تفسیر الإمام (علیه السلام) قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ إِنَّ اللهَ لایَسْتَحْیِی أَنْ یَضْرِبَ مَثَلًا ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا فَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ أَمَّا الَّذِینَ کَفَرُوا فَیَقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا یُضِلُّ بِهِ کَثِیراً وَ یَهْدِی بِهِ کَثِیراً وَ ما یُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِینَ* الَّذِینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللهِ مِنْ بَعْدِ مِیثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ قَالَ الْبَاقِرُ (علیه السلام) فَلَمَّا قَالَ اللَّهُ تَعَالَی یا أَیُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ وَ ذَکَرَ الذُّبَابَ فِی قَوْلِهِ إِنَّ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللهِ لَنْ یَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَمَّا قَالَ مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللهِ أَوْلِیاءَ کَمَثَلِ الْعَنْکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتاً وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنْکَبُوتِ لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ وَ ضَرَبَ الْمَثَلَ فِی هَذِهِ السُّورَهًِْ بِالَّذِی اسْتَوْقَدَ نَاراً وَ بِالصَّیِّبِ مِنَ السَّمَاءِ قَالَتِ النَّوَاصِبُ وَ الْکُفَّارُ وَ مَا هَذَا مِنَ الْأَمْثَالِ فَتُضْرَبَ یُرِیدُونَ بِهِ الطَّعْنَ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله).
امام عسکری (علیه السلام)- در تفسیر منسوب به امام حسن عسکری (علیه السلام) آمده است: خدا ابایی ندارد که به پشه و کمتر از آن مثل بزند. آنان که ایمان آورده‌اند می‌دانند که آن مثل درست و از جانب پروردگار آنهاست. و امّا کافران می‌گویند که خدا از این مثل چه می‌خواسته است؟ بسیاری را بدان گمراه می‌کند و بسیاری را هدایت. امّا تنها فاسقان را گمراه می کند. کسانی که پیمان خدا را پس از بستن آن می‌شکنند و آنچه را که خدا به پیوستن آن فرمان داده می‌گسلند و در زمین فساد می‌کنند، زیانکارانند ( بقره/۲۷۲۶ ) امام باقر (علیه السلام) فرمود: «وقتی خداوند فرمود: مردم مثلی زده شده و اسم مگس را برد». در این آیه: کسانی را که غیر از خدا می‌خوانید [و پرستش می‌کنید]، هرگز نمی‌توانند مگسی بیافرینند. ( حج/۷۳ ) و در جای دیگر فرمود: مَثَل کسانی‌که غیر از خدا را اولیای خود برگزیدند، مَثَل عنکبوت است که خانه‌ای برای خود انتخاب‌کرده؛ درحالی‌که سست ترین خانه‌ها خانه‌ی عنکبوت است اگر می‌دانستند. و در این سوره مثل زد به کسی‌که آتشی افروزد و یا به بارانی که از آسمان فرو ریزد.]بعد از این مثلهایی که خداوند برای مردم در قرآن آورد، [ناصبیان و کفّار گفتند این چه مثلهایی است به این وسیله بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) خرده می‌گرفتند».
Imam al-Askari (peace be upon him): In the tafsir attributed to Imam Hasan al-Askari (peace be upon him) it is said: Allah has no reluctance to strike a parable of a mosquito or something smaller than it. Those who have believed know that it is the truth from their Lord. But as for the disbelievers, they say: what did Allah intend by this parable? He misleads many by it and guides many by it. But He misleads none by it except the transgressors—those who break the covenant of Allah after its ratification and sever what Allah has commanded to be joined and cause corruption on the earth; they are the losers (Baqarah/26–27). Imam Baqir (peace be upon him) said: 'When Allah said: O people, a parable is struck, and He mentioned the fly in this verse: indeed those whom you call upon besides Allah [and worship] can never create a fly (Hajj/73), and in another place He said: the parable of those who take guardians besides Allah is as the parable of the spider that makes for itself a house; and indeed the frailest of houses is the spider's house, if they but knew, and in this surah He struck the parable of one who kindles a fire, and of a downpour from the sky—[after these parables which Allah gave for the people in the Quran], the Nasibis and the disbelievers said: what sort of parables are these? By this means they were finding fault with the Prophet (peace be upon him and his family).'
ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ હસન અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ) તરફ મન્સૂબ તફસીરમાં આવ્યું છે: અલ્લાહને મચ્છર કે તેનાથી નાની વસ્તુનું ઉદાહરણ આપવામાં કોઈ સંકોચ નથી. જેઓ ઈમાન લાવ્યા છે તેઓ જાણે છે કે તે સાચું છે અને તેમના પરવરદિગાર તરફથી છે. પરંતુ કાફિરો કહે છે કે અલ્લાહનો આ ઉદાહરણથી શું ઉદ્દેશ્ય હતો? તેનાથી તે ઘણાને ગુમરાહ કરે છે અને ઘણાને હિદાયત આપે છે. પરંતુ ફક્ત ફાસિકોને જ ગુમરાહ કરે છે. જેઓ અલ્લાહના વચનને બાંધ્યા પછી તોડે છે અને જેને જોડવાનો અલ્લાહે આદેશ આપ્યો છે તેને તોડે છે અને જમીન પર ફસાદ કરે છે, તેઓ નુકસાન ઉઠાવનારા છે (બકરહ/૨૬-૨૭). ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'જ્યારે અલ્લાહે ફરમાવ્યું: ઓ લોકો, એક ઉદાહરણ આપવામાં આવ્યું છે, અને માખીનું નામ લીધું. આ આયતમાં: જેઓને તમે અલ્લાહ સિવાય પોકારો છો [અને ઇબાદત કરો છો], તેઓ ક્યારેય એક માખી પણ પેદા કરી શકતા નથી (હજ/૭૩). અને બીજી જગ્યાએ ફરમાવ્યું: જેઓએ અલ્લાહ સિવાય બીજાને પોતાના વલી બનાવ્યા છે તેમનું ઉદાહરણ કરોળિયા જેવું છે જેણે પોતાના માટે એક ઘર બનાવ્યું; જ્યારે કે સૌથી નબળું ઘર કરોળિયાનું ઘર છે, જો તેઓ જાણતા હોત. અને આ સૂરહમાં એવા વ્યક્તિનું ઉદાહરણ આપ્યું જે આગ સળગાવે અથવા આસમાનમાંથી વરસતા વરસાદનું. [અલ્લાહે લોકો માટે કુરઆનમાં આપેલા આ ઉદાહરણો પછી,] નાસિબીઓ અને કાફિરોએ કહ્યું આ કેવા ઉદાહરણો છે, આ રીતે તેઓ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર ટીકા કરતા હતા.'