سورة الأحزاب

Verse 24 of 73

33:24

لِيَجْزِيَ اللهُ الصّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ إِنْ شاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً

هدف اين است كه خداوند راستگويان را به خاطر صدقشان پاداش دهد، و منافقان را هرگاه اراده كند عذاب نمايد يا [اگر توبه كنند] توبه آن‌ها را بپذيرد؛ چرا كه خداوند همواره آمرزنده و مهربان است.

That Allah may reward the truthful for their truth, and punish the hypocrites if He please or turn to them (mercifully); surely Allah is Forgiving, Merciful.

જેથી અલ્લાહ સાચાઓને તેમની સચ્ચાઇનો બદલો આપે, અને મુનાફીકોને ચાહે તો અઝાબ આપે, અથવા તેમની તૌબા કબૂલ કરી લે કારણકે અલ્લાહ ગફુરૂર રહીમ છે.

#1 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

ابن‌عبّاس ( أَخَذَ النَّبِیُّ (تَحْتَ شَجَرَهًِْ السَّمُرَهًِْ بَیْعَتَهُمْ عَلَی أَنْ لَا یَفِرُّوا وَ لَیْسَ أَحَدٌ مِنَ الصَّحَابَهًِْ إِلَّا نَقَضَ عَهْدَهُ فِی الظَّاهِرِ بِفِعْلٍ أَمْ بِقَوْلٍ وَ قَدْ ذَمَّهُمُ اللَّهُ ... وَ انْهَزَمَ أَبُوبَکْرٍ وَ عُمَرُ فِی یَوْمِ خَیْبَرَ بِالْإِجْمَاعِ وَ عَلِیٌّ (فِی وَفَائِهِ اتِّفَاقٌ فَإِنَّهُ لَمْ یَفِرَّ قَطُّ وَ ثَبَتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (حَتَّی نَزَلَتْ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ وَ لَمْ یَقُلْ کُلُّ الْمُؤْمِنِینَ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ یَعْنِی حَمْزَهًَْ (وَ جعفر (جَعْفَراً) وَ عُبَیْدَهًَْ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ یَعْنِی عَلِیّاً.

ابن‌عبّاس ( رسول خدا (در زیر درخت سمره از اصحاب بیعت گرفت که از جنگ فرار نکنند و هرکدام از اصحاب با قول یا فعل خویش پیمانش را نقض نمود لذا خداوند آن‌ها را مذمت کرد ... و به اجماع همه ابوبکر و عمر در روز خیبر شکست خوردند و علی (بر پیمان خویش وفادار ماند و هرگز از جنگ فرار ننمود و با رسول خدا (ثابت قدم ماند تا اینکه آیه‌ی شریفه‌ی رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ نازل شد و آیه همه‌ی مؤمنان را شامل نمی‌شود و مراد از فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ حمزه (و جعفر (و عبیده (می‌باشد و مقصود از وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ علی (است.

Ibn Abbas: The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) took the pledge from the companions under the samurah tree that they would not flee from battle, but each of the companions, by word or deed, broke his pledge, and so Allah reproached them ... And by consensus, Abu Bakr and Umar were defeated on the day of Khaybar, and there is agreement upon Ali's (peace be upon him) fidelity — for he never fled from battle and remained steadfast with the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) — until the noble verse رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [Men who have been true to their covenant with Allah] was revealed. The verse does not include all the believers, and what is meant by فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ [of them is he who accomplished his vow] is Hamzah (peace be upon him), Ja'far (peace be upon him), and Ubaydah (peace be upon him); and what is meant by وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ [and of them is he who yet waits] is Ali (peace be upon him).

ઇબ્ને અબ્બાસ: રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમે) સમુરહ વૃક્ષ નીચે સહાબાઓ પાસેથી બૈઅત લીધી કે તેઓ જંગમાંથી ભાગશે નહીં, અને દરેક સહાબીઓએ પોતાના કથન કે કાર્યથી પોતાનો કરાર તોડ્યો, તેથી અલ્લાહે તેમની નિંદા કરી ... અને સર્વસંમતિથી અબૂબક્ર અને ઉમર ખયબરના દિવસે હાર્યા, અને ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વફાદારી પર સહમતિ છે કારણ કે તેઓ કદી જંગમાંથી ભાગ્યા નહીં અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે અડગ રહ્યા, ત્યાં સુધી કે આ પવિત્ર આયત رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [એવા પુરુષો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું સાબિત કરી બતાવ્યું] નાઝિલ થઈ, અને આ આયત તમામ મોમિનોને શામિલ કરતી નથી, અને فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ [તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વ્રત પૂરું કર્યું]નો મુરાદ હમ્ઝહ (અલયહિસ્સલામ), જઅફર (અલયહિસ્સલામ) અને ઉબૈદહ (અલયહિસ્સલામ) છે, અને وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ [અને તેમાંથી કેટલાક પ્રતીક્ષા કરી રહ્યા છે]નો મુરાદ ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) છે.

