سورة الشعراء

Verse 99 of 227

26:99

وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ

و كسى جز مجرمان ما را گمراه ‌نكرد.

And none but the guilty led us astray;

અને અમને મુજરીમો સિવાય બીજા કોઇએ ગુમરાહ નથી કર્યા.

الباقر ( وَ قَوْلُهُ وَما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ یَعْنِی الْمُشْرِکِینَ الَّذِینَ اقْتَدَوْا بِهِمْ هَؤُلَاءِ فَاتَّبَعُوهُمْ عَلَی شِرْکِهِمْ وَ هُمْ قَوْمُ مُحَمَّدٍ (لَیْسَ فِیهِمْ مِنَ الْیَهُودِ وَ النَّصَارَی أَحَدٌ وَ تَصْدِیقُ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ. کَذَّبَ أَصْحابُ الْأَیْکَةِ. کَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ. لَیْسَ فِیهِمُ الْیَهُودُ الَّذِینَ قَالُوا عُزَیْرٌ ابْنُ اللهِ وَ لَا النَّصَارَی الَّذِینَ قَالُوا الْمَسِیحُ ابْنُ اللهِ سَیُدْخِلُ اللهُ الْیَهُودَ وَ النَّصَارَی النَّارَ وَ یُدْخِلُ کُلَّ قَوْمٍ بِأَعْمَالِهِمْ. وَ قَوْلُهُمْ وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ إِذْ دَعَوْنَا إِلَی سَبِیلِهِمْ.

امام باقر ( وَما أَضَلَّنا إِلَّا الْمجْرِمُونَ؛ یعنی مشرکان و کسانی که به آن‌ها اقتدا کردند در شرک با آن‌ها همراهی نمودند، و آن‌ها قوم محمّد (می‌باشند؛ در میان این جماعت یک نفر یهودی و نصرانی نیست. گفتار خداوند در قرآن بر این گواه است در آنجا که فرمود: پیش از آن‌ها قوم نوح تکذیب کردند. ( قمر/۹ ). قوم لوط فرستادگان [خدا] را تکذیب کردند. ( شعراء/۱۶۰ ). آن‌ها یهود و نصاری نیستند و گفتند: عزیر فرزند خدا می‌باشد و یا عیسی (پسر خدا هست. به‌زودی خداوند یهود و نصاری را وارد دوزخ می‌کند و هر قوم و ملّتی را به خاطر اعمال آن‌ها وارد جهنّم می‌گرداند، گفتار دوزخیان که گفتند: وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ؛ یعنی آن‌ها ما را به راه خود دعوت نمودند.

Imam Baqir (peace be upon him): وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ [And none led us astray except the guilty]; that is, the polytheists and those who followed them in their idolatry and joined them, and they are the people of Muhammad (peace be upon him and his family); among this group there is not a single Jew or Christian. The word of Allah in the Quran testifies to this, where He said: Before them the people of Nuh denied [the messengers]. (Qamar/9). The people of Lut denied the [Divine] messengers. (Shu'ara/160). They are not Jews and Christians, who said: Uzayr is the son of Allah, or Isa (peace be upon him) is the son of Allah. Allah will soon make the Jews and Christians enter the Fire, and will make every people and nation enter Hell for their deeds. This is the statement of the people of Hell, who said: وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ [And none led us astray except the guilty]; that is, they invited us to their own way.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ [અને અમને ફક્ત ગુનેગારોએ જ ભટકાવ્યા]; એટલે કે મુશરિકો અને જેમણે તેમનું અનુસરણ કરીને શિર્કમાં તેમનો સાથ આપ્યો, અને તેઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ની ઉમ્મત છે; આ સમૂહમાં એક પણ યહૂદી કે ઇસાઈ નથી. અલ્લાહનું કુરાનમાં કથન આનો સાક્ષી છે, જ્યાં તેણે કહ્યું: તેમના પહેલા નૂહની કૌમે [રસૂલોને] જૂઠા ઠરાવ્યા. (કમર/૯). લૂતની કૌમે [અલ્લાહના] રસૂલોને જૂઠા ઠરાવ્યા. (શુઅરા/૧૬૦). તેઓ યહૂદી અને ઇસાઈ નથી, જેમણે કહ્યું: ઉઝૈર અલ્લાહનો પુત્ર છે, અથવા ઈસા (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહનો પુત્ર છે. ટૂંક સમયમાં અલ્લાહ યહૂદીઓ અને ઇસાઈઓને દોઝખમાં દાખલ કરશે અને દરેક કૌમ અને મિલ્લતને તેમના કર્મોના કારણે જહન્નમમાં દાખલ કરશે. દોઝખવાસીઓનું કથન જેમાં તેઓ કહેશે: وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ [અને અમને ફક્ત ગુનેગારોએ જ ભટકાવ્યા]; એટલે કે તેમણે અમને પોતાના માર્ગ તરફ બોલાવ્યા.

