سورة آل عمران

Verse 154 of 200

3:154

ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعاساً يَغْشى طائِفَةً مِنْكُمْ وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِاللهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ هَلْ لَنا مِنَ الْأَمْرِ مِنْ شَيْءٍ قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلّهِ يُخْفُونَ في أَنْفُسِهِمْ ما لا يُبْدُونَ لَكَ يَقُولُونَ لَوْ كانَ لَنا مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ ما قُتِلْنا هاهُنا قُلْ لَوْ كُنْتُمْ في بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ وَ لِيَبْتَلِيَ اللهُ ما في صُدُورِكُمْ وَ لِيُمَحِّصَ ما في قُلُوبِكُمْ وَ اللهُ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ

سپس به‌دنبال اين غم و اندوه، آرامشى بر شما فرستاد. اين آرامش، به‌صورت خواب سبكى بود كه [در شب بعد از حادثه احد]، گروهى از شما را فرا گرفت امّا گروه ديگرى در فكر جان خويش بودند [و خواب به چشمانشان نرفت]. آن‌ها گمان‌هاى نادرستى‌ همچون گمان‌هاى دوران جاهليّت‌ درباره‌ی خدا داشتند و مى‌گفتند: «آيا چيزى از پيروزى نصيب ما مى‌شود»؟! بگو: «همه‌ی كارها [و پيروزي‌ها] به دست خداست»! آن‌ها در دل خود، چيزى را پنهان مى‌دارند كه براى تو آشكار نمى‌سازند مى‌گويند: «اگر ما سهمى از پيروزى داشتيم، در اينجا كشته نمى‌شديم!» بگو: «اگر هم در خانه‌هاى خود بوديد، آنهايى كه كشته‌شدن بر آن‌ها مقرّر‌ شده بود، قطعاً به‌سوى آرامگاه‌هاى خود، بيرون مى‌آمدند [و آن‌ها را به قتل مى‌رساندند]. و اين‌ها براى اين است كه خداوند، آنچه در سينه‌هايتان پنهان داريد، بيازمايد و آنچه را در دل‌هاى شما [از ايمان] است، خالص گرداند و خداوند از آنچه در درون سينه‌هاست، با خبر است.

Then after sorrow He sent down security upon you, a calm coming upon a party of you, and (there was) another party whom their own souls had rendered anxious; they entertained about Allah thoughts of ignorance quite unjustly, saying: We have no hand in the affair. Say: Surely the affair is wholly (in the hands) of Allah. They conceal within their souls what they would not reveal to you. They say: Had we any hand in the affair, we would not have been slain here. Say: Had you remained in your houses, those for whom slaughter was ordained would certainly have gone forth to the places where they would be slain, and that Allah might test what was in your breasts and that He might purge what was in your hearts; and Allah knows what is in the breasts.

પછી અલ્લાહે તે દુ:ખ બાદ તમારા ઉપર સલામતી ઉતારી (જે) એક સુકુનવાળી નીંદર કે જે તમારામાંના એક સમૂહ ઉપર છવાઈ ગઈ, અને બીજો સમૂહ ચિંતામાં જ સપડાઈ ગયો હતો અને જાહેલીયતના ઝમાના જેવા ખોટા વિચારો અલ્લાહ વિશે કરવા લાગ્યો; (અને) કહેતા હતા શું આ જંગના મામલામાં અમારો કાંઇ ઇખ્તેયાર છે ? કહે, બેશક મામલો સંપૂર્ણ રીતે અલ્લાહના હાથમાં છે; તેઓ પોતાના મનમાં એવું કાંઈ છૂપાવી રહ્યા છે જે તારા પર જાહેર નથી કરતા; તેઓ કહેતા હતા કે જો આ મામલામાં અમારો કાંઈ ઇખ્તેયાર હોત તો અમે અહી મરત નહિ; કહે કે જો તમે તમારા ઘરોમાં પણ હોત તો પણ જેના માટે માર્યા જવાનું લખાઈ ચૂકયું હતું તેઓ પોતાના માર્યા જવાની જગ્યાએ જરૂર નીકળી આવતે, અને આ એટલા માટે કે અલ્લાહ જે તમારા દિલોમાં છે તેનું ઇમ્તેહાન કરી લે, તથા જે કાંઈ તમારા દિલોમાં છે તેને પાક કરી દે; અને જે કાંઇ દિલોમાં છે તેને અલ્લાહ સારી રીતે જાણે છે.