#2 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

أمیرالمؤمنین ( مُحَمَّدِ‌بْنِ‌الْحَنَفِیَّهًِْ قَال قَالَ عَلِیٌّ (کُنْتُ عَاهَدْتُ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ (أَنَا وَ عَمِّی حَمْزَهًُْ (وَ أَخِی جَعْفَرٌ وَ ابْنُ عَمِّی عُبَیْدَهًُْ‌بْنُ‌الْحَارِثِ عَلَی أَمْرٍ وَفَیْنَا بِهِ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ (فَتَقَدَّمَنِی أَصْحَابِی وَ خُلِّفْتُ بَعْدَهُمْ لِمَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی فِینَا مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ حَمْزَهًُْ (وَ جَعْفَرٌ وَ عُبَیْدَهًُْ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا فَأَنَا الْمُنْتَظِرُ وَ مَا بَدَّلْتُ تَبْدِیلًا.

امام علی ( محمّدبن‌حنفیّه گوید امام علی (فرمود: «من، عمویم حمزه (برادرم جعفر (پسر عمویم عبیدهًْ‌بن‌حارث (در مورد موضوعی با خداوند عزّوجلّ و رسول خدا (عهد نمودیم و به آن عهد در مورد خداوند و رسولش (وفا نمودیم. اصحاب من پیش‌تر از من به آن وفا نمودند و زودتر شربت شهادت نوشیدند و من پس از آنان، هرگاه که خداوند عزّوجلّ اراده کند، به آن عهد وفا خواهم کرد. خداوند عزّوجلّ در شأن ما این آیه را نازل فرمود: مِنَ المُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ یعنی حمزه (جعفر (و عبیده (وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا پس منظور از کسی که منتظر است و هیچ تغییری نداده است، من می‌باشم.

Imam Ali (peace be upon him): Muhammad ibn al-Hanafiyyah said: Imam Ali (peace be upon him) said: "I, my uncle Hamzah (peace be upon him), my brother Ja'far (peace be upon him), and my cousin Ubaydah ibn al-Harith (peace be upon him) made a covenant with Allah the Mighty and Majestic and the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) concerning a matter, and we fulfilled that covenant with regard to Allah and His Messenger (peace be upon him and his family). My companions preceded me in fulfilling it and drank the draught of martyrdom sooner, and I, after them, whenever Allah the Mighty and Majestic wills, shall fulfil that covenant. Allah the Mighty and Majestic revealed this verse concerning us: مِنَ المُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [Of the believers are men who have been true to their covenant with Allah; of them is he who accomplished his vow] — meaning Hamzah (peace be upon him), Ja'far (peace be upon him) and Ubaydah (peace be upon him) — وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا [and of them is he who yet waits, and they have not changed in the least]. So the one meant by 'the one who is waiting and has not made any change' is I."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન હનફિય્યહ કહે છે કે ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામે) ફરમાવ્યું: "મેં, મારા કાકા હમ્ઝહ (અલયહિસ્સલામ), મારા ભાઈ જઅફર (અલયહિસ્સલામ) અને મારા પિતરાઈ ભાઈ ઉબૈદહ બિન હારિસ (અલયહિસ્સલામે) એક બાબત વિશે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે અહદ કર્યો હતો અને અલ્લાહ અને તેના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથેના તે અહદને પૂરો કર્યો. મારા સાથીઓ મારાથી પહેલાં તેને પૂરો કરી ચૂક્યા અને શહાદતનું શરબત વહેલા પી ગયા, અને હું તેમના પછી, જ્યારે પણ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ ઈચ્છશે, તે અહદને પૂરો કરીશ. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે અમારી શાનમાં આ આયત નાઝિલ કરી: مِنَ المُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [મોમિનોમાં એવા પુરુષો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું સાબિત કર્યું; તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વ્રત પૂરું કર્યું] યાની હમ્ઝહ (અલયહિસ્સલામ), જઅફર (અલયહિસ્સલામ) અને ઉબૈદહ (અલયહિસ્સલામ) وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا [અને તેમાંથી કેટલાક પ્રતીક્ષા કરી રહ્યા છે, અને તેમણે કંઈ પણ પરિવર્તન કર્યું નથી]. તો પ્રતીક્ષા કરનાર અને કોઈ પરિવર્તન ન કરનારનો મુરાદ હું છું."

#3 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

أمیرالمؤمنین ( هَذِهِ الْآیَهًُْ نَزَلَتْ فِیَّ وَ فِی عَمِّی حَمْزَهًَْ (وَ فِی ابْنِ عَمِّی عُبَیْدَهًَْ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَأَمَّا عُبَیْدَهًُْ فَقَضَی نَحْبَهُ شَهِیداً یَوْمَ بَدْرٍ وَ أَمَّا عَمِّی حَمْزَهًُْ (فَإِنَّهُ قَضَی نَحْبَهُ شَهِیداً یَوْمَ أُحُدٍ وَ أَمَّا أَنَا فَأَنْتَظِرُ أَشْقَاهَا یَخْضِبُ هَذِهِ مِنْ هَذِهِ وَ أَوْمَأَ بِیَدِهِ إِلَی لِحْیَتِهِ وَ رَأْسِهِ عَهْدٌ عَهِدَهُ إِلَیَّ حَبِیبِی أَبُو الْقَاسِمِ (.