أمیرالمؤمنین ( فِی کِتَابِ الْإِرْشَاد قال: خَطَبَ (فَقَالَ: مَا لَنَا وَ لِقُرَیْشٍ وَ مَا تُنْکِرُ مِنَّا قُرَیْشٌ غَیْرَ أَنَّا أَهْلُ بَیْتٍ شَیَّدَ اللَّهُ فَوْقَ بُنْیَانِهِمْ بُنْیَانَنَا، وَ أَعْلَی فَوْقَ رُءُوسِهِمْ رُءُوسَنَا، وَ اخْتَارَنَا اللَّهُ عَلَیْهِمْ، فَنَقَمُوا عَلَی اللَّهِ أَنِ اخْتَارَنَا عَلَیْهِمْ، وَ سَخِطُوا مَا رَضِیَ اللَّهُ، وَ أَحَبُّوا مَا کَرِهَ اللَّه ... یَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنْصَارِ إِنِّی عَلَی بَصِیرَهًٍْ مِنْ أَمْرِی، وَ عَلَی ثِقَهًٍْ مِنْ دِینِی فَتَبَرَّءُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ مِمَّنْ نَکَثَ الْبَیْعَتَیْنِ، وَ غَلَبَ الْهَوَی بِهِ فَضَلَّ، وَ أَبْعِدُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ مِمَّنْ أَخْفَی الْغَدْرَ وَ طَلَبَ الْحَقَّ مِنْ غَیْرِ أَهْلِهِ فَتَاه ... وَ تَبَرَّءُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ مِنَ النَّفْسِ الضَّالِّ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَ یَوْمٌ لابَیْعٌ فِیهِ وَ لاخِلالٌ فَیَقُولُوا رَبَّنا أَرِنَا الَّذَیْنِ أَضَلَّانا مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ نَجْعَلْهُما تَحْتَ أَقْدامِنا لِیَکُونا مِنَ الْأَسْفَلِینَ وَ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَقُولُوا یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ أَوْ یَقُولُوا وَ ما أَضَلَّنا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ أَوْ یَقُولُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ کُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِیلَا، إِنَّ قُرَیْشاً طَلَبَتِ السَّعَادَهًَْ فَشَقِیَتْ، وَ طَلَبَتِ النَّجَاهًَْ فَهَلَکَتْ، وَ طَلَبَتِ الْهِدَایَهًَْ فَضَلَّتْ.

