و عدس و پيازش، براى ما فراهم سازد». موسى گفت: «آيا غذاى پست‌تر را به جاى غذاى بهتر انتخاب مى‌كنيد؟! [اكنون كه چنين مى‌خواهيد] در شهرى فرودآييد؛ زيرا هرچه خواستيد، [در آنجا] براى شما هست». و مُهر ذلّت و نياز، بر آنها زده‌شد؛ و به خشم خداوند گرفتار شدند؛ چرا كه آنان نسبت به آيات خداوند، كفر مي‌ورزيدند؛ و پيامبران را به ناحق مى‌كشتند. اين به‌خاطر آن بود كه نافرمانى كرده و تجاوز مى‌نموده‌‌‌اند.
And when you said: O Musa! we cannot bear with one food, therefore pray Lord on our behalf to bring forth for us out of what the earth grows, of its herbs and its cucumbers and its garlic and its lentils and its onions. He said: Will you exchange that which is better for that which is worse? Enter a city, so you will have what you ask for. And abasement and humiliation were brought down upon them, and they became deserving of Allah's wrath; this was so because they disbelieved in the communications of Allah and killed the prophets unjustly; this was so because they disobeyed and exceeded the limits.
અને જયારે તમોએ કહ્યું કે, અય મૂસા! અમે એક જ પ્રકારના ખોરાક ઉપર કદી પણ સબ્ર નહી કરશું માટે તું તારા પરવરદિગાર પાસે દુઆ કર કે, ઝમીનમાંથી જે જે વસ્તુઓ ઊગે છે (જેવી કે) શાકભાજી, કાકડી, લસણ, મસુર અને ડુંગળી (વિગેરે) અમારા માટે વ્યવસ્થા કરે; મૂસાએ ફરમાવ્યું કે શું તમે ઉમદા વસ્તુઓને પસ્ત વસ્તુઓથી બદલવા ચાહો છો? તો શહેરમાં દાખલ થાઓ જેથી જે વસ્તુઓનો તમોએ સવાલ કર્યો છે તે જરૂર તમને મળશે. અને તેમના પર ઝિલ્લત અને મોહતાજીની મહોર લગાવી દેવામાં આવી અને અલ્લાહના ગઝબમાં ગિરફતાર થઇ ગયા. આ એટલા માટે કે અલ્લાહની નિશાનીઓનો તેઓ ઈન્કાર કરતા હતા અને નબીઓને નાહક કત્લ કરતા હતા; એટલા માટે કે તેઓ નાફરમાન હતા અને ઝુલ્મ કરતા હતા.
اذْکُرُوا إِذْ قَالَ أَسْلَافُکُمْ.
امام عسکری (علیه السلام) [به یادآورید آن زمانی را که] پیشیینیان شما [ای قوم یهود!] این کلمات را گفتند ...
Imam Askari (peace be upon him): [Remember the time when] your forefathers [O people of the Jews!] said these words ...
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): [યાદ કરો તે સમય જ્યારે] તમારા પૂર્વજોએ [હે યહૂદીઓની કોમ!] આ શબ્દો કહ્યા ...
أَنَّهُ لَمَّا أَخْرَجَ مُوسَی (علیه السلام) بَنِی‌إِسْرَائِیلَ مِنْ مِصْرَ وَ أَنْزَلَهُمُ الْبَادِیَهًَْ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَیْهِمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوَی وَ انْفَجَرَ لَهُمْ مِنَ الْحَجَرِ اثْنَتَا عَشْرَهًَْ عَیْناً بَطِرُوا وَ قَالُوا لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) وقتی موسی (علیه السلام)، بنی‌اسرائیل را از مصر بیرون برده و ایشان را در بیابان ساکن نمود، خداوند ترنجبین و مرغ بریان را برای آنها فرستاد و از میان سنگ، دوازده‌چشمه برایشان خارج کرد. آنها زیاده‌روی کرده و گفتند: «ما بر یک نوع غذا، صبر نخواهیم‌کرد [و غذاهای متنوّع می‌خواهیم]».
Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): When Musa (peace be upon him) brought Bani Israil out of Egypt and settled them in the wilderness, Allah sent down for them manna and roasted quail, and from the stone He brought forth for them twelve springs. They became insolent and said: "We will not endure one kind of food [and we want varied foods]."
અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જ્યારે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) બની ઇસરાઇલને મિસરથી બહાર લઈ ગયા અને તેમને રણમાં વસાવ્યા, ત્યારે અલ્લાહે તેમના માટે તરંજબીન અને ભૂંજેલા પક્ષી મોકલ્યા અને પથ્થરમાંથી તેમના માટે બાર ઝરણાં કાઢ્યાં. તેઓએ અતિરેક કર્યો અને કહ્યું: "અમે એક જ પ્રકારના ખોરાક પર સબર નહીં કરીએ [અને અમે વિવિધ ખોરાક ઇચ્છીએ છીએ]."
المَنِّ وَ السَّلْوَی وَ لَا بُدَّ لَنَا مِنْ خِلْطٍ مَعَهُ.
امام عسکری (علیه السلام) منظورشان از طَعامٍ واحِدٍ، الْمَنِّ وَ السَّلْوَی است و گفتند ما باید چیزی را با آن غذا مخلوط کنیم.
Imam Askari (peace be upon him): What they meant by 'one food' was manna and quail (al-Manna wa al-Salwa), and they said we must mix something with it.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): તેમનો "એક જ ખોરાક"થી મતલબ મન્ન અને સલ્વા હતો, અને તેમણે કહ્યું કે અમારે તેની સાથે કંઈક ભેળવવું જ પડશે.