امام علی ( در روایت است: امام علی (فرمود: این آیه در شأن من است و در شأن عموی من حمزه (و در شأن پسر عموی من عبیدهًْ‌بن‌حارث‌بن‌عبد المطلب (امّا عبیده در روز بدر به درجه‌ی شهادت نائل شد، و عموی من حمزه (در روز احد شربت شهادت چشید و امّا من انتظار می‌کشم که شقی‌ترین این امّت این را به این رنگ کند. و با دست به محاسن و سرش اشاره کرد و فرمود: «امریست شدنی و کاریست بودنی که حبیب من ابوالقاسم (مرا از این حال خبر داده است».

Imam Ali (peace be upon him): It is narrated that Imam Ali (peace be upon him) said: This verse was revealed concerning me, my uncle Hamzah (peace be upon him), and my cousin Ubaydah ibn al-Harith ibn Abd al-Muttalib (peace be upon him). As for Ubaydah, he attained the rank of martyrdom on the day of Badr, and my uncle Hamzah (peace be upon him) drank the draught of martyrdom on the day of Uhud, and as for me, I am waiting for the most wretched of this ummah to dye this with this — and he pointed with his hand to his beard and his head — and he said: "It is a matter that must come to pass and a thing that must be, of which my beloved Abu al-Qasim (peace be upon him and his family) has informed me."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): રિવાયતમાં છે: ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: આ આયત મારી શાનમાં અને મારા કાકા હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ) ની શાનમાં અને મારા પિતરાઈ ભાઈ ઉબૈદા બિન હારિસ બિન અબ્દુલ મુત્તલિબ (અલયહિસ્સલામ) ની શાનમાં ઉતરી છે. પરંતુ ઉબૈદા બદરના દિવસે શહાદતના દરજ્જા પર પહોંચ્યા, અને મારા કાકા હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ) એ ઉહદના દિવસે શહાદતનો શરબત પીધો, અને હું તો રાહ જોઉં છું કે આ ઉમ્મતનો સૌથી બદબખ્ત આને આનાથી રંગી દે. અને હાથથી પોતાની દાઢી અને માથા તરફ ઇશારો કર્યો અને ફરમાવ્યું: "એ એવી બાબત છે જે થવાની જ છે અને એવું કામ છે જે બનવાનું જ છે, જેની ખબર મારા હબીબ અબુલ કાસિમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ મને આપી છે."

#4 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الباقر ( أبُوالوَرد عَنْ أَبِی‌جَعْفَر (مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ قَالَ عَلِیٌّ (وَ حَمْزَهًُْ (وَ جَعْفَرٌ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ قَالَ عَهْدُهُ وَ هُوَ حَمْزَهًُْ وَ جَعْفَرٌ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ قَالَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (.

امام باقر ( ابوالوَرد از امام باقر (نقل می‌کند که فرمود: مِنَ الْمؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ یعنی علی (حمزه (و جعفر (فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ یعنی عهد خود را پایان بردند که منظور حمزه (و جعفر (است وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ منظور، علیّ‌بن‌ابی‌طالب (است.

Imam Baqir (peace be upon him): Abu al-Ward narrates from Imam Baqir (peace be upon him) that he said: مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [Among the believers are men who have been true to the covenant they made with Allah] means Ali (peace be upon him), Hamza (peace be upon him) and Ja'far (peace be upon him). فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [So of them is he who fulfilled his vow] means those who brought their covenant to an end, and they are Hamza (peace be upon him) and Ja'far (peace be upon him). وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [And of them is he who waits] refers to Ali ibn Abi Talib (peace be upon him).

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અબુલ વર્દ ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) થી નકલ કરે છે કે તેમણે ફરમાવ્યું: مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [મોમિનોમાં એવા પુરૂષો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું] એટલે અલી (અલયહિસ્સલામ), હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ) અને જાફર (અલયહિસ્સલામ). فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું] એટલે જેમણે પોતાનો કરાર પૂરો કર્યો, અને તેનો અર્થ હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ) અને જાફર (અલયહિસ્સલામ) છે. وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [અને તેમાંથી કેટલાક રાહ જોઈ રહ્યા છે] નો અર્થ અલી ઇબ્ને અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) છે.

#5 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

ابن‌عبّاس ( عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ (فِی قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی: مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ یَعْنِی عَلِیّاً (وَ حَمْزَهًَْ (وَ جَعْفَراً (فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ یَعْنِی حَمْزَهًَْ (وَ جَعْفَراً (وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ یَعْنِی عَلِیّاً (کَانَ یَنْتَظِرُ أَجَلَهُ وَ الْوَفَاءَ لِلَّهِ بِالْعَهْدِ وَ الشَّهَادَهًَْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَوَ اللَّهِ لَقَدْ رُزِقَ الشَّهَادَهًَْ.

