أمیرالمؤمنین ( عَنِ الْهَرَوِیِّ عَنِ الرِّضَا (عَنْ آبَائِه عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (قَالَ: أَتَی عَلِیَّبْنَأَبِیطَالِبٍ (قَبْلَ مَقْتَلِهِ بِثَلَاثَهًِْ أَیَّامٍ رَجُلٌ مِنْ أَشْرَافِ تَمِیمٍ یُقَالُ لَهُ عَمْرٌو فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (أَخْبِرْنِی عَنْ أَصْحَابِ الرَّسِّ فِی أَیِّ عَصْرٍ کَانُوا وَ أَیْنَ کَانَتْ مَنَازِلُهُمْ وَ مَنْ کَانَ مَلِکَهُمْ وَ هَلْ بَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِمْ رَسُولًا أَمْ لَا وَ بِمَا ذَا أُهْلِکُوا فَإِنِّی أَجِدُ فِی کِتَابِ اللَّهِ ذِکْرَهُمْ وَ لَا أَجِدُ خَبَرَهُمْ فَقَالَ لَهُ عَلِیٌّ (لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْ حَدِیثٍ مَا سَأَلَنِی عَنْهُ أَحَدٌ قَبْلَکَ وَ لَا یُحَدِّثُکَ بِهِ أَحَدٌ بَعْدِی إِلَّا عَنِّی وَ مَا فِی کِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ آیَهًٌْ إِلَّا وَ أَنَا أَعْرِفُ تَفْسِیرَهَا وَ فِی أَیِّ مَکَانٍ نَزَلَتْ مِنْ سَهْلٍ أَوْ جَبَلٍ وَ فِی أَیِّ وَقْتٍ نَزَلَتْ مِنْ لَیْلٍ أَوْ نَهَارٍ وَ إِنَّ هَاهُنَا لَعِلْما جَمّاً وَ أَشَارَ إِلَی صَدْرِهِ وَ لَکِنَّ طُلَّابَهُ یَسِیرٌ وَ عَنْ قَلِیلٍ یَنْدَمُونَ لَوْ فَقَدُونِی قَالَ کَانَ مِنْ قِصَّتِهِمْ یَا أَخَا تَمِیمٍ أَنَّهُمْ کَانُوا قَوْماً یَعْبُدُونَ شَجَرَهًَْ صَنَوْبَرٍ یُقَالُ لَهَا شَاهْ دِرَخْتُ کَانَ یَافِثُ بْنُ نُوحٍ غَرَسَهَا عَلَی شَفِیرِ عَیْنٍ یُقَالُ لَهَا رُوشَابُ کَانَتْ أُنْبِطَتْ لِنُوحٍ (بَعْدَ الطُّوفَانِ وَ إِنَّمَا سُمُّوا أَصْحَابَ الرَّسِّ لِأَنَّهُمْ رَسُّوا نَبِیَّهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ ذَلِکَ بَعْدَ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ (وَ کَانَتْ لَهُمْ اثْنَتَا عَشْرَهًَْ قَرْیَهًًْ عَلَی شَاطِئِ نَهَرٍ یُقَالُ لَهُ الرَّسُّ مِنْ بِلَادِ الْمَشْرِقِ وَ بِهِمْ سُمِّیَ ذَلِکَ النَّهَرُ وَ لَمْ یَکُنْ یَوْمَئِذٍ فِی الْأَرْضِ نَهَرٌ أَغْزَرُ مِنْهُ وَ لَا أَعْذَبُ مِنْهُ وَ لَا قُرًی أَکْثَرُ وَ لَا أَعْمَرُ مِنْهَا تُسَمَّی إِحْدَاهُنَّ أَبَانَ وَ الثَّانِیَهًُْ آذَرَ وَ الثَّالِثَهًُْ دَیْ وَ الرَّابِعَهًُْ بَهْمَنَ وَ الْخَامِسَهًُْ إِسْفَنْدَارَ وَ السَّادِسَهًُْ فَرْوَرْدِینَ وَ السَّابِعَهًُْ أُرْدِیبِهِشْتَ وَ الثَّامِنَهًُْ خُرْدَادَ وَ التَّاسِعَهًُْ مُرْدَادَ وَ الْعَاشِرَهًُْ تِیرَ وَ الْحَادِیَ عَشْرَهًَْ مِهْرَ وَ الثَّانِیَ عَشْرَهًَْ شَهْرِیوَرْدَ وَ کَانَتْ أَعْظَمَ مَدَائِنِهِمْ إِسْفَنْدَارُ وَ هِیَ الَّتِی یَنْزِلُهَا مَلِکُهُمْ وَ کَانَ یُسَمَّی ترکوذ بْنَ غابور بْنِ یارش بْنِ سازن بْنِ نُمْرُودَ بْنِ کَنْعَانَ فِرْعَوْنَ إِبْرَاهِیمَ وَ بِهَا الْعَیْنُ وَ الصَّنَوْبَرَهًُْ وَ قَدْ غَرَسُوا فِی کُلِّ قَرْیَهًٍْ مِنْهَا حَبَّهًًْ مِنْ طَلْعِ تِلْکَ الصَّنَوْبَرَهًِْ وَ أَجْرَوْا إِلَیْهَا نَهَراً مِنَ الْعَیْنِ الَّتِی عِنْدَ الصَّنَوْبَرَهًِْ فَنَبَتَتِ الْحَبَّهًُْ وَ صَارَتْ شَجَرَهًًْ عَظِیمَهًًْ وَ حَرَّمُوا مَاءَ الْعَیْنِ وَ الْأَنْهَارِ فَلَا یَشْرَبُونَ مِنْهَا وَ لَا أَنْعَامُهُمْ وَ مَنْ فَعَلَ ذَلِکَ قَتَلُوهُ وَ یَقُولُونَ هُوَ حَیَاهًُْ آلِهَتِنَا