سورة آل عمران

Verse 155 of 200

3:155

إِنَّ الَّذينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ بِبَعْضِ ما كَسَبُوا وَ لَقَدْ عَفَا اللهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللهَ غَفُورٌ حَليمٌ

كسانى از شما كه در روز رو‌به‌رو شدن دو جمعيّت با يكديگر [در جنگ اُحُد]، فرار كردند، شيطان آن‌ها را بر اثر بعضى از گناهانى كه مرتكب شده‌ بودند، به لغزش انداخت؛ ولى خداوند آن‌ها را بخشيد. زيرا خداوند، آمرزنده و داراى حلم است.

(As for) those of you who turned back on the day when the two armies met, only the Shaitan sought to cause them to make a slip on account of some deeds they had done, and certainly Allah has pardoned them; surely Allah is Forgiving, Forbearing.

બેશક બે લશ્કરોએ એક બીજાનો મુકાબલાના દિવસે તમારામાંથી જે લોકોએ (મેદાનમાંથી) પીઠ ફેરવી તેનું કારણ એ સિવાય બીજાં કાંઈ ન હતું કે તેમણે કરેલા અમુક બૂરા કાર્યોને લીધે શૈતાને તેમને બહેકાવ્યા હતા, અને ખરેખર અલ્લાહે તેમનાથી દરગુજર કરી; બેશક અલ્લાહ સહનશીલ માફ કરનાર છે.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ صَبِیحٍ مُعَنْعَناً عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) قَالَ: وَ لَقَدْ عَاتَبَ اللَّهُ جَمِیعَ أَصْحَابِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) وَ مَا ذَکَرَ عَلِیّاً (علیه السلام) إِلَّا بِخَیْرٍ قَالَ قُلْتُ وَ أَیْنَ عَاتَبَهُمْ قَالَ قَوْلُهُ إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ لَمْ یَبْقَ أَحَدٌ مَعَهُ غَیْرُ علی‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) وَ جَبْرَئِیلَ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) معنعنا از ابن عباس (رحمة الله علیه) نقل می‌کند: خداوند تمام یاران پیامبر (صلی الله علیه و آله) را سرزنش کرد و علی (علیه السلام) را جز به نیکی یاد نکرد. گفتم «آن‌ها را کجا سرزنش نمود»؟ فرمود: «سخن خداوند: إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ ور [نه] جز علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) و جبرئیل (علیه السلام) کسی همراه پیامبر (صلی الله علیه و آله) باقی نماند».

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) narrates with a chain from Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Allah reproached all the companions of the Prophet (peace be upon him and his family) and did not mention Ali (peace be upon him) except with good. I said, "Where did He reproach them?" He said: "The saying of Allah: إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ [Those of you who turned back on the day when the two armies met] — for [on that day] no one remained with the Prophet (peace be upon him and his family) except Ali ibn Abi Talib (peace be upon him) and Jibra'il (peace be upon him)."

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) સનદ સાથે ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) થી નકલ કરે છે: અલ્લાહે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના તમામ સાથીઓની ઠપકો આપ્યો અને અલી (અલયહિસ્સલામ)ને ફક્ત સારાઈથી જ યાદ કર્યા. મેં કહ્યું "તેઓને ક્યાં ઠપકો આપ્યો?" તેમણે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહનું કથન: إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ [તમારામાંથી જેઓ તે દિવસે પીઠ ફેરવી ગયા જયારે બે લશ્કરો સામસામે થયા] — [તે દિવસે] પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે અલી ઇબ્ને અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) અને જિબ્રઈલ (અલયહિસ્સલામ) સિવાય કોઈ બાકી ન રહ્યું."

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

وَ لَقَدْ رَأَیْتُنِی وَ انْفَرَدَتْ یَوْمَئِذٍ مِنْهُمْ فِرْقَهًٌْ خَشْنَاءُ فِیهَا عِکْرِمَهًُْ بْنُ أَبِی جَهْلٍ فَدَخَلْتُ وَسْطَهُمْ بِالسَّیْفِ فَضَرَبْتُ بِهِ وَ اشْتَمَلُوا عَلَیَّ حَتَّی أَفْضَیْتُ إِلَی آخِرِهِمْ ثُمَّ کَرَّرْتُ فِیهِمُ الثَّانِیَهًَْ حَتَّی رَجَعْتُ مِنْ حَیْثُ جِئْتُ وَ لَکِنَّ الْأَجَلَ اسْتَأْخَرَ وَ یَقْضِی اللَّهُ أَمْراً کانَ مَفْعُولًا قَالَ وَ کَانَ عُثْمَانُ مِنَ الَّذِینَ تَوَلَّی یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ.

امام علی (علیه السلام) در جنگ اُحُد خودم را تنها دیدم و آن روز گروهی از دشمن با ابزار جنگی فراوان از آن‌ها جدا شدند که در میانشان عکرمهًْ‌بن‌ابی‌جهل بود. با شمشیر میان آن‌ها وارد شدم و شمشیر زدم و آن‌ها مرا احاطه کردند تا اینکه راه را باز کردم و به آخرین نفر آن‌ها رسیدم. سپس دوباره برای نبرد به میان آن‌ها بازگشتم تا اینکه از جایی که آمدم بازگشتم و لیکن کشته نشدم و مرگ به تأخیر افتاد و خداوند کاری را که می‌بایست انجام شود تحقّق می‌بخشد. فرمود: «و عثمان از کسانی بود که در روز روبرو شدن دو جمعیّت با یکدیگر [در جنگ اُحُد] قرار کرد».