ابن‌عبّاس ( مِنَ المُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ یعنی علی (و حمزه (و جعفر (فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ یعنی حمزه (و جعفر (وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ یعنی علی (که منتظر مرگ خود و وفاکردن به پیمان خدا و شهادت در راه خدا بود و به خدا سوگند که شهادت روزی او شد.

Ibn Abbas: مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [Among the believers are men who have been true to the covenant they made with Allah] means Ali (peace be upon him), Hamza (peace be upon him) and Ja'far (peace be upon him). فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [So of them is he who fulfilled his vow] means Hamza (peace be upon him) and Ja'far (peace be upon him). وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [And of them is he who waits] means Ali (peace be upon him), who was awaiting his death and the fulfilment of the covenant with Allah and martyrdom in the way of Allah — and by Allah, martyrdom was granted to him.

ઇબ્ને અબ્બાસ: مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [મોમિનોમાં એવા પુરૂષો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું] એટલે અલી (અલયહિસ્સલામ), હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ) અને જાફર (અલયહિસ્સલામ). فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું] એટલે હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ) અને જાફર (અલયહિસ્સલામ). وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [અને તેમાંથી કેટલાક રાહ જોઈ રહ્યા છે] એટલે અલી (અલયહિસ્સલામ), જેઓ પોતાના મૃત્યુની અને અલ્લાહના કરાર પૂરો કરવાની તથા અલ્લાહના માર્ગમાં શહાદતની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, અને અલ્લાહની કસમ! શહાદત તેમને રોજી તરીકે મળી.

#6 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الباقر ( عَن أبی الجارود عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (فِی قَوْلِهِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ لَا یُغَیِّرُوا أَبَداً فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ أَیْ أَجَلَهُ وَ هُوَ حَمْزَهًُْ (وَ جَعْفَربْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ أَجَلَهُ یَعْنِی عَلِیّاً (یَقُولُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا لِیَجْزِیَ اللهُ الصَّادِقِینَ بِصِدْقِهِمْ.

امام باقر ( در روایت ابوالجارود آمده که امام باقر (فرمود: مِنَ المُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ یعنی هرگز تغییر نمی‌دهند فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ یعنی اَجَل او، که منظور، حمزه (و جعفربن‌ابی‌طالب (است وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ یعنی اجل او که، منظور، علی (است وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا. لِیَجْزِیَ اللهُ الصَّادِقِینَ بِصِدْقِهِمْ.

Imam Baqir (peace be upon him): It is narrated by Abu al-Jarud that Imam Baqir (peace be upon him) said: مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [Among the believers are men who have been true to the covenant they made with Allah] means they never change. فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [So of them is he who fulfilled his vow] means his term of life, and he is Hamza (peace be upon him) and Ja'far ibn Abi Talib. وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [And of them is he who waits] means his term of life, and this refers to Ali (peace be upon him). وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا. لِیَجْزِیَ اللهُ الصَّادِقِینَ بِصِدْقِهِمْ [And they did not change in the least. That Allah may reward the truthful for their truth].

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અબુલ જારૂદની રિવાયતમાં આવ્યું છે કે ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [મોમિનોમાં એવા પુરૂષો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું] એટલે તેઓ ક્યારેય બદલતા નથી. فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું] એટલે તેમની અજલ (મૃત્યુની મુદ્દત), અને તેનો અર્થ હમ્ઝા (અલયહિસ્સલામ) અને જાફર બિન અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) છે. وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [અને તેમાંથી કેટલાક રાહ જોઈ રહ્યા છે] એટલે તેમની અજલ, અને તેનો અર્થ અલી (અલયહિસ્સલામ) છે. وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا. لِیَجْزِیَ اللهُ الصَّادِقِینَ بِصِدْقِهِمْ [અને તેઓ સહેજ પણ બદલ્યા નથી. જેથી અલ્લાહ સાચાઓને તેમની સચ્ચાઈનો બદલો આપે].

#7 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الباقر ( فِی تَفْسِیرٍ مَنْسُوبٍ إِلَی الْبَاقِر (فِی قَوْلِهِ تَعَالَی وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ یَقُولُ کُونُوا مَعَ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (وَ آلِ مُحَمَّدٍ (قَالَ اللَّهُ تَعَالَی مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ هُوَ حَمْزَهًُْ‌بْنُ‌عَبْدِ‌الْمُطَّلِبِ (وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ هُوَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (یَقُولُ اللَّهُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا.

