سورة النمل

Verse 60 of 93

27:60

أَ مَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا بِهِ حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ ما کانَ لَکُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها أَ إِلهٌ مَعَ اللهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ یَعْدِلُونَ

[آیا بت‌هایى که معبود شما هستند بهترند] یا کسى‌که آسمان‌ها و زمین را آفریده؟! و براى شما از آسمان، آبى فرستاد که با آن، باغ‌هایى زیبا و سرورانگیز رویاندیم؛ شما هرگز قدرت نداشتید درختان آن را برویانید! آیا معبودى با خداست؟! [چنین نیست]، بلکه آن‌ها گروهى هستند که [از روى نادانى، مخلوقات را] هم‌طراز [پروردگارشان] قرارمى‌دهند.

Nay, He Who created the heavens and the earth, and sent down for you water from the cloud; then We cause to grow thereby beautiful gardens; it is not possible for you that you should make the trees thereof to grow. Is there a god with Allah? Nay! they are people who deviate.

ભલા તે કોણ છે જેણે આસમાનો તથા ઝમીનને પેદા કર્યા અને તમારા માટે આસમાનથી પાણી વરસાવ્યું, પછી તેના વડે સુંદર બગીચાઓ ઉગાવ્યા? જયારે કે તમે તે વૃક્ષ નથી ઉગાડી શકતા; શું અલ્લાહ સાથે બીજો કોઇ માઅબૂદ છે? (નહિં પરંતુ) તેઓ બીજાઓને અલ્લાહની બરાબર ગણે છે.

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

الْقَاسِمُ بْنُ حَمَّادٍ الدَّلَّالُ مُعَنْعَناً عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ خَمْسُ آیَاتٍ أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً إِلَی قَوْلِهِ إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ وَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) إِلَی جَنْبِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) فَانْتَقَضَ انْتِقَاضَ الْعُصْفُورِ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَا لَکَ یَا عَلِیُّ قَالَ عَجِبْتُ مِنْ جُرْأَتِهِمْ عَلَی اللَّهِ وَ حِلْمِ اللَّهِ عَنْهُمْ قَالَ فَمَسَحَهُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ قَالَ أَبْشِرْ یَا عَلِیُّ فَإِنَّهُ لَا یُحِبُّکَ مُنَافِقٌ وَ لَا یُبْغِضُکَ مُؤْمِنٌ وَ لَوْ لَا أَنْتَ لَمْ یُعْرَفْ حِزْبُ اللَّهِ وَ حِزْبُ رَسُولِهِ.

امام باقر (علیه السلام)- قاسم‌بن‌حمّاد دلّال از امام باقر (علیه السلام) روایت کرد و گفت: وقتی پنج آیه: أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً ... إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ، نازل شد و علی (علیه السلام) کنار پیامبر (صلی الله علیه و آله) بود همچون گنجشگ بر خود لرزید. پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای علی به تو چه شده»؟ فرمود: «از جسارت آن‌ها بر خدا و بردباری خدا نسبت به آن‌ها در شگفتم». پیامبر (صلی الله علیه و آله) دستی بر سر ایشان کشید و گفت: «ای علی! بشارت باد بر تو که منافقی تو را دوست و مؤمنی تو را دشمن نمی‌دارد. اگر تو نبودی حزب خدا و رسولش شناخته نمی شد».

Imam Baqir (peace be upon him): Qasim ibn Hammad al-Dallal narrated from Imam Baqir (peace be upon him) and said: When the five verses: أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً ... إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ [Nay, He Who created the heavens and the earth, and sent down for you water from the sky ... if you are truthful] were revealed, and Ali (peace be upon him) was beside the Prophet (peace be upon him and his family), he trembled like a sparrow. The Prophet (peace be upon him and his family) said: "O Ali, what has happened to you?" He said: "I am astonished at their audacity against Allah and Allah's forbearance towards them." The Prophet (peace be upon him and his family) passed his hand over his head and said: "O Ali! Good news to you: no hypocrite loves you and no believer holds enmity against you. Were it not for you, the party of Allah and the party of His Messenger would not be known."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): કાસિમ બિન હમ્માદ દલ્લાલે ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) થી રિવાયત કરી અને કહ્યું: જ્યારે પાંચ આયતો: أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً ... إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ [શું તે જેણે આકાશો અને ધરતી બનાવ્યા અને તમારા માટે આકાશમાંથી પાણી ઉતાર્યું ... જો તમે સાચા હો], નાઝિલ થઈ અને અલી (અલયહિસ્સલામ) પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ની બાજુમાં હતા, ત્યારે તેઓ ચકલીની જેમ ધ્રૂજી ઊઠ્યા. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: "હે અલી, તમને શું થયું?" તેમણે કહ્યું: "તેમની અલ્લાહ પર જુર્રત અને અલ્લાહની તેમના પ્રત્યેની બુર્દબારીથી હું આશ્ચર્યચકિત છું." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ તેમના મસ્તક પર હાથ ફેરવ્યો અને કહ્યું: "હે અલી! તમને બશારત હો કે કોઈ મુનાફિક તમને દોસ્ત નથી રાખતો અને કોઈ મોમિન તમારી સાથે દુશ્મની નથી રાખતો. જો તમે ન હોત તો અલ્લાહનો પક્ષ અને તેના રસૂલનો પક્ષ ઓળખાયો ન હોત."