إبن‌عباس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعاساً یَغْشی طائِفَةً مِنْکُمْ وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ نَزَلَتْ فِی عَلِیٍّ (علیه السلام) غَشِیَهُ النُّعَاسُ یَوْمَ أُحُدٍ وَ الْخَوْفُ مُسْهِرٌ وَ الْأَمْنُ مُنِیمٌ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعاساً یَغْشی طائِفَةً مِنْکُمْ وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُم؛ این آیه درباره‌ی علی (علیه السلام) نازل شد؛ روز اُحُد خواب سبکی او را فراگرفت، حال آنکه ترس باعث بیدارماندن در شب و آرامش، مایه‌ی خواب راحت است.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعاساً یَغْشی طائِفَةً مِنْکُمْ وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ [Then after sorrow He sent down security upon you, a slumber overtaking a party of you, and there was another party whom their own souls had rendered anxious]; this verse was revealed about Ali (peace be upon him); on the day of Uhud a light sleep overtook him, whereas fear causes a person to stay awake at night and calm is the cause of restful sleep.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعاساً یَغْشی طائِفَةً مِنْکُمْ وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ [પછી ગમ પછી તેમણે તમારા પર શાંતિ સ્વરૂપે ઊંઘ ઉતારી જે તમારામાંથી એક જૂથને ઢાંકી લેતી હતી, અને એક બીજું જૂથ કે જેમને પોતાના જ જીવોની ચિંતા હતી]; આ આયત અલી (અલયહિસ્સલામ) વિશે નાઝિલ થઈ; ઉહુદના દિવસે તેમને હળવી ઊંઘ આવી ગઈ, જ્યારે કે ડર રાત્રે જાગતા રહેવાનું કારણ બને છે અને શાંતિ આરામભરી ઊંઘનું કારણ છે.

ألباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فِی رِوَایَهًِْ أَبِی الْجَارُودِ عَنْ أَبِی جَعْفَر (علیه السلام) فِی قَوْلِه ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ قَالَ یَعْنِی الْهَزِیمَهًَْ وَ تَرَاجَعَ أَصْحَابُ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) الْمَجْرُوحُونَ وَ غَیْرُهُمْ فَأَقْبَلُوا یَعْتَذِرُونَ إِلَی رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) فَأَحَبَّ اللَّهُ أَنْ یُعَرِّفَ رَسُولَهُ (صلی الله علیه و آله) مَنِ الصَّادِقُ مِنْهُمْ وَ مَنِ الْکَاذِبُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَیْهِمُ النُّعَاسَ فِی تِلْکَ الْحَالَهًِْ حَتَّی کَانُوا یَسْقُطُونَ إِلَی الْأَرْضِ وَ کَانَ الْمُنَافِقُونَ الَّذِینَ یَکْذِبُونَ لَا یَسْتَقِرُّونَ قَدْ طَارَتْ عُقُولُهُمْ وَ هُمْ یَتَکَلَّمُونَ بِکَلَامٍ لَا یُفْهَمُ عَنْهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَیْهِ یَغْشی طائِفَةً مِنْکُمْ یَعْنِی الْمُؤْمِنِینَ وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ یَظُنُّونَ بِاللهِ غَیْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجاهِلِیَّةِ یَقُولُونَ هَلْ لَنا مِنَ الْأَمْرِ مِنْ شَیْءٍ قَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ کُلَّهُ لِلهِ یُخْفُونَ فِی أَنْفُسِهِمْ ما لا یُبْدُونَ لَکَ یَقُولُونَ لَوْ کانَ لَنا مِنَ الْأَمْرِ شَیْءٌ ما قُتِلْنا هاهُنا یَقُولُونَ لَوْ کُنَّا فِی بُیُوتِنَا مَا أَصَابَنَا الْقَتْلُ قَالَ اللَّهُ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ وَ لِیَبْتَلِیَ اللهُ ما فِی صُدُورِکُمْ وَ لِیُمَحِّصَ ما فِی قُلُوبِکُمْ وَ اللهُ عَلِیمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ فَأَخْبَرَ اللَّهُ رَسُولَهُ مَا فِی قُلُوبِ الْقَوْمِ وَ مَنْ کَانَ مِنْهُمْ مُؤْمِناً وَ مَنْ کَانَ مِنْهُمْ مُنَافِقاً کَاذِباً بِالنُّعَاسِ.

امام باقر (علیه السلام) یاران رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) از مجروحین گرفته تا غیر مجروح برگشته و به نزد رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) رفته و از او عذرخواهی کردند. خداوند دوست داشت که راستگو و دروغگو را به پیامبرش (صلی الله علیه و آله) بشناساند. در آن حالت خواب را بر آن‌ها غالب گردانید تا آنجا که بر زمین افتادند. منافقان، آن‌هایی که دروغ می‌گفتند آرام و قرار نداشتند و عقل هایشان را از دست داده بودند و چیزهایی می‌گفتند که مفهوم نبود. آنگاه خداوند فرمود یَغْشَی طَآئِفَةً مِّنکُمْ؛ که منظور مؤمنان بود وَطَآئِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ یَظُنُّونَ بِاللّهِ غَیْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِیَّةِ یَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ الأَمْرِ مِن شَیْءٍ؛ خداوند به محمّد (صلی الله علیه و آله) فرمود: قُلْ إِنَّ الأَمْرَ کُلَّهُ لِلهِ یُخْفُونَ فِی أَنفُسِهِم مَّا لاَ یُبْدُونَ لَکَ یَقُولُونَ لَوْ کَانَ لَنَا مِنَ الأَمْرِ شَیْءٌ مَّا قُتِلْنَا هَیهُنَا. آن‌ها می‌گفتند: «اگر در خانه‌هایمان بودیم کشته نمی‌شدیم». خداوند فرمود: لَّوْ کُنتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ علَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلَی مَضَاجِعهِمْ وَلِیَبْتَلِیَ اللهُ مَا فِی صُدُورِکُمْ وَلِیُمَحَّصَ مَا فِی قُلُوبِکُمْ وَاللهُ علِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ. آنگاه خداوند به‌وسیله‌ی خواب به پیامبر خود (صلی الله علیه و آله) خبر داد که در قلب آن قوم چه می‌گذرد، کدامیک از آن‌ها مؤمن و کدامیک منافق و دروغگوست.