فَلَا یَنْبَغِی لِأَحَدٍ أَنْ یَنْقُصَ مِنْ حَیَاتِهَا وَ یَشْرَبُونَ هُمْ وَ أَنْعَامُهُمْ مِنْ نَهَرِ الرَّسِّ الَّذِی عَلَیْه قُرَاهُمْ وَ قَدْ جَعَلُوا فِی کُلِّ شَهْرٍ مِنَ السَّنَهًِْ فِی کُلِّ قَرْیَهًٍْ عِیداً یَجْتَمِعُ إِلَیْهِ أَهْلُهَا فَیَضْرِبُونَ عَلَی الشَّجَرَهًِْ الَّتِی بِهَا کِلَّهً مِنْ حَرِیرٍ فِیهَا مِنْ أَنْوَاعِ الصُّوَرِ ثُمَّ یَأْتُونَ بِشَاءٍ وَ بَقَرٍ فَیَذْبَحُونَهَا قُرْبَاناً لِلشَّجَرَهًِْ وَ یُشْعِلُونَ فِیهَا النِّیرَانَ بِالْحَطَبِ فَإِذَا سَطَحَ دُخَانُ تِلْکَ الذَّبَائِحِ وَ قُتَارُهَا فِی الْهَوَاءِ وَ حَالَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ النَّظَرِ إِلَی السَّمَاءِ خَرُّوا لِلشَّجَرَهًِْ سُجَّداً یَبْکُونَ وَ یَتَضَرَّعُونَ إِلَیْهَا أَنْ تَرْضَی عَنْهُمْ فَکَانَ الشَّیْطَانُ یَجِیءُ فَیُحَرِّکُ أَغْصَانَهَا وَ یَصِیحُ مِنْ سَاقِهَا صِیَاحَ الصَّبِیِّ إِنِّی قَدْ رَضِیتُ عَنْکُمْ عِبَادِی فَطِیبُوا نَفْساً وَ قَرُّوا عَیْناً فَیَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ عِنْدَ ذَلِکَ وَ یَشْرَبُونَ الْخَمْرَ وَ یَضْرِبُونَ بِالْمَعَازِفِ وَ یَأْخُذُونَ الدَّسْتْبَنْدَ فَیَکُونُونَ عَلَی ذَلِکَ یَوْمَهُمْ وَ لَیْلَتَهُمْ ثُمَّ یَنْصَرِفُونَ وَ إِنَّمَا سَمَّتِ الْعَجَمُ شُهُورَهَا بِأَبَانْ مَاهَ وَ آذَرْ مَاهَ وَ غَیْرِهِمَا اشْتِقَاقاً مِنْ أَسْمَاءِ تِلْکَ الْقُرَی لِقَوْلِ أَهْلِهَا بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ هَذَا عِیدُ شَهْرِ کَذَا وَ عِیدُ شَهْرِ کَذَا حَتَّی إِذَا کَانَ عِیدُ قَرْیَتِهِمُ الْعُظْمَی اجْتَمَعَ إِلَیْهَا صَغِیرُهُمْ وَ کَبِیرُهُمْ فَضَرَبُوا عِنْدَ الصَّنَوْبَرَهًِْ وَ الْعَیْنِ سُرَادِقاً مِنْ دِیبَاجٍ عَلَیْهِ مِنْ أَنْوَاعِ الصُّوَرِ وَ جَعَلُوا لَهُ اثْنَیْ عَشَرَ بَاباً کُلُّ بَابٍ لِأَهْلِ قَرْیَهًٍْ مِنْهُمْ وَ یَسْجُدُونَ لِلصَّنَوْبَرَهًِْ خَارِجاً مِنَ السُّرَادِقِ وَ یُقَرِّبُونَ لَهَا الذَّبَائِحَ أَضْعَافَ مَا قَرَّبُوا لِلشَّجَرَهًِْ الَّتِی فِی قُرَاهُمْ فَیَجِیءُ إِبْلِیسُ عِنْدَ ذَلِکَ فَیُحَرِّکُ الصَّنَوْبَرَهًَْ تَحْرِیکاً شَدِیداً وَ یَتَکَلَّمُ مِنْ جَوْفِهَا کَلَاماً جَهْوَرِیّاً وَ یَعِدُهُمْ وَ یُمَنِّیهِمْ بِأَکْثَرَ مِمَّا وَعَدَتْهُمْ وَ مَنَّتْهُمُ الشَّیَاطِینُ کُلُّهَا فَیَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ مِنَ السُّجُودِ وَ بِهِمْ مِنَ الْفَرَحِ وَ النَّشَاطِ مَا لَا یُفِیقُونَ وَ لَا یَتَکَلَّمُونَ مِنَ الشُّرْبِ وَ الْعَزْفِ فَیَکُونُونَ عَلَی ذَلِکَ اثْنَیْ عَشَرَ یَوْماً وَ لَیَالِیَهَا بِعَدَدِ أَعْیَادِهِمْ سَائِرَ السَّنَهًِْ ثُمَّ یَنْصَرِفُونَ فَلَمَّا طَال کُفْرُهُمْ بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِبَادَتُهُمْ غَیْرَهُ بَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِمْ نَبِیّاً مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ مِنْ وُلْدِ یَهُودَا بْنِ یَعْقُوبَ فَلَبِثَ فِیهِمْ زَمَاناً طَوِیلًا یَدْعُوهُمْ إِلَی عِبَادَهًِْ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَعْرِفَهًِْ رُبُوبِیَّتِهِ فَلَا یَتَّبِعُونَهُ فَلَمَّا رَأَی شِدَّهًَْ تَمَادِیهِمْ فِی الْغَیِّ وَ الضَّلَالِ وَ تَرْکَهُمْ قَبُولَ مَا دَعَاهُمْ إِلَیْهِ مِنَ الرُّشْدِ وَ النَّجَاحِ وَ حَضَرَ عِیدُ قَرْیَتِهِمُ الْعُظْمَی قَالَ یَا رَبِّ إِنَّ عِبَادَکَ أَبَوْا إِلَّا تَکْذِیبِی وَ الْکُفْرَ بِکَ وَ غَدَوْا یَعْبُدُونَ شَجَرَهًًْ لَا تَنْفَعُ وَ لَا تَضُرُّ فَأَیْبِسْ شَجَرَهُمْ أَجْمَعَ وَ أَرِهِمْ قُدْرَتَکَ وَ سُلْطَانَکَ فَأَصْبَحَ الْقَوْمُ وَ قَدْ یَبِسَ شَجَرُهُمْ کُلُّهَا فَهَالَهُمْ ذَلِکَ وَ قُطِعَ بِهِمْ وَ صَارُوا فِرْقَتَیْنِ فِرْقَهًٌْ قَالَتْ سَحَرَ آلِهَتَکُمْ هَذَا الرَّجُلُ الَّذِی زَعَمَ أَنَّهُ رَسُولُ رَبِّ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ إِلَیْکُمْ لِیَصْرِفَ وُجُوهَکُمْ عَنْ آلِهَتِکُمْ إِلَی إِلَهِهِ وَ فِرْقَهًٌْ قَالَتْ لَا بَلْ غَضِبَتْ آلِهَتُکُمْ حِینَ رَأَتْ هَذَا الرَّجُلَ یَعِیبُهَا وَ یَقَعُ فِیهَا وَ یَدْعُوکُمْ إِلَی عِبَادَهًِْ غَیْرِهَا فَحَجَبَتْ حُسْنَهَا وَ بَهَاءَهَا لِکَیْ تَغْضَبُوا لَهَا فَتَنْتَصِرُوا مِنْهُ فَأَجْمَعَ رَأْیُهُمْ عَلَی قَتْلِهِ فَاتَّخَذُوا أَنَابِیبَ طِوَالًا مِنْ رَصَاصٍ وَاسِعَهًَْ الْأَفْوَاهِ ثُمَّ أَرْسَلُوهَا فِی قَرَارِ الْعَیْنِ إِلَی أَعْلَی الْمَاءِ وَاحِدَهًًْ فَوْقَ الْأُخْرَی مِثْلَ الْبَرَابِخِ وَ نَزَحُوا مَا فِیهَا مِنَ الْمَاءِ ثُمَّ حَفَرُوا فِی قَرَارِهَا بِئْراً ضَیِّقَهًَْ الْمَدْخَلِ عَمِیقَهًًْ وَ أَرْسَلُوا فِیهَا نَبِیَّهُمْ وَ أَلْقَمُوا فَاهَا صَخْرَهًًْ عَظِیمَهًًْ ثُمَّ أَخْرَجُوا الْأَنَابِیبَ مِنَ الْمَاءِ وَ قَالُوا نَرْجُو الْآنَ أَنْ تَرْضَی عَنَّا آلِهَتُنَا إِذَا رَأَتْ أَنَّا قَدْ قَتَلْنَا مَنْ کَانَ یَقَعُ فِیهَا وَ یَصُدُّنَا عَنْ عِبَادَتِهَا وَ دَفَنَّاهُ تَحْتَ کَبِیرِهَا یَتَشَفَّی مِنْهُ فَیَعُودَ لَنَا نُورُهَا وَ نَضْرَتُهَا کَمَا کَانَ فَبَقُوا عَامَّهًَْ یَوْمِهِمْ یَسْمَعُونَ أَنِینَ نَبِیِّهِمْ وَ هُوَ یَقُولُ سَیِّدِی قَدْ تَرَی ضِیقَ مَکَانِی وَ شِدَّهًَْ کَرْبِی فَارْحَمْ ضَعْفَ رُکْنِی وَ قِلَّهًَْ حِیلَتِی وَ عَجِّلْ بِقَبْضِ رُوحِی وَ لَا تُؤَخِّرْ إِجَابَهًَْ دَعْوَتِی حَتَّی مَاتَ فَقَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ لِجَبْرَئِیلَ یَا جَبْرَئِیلُ أَ یَظُنُّ عِبَادِی هَؤُلَاءِ الَّذِینَ غَرَّهُم حِلْمِی وَ أَمِنُوا مَکْرِی وَ عَبَدُوا غَیْرِی وَ قَتَلُوا رَسُولِی أَنْ یَقُومُوا لِغَضَبِی أَوْ یَخْرُجُوا مِنْ سُلْطَانِی کَیْفَ وَ أَنَا الْمُنْتَقِمُ مِمَّنْ عَصَانِی وَ لَمْ یَخْشَ عِقَابِی وَ إِنِّی حَلَفْتُ بِعِزَّتِی لَأَجْعَلَنَّهُمْ عِبْرَهًًْ وَ نَکَالًا لِلْعَالَمِینَ فَلَمْ یَرُعْهُمْ وَ هُمْ فِی عِیدِهِمْ ذَلِکَ إِلَّا بِرِیحٍ عَاصِفٍ شَدِیدَهًِْ الْحُمْرَهًِْ فَتَحَیَّرُوا فِیهَا وَ ذُعِرُوا مِنْهَا وَ تَضَامَّ بَعْضُهُمْ إِلَی بَعْضٍ ثُمَّ صَارَتِ الْأَرْضُ مِنْ تَحْتِهِمْ حَجَرَ کِبْرِیتٍ یَتَوَقَّدُ وَ أَظَلَّتْهُمْ سَحَابَهًٌْ سَوْدَاءُ فَأَلْقَتْ عَلَیْهِمْ کَالْقُبَّهًِْ جَمْراً یَلْتَهِبُ فَذَابَتْ أَبْدَانُهُمْ کَمَا یَذُوبُ الرَّصَاصُ فِی النَّارِ فَنَعُوذُ بِاللَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ مِنْ غَضَبِهِ وَ نُزُولِ نَقِمَتِهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیم.