امام باقر ( در تفسیری که منسوب به امام باقر (آمده است که درباره‌ی آیه: و با صادقان باشید!. ( توبه/۱۱۹ )، می‌فرماید: «با علیّ‌بن‌ابی‌طالب و آل محمّد (باشید. و در این قسمت آیه مِنَ الْمؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ می‌فرماید: منظور حمزهًْ‌بن‌عبدالمطلب (است وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ علیّ‌بن‌ابی‌طالب (است که خداوند متعال می‌فرماید: وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلا».

Imam Baqir (peace be upon him): In a tafsir attributed to Imam Baqir (peace be upon him) it comes that concerning the verse "and be with the truthful" (Tawbah/119), he says: "Be with Ali ibn Abi Talib and the family of Muhammad (peace be upon him and his family)." And regarding this part of the verse مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [Among the believers are men who have been true to the covenant they made with Allah; so of them is he who fulfilled his vow], he says: it refers to Hamza ibn Abd al-Muttalib (peace be upon him). وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [And of them is he who waits] is Ali ibn Abi Talib (peace be upon him), of whom Allah the Exalted says: وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا [And they did not change in the least].

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) ને મન્સૂબ તફસીરમાં આવ્યું છે કે આયત: "અને સાચાઓ સાથે રહો!" (તૌબા/૧૧૯) વિશે ફરમાવે છે: "અલી ઇબ્ને અબી તાલિબ અને આલે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે રહો. અને આયતના આ ભાગ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [મોમિનોમાં એવા પુરૂષો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું; તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું] વિશે ફરમાવે છે: તેનો અર્થ હમ્ઝા બિન અબ્દુલ મુત્તલિબ (અલયહિસ્સલામ) છે. وَ مِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ [અને તેમાંથી કેટલાક રાહ જોઈ રહ્યા છે] અલી ઇબ્ને અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) છે, જેમના વિશે અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا [અને તેઓ સહેજ પણ બદલ્યા નથી]."

#8 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

أمیرالمؤمنین ( عَن أبی إسحاق عَنْ عَلِیٍّ (قَالَ فِینَا نَزَلَتْ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَأَنَا وَ اللَّهِ الْمُنْتَظِرُ وَ مَا بَدَّلْتُ تَبْدِیلًا.

امام علی ( آیه‌ی رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ درباره‌ی ما نازل شده و به خدا سوگند! کسی که منتظر است من هستم و هرگز تغییر نداده‌ام.

Imam Ali (peace be upon him): The verse رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [Men who have been true to the covenant they made with Allah; so of them is he who fulfilled his vow] was revealed concerning us, and by Allah! the one who waits is I, and I have never changed in the least.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): આયત رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَی نَحْبَهُ [એવા પુરૂષો જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું; તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું] અમારા વિશે નાઝિલ થઈ છે અને અલ્લાહની કસમ! જે રાહ જોઈ રહ્યો છે તે હું છું અને મેં ક્યારેય સહેજ પણ બદલ્યું નથી.

#9 مصداق Application મિસ્દાક

الصّادق ( أَنَّهُ قَالَ یَوْماً لِأَبِی‌بَصِیرٍ وَ قَدْ دَخَلَ عَلَیْهِ وَ قَدْ کَبِرَتْ سِنُّهُ وَ ذَهَبَ بَصَرُهُ وَ حَفَزَهُ النَّفَسُ فَقَالَ لَهُ مَا هَذَا النَّفَسُ یَا أَبَابَصِیرٍ فَقَالَ جُعِلْتُ فِدَاکَ کَبِرَتْ سِنِّی وَ ذَهَبَ بَصَرِی وَ قَرُبَ أَجَلِی مَعَ أَنِّی لَسْتُ أَدْرِی مَا أَرِدُ عَلَیْهِ فِی آخِرَتِی فَقَالَ وَ إِنَّکَ لَتَقُولُ هَذَا یَا أَبَامُحَمَّدٍ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ اللَّهَ یُکْرِمُ الشَّابَّ مِنْکُمْ أَنْ یُعَذِّبَهُ وَ یَسْتَحْیِی مِنَ الْکُهُولِ أَنْ یُحَاسِبَهُمْ وَ یُجِلُّ الشَّیْخَ قَالَ هَذَا لَنَا یَا ابْنَ رَسُولِ‌اللَّهِ (قَالَ نَعَمْ وَ أَکْثَرُ مِنْهُ قَالَ زِدْنِی یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ (جَعَلَنِیَ اللَّهُ فِدَاکَ قَالَ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَبُوعَبْدِاللَّهِ (وَ اللَّهِ مَا عَنَی غَیْرَکُمْ إِنَّکُمْ وَفَیْتُمْ لِلَّهِ بِمَا أَخَذ عَلَیْکُمْ مِنْ عَهْدِهِ وَ لَمْ تَسْتَبْدِلُوا بِنَا غَیْرَنَا ... قَالَ (ذَکَرَکُمُ اللَّهُ فِی کِتَابِهِ فَقَالَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا فَأَنْتُمْ هُمْ وَفَیْتُمْ بِمَا عَاهَدْتُمُونَا عَلَیْه.