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

دَخَلَ عَلَی ألصّادق (علیه السلام)رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ ... فَکَیْفَ سَبِیلُ التَّوْحِیدِ قَالَ بَابُ الْبَحْثِ مُمْکِنٌ وَ طَلَبُ الْمَخْرَجِ مَوْجُودٌ إِنَّ مَعْرِفَهًَْ عَیْنِ الشَّاهِدِ قَبْلَ صِفَتِهِ وَ مَعْرِفَهًَْ صِفَهًِْ الْغَائِبِ قَبْلَ عَیْنِهِ قِیلَ وَ کَیْفَ تُعْرَفُ عَیْنُ الشَّاهِدِ قَبْلَ صِفَتِهِ قَالَ تَعْرِفُهُ وَ تَعْلَمُ عِلْمَهُ وَ تَعْرِفُ نَفْسَکَ بِهِ وَ لَا تَعْرِفُ نَفْسَکَ بِنَفْسِکَ مِنْ نَفْسِکَ وَ تَعْلَمُ أَنَّ مَا فِیهِ لَهُ وَ بِهِ کَمَا قَالُوا لِیُوسُفَ إِنَّکَ لَأَنْتَ یُوسُفُ قالَ أَنَا یُوسُفُ وَ هذا أَخِی فَعَرَفُوهُ بِهِ وَ لَمْ یَعْرِفُوهُ بِغَیْرِهِ وَ لَا أَثْبَتُوهُ مِنْ أَنْفُسِهِمْ بِتَوَهُّمِ الْقُلُوبِ أَمَا تَرَی اللَّهَ یَقُولُ ما کانَ لَکُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها یَقُولُ لَیْسَ لَکُمْ أَنْ تَنْصِبُوا إِمَاماً مِنْ قِبَلِ أَنْفُسِکُمْ تُسَمُّونَهُ مُحِقّاً بِهَوَی أَنْفُسِکُمْ وَ إِرَادَتِکُم.

امام صادق (علیه السلام)- مردی نزد امام (علیه السلام) آمد و گفت: ... «پس راه توحید چیست»؟ فرمود: «باب خداشناسی باز است و راه خروج هم موجود می‌باشد. شناختن شخصی به عینه پیش از آن است که صفات او را بشناسی اوّل باید شخص را شناخت و بعد صفات و خصوصیّات او را درک کرد، ولی کسی که غایب است او را با صفت هم می‌توان شناخت». گفته شد: «چگونه شاهد را می‌توان قبل از صفت او شناخت». فرمود: «نخست او را از جهت شخصی می‌شناسی و بعد به خصوصیّات او علم پیدا می‌کنی و خود را به او شناسایی می‌کنی، درحالی‌که خودت نمی‌توانی به‌وسیله‌ی خویشتن خود را بشناسی و می‌دانی آنچه در او می‌باشد اختصاص به او دارد. برادران یوسف (علیه السلام) قبل از اینکه صفت او را بشناسند خودش را شناختند و گفتند: «تو یوسف (علیه السلام) هستی»؟ او هم گفت: «آری! من یوسف می‌باشم و این هم برادر من می‌باشد»، آن‌ها یوسف (علیه السلام) را به شخص خودش شناختند نه به چیزی دیگر. خداوند متعال می‌فرماید: ما کانَ لَکُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها؛ یعنی شما حق ندارید از پیش خود امامی انتخاب کنید و با خیالات و بافته‌های خود او را بر حق بدانید و دنبال گفته‌های او را بگیرید و یا از وی دفاع‎ کنید».