امام علی ( هروی از امام رضا (و ایشان از پدران پاکش نقل میکند: مردی از اشراف بنیتمیم به نام «عمرو»، سه روز قبل از شهادت امام علی (نزد او آمد و به ایشان گفت: «ای امیرالمؤمنین (مرا از اصحاب رسّ مطّلع کن که در چه عصری بودند و منزلگاههایشان کجا بوده و پادشاهشان چه کسی بوده و آیا خداوند عزّوجلّ پیامبری برایشان فرستاده یا نه؟ و به چه چیزی هلاک شدند؟ چراکه من در کتاب خداوند یاد آنان را میبینم امّا خبر ایشان را نمییابم». امیرالمؤمنین (به او فرمود: «تو از من چیزی پرسیدی که کسی قبل از تو از من نپرسیده است، و بعد از من نیز کسی در مورد آن به تو چیزی نخواهد گفت مگر اینکه از من نقل کند و در کتاب خداوند آیهای نیست که از آن اطّلاع نداشته باشم و تفسیرش را ندانم و ندانم که در چه مکانی؛ در صحرا یا کوه و در چه وقتی از روز یا شب نازل شده است، و من در اینجا [به سینهاش اشاره کرد] علم فراوانی دارم، امّا طالبان آن اندکاند و دیری نمیپاید که مرا از دست بدهند و پشیمان شوند. ای دوست تمیمی! قصّهی آنان این چنین است که آنان قومی بودند که درخت صنوبر را میپرستیدند که به آن شاهدرخت میگفتند، این درخت را یافثبننوح بر لب چشمهای به نام روشاب کاشته بود، و این درخت بعد از طوفان برای نوح (رویید، و آنها را نیز بدینخاطر «اصحاب رسّ» نامیدند که پیامبرشان را در زمین دفن کردند، و این قضیّه بعد از سلیمانبنداود (بود. آنها در کنار ساحلی از بلاد شرق که به آن رسّ گفته میشد، دوازده شهر داشتند، و آن نهر را نیز بههمین نام نامیدند، و در آن زمان هیچ رودی پرآبتر و گواراتر از آن نبود و هیچ شهری نیز پرجمعیّتتر و آبادتر از آن نبود. یکی از این شهرها آبان بود و دیگری آذر و سوّمی دی و چهارمی بهمن و پنجمی اسفندار و ششمی فروردین و هفتمی اردیبهشت و هشتمی خرداد و نهمی مرداد و دهمی تیر و یازدهمی مهر و دوازدهمی شهریورد! بزرگترین شهرشان اسفندار بود که پادشاهشان در آن می زیست، و نامش ترکوذبن غابوربن یارشبن ساذنبن نمرودبن کنعان، فرعون ابراهیم بود. و در آنجا چشمه و درخت صنوبری بود که در هر شهری دانهای از شکوفههای آن صنوبر را کاشته بودند، و در آن شعبه ای از آن رود که در کنار درخت صنوبر بود، جاری ساختند و این چنین شد که دانه رشد کرد و تبدیل به درختی بزرگ شد. آنها نوشیدن آب چشمه و رودها را حرام گرداندند و از آن نمینوشیدند و چهارپایانشان را نیز اجازهی نوشیدن نمیدادند و هرکس این کار را میکرد، او را میکشتند و میگفتند: «او موجب حیات خدایان ماست، و کسی را شایسته نیست از حیات او بکاهد و خود ایشان و چهارپایانشان از رود رسّ که شهرهایشان بر فراز آن بود مینوشیدند. آنها در هر ماهی از سال، عیدی در هر شهر برقرار میکردند و اهالی شهر دور درخت جمع میشدند و بر درختی که توری از حریر بر روی خود داشت و انواع تصاویر بر آن کشیده شده بود، میزدند. و سپس گوسفند و گاو میآوردند و برای درخت قربانی میکردند و در آنجا با هیزمها آتشی بر میافروختند و آنگاه که دود و بوی طبخ حیوانات قربانی برمیخاست، و بین آنها و نگاهشان به آسمان حایل میگشت، سجدهکنان در برابر درخت میافتادند و برایش گریهوزاری میکردند تا اینکه از آنان راضی گردد، و شیطان نیز میآمد و شاخههای آن را حرکت میداد، و از میان تنه آن صدای خردسالی را سر میداد که ای بندگانم! من از شما راضی شدم، و آسودهخاطر و خوشحال باشید. و در آن زمان سرهایشان را بالا میگرفتند و شراب مینوشیدند و آلات موسیقی را مینواختند و و شروع به رقص دستبند میکردند و شب و روزشان را درچنینحالتی به سر میبردند و بعد از آن بر میگشتند. از همین روست که عجمها اسامی ماههایشان را آبان و آذر و غیره نامیدهاند، و این اسامی را از اسامی شهرها گرفتهاند، چراکه آنها به هم میگفتند، این عید ماه فلان و این عید ماه فلان است، تا اینکه عید شهر بزرگشان فرامیرسید و همگی کوچک و بزرگ در آن شهر جمع میشدند و در کنار درخت صنوبر و چشمه، خیمهای از ابریشم و دیبا برپا میکردند و بر آن تصاویر مختلف را میکشیدند و دوازده در برایش قرار میدادند که هر دری برای اهالی یک شهر بود، و خارج از خیمه در برابر درخت صنوبر سجده میکردند و چند برابر قربانیهایی را که برای درخت شهر خود تقدیم میکردند، برایش پیشکش میکردند، سپس ابلیس میآمد و درخت صنوبر را بهشدّت تکان میداد و با بانگی بلند از درون آن سخن میگفت و بیش از همهی آنچه که شیطانها به آنان وعده و امید داده بودند، به آنان وعده و امید میداد، سپس آنان سرهایشان را از سجده بر میداشتند و بهحدّی به شادی و نشاط میپرداختند که بهواسطهی میگساری و نوازندگی سخن نمیگفتند، و دوازده شبانه روز را به تعداد اعیادشان در سال اینگونه سپری میکردند و سپس باز میگشتند. هنگامیکه کفرشان به خداوند عزّوجلّ و عبادت غیر او، طولانی گشت، خداوند پیامبری از بنیاسرائیل از فرزندان یهودا پسر یعقوب (را نزد آنان فرستاد و زمان زیادی را نزد آنان ماند، و آنان را به پرستش خدا و شناخت ربوبیّتش دعوت میکرد، امّا آنان از او پیروی نمیکردند و هنگامیکه شدّت اصرارشان را در گمراهی و ضلالت و عدم قبول درستی و رستگاری را که آنان را به آن فرا میخواند، دید، در یکی از عیدهای بزرگ شهرشان حاضر شد، گفت: «پروردگارا! بندگانت از هر کاری جز تکذیب من و کفر به تو دست بر میدارند، آنان پیوسته درختی را که نه نفع و نه ضرری برایشان دارد، میپرستند، پس درختشان را بهطور کامل خشک کن و قدرت و توانت را به آنها بنمایان». قوم چون بامدادان از خواب برخاستند، دیدند که درختشان خشک شده است، و این موضوع آنان را به وحشت انداخت و آنان را دچار دلهره نمود». آنان به دو دسته تقسیم شدند: «گروهی گفتند این مردی که ادّعا میکند فرستادهی پروردگار آسمان و زمین است، خدای شما را سحر کرده است تا شما را از آن بهسوی خود رویگردان کند». و گروهی گفتند: «نه! بلکه هنگامیکه خدای شما این مرد را دید که از آن خرده میگیرد، و نسبت به آن ناروا میگوید و شما را به پرستش چیزی غیر او دعوت میکند، خشمگین شده و زیبایی و طراوت خود را پنهان کرده تا شما به خاطر او خشمگین شده و انتقامش را از او بگیرید». آنان بر کشتن او اجماع کردند. پس لولههای بلندی از سرب با دهانههایی گشاد درست کردند، سپس آن را در ته چشمه قرار دادند و تا سطح آب بالا آوردند و مانند مجراهای چاه (فاضلاب) هریک را روی دیگری قرار دادند، و هرچه آب در داخل آن بود، خالی نمودند. سپس در ته چشمه چاهی عمیق با دهانهی تنگ حفر کردند و پیامبرشان را در ته چاه فرستادند و بر دهانهی آن تخته سنگ بزرگی گذاشتند، سپس لولهها را از آب خارج کردند و گفتند: «اکنون اگر خدای ما دید که ما کسی را که از او خرده میگرفت و دیگران را از پرستش او باز میداشت، کشتیم و آن را در زیر درخت بزرگ دفن کردیم تا انتقامش را از او بگیرد [و دلش خنک گردد] و نور و شادابی آن دوباره بهمانند سابق به او بازگردد، امید داریم که از دستمان راضی گردد. آنان در تمام طول آن روز صدای ناله پیامبرشان را میشنیدند، که می گفت: «ای مولای من! تو اکنون تنگی مکان و شدّت اندوه مرا میبینی، پس به ضعف تکیهگاهم و کمی چارهام رحم کن و زودتر روحم را قبض کن و اجابت دعایم را به تأخیر نیانداز». او پیوسته این چنین میگفت تا اینکه از دنیا رفت. سپس خداوند به جبرئیل فرمود: «ای جبرئیل! آیا این بندگان من که صبرم آنان را فریفته و از مکر من ایمن گشتهاند و جز من را میپرستند و پیامبرم را کشتند، گمان میکنند که میتوانند در برابر خشمم مقاومت کنند و یا اینکه از حوزهی قدرت من خارج شوند؟ چرا اینگونهاند درحالیکه من از کسانی که از من سرپیچی کنند و از عقابم نترسند، انتقام میگیرم. بهعزّت و جلالم سوگند یاد میکنم که آنان را مایهی عبرت و پند عالمیان قرار میدهم. آنان در آن عیدشان بودند که بادی شدید و سرخ آنان را به وحشت انداخت و در آن سرگردان شدند و دچار وحشت شدند و به یکدیگر چسبیدند. سپس زمین در زیر [پاهایشان] بهمانند سنگ گوگردی شعلهور شد و ابری سیاه بر آنان سایه افکند، و تکهی آتشی شعلهور که بهمانند قبّه بود، بر روی آنان افتاد، و بدینترتیب بدن هایشان مانند سرب در درون آتش ذوب شد، و ما از یادآوری غضب پروردگار و فرود انتقامش به او پناه میبریم و لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیم.
Imam Ali (peace be upon him): al-Harawi narrates from Imam Rida (peace be upon him), and he from his pure fathers: A man from the nobles of Banu Tamim named "Amr" came to Imam Ali (peace be upon him) three days before his martyrdom and said to him: "O Amir al-Mu'minin (peace be upon him), inform me about the Ashab al-Rass (the dwellers of the Rass) — in what era did they live, where were their dwellings, who was their king, did Allah the Mighty and Majestic send a prophet to them or not, and by what were they destroyed? For I find their mention in the Book of Allah but I do not find their story."
Amir al-Mu'minin (peace be upon him) said to him: "You have asked me about something no one before you has asked me, and no one after me will tell you of it except by narrating from me. There is no verse in the Book of Allah of which I am not aware and whose tafsir (interpretation) I do not know, and I know where it was revealed — whether on plain or mountain — and at what time of day or night it was revealed. Here [and he pointed to his chest] I have abundant knowledge, but its seekers are few, and it will not be long before they lose me and regret it.
O brother of Tamim! Their story is thus: They were a people who worshipped a pine tree which they called Shah Derakht. Yafith son of Nuh had planted this tree on the edge of a spring called Rushab, and this tree had sprouted for Nuh (peace be upon him) after the Flood. They were named 'Ashab al-Rass' because they buried their prophet in the earth [rassu]. This event was after Sulayman son of Dawud (peace be upon him). They had twelve cities on the bank of a river called al-Rass in the lands of the East, and that river was named after them. In those days there was no river on earth more abundant or sweeter than it, and no cities more populous or more prosperous than theirs. One of these cities was called Aban, the second Adhar, the third Day, the fourth Bahman, the fifth Isfandar, the sixth Farwardin, the seventh Urdibihisht, the eighth Khurdad, the ninth Murdad, the tenth Tir, the eleventh Mihr, and the twelfth Shahriwar. The greatest of their cities was Isfandar, where their king lived. His name was Turkudh ibn Ghabur ibn Yarish ibn Sadhin ibn Nimrud ibn Kan'an — the Pharaoh of Ibrahim (peace be upon him). In it were the spring and the pine tree. In each of these cities they had planted a seed from the blossoms of that pine, and they had directed a channel to it from the spring beside the pine, so the seed grew and became a great tree. They forbade the water of the spring and the streams — they would not drink from it, nor allow their livestock to drink from it, and whoever did so, they killed him, saying: "He causes the life of our gods, and it does not befit anyone to diminish its life." They and their livestock drank from the river of al-Rass upon which their cities stood.
In every month of the year they held a festival in each city. The people of the city would gather around the tree, and they would place upon the tree a veil of silk on which were various images. Then they would bring sheep and cattle and slaughter them as offerings to the tree, and they would kindle fires with wood there. When the smoke and the smell of roasting from those sacrifices rose into the air and screened them from looking at the sky, they would fall down prostrating before the tree, weeping and pleading with it to be pleased with them. Satan would come and shake its branches, and from within its trunk he would utter a cry like the cry of a child: 'O my servants! Indeed I am pleased with you, so be at ease and be gladdened.' At that they would lift their heads and drink wine and play musical instruments and take up the dastband (a linked-hands dance). They would remain thus for that day and night, then depart. It is for this reason that the non-Arabs (Persians) named their months Aban-mah, Adhar-mah, and so on, deriving them from the names of those cities, because its people would say to one another: 'This is the festival of the month of such and such, and the festival of the month of such and such.'
When the festival of their greatest city arrived, their small and great gathered to it, and they pitched near the pine and the spring a pavilion of brocade upon which were various images, and they made for it twelve doors, each door for the people of one of the cities. Outside the pavilion they would prostrate to the pine and offer it sacrifices many times more than what they offered to the tree in their own cities. Iblis would come at that moment and shake the pine violently and speak from within it with a loud voice, promising them and raising their hopes with more than all that the other satans had promised and raised their hopes with. Then they would lift their heads from prostration, so full of joy and elation that from drinking and playing music they could neither come to their senses nor speak. They remained thus for twelve days and nights — the number of their festivals throughout the year — and then dispersed.