امام صادق ( امام صادق (روزی به ابوبصیر که میهمان ایشان بود و در سنّ کهولت به سر می‌برد و نور چشمش را از دست داده بود و ناتوان شده بود، فرمود: «این نفس و حالت چیست»؟ عرض کرد: «فدایت شوم! عمرم زیاد شده و نور چشمم از دست رفته و اجلم نزدیک است و نمی‌دانم تکلیف آخرتم چه خواهد شد»؟! فرمود: «تو ای ابامحمّد این سخن را می‌گویی. نمی‌دانی که خداوند احترام می‌کند از اینکه بخواهد جوانی از شما را عذاب نماید و حیا می‌نماید از اینکه پیران شما را مورد مؤاخذه و محاسبه قرار دهد و پیران را احترام می‌نماید». پرسید: «ای پسر رسول خدا (آیا این گفته شامل ما نیز می‌شود»؟ فرمود: «بله، بلکه بیشتر از آنچه گفتم خواهد شد». ابوبصیر گفت: «ای پسر رسول خدا (جانم فدای شما بیشتر از این مطلب برایم بفرمایید». فرمود: «آیا سخن خداوند: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ نشنیده‌ای»؟ گفت: «چرا شنیده‌ام». امام (فرمود: «خداوند از شما در قرآن یاد نموده و فرمود: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا پس شما آن‌ها هستید که به آنچه به ما وعده دادید وفا کردید».

Imam Sadiq (peace be upon him): One day Imam Sadiq (peace be upon him) said to Abu Basir, who was his guest and had reached old age, lost the light of his eyes and become weak: "What is this breathing and state?" He said: "May I be your ransom! My life has grown long, the light of my eyes is gone, my death is near, and I do not know what my situation in the hereafter will be." He said: "O Abu Muhammad, do you say this? Do you not know that Allah honours [Himself too much] to wish to punish a young one of you, and has modesty from bringing your elders to account and reckoning, and honours the aged?" He asked: "O son of the Messenger of Allah, does this saying include us also?" He said: "Yes, and even more than what I said." Abu Basir said: "O son of the Messenger of Allah, may my life be your ransom, tell me more than this." He said: "Have you not heard the word of Allah: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ [Men who have been true to what they covenanted with Allah; some of them have fulfilled their vow, and some of them still wait]?" He said: "Yes, I have heard it." The Imam (peace be upon him) said: "Allah has mentioned you in the Qur'an and said: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا [Men who have been true to what they covenanted with Allah; some of them have fulfilled their vow, and some of them still wait, and they have not changed in the least]. So you are those who fulfilled what you promised us."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): એક દિવસ ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ અબૂ બસીરને, જે તેમના મહેમાન હતા અને વૃદ્ધાવસ્થામાં પહોંચી ગયા હતા, આંખોનું નૂર ગુમાવી ચૂક્યા હતા અને નબળા થઈ ગયા હતા, ફરમાવ્યું: "આ શ્વાસ અને હાલત શું છે?" તેમણે અરજ કરી: "હું આપ પર કુરબાન થાઉં! મારી ઉંમર વધી ગઈ છે, મારી આંખોનું નૂર ચાલ્યું ગયું છે, મારી અજલ નજીક છે, અને મને ખબર નથી કે મારી આખિરતની સ્થિતિ શું હશે?" તમે ફરમાવ્યું: "ઓ અબૂ મુહમ્મદ, તું આ વાત કહે છે? શું તું નથી જાણતો કે અલ્લાહ એ વાતથી ઇજ્જત રાખે છે કે તમારામાંથી કોઈ યુવાનને અઝાબ આપે, અને તમારા વૃદ્ધોને પકડ અને હિસાબમાં લેવાથી શરમ કરે છે, અને વૃદ્ધોનું સન્માન કરે છે." તેમણે પૂછ્યું: "ઓ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના પુત્ર, શું આ કથન અમને પણ સામેલ કરે છે?" તમે ફરમાવ્યું: "હા, બલ્કે મેં જે કહ્યું તેનાથી પણ વધારે હશે." અબૂ બસીરે કહ્યું: "ઓ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના પુત્ર, મારો જીવ આપ પર કુરબાન, આનાથી વધુ મને ફરમાવો." તમે ફરમાવ્યું: "શું તેં અલ્લાહનું કથન: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ [એવા મર્દો જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું, તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું અને કેટલાક હજી રાહ જોઈ રહ્યા છે] નથી સાંભળ્યું?" તેમણે કહ્યું: "કેમ નહીં, સાંભળ્યું છે." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "અલ્લાહે તમારો કુરઆનમાં ઉલ્લેખ કર્યો છે અને ફરમાવ્યું: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا [એવા મર્દો જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું, તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું અને કેટલાક હજી રાહ જોઈ રહ્યા છે, અને તેમણે જરાય બદલ્યું નથી]. તો તમે એ જ છો જેમણે અમને આપેલા વચનને પૂરું કર્યું."