Imam Baqir (peace be upon him): The companions of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), both the wounded and those who were not wounded, returned and went to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and apologised to him. Allah wished to make His Prophet (peace be upon him and his family) recognise the truthful and the liar among them. In that state He caused sleep to overcome them, to the point that they fell to the ground. The hypocrites — those who were lying — had no peace or rest, they had lost their minds and were saying things that could not be understood. Then Allah said: یَغْشَی طَآئِفَةً مِّنکُمْ [overtaking a party of you]; meaning the believers, وَطَآئِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ یَظُنُّونَ بِاللّهِ غَیْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِیَّةِ یَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ الأَمْرِ مِن شَیْءٍ [and there was another party whom their own souls had rendered anxious; they entertained about Allah thoughts other than the truth, thoughts of ignorance, saying: Have we any hand in the affair?]; Allah said to Muhammad (peace be upon him and his family): قُلْ إِنَّ الأَمْرَ کُلَّهُ لِلهِ یُخْفُونَ فِی أَنفُسِهِم مَّا لاَ یُبْدُونَ لَکَ یَقُولُونَ لَوْ کَانَ لَنَا مِنَ الأَمْرِ شَیْءٌ مَّا قُتِلْنَا هَیهُنَا [Say: Surely the affair is wholly for Allah. They conceal within themselves what they will not reveal to you. They say: Had we any hand in the affair, we would not have been slain here]. They were saying: "If we had been in our houses we would not have been killed." Allah said: لَّوْ کُنتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلَی مَضَاجِعهِمْ وَلِیَبْتَلِیَ اللهُ مَا فِی صُدُورِکُمْ وَلِیُمَحَّصَ مَا فِی قُلُوبِکُمْ وَاللهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ [Had you remained in your houses, those for whom slaughter was ordained would certainly have gone forth to the places where they would be slain, and that Allah might test what is in your breasts and that He might purge what is in your hearts; and Allah knows what is in the breasts]. Then, through sleep, Allah informed His Prophet (peace be upon him and his family) of what was in the hearts of that people, which of them was a believer and which was a hypocrite and a liar.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના સાથીઓ, ઘાયલ થયેલાઓથી લઈને ઘાયલ ન થયેલા સુધી, પાછા ફર્યા અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે જઈને તેમનાથી માફી માંગી. અલ્લાહે ઇચ્છ્યું કે સાચ્ચા અને જૂઠાને પોતાના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને ઓળખાવે. તે સ્થિતિમાં તેમના પર ઊંઘને ગાલિબ કરી દીધી ત્યાં સુધી કે તેઓ જમીન પર પડી ગયા. મુનાફિકો, જેઓ જૂઠું બોલતા હતા, તેમને ન શાંતિ હતી ન ઠહેરાવ અને તેમની અક્લ ગુમાવી ચૂક્યા હતા અને એવી વસ્તુઓ કહેતા હતા જે સમજમાં આવતી ન હતી. ત્યારે અલ્લાહે ફરમાવ્યું: یَغْشَی طَآئِفَةً مِّنکُمْ [તમારામાંથી એક જૂથને ઢાંકતી હતી]; જેનો હેતુ મોમિનો હતા وَطَآئِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ یَظُنُّونَ بِاللّهِ غَیْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِیَّةِ یَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ الأَمْرِ مِن شَیْءٍ [અને એક બીજું જૂથ કે જેમને પોતાના જ જીવોની ચિંતા હતી, જેઓ અલ્લાહ વિશે હકથી વિરુદ્ધ, જાહિલિય્યતના ગુમાન કરતા હતા, કહેતા હતા: શું આ કામમાં અમારો કોઈ હાથ છે?]; અલ્લાહે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને ફરમાવ્યું: قُلْ إِنَّ الأَمْرَ کُلَّهُ لِلهِ یُخْفُونَ فِی أَنفُسِهِم مَّا لاَ یُبْدُونَ لَکَ یَقُولُونَ لَوْ کَانَ لَنَا مِنَ الأَمْرِ شَیْءٌ مَّا قُتِلْنَا هَیهُنَا [કહો: ખરેખર બધો જ મામલો અલ્લાહનો છે. તેઓ પોતાની અંદર તે વસ્તુ છુપાવે છે જે તમારી સામે ઝાહિર કરતા નથી. તેઓ કહે છે: જો આ કામમાં અમારો કોઈ હાથ હોત, તો અમે અહીં કત્લ ન થાત]. તેઓ કહેતા હતા: "જો અમે અમારા ઘરોમાં હોત તો કત્લ ન થાત." અલ્લાહે ફરમાવ્યું: لَّوْ کُنتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ علَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلَی مَضَاجِعهِمْ وَلِیَبْتَلِیَ اللهُ مَا فِی صُدُورِکُمْ وَلِیُمَحَّصَ مَا فِی قُلُوبِکُمْ وَاللهُ علِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ [જો તમે તમારા ઘરોમાં હોત, તો પણ જેમના પર કત્લ લખાઈ ચૂક્યું છે તેઓ પોતાના મરવાના સ્થળો તરફ ચોક્કસ નીકળી પડ્યા હોત, અને એ માટે કે અલ્લાહ તમારા સીનાઓમાં જે છે તેની અજમાયશ કરે અને તમારા દિલોમાં જે છે તેને શુદ્ધ કરે; અને અલ્લાહ સીનાઓમાં જે છે તેને જાણનાર છે]. ત્યારે અલ્લાહે ઊંઘ દ્વારા પોતાના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને ખબર આપી કે તે કૌમના દિલમાં શું ચાલી રહ્યું છે, તેઓમાંથી કોણ મોમિન છે અને કોણ મુનાફિક અને જૂઠો છે.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