When their disbelief in Allah the Mighty and Majestic and their worship of other than Him had gone on long, Allah the Mighty and Majestic sent to them a prophet from the Children of Israel, from the descendants of Yahudha son of Ya'qub (peace be upon him). He stayed among them for a long time, calling them to the worship of Allah and to the recognition of His Lordship, but they would not follow him. When he saw the intensity of their persistence in error and misguidance and their refusal to accept the right guidance and success to which he was calling them, and the festival of their greatest city was at hand, he attended it and said: 'O Lord! Your servants refuse anything but to belie me and to disbelieve in You, and they persist in worshipping a tree that neither benefits nor harms. So wither all their trees and show them Your power and Your dominion.' When the people rose in the morning, they saw that all their trees had withered, and this terrified them and shook them.
They split into two groups. One group said: 'This man who claims to be the messenger of the Lord of the heavens and the earth to you has bewitched your gods to turn your faces from your gods to his god.' The other group said: 'No, rather when your god saw this man reviling it and speaking ill of it and calling you to worship other than it, it became angry and concealed its beauty and freshness so that you would be angered for its sake and take revenge from him.' They agreed upon killing him.
So they made long pipes of lead with wide mouths, then they lowered them into the bed of the spring up to the surface of the water, one above the other like the pipes of a well, and they drained out all the water inside. Then they dug at the bottom of the spring a deep well with a narrow opening and sent their prophet down into it, and placed a huge rock over its mouth. Then they removed the pipes from the water and said: 'Now we hope that our gods will be pleased with us when they see that we have killed the one who reviled them and prevented us from worshipping them, and have buried him beneath their greatest one, so that it may take satisfaction from him and its light and freshness may return to it as it was.'
They remained the whole of that day hearing the groaning of their prophet, who was saying: 'O my Master! You see the narrowness of my place and the intensity of my sorrow. So have mercy on the weakness of my support and the paucity of my means, and hasten the taking of my soul, and do not delay the answering of my prayer.' He kept saying this until he died.
Then Allah, Majestic is His Majesty, said to Jibra'il: 'O Jibra'il! Do these servants of Mine — whom My forbearance has deluded, who feel safe from My plan, who worship other than Me and have killed My messenger — think they can stand against My wrath or escape from My dominion? How, when I am the Avenger of those who disobey Me and do not fear My punishment? By My might, I swear I shall make them a lesson and an example for the worlds.'
They were in that festival of theirs when nothing shocked them but a fierce, deeply red wind. They were bewildered by it and terrified of it and clung to one another. Then the ground beneath them turned into blazing sulphur stone, and a black cloud overshadowed them and cast upon them, like a dome, blazing embers, so their bodies melted as lead melts in fire. We seek refuge in Allah, Exalted is His remembrance, from His wrath and the descent of His vengeance. لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیم [There is no power and no strength except with Allah, the Most High, the Most Great]."
ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): હરવી ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) પાસેથી અને તેઓ પોતાના પવિત્ર પિતાઓ પાસેથી નકલ કરે છે: બની તમીમના શ્રેષ્ઠ પુરુષોમાંથી "અમ્ર" નામનો એક વ્યક્તિ, ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)ની શહાદતના ત્રણ દિવસ પહેલાં તેમની પાસે આવ્યો અને તેમને કહ્યું: "ઓ અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)! મને અસ્હાબે રસ્સ વિષે માહિતી આપો કે તેઓ કયા યુગમાં હતા, તેમના રહેઠાણો ક્યાં હતાં, તેમનો બાદશાહ કોણ હતો, અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ તેમની તરફ કોઈ પયગંબર મોકલ્યો હતો કે નહીં? અને તેઓ કઈ વસ્તુથી નષ્ટ થયા? કારણ કે હું અલ્લાહની કિતાબમાં તેમનો ઉલ્લેખ જોઉં છું પરંતુ તેમનો વૃતાંત મળતો નથી."
અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)એ તેને ફરમાવ્યું: "તેં મને એવી વસ્તુ પૂછી છે જે તારા પહેલાં કોઈએ મને પૂછી નથી, અને મારા પછી પણ કોઈ તને એ વિષે કંઈ કહેશે નહીં સિવાય કે તે મારા થકી જ નકલ કરે. અલ્લાહની કિતાબમાં એવી કોઈ આયત નથી જેની મને જાણ ન હોય અને જેની તફસીર હું ન જાણતો હોઉં, અને હું જાણું છું કે તે કયા સ્થાને — રણમાં કે પહાડ ઉપર — અને દિવસ કે રાતના કયા સમયે નાઝિલ થઈ છે. અને અહીં [પોતાની છાતી તરફ ઈશારો કર્યો] મારી પાસે વિપુલ ઇલ્મ છે, પરંતુ તેના તલબગારો થોડા છે અને લાંબો સમય નહીં થાય કે તેઓ મને ગુમાવશે અને પસ્તાવો કરશે.