لَقَدْ کَانَ مِنَ الْمُنَافِقِینَ وَ الضُّعَفَاءِ مِنْ أَشْبَاهِ الْمُنَافِقِینَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَیْضاً قَصْدٌ {قَصَدُوا} إِلَی تَخْرِیبِ الْمَسَاجِدِ بِالْمَدِینَهًِْ وَ إِلَی تَخْرِیبِ مَسَاجِدِ الدُّنْیَا کُلِّهَا بِمَا هَمُّوا بِهِ مِنْ قَتْلِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّبْنِأَبِیطَالِبٍ (علیه السلام) بِالْمَدِینَهًِْ وَ مِنْ قَتْلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی طَرِیقِهِمْ إِلَی الْعَقَبَهًِْ وَ لَقَدْ زَادَ اللَّهُ فِی ذَلِکَ السَّیْرِ إِلَی تَبُوکَ فِی بَصَائِرِ الْمُسْتَبْصِرِینَ وَ فِی قَطْعِ مَعَاذِیرِ مُتَمَرِّدِیهِمْ زِیَادَاتٍ تَلِیقُ بِجَلَالِ اللَّهِ وَ طَوْلِهِ عَلَی عِبَادِهِ مِنْهَا لَمَّا کَانُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی مَسِیرِهِ إِلَی تَبُوکَ قَالُوا: لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ کَمَا قَالَتْ بَنُو إِسْرَائِیلَ لِمُوسَی (علیه السلام) وَ کَانَتْ آیَهًُْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الظَّاهِرَهًُْ لَهُمْ فِی ذَلِکَ أَعْظَمَ مِنَ الْآیَهًِْ الظَّاهِرَهًِْ لِقَوْمِ مُوسَی (علیه السلام) وَ ذَلِکَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لَمَّا أُمِرَ بِالْمَسِیرِ إِلَی تَبُوکَ أُمِرَ بِأَنْ یُخَلِّفَ عَلِیّاً (علیه السلام) بِالْمَدِینَهًِْ ... وَ کَانَ تَعَالَی یَرْفَعُ الْبِقَاعَ الَّتِی کَانَ عَلَیْهَا مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) وَ یَسِیرُ فِیهَا لِعَلِیِّبْنِأَبِیطَالِبٍ (علیه السلام) حَتَّی یُشَاهِدَهُمْ عَلَی أَحْوَالِهِمْ قَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام): وَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ کَانَ کُلَّمَا أَرَادَ غَزْوَهًًْ وَرَّی بِغَیْرِهَا إِلَّا غَزَاهًَْ تَبُوکَ فَإِنَّهُ عَرَّفَهُمْ أَنَّهُ یُرِیدُهَا وَ أَمَرَهُمْ أَنْ یَتَزَوَّدُوا لَهَا فَتَزَوَّدُوا لَهَا دَقِیقاً کَثِیراً یَخْتَبِزُونَهُ فِی طَرِیقِهِمْ وَ لَحْماً مَالِحاً وَ عَسَلًا و تَمْراً وَ کَانَ زَادُهُمْ کَثِیراً لِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کَانَ حَثَّهُمْ عَلَی التَّزَوُّدِ لِبُعْدِ الشُّقَّهًِْ وَ صُعُوبَهًِْ الْمَفَاوِزِ وَ قِلَّهًِْ مَا بِهَا مِنَ الْخَیْرَاتِ فَسَارُوا أَیَّاماً وَ عَتَقَ طَعَامُهُمْ وَ ضَاقَتْ مِنْ بَقَایَاهُ صُدُورُهُمْ فَأَحَبُّوا طَعَاماً طَرِیّاً. فَقَالَ قَوْمٌ مِنْهُمْ: یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله)! قَدْ بَشِمْنَا هَذَا الَّذِی مَعَنَا مِنَ الطَّعَامِ فَقَدْ عَتَقَ وَ صَارَ یَابِساً وَ کَادَ یُرِیحُ وَ لَا صَبْرَ لَنَا عَلَیْهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): مَا مَعَکُمْ؟ قَالُوا: خُبْزٌ وَ لَحْمٌ قَدِیدٌ مَالِحٌ وَ عَسَلٌ وَ تَمْرٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): فَأَنْتُمُ الْآنَ کَقَوْمِ مُوسَی لَمَّا قَالُوا: لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ فَمَا الَّذِی تُرِیدُونَ؟ قَالُوا: نُرِیدُ لَحْماً طَرِیّاً قَدِیداً وَ لَحْماً مَشْوِیّاً مِنْ لَحْمِ الطُّیُورِ وَ مِنَ الْحَلْوَاءِ الْمَعْمُولِ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): وَ لَکِنَّکُمْ تُخَالِفُونَ فِی هَذِهِ الْوَاحِدَهًِْ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ لِأَنَّهُمْ أَرَادُوا الْبَقْلَ وَ الْقِثَّاءَ وَ الْفُومَ وَ الْعَدَسَ وَ الْبَصَلَ فَاسْتَبْدَلُوا الَّذِی هُوَ أَدْنی بِالَّذِی هُوَ خَیْرٌ وَ أَنْتُمْ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذِی هُوَ أَفْضَلُ بِالَّذِی هُوَ دُونَهُ وَ سَوْفَ أَسْأَلُهُ لَکُمْ رَبِّی. قَالُوا: یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله)! فَإِنَّ فِینَا مَنْ یَطْلُبُ مِثْلَ مَا طَلَبُوا مِنْ بَقْلِها وَ قِثَّائِها وَ فُومِها وَ عَدَسِها وَ بَصَلِها. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): سَوْفَ یُعْطِیکُمُ اللَّهُ ذَلِکَ بِدُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَا عِبَادَ اللَّهِ! إِنَّ قَوْمَ عِیسَی (علیه السلام) لَمَّا سَأَلُوا عِیسَی (علیه السلام) أَنْ یُنَزِّلَ عَلَیْهِمْ مَائِدَهًًْ مِنَ السَّمَاءِ قَالَ اللَّهُ إِنِّی مُنَزِّلُها عَلَیْکُمْ فَمَنْ یَکْفُرْ بَعْدُ مِنْکُمْ فَإِنِّی أُعَذِّبُهُ عَذاباً لا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعالَمِینَ فَأَنْزَلَهَا عَلَیْهِمْ فَمَنْ کَفَرَ بَعْدُ مِنْهُمْ مَسَخَهُ اللَّهُ إِمَّا خِنْزِیراً وَ إِمَّا قِرْداً وَ إِمَّا دُبّاً وَ إِمَّا هِرّاً وَ إِمَّا عَلَی صُورَهًِْ بَعْضِ الطُّیُورِ وَ الدَّوَابِّ الَّتِی فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ حَتَّی مُسِخُوا عَلَی أَرْبَعِمِائَهًِْ نَوْعٍ مِنَ الْمَسْخِ وَ إِنَّ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) رَسُولَ اللَّهِ لَا یَسْتَنْزِلُ لَکُمْ مَا سَأَلْتُمُوهُ مِنَ السَّمَاءِ حَتَّی یَحِلَّ بِکَافِرِکُمْ مَا حَلَّ بِکُفَّارِ قَوْمِ عِیسَی (علیه السلام) وَ إِنَّ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) أَرْأَفُ بِکُمْ مِنْ أَنْ یُعَرِّضَکُمْ لِذَلِکَ. ثُمَّ نَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی طَائِرٍ فِی الْهَوَاءِ فَقَالَ لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ: قُلْ لِهَذَا الطَّائِرِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَأْمُرُکَ أَنْ تَقَعَ عَلَی الْأَرْضِ. فَقَالَهَا، فَوَقَعَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): یَا أَیُّهَا الطَّائِرُ! إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکَ أَنْ تَکْبُرَ فَازْدَادَ عِظَماً حَتَّی صَارَ کَالتَّلِّ الْعَظِیمِ. ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): لِأَصْحَابِهِ أَحِیطُوا بِهِ فَأَحَاطُوا بِهِ وَ کَانَ عِظَمُ ذَلِکَ الطَّیْرِ أَنَّ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ هُمْ فَوْقَ عَشَرَهًِْ آلَافٍ اصْطَفُّوا حَوْلَهُ فَاسْتَدَارَ صَفُّهُمْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): یَا أَیُّهَا الطَّائِرُ! إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکَ أَنْ تُفَارِقَکَ أَجْنِحَتُکَ وَ زَغَبُکَ وَ رِیشُکَ فَفَارَقَهُ ذَلِکَ أَجْمَعُ وَ بَقِیَ الطَّائِرُ لَحْماً عَلَی عَظْمٍ وَ جِلْدُهُ فَوْقَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکَ أَنْ تُفَارِقَ عِظَامُ بَدَنِکَ وَ رِجْلَیْکَ وَ مِنْقَارُکَ فَفَارَقَهُ ذَلِکَ أَجْمَعُ وَ صَارَ حَوْلَ الطَّائِرِ وَ الْقَوْمُ حَوْلَ ذَلِکَ أَجْمَعَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی یَأْمُرُ هَذِهِ الْعِظَامَ أَنْ تَعُودَ قثّا {قِثَّاءً} فَعَادَتْ کَمَا قَالَ ثُمَّ قَالَ: إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ هَذِهِ الْأَجْنِحَهًَْ وَ الزَّغَبَ وَ الرِّیشَ أَنْ یَعُودَ بَقْلًا وَ بَصَلًا وَ فُوماً وَ أَنْوَاعَ الْبُقُولِ فَعَادَتْ کَمَا قَالَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَا عِبَادَ اللَّهِ! ضَعُوا الْآنَ أَیْدِیَکُمْ عَلَیْهَا فَمَزِّقُوا مِنْهَا بِأَیْدِیکُمْ وَ قَطِّعُوا مِنْهَا بِسَکَاکِینِکُمْ فَکُلُوهُ فَفَعَلُوا فَقَالُوا: یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله)! شَبِعْنَا وَ نَحْتَاجُ إِلَی مَاءٍ نَشْرَبُهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): أَ وَ لَا تُرِیدُونَ اللَّبَنَ أَ وَ لَا تُرِیدُونَ سَائِرَ الْأَشْرِبَهًِْ؟ قَالُوا: بَلَی یَا رَسُولَ اللَّهِ! فِینَا مَنْ یُرِیدُ ذَلِکَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): لِیَأْخُذْ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْکُمْ لُقْمَهًًْ مِنْهَا فَیَضَعُ فِی فِیهِ وَ لْیَقُلْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ فَإِنَّهُ یَسْتَحِیلُ فِی فِیهِ مَا یُرِیدُ إِنْ أَرَادَ لَبَناً وَ إِنْ أَرَادَ شَرَاباً آخَرَ مِنَ الْأَشْرِبَهًِْ فَفَعَلُوا فَوَجَدُوا الْأَمْرَ عَلَی مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله).