Imam Ali (peace be upon him): In the battle of Uhud I found myself alone, and on that day a fierce group of the enemy with abundant weapons of war separated from them, among whom was Ikrima ibn Abi Jahl. I entered among them with the sword and struck, and they surrounded me, until I forced my way through and reached the last of them. Then I returned again to fight among them, until I came back from where I had come, but I was not killed and death was delayed, and Allah brings about a matter that was to be done. He said: "And Uthman was among those who turned back on the day when the two armies met [in the battle of Uhud]."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): ઉહુદની જંગમાં મેં પોતાને એકલો જોયો, અને તે દિવસે દુશ્મનમાંથી એક ભયંકર જૂથ ઘણા બધા યુદ્ધ સાધનો સાથે તેમનાથી અલગ થયું, જેમાં ઇકરિમા બિન અબી જહલ હતો. હું તલવાર સાથે તેમની વચ્ચે ઘૂસ્યો અને તલવાર ચલાવી, અને તેમણે મને ઘેરી લીધો, ત્યાં સુધી કે મેં રસ્તો ખોલ્યો અને તેમના છેલ્લા માણસ સુધી પહોંચ્યો. પછી ફરીથી લડાઈ માટે તેમની વચ્ચે પાછો ફર્યો, ત્યાં સુધી કે જ્યાંથી આવ્યો હતો ત્યાં પાછો આવ્યો, પરંતુ હું માર્યો ન ગયો અને મૃત્યુ પાછળ ઠેલાઈ ગયું, અને અલ્લાહ એ કામને પૂર્ણ કરે છે જે થવાનું જ હોય. તેમણે ફરમાવ્યું: "અને ઉસ્માન તે લોકોમાંથી હતો જેઓ બે લશ્કરો સામસામે થવાના દિવસે [ઉહુદની જંગમાં] પીઠ ફેરવી ગયા."

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیْطانُ بِبَعْضِ ما کَسَبُوا قَالَ هُمْ أَصْحَابُ الْعَقَبَهًِْ.

امام صادق (علیه السلام) إِنَّمَا اسْتَزَلَّهمُ الشَّیْطَانُ بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ درباره‌ی یاران پیامبر (صلی الله علیه و آله) است که در گردنه‌ی اُحُد بودند.

Imam Sadiq (peace be upon him): إِنَّمَا اسْتَزَلَّهمُ الشَّیْطَانُ بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ [It was only Satan who caused them to slip because of some of what they had earned] concerns the companions of the Prophet (peace be upon him and his family) who were at the pass of Uhud.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): إِنَّمَا اسْتَزَلَّهمُ الشَّیْطَانُ بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ [ખરેખર શેતાને તેમને તેમના કેટલાક કરેલાં કામોના કારણે લપસાવ્યા] આ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના તે સાથીઓ વિશે છે જેઓ ઉહુદની ઘાટી પર હતા.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیْطانُ بِبَعْضِ ما کَسَبُوا فَهُوَ عُقْبَهًُْ بْنُ عُثْمَانَ وَ عُثْمَانُ بْنُ سَعْدٍ.

امام صادق (علیه السلام) إِنَّمَا اسْتَزَلَّهمُ الشَّیْطَانُ بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ «درباره‌ی عقبهًْ‌بن‌عثمان و عثمان‌بن سعد می‌باشد.

Imam Sadiq (peace be upon him): إِنَّمَا اسْتَزَلَّهمُ الشَّیْطَانُ بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ [It was only Satan who caused them to slip because of some of what they had earned] "is about Uqba ibn Uthman and Uthman ibn Sa'd."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): إِنَّمَا اسْتَزَلَّهمُ الشَّیْطَانُ بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ [ખરેખર શેતાને તેમને તેમના કેટલાક કરેલાં કામોના કારણે લપસાવ્યા] "ઉકબા બિન ઉસ્માન અને ઉસ્માન બિન સઅદ વિશે છે."

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیْطانُ أَیْ خَدَعَهُمْ حَتَّی طَلَبُوا الْغَنِیمَهًَْ بِبَعْضِ ما کَسَبُوا قَالَ بِذُنُوبِهِمْ وَ لَقَدْ عَفَا اللهُ عَنْهُم.

امام باقر (علیه السلام) إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْاْ مِنکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلهُمُ الشَّیْطَانُ یعنی آن‌ها را فریب داد و به‌دنبال غنیمت رفتند. بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ؛ یعنی به دلیل گناهانشان. ولی خداوند آن‌ها را بخشید.

Imam Baqir (peace be upon him): إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْاْ مِنکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلهُمُ الشَّیْطَانُ [Those of you who turned back on the day when the two armies met — Satan only caused them to slip] means he deceived them and they went after the spoils. بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ [because of some of what they had earned]; that is, on account of their sins. But Allah pardoned them.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْاْ مِنکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلهُمُ الشَّیْطَانُ [તમારામાંથી જેઓ તે દિવસે પીઠ ફેરવી ગયા જયારે બે લશ્કરો સામસામે થયા — શેતાને જ તેમને લપસાવ્યા] એટલે કે તેણે તેમને છેતર્યા અને તેઓ ગનીમત [માલ]ની પાછળ ગયા. بِبَعضِ مَا کَسَبُواْ [તેમના કેટલાક કરેલાં કામોના કારણે]; એટલે કે તેમના ગુનાહોના કારણે. પરંતુ અલ્લાહે તેમને માફ કરી દીધા.