#10 مصداق Application મિસ્દાક

الصّادق ( الأعمش عن جعفربن‌محمد (قال هذه شرائع الدین الی ان قال (وَ الْوَلَایَهًُْ لِلْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ لَمْ یُغَیِّرُوا وَ لَمْ یُبَدِّلُوا بَعْدَ نَبِیِّهِمْ وَاجِبَهًٌْ مِثْلُ سَلْمَانَ الْفَارِسِیِّ (وَ أَبِی ذَرٍّ الْغِفَارِیِّ (وَ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ الْکِنْدِیِّ (وَ عَمَّارِ بْنِ یَاسِرٍ (وَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیِّ (وَ حُذَیْفَهًَْ بْنِ الْیَمَانِ وَ أَبِی الْهَیْثَمِ بْنِ التَّیِّهَانِ وَ سَهْلِ بْنِ حُنَیْفٍ وَ أَبِی أَیُّوبَ الْأَنْصَارِیِّ وَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ وَ عُبَادَهًَْ بْنِ الصَّامِتِ وَ خُزَیْمَهًَْ بْنِ ثَابِتٍ ذِی الشَّهَادَتَیْنِ وَ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ وَ مَنْ نَحَا نَحْوَهُمْ وَ فَعَلَ مِثْلَ فِعْلِهِمْ وَ الْوَلَایَهًُْ لِأَتْبَاعِهِمْ وَ الْمُقْتَدِینَ بِهِمْ وَ بِهُدَاهُمْ.

امام صادق ( اعمش از امام صادق (نقل می‌کند که فرمود: آیین امور شرائع دین می‌باشند ... ولایت مخصوص مؤمنان و محبّینی است که بعد از رسول خدا (مسیر خود را تغییر نداده‌اند و عقایدشان تبدیل نگردید همانند سلمان فارسی و ابوذر غفاری و مقداد اسود کندی و عمّاریاسر و جابربن‌عبدالله انصاری و حذیفه‌بن‌یمان و ابوالهیثم‌بن‌تیهان و سهل‌بن‌حنیف و ابوایّوب انصاری و عبدالله صامت و خزیمه‌بن‌ثابت ذوالشهادتین و ابوسعید خدری و کسانی که راه این افراد را پیمودند و همانند ایشان عمل نموده و ولایت برای پیروان این افراد و اقتداءکنندگان به ایشان و هدایت‌شوندگان توسط این بندگان واجب می‌باشد».

Imam Sadiq (peace be upon him): A'mash narrates from Imam Sadiq (peace be upon him) that he said: The tenets of the matters are the laws of the religion... Wilayah is exclusive to the believers and those who love [the Ahl al-Bayt], who did not change their path after the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and whose beliefs were not altered, such as Salman al-Farsi, Abu Dharr al-Ghifari, Miqdad al-Aswad al-Kindi, Ammar ibn Yasir, Jabir ibn Abdullah al-Ansari, Hudhayfa ibn al-Yaman, Abu al-Haytham ibn al-Tayyihan, Sahl ibn Hunayf, Abu Ayyub al-Ansari, Abdullah ibn al-Samit, Khuzayma ibn Thabit Dhu al-Shahadatayn, Abu Sa'id al-Khudri, and those who followed the path of these people and acted as they did. And wilayah is obligatory for the followers of these people, those who take them as their leaders, and those guided through these servants.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અઅમશ ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી નકલ કરે છે કે તમે ફરમાવ્યું: આ બાબતોના સિદ્ધાંતો દીનની શરીઅતો છે... વિલાયત ખાસ કરીને એ મોમિનો અને મુહિબ્બોને છે જેમણે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પછી પોતાનો માર્ગ બદલ્યો નથી અને જેમની આકીદાઓ બદલાઈ નથી, જેમ કે સલમાન ફારસી, અબૂ ઝર ગિફારી, મિકદાદ અસ્વદ કિન્દી, અમ્માર યાસિર, જાબિર બિન અબ્દુલ્લાહ અન્સારી, હુઝયફા બિન યમાન, અબુલ હૈસમ બિન તૈયહાન, સહલ બિન હુનયફ, અબૂ અય્યુબ અન્સારી, અબ્દુલ્લાહ સામિત, ખુઝયમા બિન સાબિત ઝુશ્શહાદતયન, અબૂ સઈદ ખુદરી, અને એવા લોકો જેમણે આ લોકોના માર્ગ પર ચાલ્યા અને તેમના જેવું અમલ કર્યું. અને વિલાયત આ લોકોના અનુયાયીઓ, તેમને ઇમામ બનાવનારાઓ અને આ બંદાઓ દ્વારા હિદાયત મેળવનારાઓ પર વાજિબ છે."