امام علی ( ما را چه به قریش! تنها چیزی که قریش نسبت به ما منکر هستند این است که ما اهل بیتی هستیم که خداوند بنیان ما را روی بنیان آنان بالا برد، و مقام ما را از مقام آن‌ها بالاتر برد، و ما را بر آن‌ها برگزید. پس به خاطر این گزینش ما بر آنها از جانب خداوند، با او دشمنی کردند، و از آنچه که خداوند به آن راضی شد، خشمگین شدند، و آنچه که خداوند نسبت به آن نفرت داشت، دوست داشتند؛ و آنگاه که خداوند ما را بر آن‌ها برگزید، ما آن‌ها را در حریم خود شریک کردیم و آن‌ها را با قرآن و نبوت آشنا کردیم، و واجبات و دین را به آن‌ها یاد دادیم و کتابهای مقدس و صحیفه ها را به آن‌ها یاد دادیم، و آن‌ها را با دین و اسلام متدیّن کردیم؛ پس آن‌ها به ما هجوم آوردند، و فضل ما را منکر شدند، و ما را از حق خویش بازداشتند، و اسباب قدرت و اقتدار ما را گرفتند ... ای گروه مهاجرین و انصار، من نسبت به خودم بصیرت و آگاهی دارم و نسبت به دینم اطمینان دارم. امروز راز و رمزها را برای شما روشن و آشکار کردم، این روزی است که راست گویان را راستی شان سود بخشد. ( مائده/۱۱۹ ) ما بر مرز حق و باطل ایستادیم و من شما را از شبهه بیرون آوردم و شما را در حق وارد کردم و از شک به یقین آوردم. پس از کسی که پیمان دو بیعت را شکست و هوای نفسش غالب شد و گمراه شد، تبرّی بجویید، خداوند شما را رحمت کند؛ و از کسی که مکر و خیانت را پنهان کرد و حق را از غیر اهل آن طلب کرد و گمراه شد ... خداوند شما را رحمت کند؛ و تبرّی بجویید از نفس گمراه شده قبل از آنکه فرا رسد: روزی که در آن نه داد و ستدی است و نه دوستی ای. ( ابراهیم/۳۱ ) می گویند: «پروردگارا! آنهایی که از جنّ و انس ما را گمراه کردند به ما نشان ده تا زیر پای خود نهیم [و لگدمالشان کنیم] تا از پست ترین مردم باشند»! ( فصّلت/۲۹ ) قبل از آنکه بگویند: «افسوس بر من از کوتاهیهایی که در اطاعت فرمان خدا کردم و از مسخره‌کنندگان [آیات او] بودم»! ( زمر/۵۶ ) قریش در پی سعادت بود، به شقاوت رسید و در پی رستگاری بود، به هلاکت رسید و در پی هدایت بود، به گمراهی رسید. قریش، اهالی روزگار خود و نسل‌هایی که بعد از آن‌ها می آیند را گمراه کرد.