الْحُسَیْنُ‌بْنُ‌أَبِی‌الْعَلَاء عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام): وَ ذَکَرَ یَوْمَ أُحُدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کُسِرَتْ رَبَاعِیَتُهُ إِنَّ النَّاسَ وَلَّوْا مُصْعِدِینَ فِی الْوَادِی وَ الرَّسُولُ یَدْعُوهُمْ فِی أُخْرَاهُمْ فَأَثَابَهُمْ غَمّاً بِغَمٍ ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْهِمُ النُّعَاسَ فَقُلْتُ: النُّعَاسُ مَا هُوَ؟ قَالَ (علیه السلام): الْهَمُّ فَلَمَّا اسْتَیْقَظُوا قَالُوا کَفَرْنَا وَ جَاءَ أَبُوسُفْیَانَ فَعَلَا فَوْقَ الْجَبَلِ بِإِلَهِهِ هُبَلَ فَقَالَ: اعْلُ هُبَلُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَوْمَئِذٍ: اللَّهُ أَعْلَی وَ أَجَلُّ فَکُسِرَتْ رَبَاعِیَهًُْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ اشْتَکَتْ لِثَتُهُ وَ قَالَ: نَنْشُدُکَ یَا رَبِّ مَا وَعَدْتَنِی فَإِنَّکَ إِنْ شِئْتَ لَمْ تُعْبَدْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): یَا عَلِیُّ (علیه السلام) أَیْنَ کُنْتَ؟ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): لَزِقْتُ الْأَرْضَ. فَقَالَ: ذَاکَ الظَّنُّ بِکَ فَقَالَ: یَا عَلِیُّ (علیه السلام) ائْتِنِی بِمَاءٍ أَغْسِلْ عَنِّی فَأَتَاهُ فِی صَحْفَهًٍْ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَدْ عَافَهُ وَ قَالَ ائْتِنِی فِی یَدِکَ فَأَتَاهُ بِمَاء فِی کَفِّهِ فَغَسَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَنْ لِحْیَتِه (صلی الله علیه و آله).

امام صادق (علیه السلام) حسین‌بن‌علاء از امام صادق (علیه السلام) روایت می‌کند: سخن از روز اُحُد به میان آمد که دندان رباعی پیامبر (صلی الله علیه و آله) شکست و مردم از درّه‌ی میان کوه بالا رفته، گریختند و پیامبر (صلی الله علیه و آله) از پشت سر آن‌ها را صدا می‌زد؛ پس خداوند اندوه‌ها را یکی پس از دیگری به آن‌ها جزا داد. سپس خواب سبکی بر آن‌ها فرستاد. عرض کردم: «نعاس چیست»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «غم و اندوه [که گویا مانند خواب سبکی فکر آن‌ها را مشغول کرده بود] و هنگامی‌که بیدار شدند، گفتند: «کافر شدیم» و ابوسفیان آمد و بت خود، هُبَل را بالای کوه برد و گفت: «بلندمرتبه باد هُبَل»! رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) در آن روز فرمود: «خداوند برتر و با جلالت‌تر است»! پس دندان رباعی رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) شکسته شد و لثه‌ی ایشان زخمی شد و عرض کرد: «پروردگارا! آنچه را که به من وعده دادی از تو درخواست می‌کنم و اگر تو بخواهی ما شکست می‌خوریم و پرستیده نمی‌شوی». رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای علی (علیه السلام)! کجایی»؟ عرض کرد: «ای رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)! به زمین چسبیده‌ام و از فراری‌ها نیستم». فرمود: «گمان به تو همین است». سپس فرمود: «ای علی (علیه السلام)! آبی برایم بیاور تا خون‌ها را از روی خود بشویم». علی (علیه السلام) کاسه‌ای آب برای ایشان آورد. رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) آن را نپسندید و فرمود: «با دستت برایم آب بیاور» پس در دستش برای ایشان آب آورد و رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) خون را از محاسنش شست».

