سورة آل عمران

Verse 172 of 200

3:172

أَلَّذينَ اسْتَجابُوا لِلّهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظيمٌ

كسانى كه دعوت خدا و پيامبر را، پس از [آن همه] جراحاتى كه به ايشان رسيد، اجابت‌كردند؛ [و به‌سوى ميدان ديگرى شتافتند]؛ براى كسانى از آن‌ها، كه نيكى‌كردند و تقوا پيشه ‌نمودند، پاداش بزرگى ‌است.

(As for) those who responded (at Ohud) to the call of Allah and the Apostle after the wound had befallen them, those among them who do good (to others) and guard (against evil) shall have a great reward.

(જંગે ઓહદમાં) જેમને ઘા લાગી ચૂકયા પછી પણ અલ્લાહ તથા રસૂલની દાવત પર લબ્બૈક કહ્યું, તેઓમાંથી જેમણે નેક આમાલ કર્યા અને પરહેઝગારી કરી તેમના માટે અઝીમ અજ્ર છે.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) بَعَثَ عَلِیّاً (علیه السلام) فِی عَشَرَهًٍْ اسْتَجابُوا لِلهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ إِلَی أَجْرٌ عَظِیمٌ إِنَّمَا نَزَلَتْ فِی امیرالمؤمنین (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام) رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)، حضرت علی (علیه السلام) را به همراه ده نفر فرستاد و آیه‌ی اسْتَجَابُواْ لِله وَالرَّسُولِ مِن بَعدِ مَآ أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ تا أَجْرٌ عظِیمٌ در شأن حضرت علی (علیه السلام) نازل شده است.

Imam Sadiq (peace be upon him): The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) sent Ali (peace be upon him) together with ten men, and the verse اسْتَجَابُوا لِله وَالرَّسُولِ مِن بَعدِ مَآ أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ [Those who responded to Allah and the Messenger after the wound had befallen them] up to أَجْرٌ عَظِیمٌ [a great reward] was revealed concerning Ali (peace be upon him).

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ અલી (અલયહિસ્સલામ)ને દસ માણસો સાથે મોકલ્યા, અને આયત اسْتَجَابُوا لِله وَالرَّسُولِ مِن بَعدِ مَآ أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ [જેમણે ઘા લાગ્યા પછી અલ્લાહ અને રસૂલની હાકને કબૂલ કરી] થી લઈને أَجْرٌ عَظِیمٌ [મહાન બદલો] સુધી અલી (અલયહિસ્સલામ)ની શાનમાં નાઝિલ થઈ છે.

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

قَالَ أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ: لَمَّا کَانَ مِنَ الْغَدِ مِنْ یَوْمِ أُحُدٍ نَادَی رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) فِی الْمُسْلِمِینَ فَأَجَابُوهُ فَخَرَجُوا عَلَی عِلَّتِهِمْ وَ عَلَی مَا أَصَابَهُمْ مِنَ الْقَرْحِ وَ قَدَّمَ عَلِیّاً (علیه السلام) بَیْنَ یَدَیْهِ بِرَایَهًِْ الْمُهَاجِرِینَ حَتَّی انْتَهَی إِلَی حَمْرَاءِ الْأَسَدِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَی الْمَدِینَهًِْ فَهُمُ الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِلهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) ابان‌بن‌عثمان گوید: روز بعد از واقعه‌ی اُحُد حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) مسلمین را جمع کرد و آنان هم وی را اجابت نمودند و آنان با اینکه هنوز زخم‌های زیادی داشتند و فشار سختی و محنت بر آن‌ها سنگینی می‌کرد با پیغمبر (صلی الله علیه و آله) بیرون شدند. امیرالمؤمنین (علیه السلام) درحالی‌که پرچم مهاجرین را در دست داشت مقابل خاتم‌النبیّین (صلی الله علیه و آله) حرکت می‌کرد پیغمبر (صلی الله علیه و آله) به اتّفاق یاران خود تا حمراءالاسد پیش رفتند و از آنجا به‌طرف مدینه برگشتند. درباره‌ی این واقعه آیه‌ی شریفه‌ی الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ نازل شد.

The Prophet (peace be upon him and his family): Aban ibn Uthman said: On the day after the battle of Uhud, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) summoned the Muslims and they responded to him. They went out with him despite still having many wounds and while severe hardship and distress weighed heavily upon them. Amir al-Mu'minin (peace be upon him), holding the banner of the Muhajirin in his hand, marched in front of the Seal of the Prophets (peace be upon him and his family). The Prophet (peace be upon him and his family), together with his companions, advanced as far as Hamra' al-Asad, and from there they returned toward Madinah. Concerning this event, the noble verse الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ [Those who responded to Allah and the Messenger after the wound had befallen them] was revealed.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અબાન બિન ઉસ્માન કહે છે: ઉહુદની ઘટના પછીના દિવસે હઝરત રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ મુસલમાનોને ભેગા કર્યા અને તેઓએ પણ તેમની હાકને કબૂલ કરી, અને તેઓ હજુ ઘણા ઘાવ ધરાવતા હોવા છતાં અને સખત તકલીફ અને દુ:ખ તેમના ઉપર ભારે હોવા છતાં પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે નીકળી પડ્યા. અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ) મુહાજિરોનો અલમ હાથમાં લઈને ખાતમુન્નબીય્યીન (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની આગળ ચાલી રહ્યા હતા. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પોતાના સાથીઓ સાથે હમરાઉલ અસદ સુધી આગળ વધ્યા અને ત્યાંથી મદીના તરફ પાછા ફર્યા. આ ઘટના વિશે આ પવિત્ર આયત الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ [જેમણે ઘા લાગ્યા પછી અલ્લાહ અને રસૂલની હાકને કબૂલ કરી] નાઝિલ થઈ.