امام سجّاد (علیه السلام) گروهی از منافقین و افراد سست‌ایمانی که شبیه منافقین بوده ولی به ظاهر با رسول‌خدا ([همراه] بودند، جهت تخریب مساجد مدینه و تمام مساجد دنیا، مصمّم شدند؛ همان‌طور که برای کشتن علی (علیه السلام) در مدینه و قتل رسول‌خدا (در راه عقبه کوشش‌کردند. خداوند در مسیر تبوک، نشانه‌های بسیاری که نشانگر عظمت خود و توانگری او بر بندگانش باشد را برای آگاه‌شدن بصیرت‌طلبان و جهت پایان‌بخشیدن به بهانه‌های سرکشان، ارائه نمود؛ همان هنگامی‌که منافقان در مسیر تبوک، همراهان رسول‌خدا (بودند و به پیامبر (همان سخنی را گفتند که بنی‌اسرائیل به موسی (علیه السلام) گفته‌بودند: لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ و معجزه و نشانه‌ای که در آن زمان رسول خدا (برای آنها ظاهر نمود، بس عظیم‌تر از معجزه‌ی موسی (علیه السلام) برای قومش بود و آن اینکه چون رسول‌خدا (عازم حرکت به‌سوی تبوک گشت، علی (علیه السلام) را در مدینه جانشین خود قرارداد ...؛ خداوند متعال [در هنگام حرکت کاروان تبوک] زمین‌هایی که محمّد (آنجا بوده و بر روی آن، حرکت می‌کرد را برای علی (علیه السلام) بالا می‌برد تا حضرت علی (علیه السلام)، آنها را ببیند و از احوالاتشان باخبر شود. علی (علیه السلام) می‌فرماید: هرگاه رسول‌خدا (اراده جنگ می‌کرد، تظاهر می‌نمود که به جایی دیگر می‌رود، مگر در جنگ تبوک که آنها را مطّلع‌کرد به کجا می‌روند. به آنها فرمان داد که زاد و توشه بردارند. و آنها توشه‌ی دقیق و فراوانی متشکّل از نانی که در راه می‌پختند، گوشت نمک‌سود [که فاسد نشود]، عسل و خرما برای جنگ فراهم‌کردند. زاد و توشه‌ی آنها فراوان بود چرا که پیامبر (به سبب دوری از مشقّت و سختی‌های بیابان و نیز کم‌بودن نعمت در آن بیابان، ایشان را به ذخیره‌کردن توشه تشویق می‌نمود. پس چند روزی طیّ طریق کردند و غذاهایشان تکراری شد و از مابقی آن، دل‌زده و خسته‌شدند و غذای تر و تازه هوس‌کردند. پس عدّه‌ای از آنان به رسول‌خدا (گفتند: «ما از این غذایی که به همراه داریم، زده شده‌ایم و به حق که کهنه و خشک‌گشته و به زودی گندیده و بدبو خواهدشد و ما دیگر نمی‌توانیم آن را تحمّل کنیم». پیامبر (پرسید: «چه چیزهایی همراه شماست»؟ پاسخ دادند: «نان، گوشت تکّ تکّه‌شده‌ی نمک‌سود، عسل و خرما». حضرت (فرمود: «شما الآن مثل قوم موسی (علیه السلام) شده‌اید؛ آنگاه که گفتند: لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ پس اکنون شما چه می‌خواهید»؟ گفتند: «گوشت تکّه‌تکّه‌شده‌ی تازه، کبابی ازگوشت پرندگان و شیرینی آماده». پیامبر (فرمود: «ولی شما در این مورد، خلاف آنچه که بنی‌اسرائیل خواستند را تقاضا می‌کنید؛ زیرا آنان سبزیجات، خیار، سیر، عدس و پیاز طلب‌کردند؛ آنان خواستند [غذای] پست‌تر را، جایگزین [غذای] بهتر کنند ولی شما می‌خواهید [غذای] بهتر را، جانشین [غذای] پست‌تر کنید. پس به زودی از خداوند آن را، برایتان درخواست می‌کنم.» [منافقین] گفتند: «ای رسول‌خدا (! برخی در بین ما هستند که همان سبزیجات، خیار، سیر، عدس و پیاز را می‌خواهند». پیامبر (فرمود: «ای بندگان خدا! به زودی پروردگار به دعای رسولش، آنچه را که خواستید به شما می‌دهد. (بدانید) آنگاه که قوم عیسی (علیه السلام) از خداوند تقاضا کردند مائده آسمانی برایشان نازل کند، فرمود: «همانا من، آن را برای شما می‌فرستم و لیکن چنانچه کسی از شما پس از نزول آن کافر شود، او را به عذابی معذّب می‌کنم که نظیر آن را به احدی از عالمیان نچشانده‌ام». پس خداوند آن را برایشان فروفرستاد و کسانی‌که پس از آن کافر شدند را به صورت خوک، میمون، خرس، گربه و یا به شکل برخی پرندگان و موجوداتی که در دریا و خشکی زندگی می‌کنند، مسخ نمود تا جایی که ایشان را بر چهارصد نوع مسخ کرد. و همانا محمّد رسول‌خدا (آنچه را که خواستید، برایتان نازل نخواهدکرد مگر آنکه آنچه بر کفّار قوم عیسی (علیه السلام) حلال شد، بر کفّار شما نیز حلال شود و حقیقتاً محمّد (رئوف‌تر از آن است که شما را مورد بلا قراردهد. (اجازه دهد شما نیز مثل قوم عیسی (علیه السلام) مسخ شوید)» سپس رسول‌خدا (به پرنده‌ای که در آسمان پرواز می‌کرد، نگاه کرده و به یکی از یاران خود فرمود: «به این پرنده بگو که رسول‌خدا (به تو فرمان می‌دهد که بر زمین بنشینی». او گفت و پرنده به زمین فرود آمد؛ پیامبر (به او فرمود: «ای پرنده! خداوند به تو امر می‌کند که بزرگ شوی»! پس چنان گوشت آورد که مانند تپّه‌ای بزرگ گشت. سپس حضرت به یارانش فرمود: «دور او را بگیرید». و آنها پرنده را احاطه‌نمودند. اندازه‌ی پرنده به قدری بزرگ بود که برای احاطه‌ی آن، یاران پیامبر (که بالغ بر ده‌هزار نفر بودند، به دورش صف بسته و صفی تشکیل دادند که به گرد آن چرخید. سپس رسول‌خدا (فرمود: «ای پرنده! همانا خداوند به تو فرمان می‌دهد که دو بال، پر و کرکهای بدنت را جداسازی». پس پرنده، تمام آنها را از بدنش جدا کرد و [بدنش]، به صورت گوشتی بر استخوان به همراه یک لایه‌ی پوست بر روی آن در آمد. سپس پیامبر (فرمود: «استخوان‌های بدن، پاها و منقارت را نیز به فرمان خدا جدا کن»! پرنده، در حالی‌که قوم پیرامونش جمع بودند، همه‌ی آنها را جداساخت و استخوان‌ها در اطراف پرنده افتادند. سپس پیامبر (فرمود: «پرورگار به این استخوان‌ها فرمان می‌دهد که به خیار تبدیل شوند؛ پس آنها (استخوان‌ها)، همان‌طور که پیامبر (فرمود، عوض شدند». سپس فرمود: «خداوند به بالها، پر وکرکها امر می کند که به شکل سبزی، سیر، پیاز و انواع سبزیجات درآیند». و آنها نیز همان‌طور که پیامبر (فرمود، عوض شدند. سپس پیامبر (فرمود: «ای بندگان خدا! اکنون به‌سوی آن دست دراز کرده و با دست‌ها و چاقوهایتان، از آن ببُرید و بکَنید و بخورید». پس [آنها] چنان کردند. سپس گفتند: «ای رسول‌خدا (! سیرشدیم ولی تشنه‌ایم و به نوشیدن آب احتیاج داریم». حضرت (فرمود: «آیا شیر و یا نوشیدنی‌های دیگر می‌خواهید»؟ گفتند: «ای رسول‌خدا (هرکدام ما به یک نوشیدنی علاقمند است». پیامبر (فرمود: «پس هر یک از شما، لقمه‌ای از پرنده بردارد و در دهان خود گذارد و بگوید: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ صَلَّی اللهُ عَلَی محمّد وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ؛ پس آن لقمه در دهان او، به شیر و یا هر نوشیدنی مطلوب دیگر، تبدیل می‌شود، پس چنان کردند و امر را مطابق فرمایش پیامبر (یافتند.
