عَنْ زُرَارَهًَْ قَالَ کَرِهْتُ أَنْ أَسْأَلَ أَبَاجَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی الرَّجْعَهًِْ فَاحْتَلْتُ مَسْأَلَهًًْ لَطِیفَهًًْ لِأَبْلُغَ بِهَا حَاجَتِی مِنْهَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِی عَمَّنْ قُتِلَ مَاتَ قَالَ لَا الْمَوْتُ مَوْتٌ وَ الْقَتْلُ قَتْلٌ فَقُلْتُ مَا أَحَدٌ یُقْتَلُ إِلَّا مَاتَ قَالَ فَقَالَ یَا زُرَارَهًُْ قَوْلُ اللَّهِ أَصْدَقُ مِنْ قَوْلِکَ قَدْ فَرَّقَ بَیْنَ الْقَتْلِ وَ الْمَوْتِ فِی الْقُرْآنِ فَقَالَ (علیه السلام) أَفَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ وَ قَالَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَی اللهِ تُحْشَرُونَ فَلَیْسَ کَمَا قُلْتَ یَا زُرَارَهًُْ الْمَوْتُ مَوْتٌ وَ الْقَتْلُ قَتْلٌ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ اللهَ اشْتَری مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا قَالَ فَقُلْتُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ أَ فَرَأَیْتَ مَنْ قُتِلَ لَمْ یَذُقِ الْمَوْتَ فَقَالَ لَیْسَ مَنْ قُتِلَ بِالسَّیْفِ کَمَنْ مَاتَ عَلَی فِرَاشِهِ إِنَّ مَنْ قُتِلَ لَا بُدَّ أَنْ یَرْجِعَ إِلَی الدُّنْیَا حَتَّی یَذُوقَ الْمَوْتَ.
امام باقر (علیه السلام) زراره گوید: مطلبی داشتم که نمیخواستم ابتدا آن را از امام باقر (علیه السلام) بپرسم. سؤال لطیفی را پیش کشیدم تا در خلال آن به مسئلهی مورد نظرم برسم. آن مسألهی لطیف این بود که از آن حضرت (علیه السلام) پرسیدم: «آیا کسی که کشته میشود مرده است»؟ فرمود: «نه مرگ مرگ و کشتهشدن کشتهشدن است (یعنی هرکدام حساب جداگانه دارند)». عرض کردم: «جایی را در قرآن نمییابم که خداوند میان کشتهشدن و مردن فرق گذاشته باشد». حضرت (علیه السلام) این دو آیه: آیا اگر او بمیرد و یا کشته شود. ( آل عمران/۱۴۴ ) و وَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَی اللهِ تُحْشَرُونَ را که خداوند مرگ و کشتهشدن را از هم جدا ساخته است، خواندند و سپس فرمود: «ای زراره! بنابراین مرگ و کشتهشدن کشتهشدن است، با این فرق که خداوند میفرماید: خداوند از مؤمنان، جانها و اموالشان را خریداری کرده، که [در برابرش] بهشت برای آنان باشد [به اینگونه که]: در راه خدا پیکار میکنند، میکشند و کشته میشوند این وعدهی حقّی است بر او. ( توبه/۱۱۱ ) عرض کردم: «خداوند در آیهی دیگر میفرماید: کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ آیا میفرمایید: «کسی که کشته میشود مرگ را نمیچشد»؟ فرمود: «کسی که با شمشیر در راه خدا کشته میشود با آن کس که در بسترش جان میدهد یکسان نیستند. کسی که کشته میشود ناچار میباید به دنیا برگردد [و مجدداً زندگی کند و بعد بمیرد] تا مزهی مرگ را بچشد».