ઓ તમીમના ભાઈ! તેમનો કિસ્સો આ પ્રમાણે છે કે તેઓ એક એવી કૌમ હતી જે સનોબર (પાઈન) વૃક્ષની ઇબાદત કરતી હતી જેને તેઓ 'શાહ દરખ્ત' કહેતા. આ વૃક્ષને યાફિષ બિન નૂહે 'રૂશાબ' નામની ઝરણાની કિનારે વાવ્યું હતું, અને આ વૃક્ષ તૂફાન પછી નૂહ (અલયહિસ્સલામ) માટે ઊગ્યું હતું. તેઓને 'અસ્હાબે રસ્સ' એટલા માટે નામ આપવામાં આવ્યું કેમ કે તેઓએ પોતાના પયગંબરને જમીનમાં દફન કરી દીધા હતા, અને આ ઘટના સુલયમાન બિન દાવૂદ (અલયહિસ્સલામ) પછીની હતી. તેઓની પૂર્વ દેશોના એક કિનારે — જેને રસ્સ કહેવામાં આવતું — બાર શહેર હતાં, અને તે નદીને પણ એ જ નામ આપવામાં આવ્યું. તે સમયે કોઈ નદી તેનાથી વધુ પાણીવાળી અને મીઠી ન હતી અને કોઈ શહેર તેનાથી વધુ વસ્તીવાળું અને આબાદ ન હતું. આ શહેરોમાંનું એક આબાન હતું, બીજું આઝર, ત્રીજું દય, ચોથું બહમન, પાંચમું ઇસ્ફંદાર, છઠ્ઠું ફરવરદીન, સાતમું ઓર્દીબહિશ્ત, આઠમું ખુરદાદ, નવમું મુરદાદ, દસમું તીર, અગિયારમું મહર અને બારમું શહરિવર્દ. તેમનું સૌથી મોટું શહેર ઇસ્ફંદાર હતું, જ્યાં તેમનો બાદશાહ રહેતો હતો, અને તેનું નામ તુરકૂઝ બિન ગાબૂર બિન યારિશ બિન સાઝન બિન નમરૂદ બિન કન્આન — ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)નો ફિરઔન — હતું. અને ત્યાં જ ઝરણું અને સનોબર વૃક્ષ હતું, અને દરેક શહેરમાં તેઓએ તે સનોબરના ફૂલોમાંથી એક બીજ વાવ્યું હતું, અને સનોબર વૃક્ષની બાજુના તે ઝરણામાંથી એક નાળું તેમાં વહાવ્યું હતું, અને આ રીતે બીજ ઊગ્યું અને એક મોટા વૃક્ષમાં પરિવર્તિત થયું. તેઓએ ઝરણા અને નદીઓનું પાણી પીવું હરામ કરી દીધું અને પોતે તેમાંથી પીતા ન હતા અને પોતાના ઢોરોને પણ પીવા દેતા ન હતા, અને જે કોઈ આ કામ કરતું તેને મારી નાખતા, અને કહેતા: 'આ અમારા ખુદાઓના જીવનનું કારણ છે, અને કોઈને પણ તેના જીવનમાંથી ઘટાડો કરવો યોગ્ય નથી.' અને પોતે અને પોતાના ઢોરો રસ્સ નદીમાંથી પીતા હતા જેની ઉપર તેમનાં શહેરો હતાં.
તેઓ વર્ષના દરેક મહિનામાં દરેક શહેરમાં એક ઈદ સ્થાપતા, અને શહેરના લોકો વૃક્ષની આસપાસ ભેગા થતા. વૃક્ષ ઉપર રેશમની જાળી હોતી જેના ઉપર વિવિધ પ્રકારના ચિત્રો દોરાયેલા હતાં, અને તે ઉપર તેઓ મારતા. પછી ઘેટાં અને ગાય લાવીને વૃક્ષ માટે કુરબાની કરતા અને ત્યાં લાકડાંથી આગ સળગાવતા. જ્યારે કુરબાનીના જાનવરોના ધુમાડા અને પકવવાની સુગંધ ઊંચે ઊઠતી અને તેમની અને આકાશ તરફ જોવાની વચ્ચે આડ ઊભી થઈ જતી, ત્યારે તેઓ વૃક્ષની સામે સજદો કરતાં પડી જતા અને તેની સામે રડતા-કલપતા જેથી તે તેમનાથી રાજી થઈ જાય. અને શેતાન પણ આવીને તેની ડાળીઓને હલાવતો, અને તેના થડમાંથી નાના બાળક જેવો અવાજ કાઢતો કે 'ઓ મારા બંદાઓ! હું તમારાથી રાજી થયો છું, નિશ્ચિંત અને ખુશ રહો.' અને તે વખતે તેઓ પોતાનાં માથાં ઊંચાં કરતા અને શરાબ પીતા અને સંગીતના સાધનો વગાડતા અને દસ્તબંદ (હાથ પકડીને નૃત્ય) શરૂ કરતા, અને પોતાની રાત અને દિવસ આવી હાલતમાં પસાર કરતા અને પછી પાછા ફરતા. આ કારણે જ અજમીઓએ પોતાના મહિનાઓનાં નામ આબાન અને આઝર વગેરે રાખ્યાં છે, અને આ નામો શહેરોનાં નામોમાંથી લીધાં છે, કારણ કે તેઓ એકબીજાને કહેતાં કે 'આ ફલાણા મહિનાની ઈદ છે અને આ ફલાણા મહિનાની ઈદ છે,' જ્યાં સુધી તેમના મોટા શહેરની ઈદ આવી પહોંચે અને બધા નાના-મોટા તે શહેરમાં ભેગા થાય. પછી સનોબર વૃક્ષ અને ઝરણાની બાજુમાં રેશમ અને દીબા (જરીયાના રેશમ)નો તંબુ ખડો કરતા અને તેના ઉપર વિવિધ ચિત્રો દોરતા અને તેને બાર દરવાજા મૂકતા, દરેક દરવાજો એક શહેરના લોકો માટે, અને તંબુની બહાર સનોબર વૃક્ષની સામે સજદો કરતા, અને પોતાના શહેરના વૃક્ષને જે કુરબાનીઓ આપતા તેના કરતાં કેટલાય ગણી કુરબાનીઓ તેને પેશ કરતા. પછી ઇબ્લીસ આવીને સનોબર વૃક્ષને જોરથી હલાવતો અને તેની અંદરથી મોટા અવાજે બોલતો, અને શેતાનોએ તેમને જે વચનો અને આશાઓ આપી હતી તેનાથી પણ વધુ વચનો અને આશાઓ તેમને આપતો. પછી તેઓ સજદેથી પોતાનાં માથાં ઊંચાં કરતા અને એટલી ખુશી અને મસ્તીમાં ડૂબી જતા કે શરાબ પીવા અને સંગીત વગાડવાના કારણે બોલી પણ ન શકતા. અને પોતાની ઈદોની સંખ્યા મુજબ બાર દિવસ-રાત આ રીતે પસાર કરતા અને પછી પાછા ફરતા.