Imam Sajjad (peace be upon him): A group of hypocrites and weak-in-faith people who resembled hypocrites but were outwardly with the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), resolved to destroy the mosques of Medina and all the mosques of the world, just as they had striven to kill Amir al-Mu'minin Ali ibn Abi Talib (peace be upon him) in Medina and to kill the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) on the road to al-Aqaba. On the road to Tabuk, Allah increased the signs He gave, fitting for His majesty and His power over His servants, for the insight of those seeking clarity and to cut off the excuses of the rebellious; among these was that when the hypocrites, being with the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) on the road to Tabuk, said to him the same words Bani Israel had said to Musa (peace be upon him): "لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ [We will not endure one kind of food]", and the sign the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) then showed them was greater than the sign shown to the people of Musa (peace be upon him). That was because when the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) set out for Tabuk, he left Ali (peace be upon him) behind in Medina as his successor ... Allah the Exalted would raise up the ground on which Muhammad (peace be upon him and his family) stood and travelled for Ali (peace be upon him) to see, so that Ali (peace be upon him) could observe them and know their state. Ali (peace be upon him) said: Whenever the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) intended a campaign, he would give the impression he was heading elsewhere, except for the campaign of Tabuk, when he told them plainly where he was going, and commanded them to take provisions. So they gathered abundant provisions of flour which they baked into bread along the way, salted meat, honey and dates; their provisions were plentiful because the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) urged them to stock up on account of the distance of the journey, the harshness of the wilderness, and the scarcity of good things in it. They travelled for some days, and their food grew stale, and they grew weary of what remained of it and longed for fresh food. Some of them said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! We are sick of this food we have with us; it has grown old and dry and is about to spoil, and we can no longer bear it.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'What do you have with you?' They said: 'Bread, salted dried meat, honey and dates.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'You are now like the people of Musa, when they said: We will not endure one kind of food. So what do you want?' They said: 'We want fresh dried meat, roasted bird meat, and prepared sweets.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'But in this one matter, you differ from Bani Israel; for they wanted vegetables, cucumber, garlic, lentils and onions, and thus exchanged what was better for what was lesser, while you want to exchange what is more excellent for what is lesser. I will ask my Lord for it on your behalf.' They said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Among us are some who want the same as they wanted: its herbs, its cucumbers, its garlic, its lentils and its onions.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'Soon Allah will give you that too, through the Messenger of Allah's supplication. O servants of Allah! When the people of Isa (peace be upon him) asked Isa (peace be upon him) to send down a table from heaven, Allah said: I will send it down to you, but whoever among you disbelieves after that, I will punish him with a punishment I have not inflicted on anyone in the worlds. So He sent it down to them, and whoever among them disbelieved afterward, Allah transformed him, some into pigs, some into monkeys, some into bears, some into cats, and some into the form of certain birds and creatures on land and sea, until they were transformed into four hundred kinds. And Muhammad (peace be upon him and his family), the Messenger of Allah, will not bring down for you what you have asked until what befell the disbelievers among the people of Isa (peace be upon him) befalls your disbelievers too; and Muhammad (peace be upon him and his family) is more merciful to you than to expose you to that.' Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) looked at a bird in the air and said to one of his companions: 'Tell this bird that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) commands it to land on the ground.' He said it, and it landed. Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'O bird! Allah commands you to grow large.' So it grew larger until it became like a great mound. Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to his companions: 'Surround it.' So they surrounded it, and the bird was so large that his companions, who numbered more than ten thousand, formed a ring around it that encircled it completely. Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'O bird! Allah commands your wings, down and feathers to separate from you.' So all of that separated from it, and the bird remained flesh on bone with skin over it. Then he said: 'Allah commands the bones of your body, your legs and your beak to separate too.' So it separated all of that, and the bones fell around it while the people stood around it. Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'Allah the Exalted commands these bones to turn into cucumbers,' and they turned as he said. Then he said: 'Allah commands these wings, down and feathers to turn into herbs, onions, garlic and various vegetables,' and they turned as he said. Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'O servants of Allah! Now put your hands on it, tear it with your hands, cut it with your knives, and eat it.' So they did. Then they said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! We are full, but we need water to drink.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'Do you not want milk? Do you not want other drinks?' They said: 'Yes, O Messenger of Allah! Among us are those who want that.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'Let each of you take a morsel of it, put it in his mouth, and say: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ صَلَّی اللهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ [In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful, and may Allah bless Muhammad and his pure family], for it will turn in his mouth into whatever he wishes, milk if he wishes milk, or another drink if he wishes another drink.' So they did, and found the matter just as the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) had said.'
ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): મુનાફિકોનું એક જૂથ અને કમજોર ઈમાનવાળા લોકો, જેઓ મુનાફિકો જેવા હતા પણ ઉપરથી રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે હતા, મદીનાની મસ્જિદો અને દુનિયાની બધી મસ્જિદો તોડવાનો ઇરાદો કર્યો; જેમ તેમણે મદીનામાં અમીરુલ મુઅમિનીન અલી બિન અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ)ને મારવાની અને અકબાના રસ્તે રસૂલુલ્લાહને મારવાની કોશિશ કરી હતી. તબૂકના રસ્તે અલ્લાહે પોતાની મહાનતા અને બંદાઓ પર પોતાની શક્તિ દર્શાવતી ઘણી નિશાનીઓ બતાવી, જેથી બસીરત શોધનારાઓ જાગૃત થાય અને બળવાખોરોના બહાનાં ખતમ થાય; તેમાંથી એક એ કે જ્યારે મુનાફિકો તબૂકના રસ્તે રસૂલુલ્લાહ સાથે હતા અને પયગંબરને એ જ શબ્દો કહ્યા જે બની ઇસ્રાઈલે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યા હતા: "لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ [અમે એક જ પ્રકારના ખોરાકથી ધીરજ નહીં રાખીએ]", અને તે વખતે રસૂલુલ્લાહે તેમના માટે જે નિશાની બતાવી તે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની કોમ માટેની નિશાની કરતાં ઘણી મોટી હતી. તે એટલા માટે કે જ્યારે રસૂલુલ્લાહ તબૂક તરફ રવાના થયા, ત્યારે અલીને (અલયહિસ્સલામ) મદીનામાં પોતાના જાનશીન બનાવ્યા ... અલ્લાહ તઆલા [તબૂકના કાફલાની મુસાફરી દરમિયાન] જે જમીનો પર મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) હતા અને તેના પર ચાલતા હતા, તેને અલી (અલયહિસ્સલામ) માટે ઉપર ઉઠાવતા, જેથી અલી (અલયહિસ્સલામ) તેમને જુએ અને તેમની હાલતથી વાકેફ થાય. અલી (અલયહિસ્સલામ) ફરમાવે છે: જ્યારે પણ રસૂલુલ્લાહ કોઈ જંગનો ઇરાદો કરતા, ત્યારે એવો દેખાવ કરતા કે તેઓ બીજી જગ્યાએ જઈ રહ્યા છે, સિવાય તબૂકની જંગમાં, જ્યાં તેમણે લોકોને જણાવ્યું કે તેઓ ક્યાં જઈ રહ્યા છે. તેમણે તેમને ઝાદ (ભાતું) લેવાનો હુકમ કર્યો. તેમણે રસ્તામાં પકાવવા માટે લોટ, નમક વાળું માંસ [જેથી બગડે નહીં], મધ અને ખજૂરનું પુષ્કળ ભાતું તૈયાર કર્યું. તેમનું ભાતું પુષ્કળ હતું કારણ કે પયગંબરે રણની મુસાફરીની મુશ્કેલી અને ત્યાં નેઅમતોની અછતને કારણે તેમને ભાતું જમા કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. પછી તેઓ કેટલાક દિવસ ચાલ્યા અને તેમનું ખોરાક એકસરખું થઈ ગયું અને તેના બાકી રહેલા ભાગથી કંટાળી ગયા અને તાજા ખોરાકની ઇચ્છા કરી. તેમાંથી કેટલાકે રસૂલુલ્લાહને કહ્યું: "અમે આ ખોરાકથી કંટાળી ગયા છીએ જે અમારી પાસે છે; ખરેખર તે જૂનું અને સૂકું થઈ ગયું છે અને જલ્દી બગડી જશે અને અમે હવે તેને સહન નથી કરી શકતા". રસૂલુલ્લાહે પૂછ્યું: "તમારી પાસે શું છે"? જવાબ આપ્યો: "રોટલી, નમક વાળું ટુકડા કરેલું માંસ, મધ અને ખજૂર". આપે ફરમાવ્યું: "તમે હવે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની કોમ જેવા થઈ ગયા છો; જ્યારે તેમણે કહ્યું: અમે એક જ પ્રકારના ખોરાકથી ધીરજ નહીં રાખીએ. તો હવે તમે શું ઇચ્છો છો"? તેમણે કહ્યું: "તાજું ટુકડા કરેલું માંસ, પક્ષીઓના માંસનું કબાબ અને તૈયાર મીઠાઈ". પયગંબરે ફરમાવ્યું: "પણ તમે આ બાબતમાં બની ઇસ્રાઈલથી ઉલટું માંગો છો; કારણ કે તેમણે શાકભાજી, કાકડી, લસણ, દાળ અને ડુંગળી માંગી હતી; તેમણે [સારા ખોરાકને] ઊતરતા ખોરાકથી બદલવા ચાહ્યું, પણ તમે [ઊતરતા ખોરાકને] સારા ખોરાકથી બદલવા ચાહો છો. હું જલ્દી જ મારા રબ પાસેથી તે તમારા માટે માંગીશ". [મુનાફિકોએ] કહ્યું: "હે અલ્લાહના રસૂલ! અમારામાં કેટલાક એવા છે જે એ જ શાકભાજી, કાકડી, લસણ, દાળ અને ડુંગળી ઇચ્છે છે". પયગંબરે ફરમાવ્યું: "હે અલ્લાહના બંદાઓ! જલ્દી જ પરવરદિગાર, પોતાના રસૂલની દુઆથી, તમને જે જોઈએ તે આપશે. (જાણો) જ્યારે ઈસા (અલયહિસ્સલામ)ની કોમે અલ્લાહ પાસે માંગ કરી કે તેમના પર આસમાની ખાનનું ટેબલ ઉતારે, ત્યારે ફરમાવ્યું: "હું તેને તમારા માટે ઉતારીશ, પણ જો તમારામાંથી કોઈ તેના