Imam Baqir (peace be upon him): Zurarah said: I had a matter which I did not wish to ask Imam Baqir (peace be upon him) about directly. So I posed a subtle question, in order to reach through it the matter I intended. That subtle question was that I asked him (peace be upon him): "Is one who is slain [counted as] one who has died?" He said: "No, death is death and being slain is being slain (i.e. each has its own separate account)." I said: "I do not find a place in the Qur'an where Allah has distinguished between being slain and dying." The Imam (peace be upon him) recited these two verses: أَفَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ [If then he dies or is slain] (Aal Imran/144) and وَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَی اللهِ تُحْشَرُونَ [And if you die or are slain, to Allah shall you be gathered], in which Allah has separated death and being slain, and then said: "O Zurarah! Therefore death is death and being slain is being slain, with the difference that Allah says: إِنَّ اللهَ اشْتَری مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا [Indeed, Allah has purchased from the believers their souls and their wealth, that for them shall be Paradise; they fight in the way of Allah, so they kill and are killed — a true promise upon Him] (Tawbah/111)." I said: "Allah the Mighty and Majestic says in another verse: کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ [Every soul shall taste of death]. Are you saying: 'One who is slain does not taste death'?" He said: "The one who is slain by the sword in the way of Allah is not the same as the one who gives up his soul on his bed. The one who is slain must return to the world [and live again and then die] so that he may taste the taste of death."
ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારહ કહે છે: મારી પાસે એક વાત હતી જે હું ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)થી શરૂઆતમાં પૂછવા માંગતો ન હતો. મેં એક નાજુક સવાલ ઊભો કર્યો જેથી તેના દ્વારા મારા હેતુના મુદ્દા સુધી પહોંચી શકું. તે નાજુક સવાલ એ હતો કે મેં આપ (અલયહિસ્સલામ)થી પૂછ્યું: "શું જે કત્લ થાય તે મૃત્યુ પામેલો ગણાય?" આપે ફરમાવ્યું: "ના, મૌત મૌત છે અને કત્લ થવું કત્લ થવું છે (એટલે કે દરેકનો અલગ હિસાબ છે)." મેં અરજ કરી: "કુરઆનમાં એવી જગ્યા મને મળતી નથી જ્યાં અલ્લાહે કત્લ થવા અને મૌત વચ્ચે ફરક કર્યો હોય." આપ (અલયહિસ્સલામ)એ આ બે આયતો: أَفَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ [શું જો તે મૃત્યુ પામે અથવા કત્લ થાય] (આલે ઇમરાન/૧૪૪) અને وَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَی اللهِ تُحْشَرُونَ [અને જો તમે મૃત્યુ પામો અથવા કત્લ થાવ, અલ્લાહ તરફ જ તમે એકત્રિત કરાશો] પઢી, જેમાં અલ્લાહે મૌત અને કત્લ થવાને એકબીજાથી અલગ કર્યાં છે, અને પછી ફરમાવ્યું: "ઓ ઝુરારહ! તેથી મૌત મૌત છે અને કત્લ થવું કત્લ થવું છે, આ ફરક સાથે કે અલ્લાહ ફરમાવે છે: إِنَّ اللهَ اشْتَری مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا [ખરેખર અલ્લાહે મોઅમેનોથી તેમની જાનો અને તેમના માલો ખરીદી લીધા છે, કે [તેના બદલામાં] તેમના માટે જન્નત હોય [એ રીતે કે]: તેઓ અલ્લાહના રસ્તામાં જંગ કરે છે, કત્લ કરે છે અને કત્લ થાય છે — આ તેમના પર સાચું વચન છે.] (તૌબહ/૧૧૧)." મેં અરજ કરી: "અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ બીજી આયતમાં ફરમાવે છે: کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ [દરેક જીવ મૌતનો સ્વાદ ચાખવાનો છે]. શું આપ ફરમાવો છો: 'જે કત્લ થાય તે મૌતનો સ્વાદ ચાખતો નથી'?" આપે ફરમાવ્યું: "જે અલ્લાહના રસ્તામાં તલવારથી કત્લ થાય તે અને જે પોતાના બિસ્તર પર જાન દે છે તે સરખા નથી. જે કત્લ થાય તેને લાચાર દુનિયામાં પાછું ફરવું જ પડે છે [અને ફરીથી જીવન જીવે અને પછી મૃત્યુ પામે] જેથી તે મૌતનો સ્વાદ ચાખે."