Imam Sadiq (peace be upon him): Husayn ibn al-Ala narrates from Imam Sadiq (peace be upon him): The day of Uhud was mentioned — that the front tooth of the Prophet (peace be upon him and his family) was broken, and the people went up through the valley between the mountains and fled, while the Prophet (peace be upon him and his family) was calling them from behind. So Allah gave them sorrow upon sorrow as a recompense. Then He sent down a light sleep upon them. I asked: "What is nu'as (drowsiness)?" The Imam (peace be upon him) said: "Grief and sorrow [which occupied their thoughts as though it were a light slumber]. And when they awoke, they said: 'We have disbelieved.' Abu Sufyan came and took his idol Hubal up onto the mountain and said: 'Be exalted, O Hubal!' On that day, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'Allah is higher and more majestic!' So the front tooth of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) was broken and his gum was wounded, and he said: 'O my Lord! I ask You for what You promised me, and if You will, we will be defeated and You will not be worshipped.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'O Ali (peace be upon him)! Where are you?' He said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! I have stuck to the earth, and I am not among those who fled.' He said: 'That is what is expected of you.' Then he said: 'O Ali (peace be upon him)! Bring me water so I may wash the blood from myself.' Ali (peace be upon him) brought him a bowl of water. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) did not like it and said: 'Bring me water in your hand.' So he brought him water in his palm, and the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) washed the blood from his beard."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) હુસૈન બિન અલા ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) થી રિવાયત કરે છે: ઓહદના દિવસની વાત થઈ કે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો આગળનો દાંત તૂટી ગયો અને લોકો પર્વતોની વચ્ચેની ખીણમાંથી ઉપર ચઢીને ભાગી ગયા, અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાછળથી તેમને બોલાવતા હતા; તો અલ્લાહે તેમને એક પછી એક ગમો બદલા તરીકે આપ્યા. પછી તેમના પર હલકી ઊંઘ ઉતારી. મેં અરજ કરી: "નુઆસ શું છે?" ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "ગમ અને દુ:ખ [જે જાણે હલકી ઊંઘની જેમ તેમના વિચારોને વ્યસ્ત કરી રહ્યું હતું], અને જ્યારે તેઓ જાગ્યા, ત્યારે તેમણે કહ્યું: 'અમે કાફિર થઈ ગયા.' અને અબૂ સુફિયાન આવ્યો અને પોતાની મૂર્તિ હુબલને પર્વત ઉપર લઈ ગયો અને કહ્યું: 'હુબલ બુલંદ મરતબાવાળો રહે!' રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તે દિવસે ફરમાવ્યું: 'અલ્લાહ ઊંચો અને વધુ જલાલવાળો છે!' પછી રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો આગળનો દાંત તૂટી ગયો અને તેમના પેઢાં ઘાયલ થયા, અને તેમણે અરજ કરી: 'હે પરવરદિગાર! જે વચન તેં મને આપ્યું છે તે હું તારી પાસે માંગું છું, અને જો તું ઇચ્છે તો અમે હારી જઈશું અને તારી ઇબાદત નહીં થાય.' રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: 'હે અલી (અલયહિસ્સલામ)! તમે ક્યાં છો?' તેમણે અરજ કરી: 'હે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! હું જમીન સાથે ચોંટેલો છું અને ભાગનારાઓમાંથી નથી.' આપે ફરમાવ્યું: 'તમારા વિશે એવો જ ગુમાન છે.' પછી ફરમાવ્યું: 'હે અલી (અલયહિસ્સલામ)! મારા માટે પાણી લાવો જેથી હું મારા પરથી લોહી ધોઈ શકું.' અલી (અલયહિસ્સલામ) તેમના માટે એક વાટકી પાણી લાવ્યા. રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને તે પસંદ ન આવ્યું અને ફરમાવ્યું: 'તમારા હાથ વડે મારા માટે પાણી લાવો.' તો તેમણે પોતાના હાથમાં તેમના માટે પાણી લાવ્યા અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ પોતાની દાઢી પરથી લોહી ધોયું."

الحسن (علیه السلام) Imam Hasan (peace be upon him) ઇમામ હસન (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِمَنِّهِ وَ رَحْمَتِهِ لَمَّا فَرَضَ عَلَیْکُمُ الْفَرَائِضَ لَمْ یَفْرِضْ ذَلِکَ عَلَیْکُمْ لِحَاجَهًٍْ مِنْهُ إِلَیْهِ بَلْ رَحْمَهًًْ مِنْهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لِیَمِیزَ الْخَبِیثَ مِنَ الطَّیِّبِ وَ لِیَبْتَلِیَ مَا فِی صُدُورِکُمْ وَ لِیُمَحِّصَ ما فِی قُلُوبِکُمْ وَ لِتَتَسَابَقُوا إِلَی رَحْمَتِهِ وَ لِتَتَفَاضَلَ مَنَازِلُکُمْ فِی جَنَّتِهِ.