ઉતર્યા પછી કુફ્ર કરે, તો હું તેને એવી સજા આપીશ જે મેં દુનિયાના કોઈ પણ વ્યક્તિને નથી આપી". પછી અલ્લાહે તેને ઉતાર્યું, અને જેમણે તે પછી કુફ્ર કર્યો તેમને ડુક્કર, વાંદરા, રીંછ, બિલાડી અથવા દરિયા અને જમીનના કેટલાક પક્ષીઓ અને જીવોના રૂપમાં ફેરવી નાખ્યા, ત્યાં સુધી કે તેમને ચારસો પ્રકારના રૂપાંતરમાં ફેરવ્યા. અને ખરેખર મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અલ્લાહના રસૂલ, તમે જે માંગ્યું છે તે તમારા માટે નહીં ઉતારે, સિવાય કે ઈસા (અલયહિસ્સલામ)ની કોમના કાફિરો પર જે લાગુ થયું તે તમારા કાફિરો પર પણ લાગુ થાય; અને ખરેખર મુહમ્મદ તમારા પર એટલા દયાળુ છે કે તમને એ મુસીબતમાં નહીં નાખે". પછી રસૂલુલ્લાહે આકાશમાં ઉડતા એક પક્ષી તરફ જોયું અને પોતાના એક સાથીને ફરમાવ્યું: "આ પક્ષીને કહો કે રસૂલુલ્લાહ તને હુકમ આપે છે કે જમીન પર ઉતર"। તેણે કહ્યું અને પક્ષી જમીન પર ઉતર્યું; પયગંબરે તેને ફરમાવ્યું: "હે પક્ષી! અલ્લાહ તને હુકમ આપે છે કે મોટું થા"! તો તેમાં એટલું માંસ આવ્યું કે તે એક મોટા ટેકરા જેવું થઈ ગયું. પછી આપે પોતાના સાથીઓને ફરમાવ્યું: "તેની આસપાસ ઘેરો બનાવો". અને તેમણે પક્ષીને ઘેરી લીધું. પક્ષીનું કદ એટલું મોટું હતું કે તેને ઘેરવા માટે પયગંબરના સાથીઓ, જેઓ દસ હજારથી વધુ હતા, તેની આસપાસ કતાર બાંધીને ઊભા રહ્યા જે તેની ફરતે ગોળ ફરી. પછી રસૂલુલ્લાહે ફરમાવ્યું: "હે પક્ષી! ખરેખર અલ્લાહ તને હુકમ આપે છે કે તારી બે પાંખો, પીંછા અને રુવાંટી તારા શરીરથી અલગ કરી દે". તો પક્ષીએ તે બધું પોતાના શરીરથી અલગ કરી દીધું અને [તેનું શરીર] હાડકા પર માંસ અને તેની ઉપર ચામડીના પડ જેવું થઈ ગયું. પછી પયગંબરે ફરમાવ્યું: "શરીરના હાડકાં, પગ અને ચાંચ પણ અલ્લાહના હુકમથી અલગ કર"! પક્ષીએ, જ્યારે લોકો તેની આસપાસ ભેગા હતા, તે બધું અલગ કરી નાખ્યું અને હાડકાં પક્ષીની આસપાસ પડ્યાં. પછી પયગંબરે ફરમાવ્યું: "પરવરદિગાર આ હાડકાંને હુકમ આપે છે કે કાકડીમાં ફેરવાઈ જાય"; તો તે (હાડકાં) જેમ પયગંબરે કહ્યું તેમ બદલાઈ ગયાં. પછી ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ પાંખો, પીંછા અને રુવાંટીને હુકમ આપે છે કે શાકભાજી, લસણ, ડુંગળી અને વિવિધ પ્રકારના શાકભાજીના રૂપમાં ફેરવાઈ જાય". અને તે પણ જેમ પયગંબરે કહ્યું તેમ બદલાઈ ગયાં. પછી પયગંબરે ફરમાવ્યું: "હે અલ્લાહના બંદાઓ! હવે તેની તરફ હાથ લંબાવો અને પોતાના હાથ અને છરીઓથી તેમાંથી કાપો અને તોડો અને ખાઓ". તો [તેમણે] એમ કર્યું. પછી તેમણે કહ્યું: "હે અલ્લાહના રસૂલ! અમે ધરાઈ ગયા પણ તરસ્યા છીએ અને પાણી પીવાની જરૂર છે". આપે ફરમાવ્યું: "શું તમે દૂધ અથવા બીજા પીણાં ઇચ્છો છો"? તેમણે કહ્યું: "હે અલ્લાહના રસૂલ! અમારામાંથી દરેકને અલગ અલગ પીણું ગમે છે". પયગંબરે ફરમાવ્યું: "તો તમારામાંથી દરેક પક્ષીમાંથી એક કોળિયો લે અને પોતાના મોંમાં મૂકે અને કહે: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ صَلَّی اللهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ [અલ્લાહના નામથી જે અત્યંત કૃપાળુ અને દયાળુ છે, અને અલ્લાહ મુહમ્મદ અને તેમના પવિત્ર પરિવાર પર રહમત મોકલે]; તો તે કોળિયો તેના મોંમાં, જે તે ઇચ્છે તેમાં ફેરવાઈ જશે, દૂધ જો દૂધ ઇચ્છે અથવા બીજું કોઈ પીણું જો બીજું ઇચ્છે". તો તેમણે એમ કર્યું અને વાત પયગંબરના કહેવા મુજબ જ મળી.
بِالَّذِی هُوَ خَیْرٌ یُرِیدُ أَ تَسْتَدْعُونَ الْأَدْنَی لِیَکُونَ لَکُمْ بَدَلًا مِنَ الْأَفْضَلِ.
امام عسکری (علیه السلام) آیا آنچه که پست‌تر است را تقاضا کرده و می‌خواهید آن، جایگزین چیزهای بهتر شود؟!
Imam Askari (peace be upon him): Are you asking for what is lesser, wanting it to replace what is better?
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): શું તમે જે ઊતરતું છે તેની માંગ કરો છો અને ઇચ્છો છો કે તે સારી વસ્તુઓની જગ્યાએ આવે?!