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

فَلَمَّا بَلَغ القریش خُرُوجُ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) فِی طَلَبِهِمْ خَافُوا فَاسْتَقْبَلَهُمْ رَجُلٌ مِنْ أَشْجَعَ یُقَالُ لَهُ نُعَیْمُ بْنُ مَسْعُودٍ یُرِیدُ الْمَدِینَهًَْ فَقَالَ لَهُ أَبُوسُفْیَانَ صَخْرُ بْنُ حَرْبٍ یَا نُعَیْمُ هَلْ لَکَ أَنْ أَضْمَنَ لَکَ عَشْرَ قَلَائِصَ وَ تَجْعَلَ طَرِیقَکَ عَلَی حَمْرَاءِ الْأَسَدِ فَتُخْبِرَ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) أَنَّهُ قَدْ جَاءَ مَدَدٌ کَثِیرٌ مِنْ حُلَفَائِنَا مِنَ الْعَرَبِ کِنَانَهًَْ وَ عَشِیرَتِهِمْ وَ الْأَحَابِیشِ وَ تُهَوِّلَ عَلَیْهِمْ مَا اسْتَطَعْتَ فَلَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ عَنَّا فَأَجَابَهُ إِلَی ذَلِکَ وَ قَصَدَ حَمْرَاءَ الْأَسَدِ فَأَخْبَرَ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) بِذَلِکَ وَ قَالَ إِنَّ قُرَیْشاً یُصْبِحُونَ بِجَمْعِهِمُ الَّذِی لَا قِوَامَ لَکُمْ بِهِ فَاقْبَلُوا نَصِیحَتِی وَ ارْجِعُوا فَقَالَ أَصْحَابُ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) حَسْبُنَا اللهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ اعْلَمْ أَنَّا لَا نُبَالِی بِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ عَلَی رَسُولِهِ الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِلهِ وَ الرَّسُولِ إِلَی قَوْلِهِ وَ نِعْمَ الْوَکِیل.

امام علی (علیه السلام) بعد از جنگ اُحُد وقتی که قریش از بیرون آمدن رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) برای جستجوی آن‌ها آگاه شدند، ترسیدند. سپس مردی از قبیله‌ی اشجع که نعیم‌بن‌مسعود نام داشت با آن‌ها روبرو شد و می‌خواست به‌سوی مدینه برود. ابوسفیان صخربن‌حرب به او گفت: «ای نعیم! آیا می‌خواهی ده شتر جوان برای تو ضمانت کنم و تو مسیرت را از حمراءالاسد قرار بدهی و به محمّد (صلی الله علیه و آله) خبر بدهی که از طرف هم پیمان‌های عرب ما کنانه و خویشاوندانشان و قبیله‌های مختلف کمک زیادی آمده و تا می‌توانی آن‌ها را بترسانی تا شاید برگردند». پس نعیم به او برای انجام آن کار پاسخ مثبت داد و به‌سوی حمراءالاسد رفت و رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) را از آن آگاه کرد و گفت: «قریش با گروهی که شما توان پایداری در مقابل آن را ندارید؛ پس نصیحت مرا بپذیرید و برگردید صبح می‌کنند»؛ اصحاب رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) گفتند: حَسْبُنَا اللهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ. بدانکه ما به آن‌ها اهمیّتی نمی‌دهیم». پس خداوند سبحان بر پیامبرش (صلی الله علیه و آله) این آیه را نازل فرمود: الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ ... وَ نِعْمَ الْوَکِیل.

Amir al-Mu'minin (peace be upon him): After the battle of Uhud, when Quraysh learned that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) had come out in pursuit of them, they were afraid. Then a man from the tribe of Ashja', named Nu'aym ibn Mas'ud, met them; he was heading toward Madinah. Abu Sufyan Sakhr ibn Harb said to him: 'O Nu'aym! Would you like me to guarantee you ten young camels, and you make your route pass through Hamra' al-Asad and inform Muhammad (peace be upon him and his family) that large reinforcements have come from our Arab allies — Kinanah and their kin and various tribes — and frighten them as much as you can, so that perhaps they will turn back?' Nu'aym gave him a positive reply to carry out that task and went to Hamra' al-Asad and informed the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) of it, saying: 'By morning Quraysh will be upon you with a force that you have no power to withstand; so accept my advice and turn back.' The companions of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: حَسْبُنَا اللهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ [Allah is sufficient for us and He is the best Disposer of affairs]. Know that we pay no heed to them.' Then Allah the Glorified revealed upon His Prophet (peace be upon him and his family) this verse: الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ ... وَ نِعْمَ الْوَکِیل [Those who responded to Allah and the Messenger ... and He is the best Disposer of affairs].

અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ): ઉહુદની જંગ પછી જ્યારે કુરૈશને ખબર પડી કે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તેમની શોધમાં નીકળ્યા છે, ત્યારે તેઓ ડરી ગયા. પછી અશ્જઅ કબીલાનો એક માણસ જેનું નામ નુઐમ બિન મસ્ઊદ હતું, તેમની સામે આવ્યો અને તે મદીના તરફ જવા માંગતો હતો. અબૂ સુફયાન સખ્ર બિન હર્બએ તેને કહ્યું: 'ઓ નુઐમ! શું તું ઈચ્છે છે કે હું તારા માટે દસ યુવાન ઊંટોની જમાનત આપું, અને તું તારો રસ્તો હમરાઉલ અસદથી કરે અને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને ખબર આપે કે અમારા આરબ સાથીઓ - કિનાના અને તેમના સંબંધીઓ અને વિવિધ કબીલાઓ તરફથી ઘણી મદદ આવી છે, અને જેટલું બની શકે તેટલું તેમને ડરાવે જેથી કદાચ તેઓ પાછા ફરી જાય'. પછી નુઐમે તે કામ કરવા માટે તેને હકારાત્મક જવાબ આપ્યો અને હમરાઉલ અસદ તરફ ગયો અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને તેની જાણ કરી અને કહ્યું: 'કુરૈશ સવારે એવા જૂથ સાથે આવશે જેની સામે ટકવાની તમારી પાસે તાકાત નથી; તો મારી નસીહત કબૂલ કરો અને પાછા વળી જાવ'. રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના અસહાબે કહ્યું: حَسْبُنَا اللهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ [અલ્લાહ અમારા માટે પૂરતો છે અને તે શ્રેષ્ઠ કારસાઝ છે]. જાણી લે કે અમે તેમને કોઈ મહત્વ આપતા નથી'. પછી અલ્લાહ સુબ્હાનહુએ પોતાના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ઉપર આ આયત નાઝિલ કરી: الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ ... وَ نِعْمَ الْوَکِیل [જેમણે અલ્લાહ અને રસૂલની હાક કબૂલ કરી ... અને તે શ્રેષ્ઠ કારસાઝ છે].

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ قَوْلُهُ الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِلهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ یَعْنِی الجِرَاحَهًُْ لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرُ عَظِیمُ {قَالَ} نَزَلَتْ فِی عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام)} وَ تِسْعَهًِْ نَفَرٍ {مَعَهُ} بَعَثَهُمْ رَسُولُ‌اللهِ (صلی الله علیه و آله) فِی أَثَرِ أَبِی‌سُفْیَانَ حِینَ ارْتَحَلَ فَاسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْح؛ منظور جراحت است. لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِیمٌ درباره‌ی علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) و نه نفر همراهش نازل شد. رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) آن‌ها را درپی ابوسفیان هنگامی‌که از اُحُد رفت فرستاد؛ پس علی (علیه السلام) و همراهانش دعوت خدا و رسولش (صلی الله علیه و آله) را اجابت کردند.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْح [Those who responded to Allah and the Messenger after the wound had befallen them] — what is meant is injury. لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِیمٌ [For those among them who do good and guard against evil there is a great reward] was revealed concerning Ali ibn Abi Talib (peace be upon him) and the nine men with him. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) sent them after Abu Sufyan when he left Uhud; so Ali (peace be upon him) and his companions responded to the call of Allah and His Messenger (peace be upon him and his family).

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْح [જેમણે ઘા લાગ્યા પછી અલ્લાહ અને રસૂલની હાક કબૂલ કરી]; મતલબ જખ્મ છે. لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِیمٌ [તેમનામાંથી જેઓએ સારું કર્યું અને પરહેઝગારી કરી તેમના માટે મહાન બદલો છે] અલી બિન અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) અને તેમની સાથેના નવ માણસો વિશે નાઝિલ થઈ. રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેમને અબૂ સુફયાનની પાછળ મોકલ્યા જ્યારે તે ઉહુદથી ગયો; તો અલી (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના સાથીઓએ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની દાવત કબૂલ કરી.

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

الْمَعْنَی الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ أَیْ أَطَاعُوا اللَّهَ فِی أَوَامِرِهِ وَ أَطَاعُوا رَسُولَهِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصابَهُمُ الْقَرْحُ.

امام باقر (علیه السلام) الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ؛ یعنی از دستورات خدا و از پیامبرش (صلی الله علیه و آله) اطاعت کردند.

Imam Baqir (peace be upon him): الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ [Those who responded to Allah and the Messenger]; that is, they obeyed the commands of Allah and obeyed His Messenger (peace be upon him and his family).

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): الَّذِینَ اسْتَجابُوا لِله وَ الرَّسُولِ [જેમણે અલ્લાહ અને રસૂલની હાક કબૂલ કરી]; એટલે કે તેઓએ અલ્લાહના હુકમોનું અને તેના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નું પાલન કર્યું.