امام حسن (علیه السلام) خداوند تبارک‌وتعالی منّت نهاد و رحمتش اقتضا نمود که بر شما واجبات را لازم کند. البتّه واجب‌نمودن آن‌ها نه به خاطر این است که به شما محتاج باشد بلکه رحمت واسعه‌اش شما را شامل شد. باری این الزام و ایجاب به خاطر آن صورت گرفت که خبیث از طیّب تمیییز یابد و آنچه در سینه‌های شماست مورد ابتلا و آزمایش قرار گرفته و نیّت‌های قلبی شما را خالص نموده و هرکدام نسبت به رحمتش از دیگری پیشی‌گزیده و بالأخره منازل و جایگاهتان در بهشت متفاصل گشته و مراتب هرکدام معلوم گردد.

Imam Hasan (peace be upon him): Allah, the Blessed and Exalted, bestowed His favour and His mercy required that He make the obligatory duties incumbent upon you. Of course, the imposing of these duties is not because He is in need of you, rather His vast mercy encompassed you. This binding and obligating took place so that the wicked might be distinguished from the pure, and what is in your breasts might be tested and tried, and the intentions of your hearts might be purified, and each of you might outstrip the other towards His mercy, and finally so that your stations and places in Paradise might be differentiated and the ranks of each might be made known.

ઇમામ હસન (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહ તબારક વ તઆલાએ એહસાન કર્યો અને તેની રહમતે તકાઝો કર્યો કે તમારા પર વાજિબાત ફરજ કરે. અલબત્તા, તેને વાજિબ કરવા એટલા માટે નથી કે તે તમારો મોહતાજ છે, બલ્કે તેની વિશાળ રહમતે તમને આવરી લીધા. આ ઇલ્ઝામ અને ઇજાબ એટલા માટે થયું કે ખબીસ (અપવિત્ર) પવિત્રથી અલગ થાય, અને જે તમારા સીનાઓમાં છે તે આઝમાયશ અને ઇમ્તિહાનમાં આવે, અને તમારા દિલોની નિય્યતોને ખાલિસ કરે, અને દરેક તેની રહમત તરફ બીજાથી આગળ વધે, અને આખરે જન્નતમાં તમારા મકામો અને સ્થાનો અલગ-અલગ થાય અને દરેકના દરજ્જા માલૂમ થાય.

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

مِنْ مُعْجِزَاتِهِ: وَ لَمَّا انْکَشَفَتِ الْحَرْبُ یَوْمَ أُحُدٍ سَارَ أَوْلِیَاءُ الْمَقْتُولِینَ لِیَحْمِلُوا قَتْلَاهُمْ إِلَی الْمَدِینَهًِْ فَشَدُّوهُمْ عَلَی الْجِمَالِ وَ کَانُوا إِذَا تَوَجَّهُوا بِهِمْ نَحْوَ الْمَدِینَهًِْ بَرَکَتِ الْجِمَالُ وَ إِذَا تَوَجَّهُوا بِهِمْ نَحْوَ الْمَعْرَکَهًِْ أَسْرَعَتْ فَشَکَوُا الْحَالَ إِلَی رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ أَ لَمْ تَسْمَعُوا قَوْلَ اللَّهِ قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ فَدُفِنَ کُلُّ رَجُلَیْنِ فِی قَبْرٍ إِلَّا حَمْزَهًَْ فَإِنَّهُ دُفِنَ وَحْدَه.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هنگامی‌که جنگ اُحُد تمام شد نزدیکان کشته‌ها آمدند تا شهدای خود را به مدینه ببرند. آنان را بر پشت شترها بستند. وقتی‌که می‌خواستند به‌طرف مدینه بروند، شترها حرکت نمی‌کردند. امّا هنگامی‌که به‌طرف میدان جنگ متوجّه می‌شدند با سرعت می‌آمدند. قضیّه را به عرض رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) رساندند. حضرت (صلی الله علیه و آله) فرمود: «کلام خدا را نشنیدید که فرمود: قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ؛ پس هر دو نفر در یک قبر دفن شدند مگر حمزه (علیه السلام) که در یک قبر دفن شد.