Imam Ali (peace be upon him): What have we to do with Quraysh! The only thing Quraysh holds against us is that we are a household whose foundation Allah raised above their foundation, whose rank He raised above their rank, and whom He chose over them. So because Allah chose us over them, they took it as enmity against Him, grew angry at what Allah was pleased with, and loved what Allah detested; and when Allah chose us over them, we shared our sanctuary with them and acquainted them with the Quran and prophethood, and taught them the obligations and the religion, and taught them the sacred books and scriptures, and made them devoted to religion and Islam; yet they turned upon us, denied our excellence, kept us from our own right, and stripped us of our means of power and authority ... O company of the Muhajirun and Ansar, I have insight and knowledge of my own affair, and certainty in my religion. Today I have made the secrets clear and plain to you; this is the day when truthfulness benefits the truthful. (Ma'idah/119) We stood on the boundary between truth and falsehood; I brought you out of doubt and led you into truth, from uncertainty into certainty. So disavow whoever broke the two pledges of allegiance, whose base desire overcame him and who went astray - may Allah have mercy on you; and keep away from whoever concealed treachery and sought the truth from other than its rightful people and so was lost ... may Allah have mercy on you; and disavow the astray soul before there comes a day when there will be no bargaining and no friendship. (Ibrahim/31) [On that day] they will say, "Our Lord! Show us those who led us astray among the jinn and mankind, that we may place them beneath our feet [and trample them], that they may be among the lowest." (Fussilat/29) - before they say, "Alas for me, for what I neglected in the way of Allah, and I was indeed among the mockers!" (Zumar/56) Quraysh sought happiness and met with wretchedness, sought salvation and met with ruin, sought guidance and met with misguidance. Quraysh led astray the people of its own time and the generations that came after it.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અમારે કુરૈશ સાથે શું લેવાદેવા! કુરૈશને અમારા વિશે એક જ વાતનો ઇન્કાર છે કે અમે એવા અહલે બૈત છીએ જેમની બુનિયાદ અલ્લાહે તેમની બુનિયાદ કરતાં ઊંચી કરી, અને અમારો દરજ્જો તેમના દરજ્જાથી ઊંચો કર્યો, અને અમને તેમના પર પસંદ કર્યા. તો અલ્લાહ તરફથી અમારી આ પસંદગીના કારણે તેમણે તેની સાથે દુશ્મની કરી, અને જેનાથી અલ્લાહ રાજી થયો તેનાથી તેઓ ગુસ્સે થયા, અને જેને અલ્લાહ નાપસંદ કરતો હતો તેને તેઓએ પસંદ કર્યું; અને જ્યારે અલ્લાહે અમને તેમના પર પસંદ કર્યા, ત્યારે અમે તેમને અમારા હરીમમાં ભાગીદાર બનાવ્યા અને તેમને કુરાન અને નબુવ્વતથી પરિચિત કરાવ્યા, અને તેમને વાજિબાત અને દીન શીખવ્યા અને તેમને પવિત્ર કિતાબો અને સહીફાઓ શીખવ્યા, અને તેમને દીન અને ઇસ્લામથી જોડ્યા; પરંતુ તેમણે અમારા પર હુમલો કર્યો, અમારી ફઝીલતનો ઇન્કાર કર્યો, અમને અમારા હકથી રોક્યા, અને અમારી શક્તિ અને સત્તાના સાધનો છીનવી લીધા ... હે મુહાજિરીન અને અન્સારના જૂથ, હું મારા વિશે બસીરત અને જાણકારી ધરાવું છું અને મારા દીન વિશે વિશ્વાસ ધરાવું છું. આજે મેં તમારા માટે રહસ્યો સ્પષ્ટ અને ખુલ્લા કર્યા, આ તે દિવસ છે જ્યારે સાચા લોકોને તેમની સચ્ચાઈ ફાયદો કરશે. (માઇદહ/૧૧૯) અમે હક અને બાતિલની સીમા પર ઊભા રહ્યા અને મેં તમને શંકામાંથી બહાર કાઢ્યા અને તમને હકમાં દાખલ કર્યા અને શંકમાંથી યકીન તરફ લાવ્યા. તો જેણે બે બયઅતના કરારને તોડ્યો અને તેની નફ્સની ઇચ્છા તેના પર ગાલિબ આવી અને તે ભટકી ગયો, તેનાથી બેજાર થાઓ, અલ્લાહ તમારા પર રહમ કરે; અને જેણે મક્ર અને ખયાનતને છુપાવ્યું અને હકને તેના અહલ સિવાય માંગ્યો અને ભટકી ગયો ... અલ્લાહ તમારા પર રહમ કરે; અને ભટકેલા નફ્સથી બેજાર થાઓ તે પહેલાં કે તે દિવસ આવે જેમાં ન કોઈ લેવડદેવડ છે ન કોઈ મિત્રતા. (ઇબ્રાહીમ/૩૧) તેઓ કહેશે: "હે અમારા પરવરદિગાર! જિન્ન અને ઇન્સાનમાંથી જેમણે અમને ભટકાવ્યા તેમને અમને બતાવ જેથી અમે તેમને અમારા પગ નીચે મૂકીએ [અને કચડી નાખીએ] જેથી તેઓ સૌથી નીચલા લોકોમાંથી થાય"! (ફુસ્સિલત/૨૯) તે પહેલાં કે તેઓ કહે: "અફસોસ મારા પર, જે મેં અલ્લાહના માર્ગમાં કોતાહી કરી અને હું મજાક ઉડાવનારાઓમાંથી હતો"! (ઝુમર/૫૬) કુરૈશ ખુશનસીબી પાછળ હતું, બદનસીબીમાં પડ્યું; અને નજાત પાછળ હતું, હલાકતમાં પડ્યું; અને હિદાયત પાછળ હતું, ગુમરાહીમાં પડ્યું. કુરૈશે પોતાના જમાનાના લોકોને અને પોતાના પછી આવનારી પેઢીઓને ભટકાવ્યા.