જ્યારે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ પ્રત્યેનું તેમનું કુફ્ર અને તેના સિવાયની ઇબાદત લાંબા સમય સુધી ચાલી, ત્યારે અલ્લાહે તેમની તરફ બની ઇસ્રાઈલમાંથી યાકૂબ (અલયહિસ્સલામ)ના પુત્ર યહૂદાના વંશજોમાંથી એક પયગંબર મોકલ્યો, જે ઘણો સમય તેમની વચ્ચે રહ્યો અને તેમને અલ્લાહની ઇબાદત અને તેની રુબૂબિય્યત (પ્રભુત્વ)ની ઓળખ તરફ બોલાવતો રહ્યો, પરંતુ તેઓ તેની પિરવી કરતા ન હતા. જ્યારે તેણે ગુમરાહી અને ઝલાલતમાં તેમના આગ્રહની તીવ્રતા અને હિદાયત તથા સફળતાને — જેની તરફ તે તેમને બોલાવતો હતો — સ્વીકારવાની અસ્વીકૃતિ જોઈ, અને તેમના શહેરની મોટી ઈદોમાંથી એક ઈદ હાજર થઈ, ત્યારે તેણે કહ્યું: 'ઓ પરવરદિગાર! તારા બંદાઓ મને જુઠલાવવા અને તારો કુફ્ર કરવા સિવાય કંઈ કરવા તૈયાર નથી, તેઓ સતત એવા વૃક્ષની ઇબાદત કરે છે જે તેમને કોઈ નફો કે નુકસાન પહોંચાડતું નથી, તો તેમના વૃક્ષને સંપૂર્ણપણે સૂકવી નાખ અને તારી કુદરત અને તાકાત તેમને દેખાડ.' કૌમ જ્યારે સવારે ઊંઘમાંથી ઊઠી ત્યારે તેમણે જોયું કે તેમનું વૃક્ષ સૂકાઈ ગયું છે, અને આ બાબતે તેમને ડરાવી દીધા અને તેમને દહેશતમાં નાખી દીધા.
તેઓ બે જૂથોમાં વહેંચાયા: એક જૂથે કહ્યું: 'આ માણસ જે દાવો કરે છે કે તે આસમાન અને જમીનના પરવરદિગારનો દૂત છે, તેણે તમારા ખુદાઓને જાદુ કરી દીધો છે જેથી તમને તેમનાથી પોતાની તરફ ફેરવી શકે.' અને બીજા જૂથે કહ્યું: 'ના! પરંતુ જ્યારે તમારા ખુદાએ આ માણસને જોયો કે તે તેની ટીકા કરે છે અને તેના વિષે ખરાબ બોલે છે અને તમને તેના સિવાય કોઈ બીજાની ઇબાદત તરફ બોલાવે છે, ત્યારે તે ગુસ્સે થયો અને તેણે પોતાની સુંદરતા અને તાજગી છુપાવી લીધી જેથી તમે તેના ખાતર ગુસ્સે થાવ અને તેનો બદલો તેની પાસેથી લો.' તેઓ તેને મારી નાખવા પર સહમત થયા.
પછી તેઓએ સીસાની લાંબી નળીઓ પહોળા મુખવાળી બનાવી, પછી તેને ઝરણાના તળિયે મૂકી અને પાણીની સપાટી સુધી ઉપર લાવ્યા, અને કૂવાની નાળીઓની જેમ એકને બીજા ઉપર મૂકી, અને તેમાં જે પાણી હતું તે બધું ખાલી કરી નાખ્યું. પછી ઝરણાના તળિયે સાંકડા મુખવાળો ઊંડો કૂવો ખોદ્યો અને પોતાના પયગંબરને કૂવાના તળિયે ઉતાર્યા અને તેના મુખ ઉપર એક મોટો પથ્થર મૂક્યો, પછી નળીઓને પાણીથી બહાર કાઢી અને કહ્યું: 'હવે જો અમારો ખુદો જુએ કે અમે તે વ્યક્તિને, જે તેની ટીકા કરતો હતો અને બીજાઓને તેની ઇબાદતથી રોકતો હતો, મારી નાખ્યો છે અને તેને મોટા વૃક્ષ નીચે દફન કરી દીધો છે જેથી તે તેનો બદલો તેની પાસેથી લે [અને તેનું દિલ ઠંડું થાય] અને તેનો પ્રકાશ અને તાજગી પહેલાંની જેમ પાછી આવે, તો અમને આશા છે કે તે અમારાથી રાજી થશે.'
તેઓ તે આખા દિવસ દરમિયાન પોતાના પયગંબરની આહનો અવાજ સાંભળતા હતા, જે કહી રહ્યા હતા: 'ઓ મારા મૌલા! તમે અત્યારે મારા સ્થાનની તંગી અને મારા દુ:ખની તીવ્રતા જુઓ છો, તો મારા સહારાની નબળાઈ અને મારી લાચારી પર રહમ કરો અને જલદી મારો રૂહ કબ્ઝ કરી લો અને મારી દોઆની કબૂલિયતમાં વિલંબ ન કરો.' તેઓ સતત આ પ્રમાણે કહેતા રહ્યા યહાં સુધી કે તેઓ દુનિયામાંથી ચાલ્યા ગયા.
પછી અલ્લાહે જિબ્રઈલને ફરમાવ્યું: 'ઓ જિબ્રઈલ! શું મારા આ બંદાઓ — જેમને મારા સબ્રે ધોખો આપ્યો છે અને જેઓ મારા મકરથી નિર્ભય થઈ ગયા છે અને મારા સિવાય કોઈની ઇબાદત કરે છે અને મારા પયગંબરને મારી નાખ્યા છે — એવું ધારે છે કે તેઓ મારા ગુસ્સા સામે ટકી શકે અથવા મારી કુદરતના ક્ષેત્રમાંથી બહાર નીકળી શકે? આવું કેવી રીતે થાય જ્યારે હું તે લોકોથી બદલો લેનારો છું જેઓ મારી અવજ્ઞા કરે અને મારા અઝાબથી ન ડરે. મારી ઇઝ્ઝત અને જલાલની કસમ ખાઉં છું કે હું તેમને આલમીનો માટે ઇબરત અને બોધનું કારણ બનાવીશ.'
તેઓ પોતાની તે ઈદમાં હતા કે એક તીવ્ર અને ઘેરો લાલ પવન તેમને દહેશતમાં નાખી ગયો અને તેમાં તેઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા અને દહેશતમાં પડી ગયા અને એકબીજાને વળગી પડ્યા. પછી તેમના [પગ] નીચેની જમીન ગંધકના પથ્થરની જેમ સળગી ઊઠી અને એક કાળા વાદળે તેમના પર છાયો કરી અને એક ગુંબજ જેવો સળગતો આગનો ટુકડો તેમના પર પડ્યો, અને આ રીતે તેમના શરીરો સીસાની જેમ આગમાં પીગળી ગયા. અને અમે અલ્લાહ તઆલાના ગુસ્સા અને તેના અઝાબના ઉતરવાની યાદથી તેની પનાહ માગીએ છીએ. لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیم [કોઈ સામર્થ્ય કે તાકાત નથી સિવાય કે અલ્લાહ, જે સૌથી ઊંચો, સૌથી મહાન છે તેની સાથે]."