The Prophet (peace be upon him and his family): When the battle of Uhud ended, the relatives of the slain came to take their martyrs to Medina. They tied them on the backs of camels. When they wanted to head towards Medina, the camels would not move. But when they turned towards the battlefield, they would come with speed. They reported the matter to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). The Prophet (peace be upon him and his family) said: "Have you not heard the word of Allah, who said: قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ [Say: Had you remained in your houses, those for whom slaughter was ordained would certainly have gone forth to the places where they would be slain]?" So every two men were buried in one grave, except Hamzah (peace be upon him), who was buried alone in one grave.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): જ્યારે ઉહુદની જંગ પૂરી થઈ, ત્યારે શહીદોના નજીકના લોકો આવ્યા જેથી પોતાના શહીદોને મદીના લઈ જાય. તેમને ઊંટોની પીઠ પર બાંધ્યા. જ્યારે તેઓ મદીના તરફ જવા ચાહતા, ત્યારે ઊંટો ચાલતા નહોતા. પરંતુ જ્યારે જંગના મેદાન તરફ મોઢું ફેરવતા, ત્યારે ઝડપથી આવતા. આ બાબત રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ખિદમતમાં રજૂ કરી. હઝરત (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "શું તમે અલ્લાહનો કલામ સાંભળ્યો નથી કે તેણે ફરમાવ્યું: قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ [કહો કે અગર તમે તમારા ઘરોમાં હોત તો પણ જેમના માટે કત્લ લખવામાં આવ્યું છે તેઓ પોતાના શહાદતના સ્થાનો તરફ જરૂર નીકળી પડત]?" પછી દર બે વ્યક્તિ એક કબરમાં દફન કરાયા, સિવાય હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ)ના કે જેઓ એક કબરમાં એકલા દફન કરાયા.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

لَمَّا سَارَ ابوعبدالله (علیه السلام) مِنَ الْمَدِینَهًْ ... أَتَتْهُ أَفْوَاجُ مُسْلِمِی الْجِنِّ فَقَالُوا یَا سَیِّدَنَا نَحْنُ شِیعَتُکَ وَ أَنْصَارُکَ فَمُرْنَا بِأَمْرِکَ وَ مَا تَشَاءُ فَلَوْ أَمَرْتَنَا بِقَتْلِ کُلّ‌عَدُو ٍّلَک َوَأَنْت َبِمَکَانِک َلَکَفَیْنَاک َذَلِک َفَجَزَاهُمُ‌الْحُسَیْنُ خَیْراً وَ قَالَ لَهُمْ أَ وَ مَا قَرَأْتُمْ کِتَابَ اللَّهِ الْمُنْزَلَ عَلَی جَدِّی رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) أَیْنَما تَکُونُوا یُدْرِکْکُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُرُوجٍ مُشَیَّدَةٍ وَ قَالَ سُبْحَانَهُ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ وَ إِذَا أَقَمْتُ بِمَکَانِی فَبِمَا ذَا یُبْتَلَی هَذَا الْخَلْقُ الْمَتْعُوسُ وَ بِمَا ذَا یُخْتَبَرُونَ وَ مَنْ ذَا یَکُونُ سَاکِنَ حُفْرَتِی بِکَرْبَلَاءَ وَ قَدِ اخْتَارَهَا اللَّهُ یَوْمَ دَحَا الْأَرْضَ وَ جَعَلَهَا مَعْقِلًا لِشِیعَتِنَا وَ یَکُونُ لَهُمْ أَمَاناً فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًِْ وَ لَکِنْ تَحْضُرُونَ یَوْمَ السَّبْتِ وَ هُوَ یَوْمُ عَاشُورَاءَ الَّذِی فِی آخِرِهِ أُقْتَلُ وَ لَا یَبْقَی بَعْدِی مَطْلُوبٌ مِنْ أَهْلِی وَ نَسَبِی وَ إِخْوَتِی وَ أَهْلِ بَیْتِی وَ یُسَارُ بِرَأْسِی إِلَی یَزِیدَ لَعَنَهُ اللَّهُ.

امام صادق (علیه السلام) هنگامی‌که امام حسین (علیه السلام) از مدینه حرکت نمود ... سپس گروه‌هایی از جن که مسلمان بودند به حضور امام حسین (علیه السلام) مشرّف شدند و گفتند: «ای مولای ما! ما شیعه و انصار تو هستیم. هر امری که داری و هرچه که می‌خواهی به ما بفرما! اگر تو ما را به قتل کلّیه‌ی دشمنانت مأمور فرمایی و در همین مکان باشی ما برای تو کافی خواهیم بود». امام حسین (علیه السلام) به آنان جزای خیر داد و فرمود: «آیا قرآنی را که خدا بر جدّم نازل کرده قرائت نکرده‌اید که می‌فرماید: «در هرجا که باشید مرگ شما را می‌رباید و لو اینکه در برج و باروهای مرتفع و محکم باشید نیز می‌فرماید: «حتماً آن افرادی که قتل برای آنان نوشته شده به‌سوی محل شهادت خود خواهند رفت اگر من در مکان خود بمانم پس این مردم چگونه آزمایش خواهند شد؟ و چه کسی در بقعه‌ی من که در کربلاست ساکن خواهد شد؟ درصورتی‌که خدا در موقع گسترش زمین آن بقعه را برای من انتخاب نموده و آن را پناگاهی برای شیعیان ما قرار داده و در دنیا و آخرت برای ایشان محل امن و امان خواهد بود. شما روز شنبه که روز عاشوراست و من در آخر آن روز شهید خواهم شد نزد من بیایید. در آن روز احدی از مردان اهل‌بیت (علیهم السلام) و برادران من باقی نخواهد ماند. آن روز سر من برای یزید فرستاده خواهد شد».