فَکَتَبَ إِلَیْهِ الْحَسَنُبْنُعَلِیٍّ (علیه السلام) أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّا أَهْلُ‌بَیْتٍ (علیهم السلام) کَمَا ذَکَرْتَ عِنْدَ اللَّهِ وَ عِنْدَ أَوْلِیَائِهِ فَأَمَّا عِنْدَکَ وَ عِنْدَ أَصْحَابِکَ فَلَوْ کُنَّا کَمَا ذَکَرْتَ مَا تَقَدَّمْتُمُونَا وَ لَا اسْتَبْدَلْتُمْ بِنَا غَیْرَنَا وَ لَعَمْرِی لَقَدْ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلَکُمْ فِی کِتَابِهِ حَیْثُ یَقُولُ أَ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذِی هُوَ أَدْنی بِالَّذِی هُوَ خَیْرٌ هَذَا لِأَوْلِیَائِکَ فِیمَا سَأَلُوا وَ لَکُمْ فِیمَا اسْتَبْدَلْتُمْ وَ لَوْ لَا مَا أُرِیدُ مِنَ الِاحْتِجَاجِ عَلَیْکَ وَ عَلَی أَصْحَابِکَ مَا کَتَبْتُ إِلَیْکَ بِشَیْءٍ مِمَّا نَحْنُ عَلَیْهِ وَ لَئِنْ وُصِلَ کِتَابِی إِلَیْکَ لَتَجِدَنَّ الْحُجَّهًَْ عَلَیْکَ وَ عَلَی أَصْحَابِکَ مُؤَکَّدَهًْ.
امام حسن (علیه السلام) امام حسن (علیه السلام) در جوابش (حسن‌بصری) نوشت: «همان‌طوری که ذکر کردی ما خاندان پیامبر (در نزد خدا و اولیای او [جایگاهی داریم]. امّا اگر ما در نزد تو و یارانت چنان که نوشته‌ای می‌بودیم، افراد دیگری را بر ما مقدّم نمی‌کردید و دیگران را جایگزین ما قرار نمی‌دادید. خداوند مثال شما را در قرآن، آورده است؛ آنجا که می‌فرماید: أَ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذی هُوَ أَدْنی بِالَّذی هُوَ خَیْر این سخن در پاسخ به دوستانت در خصوص سؤالی است که پرسیدند و نیز درباره‌ی شما نیز صدق می‌کند که دیگرانی را به جای ما جایگزین کردید. اگر نمی‌خواستم این احتجاج و استدلال را با تو و اصحابت بنمایم هرگز در جواب تو از جایگاهی که در آن هستیم خبر نمی‌دادم. وقتی نامه‌ی مرا دریافت کنی حجّت بر تو و یارانت مؤکّد خواهدشد. (منظور امام (علیه السلام) این است که شما ما اهل بیت (علیهم السلام) را که برترین و شایسته‌ی امامتیم کنار گذاشته و افرادی را به عنوان سرپرست انتخاب کرده‌اید که از ما بسیار فروتر هستند).
Imam Hasan (peace be upon him) wrote in reply to him (Hasan al-Basri): "As you have mentioned, we the household of the Prophet (peace be upon him and his family) [have a station] with Allah and His awliya. But if we were with you and your companions as you have written, you would not have put others ahead of us and would not have replaced us with others. Allah has given your parable in the Quran, where He says: أَ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذی هُوَ أَدْنی بِالَّذی هُوَ خَیْر [Will you exchange that which is worse for that which is better]. This statement is in reply to your friends regarding what they asked, and it also applies to you in that you replaced others in our place. If I did not wish to make this argument and reasoning with you and your companions, I would never have informed you in reply of the station in which we are. When you receive my letter, the proof will be confirmed against you and your companions." (The Imam's (peace be upon him) meaning is that you have set aside us the Ahl al-Bayt (peace be upon them), who are the best and most worthy of the Imamate, and have chosen persons as guardians who are far inferior to us.)
ઇમામ હસન (અલયહિસ્સલામ)એ તેમના (હસન બસરી) જવાબમાં લખ્યું: "જેમ તમે ઉલ્લેખ કર્યો છે, અમે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ખાનદાન અલ્લાહ અને તેમના અવલિયા પાસે [એક દરજ્જો ધરાવીએ છીએ]. પરંતુ જો અમે તમારી અને તમારા સાથીઓની પાસે એવા હોત જેમ તમે લખ્યું છે, તો તમે અમારા ઉપર બીજા લોકોને પ્રાધાન્ય ન આપ્યું હોત અને અમારી જગ્યાએ બીજાઓને ન બેસાડ્યા હોત. અલ્લાહે તમારું ઉદાહરણ કુરઆનમાં આપ્યું છે; જ્યાં ફરમાવે છે: أَ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذی هُوَ أَدْنی بِالَّذی هُوَ خَیْر [શું તમે વધુ સારી વસ્તુના બદલામાં નીચલી વસ્તુ પસંદ કરો છો]. આ વાત તમારા મિત્રોના જવાબમાં છે તે સવાલ વિશે જે તેઓએ પૂછ્યો હતો અને તમારા વિશે પણ સાચી છે કે તમે અમારી જગ્યાએ બીજાઓને બેસાડ્યા. જો હું આ હુજ્જત અને દલીલ તમારી અને તમારા સાથીઓ સાથે ન કરવા ઇચ્છતો હોત તો હું ક્યારેય તમારા જવાબમાં તે દરજ્જા વિશે જેમાં અમે છીએ ખબર ન આપત. જ્યારે તમે મારો પત્ર પ્રાપ્ત કરશો ત્યારે તમારા અને તમારા સાથીઓ ઉપર હુજ્જત મુઅક્કદ (દૃઢ) થઈ જશે." (ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)નો મતલબ એ છે કે તમે અમને અહલે બૈત (અલયહિમુસ્સલામ)ને, જેઓ ઇમામતના શ્રેષ્ઠ અને લાયક છીએ, બાજુ પર મૂકી અને એવા લોકોને સરપરસ્ત તરીકે પસંદ કર્યા છે જેઓ અમારાથી ઘણા ઉતરતા છે).
اهْبِطُوا مِصْراً مِنَ الْأَمْصَارِ مِنْ هَذِهِ التِّیهِ.
امام عسکری (علیه السلام) به شهری از شهرهای این بیابان خشک بروید.
Imam Askari (peace be upon him): Go to a city among the cities of this desert wasteland.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): આ સૂકા રણનાં શહેરોમાંથી કોઈ એક શહેરમાં જાવ.
فَإِنَّ لَکُمْ ما سَأَلْتُمْ فِی الْمِصْرِ.
امام عسکری (علیه السلام) آنچه شما تقاضا می‌کنید در آن شهر است.
Imam Askari (peace be upon him): What you are asking for is in that city.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): જે તમે માંગો છો તે તે શહેરમાં છે.
فَقَالُوا کَمَا حَکَی اللَّهُ إِنَّ فِیها قَوْماً جَبَّارِینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها ثُمَّ قَالُوا لِمُوسَی (علیه السلام) فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّکَ فَقاتِلا إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) همان‌طور که خداوند حکایت کرده، آنها (بنی‌اسرائیل) گفتند: «در این شهر قوم ستمگری ساکن هستند و تا زمانی‌که آنها از آنجا بیرون نروند، ما وارد آن شهر نمی‌شویم». سپس به موسی (علیه السلام) گفتند: «تو به همراه پروردگارت بروید و آنها را بکشید و ما همین‌جا نشسته‌ایم».
Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): Just as Allah narrated, they (the Children of Israel) said, "In this city there dwells a tyrannical people, and until they leave it, we will not enter it". Then they said to Musa (peace be upon him): "You and your Lord go and fight them; we will stay sitting right here".
અલી ઇબ્ને ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): અલ્લાહે જેમ વર્ણવ્યું છે તેમ, તેઓ (બની ઇસ્રાઈલ) બોલ્યા: "આ શહેરમાં એક જાબિર (જુલમી) કોમ વસે છે અને જ્યાં સુધી તેઓ ત્યાંથી નીકળે નહીં, ત્યાં સુધી અમે તે શહેરમાં દાખલ નહીં થઈએ". પછી તેઓએ મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "તું અને તારો પરવરદિગાર જાઓ અને તેમની સાથે લડો, અમે અહીં જ બેઠા છીએ".
أَیِ الْجِزْیَهًُْ أُخْزُوا بِهَا عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ عِنْدَ مُؤْمِنِی عِبَادِهِ.
امام عسکری (علیه السلام) معنای ذِّلَّةُ، در اینجا جزیه است که آنها (بنی‌اسرائیل و یهود) با پرداخت آن، نزد پروردگار و بندگان مؤمنش، بی‌ارزش و مقهور ایشان می‌شوند.
Imam Askari (peace be upon him): The meaning of ذِّلَّةُ [abasement] here is the jizya, which they (the children of Israel and the Jews), by paying it, become lowly and subdued before their Lord and His believing servants.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): ذِّلَّةُ [ઝિલ્લત]નો અર્થ અહીં જિઝ્યા છે, જેને ચૂકવીને તેઓ (બની ઇસ્રાઈલ અને યહૂદીઓ) પોતાના રબ અને તેના મોમિન બંદાઓ સામે તુચ્છ અને પરાજિત બની જાય છે.
هِیَ الْفَقْرُ وَ الذِّلَّهًُْ.
امام عسکری (علیه السلام) فقر و خواری است.
Imam Askari (peace be upon him): It is poverty and lowliness.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): તે ગરીબી અને ઝિલ્લત છે.
احْتَمَلُوا الْغَضَبَ وَ اللَّعْنَهًَْ مِنَ اللَّهِ.
امام عسکری (علیه السلام) غضب و لعنت خداوند را شامل حال خود کردند.
Imam Askari (peace be upon him): They brought Allah's wrath and curse upon themselves.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): તેમણે અલ્લાહનો ગુસ્સો અને લઅનત પોતાના પર લાવ્યા.
ذلِکَ بِأَنَّهُمْ کانُوا ذَلِکَ الَّذِی لَحِقَهُمْ مِنَ الذِّلَّهًِْ وَ الْمَسْکَنَهًِْ وَ احْتَمَلُوا مِنْ غَضَبِ اللَّهِ بِأَنَّهُمْ کَانُوا یَکْفُرُونَ بِآیاتِ اللهِ قَبْلَ أَنْ ضُرِبَ عَلَیْهِمْ هَذِهِ الذِّلَّهًُْ وَ الْمَسْکَنَهًُْ.
امام عسکری (علیه السلام) ذلّت و خواری‌ای که به ایشان رسیده و نیز خشم پروردگار که آن را بر دوش می‌کشند، به‌خاطر آن است که پیش از آنکه این خواری و مذلّت بر ایشان مقدّر گردد، آیات الهی را انکار کردند.
Imam Askari (peace be upon him): The abasement and lowliness that befell them, and likewise the wrath of their Lord that they bear, is because, before this lowliness and abasement was decreed upon them, they denied the signs of Allah.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): તેમના પર જે ઝિલ્લત અને ખ્વારી આવી અને એ જ રીતે તેમના રબનો ગુસ્સો જે તેઓ ઉઠાવે છે, તે એટલા માટે છે કે આ ખ્વારી અને ઝિલ્લત તેમના પર નિર્ધારિત થાય તે પહેલાં, તેમણે અલ્લાહની આયતોનો ઇન્કાર કર્યો હતો.
وَ کَانُوا یَقْتُلُونَهُمْ بِغَیْرِ حَقٍّ بِلَا جُرْمٍ کَانَ مِنْهُمْ إِلَیْهِمْ وَ لَا إِلَی غَیْرِهِمْ.
امام عسکری (علیه السلام) آنها (بنی‌اسرائیل) انبیاء (علیهم السلام) را به ناحق کشتند؛ بدون اینکه [پیامبران] در حقّ ایشان و دیگران جرمی مرتکب شده‌باشند.
Imam Askari (peace be upon him): They (the children of Israel) killed the prophets (peace be upon them) unjustly, without [the prophets] having committed any crime against them or against others.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): તેમણે (બની ઇસ્રાઈલે) અંબિયા (અલયહિમુસ્સલામ)ને નાહક કત્લ કર્યા; જ્યારે કે [પયગંબરોએ] તેમની સામે કે બીજા કોઈ સામે કોઈ ગુનાહ કર્યો ન હતો.
ذلِکَ بِما عَصَوْا ذَلِکَ الْخِذْلَانُ الَّذِی اسْتَوْلَی عَلَیْهِمْ حَتَّی فَعَلُوا الْآثَامَ الَّتِی مِنْ أَجْلِهَا ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلَّهًُْ وَ الْمَسْکَنَهًُْ وَ بَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللهِ بِمَا عَصَوْا.
امام عسکری (علیه السلام) آنها به خاطر گناهانی که مرتکب شدند دچار خواری، مذلّت و غضب پروردگار شدند، همان خواری و خذلانی که آنها را دربرگرفت؛ چرا که عصیان و نافرمانی کرده‌بودند.
Imam Askari (peace be upon him): Because of the sins they committed, they fell into lowliness, abasement, and their Lord's wrath, the very lowliness and abandonment that overtook them; for they had disobeyed and rebelled.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): તેમના કરેલા ગુનાહોના કારણે તેઓ ખ્વારી, ઝિલ્લત અને પોતાના રબના ગુસ્સામાં ફસાયા, એ જ ખ્વારી અને ખિઝલાન (તરછોડ) જેણે તેમને ઘેરી લીધા; કારણ કે તેમણે નાફરમાની અને બગાવત કરી હતી.
یَتَجَاوَزُونَ أَمْرَ اللَّهِ إِلَی أَمْرِ إِبْلِیسَ.
امام عسکری (علیه السلام) از اجرای فرمان پروردگار به انجام دستور ابلیس عدول می‌کردند.
Imam Askari (peace be upon him): They turned away from carrying out their Lord's command to carrying out the command of Iblis.
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): તેઓ પોતાના રબના હુકમનું પાલન કરવાથી ફરીને ઇબ્લીસના હુકમનું પાલન કરવા લાગ્યા.