Imam Sadiq (peace be upon him): A man came to the Imam (peace be upon him) and said: ... "So what is the path of tawhid (divine oneness)?" He said: "The door to knowing Allah is open and the way out exists. Knowing a person by his own self comes before knowing his attributes — first the person must be known, then his attributes and characteristics grasped; but one who is absent can also be known through his attributes." It was asked: "How can one who is present be known before his attributes?" He said: "First you know him as a person, and afterwards you gain knowledge of his characteristics, and you come to know yourself through him, whereas you cannot know yourself by means of yourself, and you know that what is in him belongs exclusively to him. The brothers of Yusuf (peace be upon him) recognised Yusuf's own self before recognising his attributes, and said: 'Are you Yusuf (peace be upon him)?' He said: 'Yes! I am Yusuf, and this is my brother.' They recognised Yusuf (peace be upon him) by his own person and not by anything else. Allah the Exalted says: ما کانَ لَکُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها [it is not for you to make its trees grow]; that is, you have no right to choose an imam from yourselves and, by your own imaginings and fabrications, to consider him upon the truth and follow his words or defend him."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): એક માણસ ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવ્યો અને કહ્યું: ... "તો તૌહીદ (એકેશ્વરવાદ) નો માર્ગ શું છે?" ફરમાવ્યું: "ખુદાશનાસીનો દરવાજો ખુલ્લો છે અને બહાર નીકળવાનો રસ્તો પણ મોજૂદ છે. કોઈ વ્યક્તિને તેની જાત દ્વારા ઓળખવું તેની સિફતો ઓળખવા પહેલાં આવે છે — પહેલાં વ્યક્તિને ઓળખવો જોઈએ પછી તેની સિફતો અને ખાસિયતોને સમજવી જોઈએ, પરંતુ જે ગાયબ છે તેને સિફત દ્વારા પણ ઓળખી શકાય છે." પૂછવામાં આવ્યું: "હાજર વ્યક્તિને તેની સિફત પહેલાં કેવી રીતે ઓળખી શકાય?" ફરમાવ્યું: "પહેલાં તમે તેને વ્યક્તિ તરીકે ઓળખો છો અને પછી તેની ખાસિયતોનું ઇલ્મ મેળવો છો અને પોતાની જાતને તેના દ્વારા ઓળખો છો, જ્યારે તમે પોતાની જાતને પોતાના દ્વારા ઓળખી શકતા નથી, અને જાણો છો કે તેમાં જે છે તે તેનું જ ખાસ છે. યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) ના ભાઈઓએ તેમની સિફત ઓળખતાં પહેલાં તેમની જાતને ઓળખી અને કહ્યું: 'શું તમે યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) છો?' તેમણે પણ કહ્યું: 'હા! હું યુસુફ છું અને આ મારો ભાઈ છે', તેઓએ યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) ને તેમની જાત દ્વારા ઓળખ્યા, કોઈ બીજી વસ્તુ દ્વારા નહીં. અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: ما کانَ لَکُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها [તમારા માટે નથી કે તમે તેના વૃક્ષોને ઉગાડો]; એટલે કે તમને હક નથી કે તમે પોતાની તરફથી કોઈ ઇમામ પસંદ કરો અને પોતાના ખયાલો અને કલ્પનાઓ દ્વારા તેને હક પર માનો અને તેની વાતોનું અનુસરણ કરો અથવા તેનો બચાવ કરો."

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

فِی قَولِهِ أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا بِهِ حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ أی بَسَاتِین ذَاتَ حُسنٍ مَا کانَ لَکُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها وَ هُوَ عَلَی حَدِّ الإستِفهَامِ أَإِلهٌ مَعَ اللهِ یَعنِی فَعَلَ هَذَا مَعَ اللهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ یَعْدِلُونَ قَالَ عَنِ الحَقِّ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- أَمَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنزَلَ لَکُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاء فَأَنبَتْنَا بِهِ حَدَائِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ؛ به‌معنای باغ‌های زیبا است. عبارت ما کَانَ لَکُمْ أَن تُنبِتُوا شَجَرَهَا، در حدّ جمله‌ی استفهامیّه آیه: أَ إِلَهٌ مَّعَ اللهِ است. و بَلْ هُمْ قَوْمٌ یَعْدِلُونَ، منظور، عدول از حق است.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): أَمَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنزَلَ لَکُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاء فَأَنبَتْنَا بِهِ حَدَائِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ [Nay, He Who created the heavens and the earth, and sent down for you water from the sky, then We caused to grow thereby gardens of delight] means beautiful orchards. The phrase ما کَانَ لَکُمْ أَن تُنبِتُوا شَجَرَهَا [it is not for you to make its trees grow] falls under the interrogative sense of the verse: أَ إِلَهٌ مَّعَ اللهِ [Is there a god with Allah?]. And بَلْ هُمْ قَوْمٌ یَعْدِلُونَ [Nay, they are a people who deviate] — what is meant is deviating from the truth.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): أَمَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنزَلَ لَکُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاء فَأَنبَتْنَا بِهِ حَدَائِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ [શું તે જેણે આકાશો અને ધરતી બનાવ્યા અને તમારા માટે આકાશમાંથી પાણી ઉતાર્યું, પછી અમે તેના દ્વારા સુંદર બગીચાઓ ઉગાડ્યા]; નો અર્થ સુંદર બગીચાઓ છે. ઇબારત ما کَانَ لَکُمْ أَن تُنبِتُوا شَجَرَهَا [તમારા માટે નથી કે તમે તેના વૃક્ષોને ઉગાડો], આયત: أَ إِلَهٌ مَّعَ اللهِ [શું અલ્લાહ સાથે કોઈ ઇલાહ છે?] ના ઇસ્તિફહામિય્યા (પ્રશ્નાર્થ) જુમલાની હદમાં છે. અને بَلْ هُمْ قَوْمٌ یَعْدِلُونَ [બલ્કે તેઓ એવા લોકો છે જેઓ હટી જાય છે], નો હેતુ, હકથી હટવું છે.