Imam Sadiq (peace be upon him): When Imam Husayn (peace be upon him) set out from Medina ... then groups of Muslim jinn came into the presence of Imam Husayn (peace be upon him) and said: "O our master! We are your Shia and your helpers. Whatever command you have and whatever you wish, order us! If you command us to kill all your enemies and remain in this very place, we will suffice you." Imam Husayn (peace be upon him) gave them a good reward and said: "Have you not recited the Quran which Allah sent down upon my grandfather, which says: 'Wherever you may be, death will overtake you, even though you be in lofty towers'; and He also says: 'Certainly those for whom slaughter has been ordained will go forth to the places of their martyrdom.' If I remain in my place, then how will these people be tested? And who will dwell in my resting-place which is in Karbala — whereas Allah, at the time of spreading out the earth, chose that spot for me and made it a refuge for our Shia, and it will be a place of safety and security for them in this world and the hereafter. Come to me on Saturday, which is the day of Ashura, at the end of which I will be martyred. On that day, no one from the men of the Ahl al-Bayt (peace be upon them) and my brothers will remain. On that day my head will be sent to Yazid."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ) મદીનાથી નીકળ્યા ... પછી જિન્નાતના મુસલમાન ગ્રુપો ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ)ની ખિદમતમાં હાઝર થયા અને કહ્યું: "અય અમારા મૌલા! અમે તમારા શિયા અને અન્સાર છીએ. જે હુકમ તમને હોય અને જે તમે ચાહો તે અમને ફરમાવો! અગર તમે અમને તમારા બધા દુશ્મનોને કત્લ કરવાનો હુકમ આપો અને આ જ સ્થાને રહો, તો અમે તમારા માટે કાફી હોઈશું". ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને જઝાએ ખૈર આપી અને ફરમાવ્યું: "શું તમે તે કુરઆનની તિલાવત નથી કરી કે જે અલ્લાહે મારા દાદા પર નાઝિલ કર્યું છે અને જે ફરમાવે છે: 'તમે જ્યાં પણ હો મૌત તમને પકડી લેશે, ભલે તમે ઊંચા અને મજબૂત બુર્જો અને કિલ્લાઓમાં હો'; અને એ પણ ફરમાવે છે: 'ચોક્કસ તે લોકો કે જેમના માટે કત્લ લખાયું છે તેઓ પોતાની શહાદતના સ્થાનો તરફ જશે.' અગર હું મારા સ્થાને રહું, તો આ લોકોની આઝમાયશ કેવી રીતે થશે? અને મારી બુકઆ (ભૂમિ) જે કરબલામાં છે તેમાં કોણ સાકિન થશે? જ્યારે કે અલ્લાહે ઝમીનને ફેલાવવાના સમયે તે બુકઆને મારા માટે પસંદ કરી છે અને તેને અમારા શિયાઓ માટે પનાહગાહ કરાર દીધી છે અને દુનિયા અને આખિરતમાં તેમના માટે અમન અને અમાનનું સ્થાન રહેશે. તમે શનિવારના દિવસે કે જે આશૂરાનો દિવસ છે અને હું તે દિવસના આખરે શહીદ થઈશ, મારી પાસે આવો. તે દિવસે અહલેબૈત (અલયહેમુસ્સલામ)ના મર્દોમાંથી અને મારા ભાઈઓમાંથી કોઈ બાકી નહીં રહે. તે દિવસે મારું સર યઝીદ પાસે મોકલવામાં આવશે".

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

فَأَصْبَحَ (علیه السلام) مَیِّتاً فَکَانَ آخِرُ مَا تَکَلَّمَ بِهِ قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ وَ کانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً مَقْدُوراً.

امام رضا (علیه السلام) [امام (علیه السلام)] صبح از دنیا رفت آخرین سخنی که بر زبان آورد این آیه بود: قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ وَ کانَ أَمْرُ اللهِ قَدَراً مَقْدُوراً.

Imam Rida (peace be upon him): [The Imam (peace be upon him)] passed away in the morning. The last words he uttered were this verse: قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ وَ کانَ أَمْرُ اللهِ قَدَراً مَقْدُوراً [Say: Had you remained in your houses, those for whom slaughter was ordained would certainly have gone forth to the places where they would be slain, and the command of Allah is a decree made absolute].

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): [ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)] સવારે દુનિયાથી ગુઝરી ગયા. છેલ્લી વાત જે તેમની જબાન પર આવી તે આ આયત હતી: قُلْ لَوْ کُنْتُمْ فِی بُیُوتِکُمْ لَبَرَزَ الَّذِینَ کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقَتْلُ إِلی مَضاجِعِهِمْ وَ کانَ أَمْرُ اللهِ قَدَراً مَقْدُوراً [કહો કે અગર તમે તમારા ઘરોમાં હોત તો પણ જેમના માટે કત્લ લખવામાં આવ્યું છે તેઓ પોતાના શહાદતના સ્થાનો તરફ જરૂર નીકળી પડત, અને અલ્લાહનો હુકમ નક્કી કરેલો કદર છે].