#11 مصداق Application મિસ્દાક

الأئمّهًْ ( الشَّیْخُ الصَّالِحُ أَبُو مَنْصُورِ بْنُ عَبْدِ الْمُنْعِمِ بْنِ النُّعْمَانِ الْبَغْدَادِیُّ ره قَالَ: خَرَجَ مِنَ النَّاحِیَهًِْ سَنَهًَْ اثْنَتَیْنِ وَ خَمْسِینَ وَ مِائَتَیْنِ عَلَی یَدِ الشَّیْخِ مُحَمَّدِ بْنِ غَالِبٍ الْأَصْفَهَانِیِّ حِینَ وَفَاهًِْ أَبِی وَ کُنْتُ حَدِیثَ السِّنِّ وَ کَتَبْتُ أَسْتَأْذِنُ فِی زِیَارَهًِْ مَوْلَایَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (وَ زِیَارَهًِْ الشُّهَدَاءِ فَخَرَجَ إِلَیَّ مِنْه قُلِ ... السَّلَامُ عَلَی مُسْلِمِ‌بْنِ عَوْسَجَهًَْ الْأَسَدِیِّ الْقَائِلِ لِلْحُسَیْنِ (وَ قَدْ أَذِنَ لَهُ فِی الِانْصِرَافِ أَ نَحْنُ نُخَلِّی عَنْکَ وَ بِمَ نَعْتَذِرُ إِلَی اللَّهِ مِنْ أَدَاءِ حَقِّکَ وَ لَا وَ اللَّهِ حَتَّی أَکْسِرَ فِی صُدُورِهِمْ رُمْحِی وَ أَضْرِبَهُمْ بِسَیْفِی مَا ثَبَتَ قَائِمُهُ فِی یَدِی وَ لَا أُفَارِقُکَ وَ لَوْ لَمْ یَکُنْ مَعِی سِلَاحٌ أُقَاتِلُهُمْ بِهِ لَقَذَفْتُهُمْ بِالْحِجَارَهًِْ ثُمَّ لَمْ أُفَارِقْکَ حَتَّی أَمُوتَ مَعَکَ وَ کُنْتَ أَوَّلَ مَنْ شَرَی نَفْسَهُ وَ أَوَّلَ شَهِیدٍ مِنْ شُهَدَاءِ اللَّهِ قَضَی نَحْبَهُ فَفُزْتَ وَ رَبِّ الْکَعْبَهًِْ شَکَرَ اللَّهُ لَکَ اسْتِقْدَامَکَ وَ مُوَاسَاتَکَ إِمَامَکَ إِذْ مَشَی إِلَیْکَ وَ أَنْتَ صَرِیعٌ فَقَالَ یَرْحَمُکَ اللَّهُ یَا مُسْلِمَ‌بْنَ‌عَوْسَجَهًَْ وَ قَرَأَ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً.

ائمّه ( شیخ صالح ابو منصور بن عبدالمنعم بن النعمان البغدادی روایت نمود: در سال دویست و پنجاه و دو از سوی شیخ محمد بن غالب الاصفهانی به هنگام وفات پدرم از جانب پیشوایان مقدس، نوشته‌ای پراکنده گشت و من نوجوانی بودم و در نامه ای‌اذن زیارت مولایم ابا عبد الله (و شهیدان را خواستم و از وی این نامه به دست من رسید: بگو ... سلام بر مسلم‌بن‌عوسجه اسدی که در آن لحظه‌ای که امام حسین (به وی اذن رفتن از کربلا را داد. گفت: «ما تو را تنها بگذاریم؟! دراین‌صورت نزد پروردگار در مورد اداء حقّ تو چه عذری بیاوریم. به خدا قسم! تو را تنها نمی‌گذارم مگر اینکه نیزه‌های این قوم در سینه‌ی من فرو رود و تا شمشیر در دستم سالم است با آن‌ها مبارزه نمایم و هرگز از تو جدا نخواهم شد؛ اگر سلاحی برای دفاع نداشته باشم با سنگ به دشمنان حمله خواهم برد و تو را ترک نمی‌کنم تا اینکه با تو کشته شوم». و تو اوّلین کسی هستی که جانت را فدای امام کرد و اوّلین شهید از شهداء راه خدا بودی که جانش را فدا نمود و به خدای کعبه اینگونه رستگار شدی؛ خداوند سعی و استقامت تو و مواسات با امام خویش را به نیکی جزا و پاداش داد؛ آن لحظه که امام به‌سراغ تو آمد و تو در خون خویش آغشته بودی، فرمود: «ای مسلم‌بن‌عوسجه خداوند تو را رحمت کند». و آیه‌ی شریفه: فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً را قرائت فرمود.

The Imams (peace be upon them): The righteous shaykh Abu Mansur ibn Abd al-Mun'im ibn al-Nu'man al-Baghdadi (may Allah have mercy on him) narrated: In the year 252, at the time of my father's death, a letter was issued from the sacred Imams through the hand of Shaykh Muhammad ibn Ghalib al-Isfahani. I was young at the time, and in a letter I sought permission to visit my master Aba Abd Allah (peace be upon him) and the martyrs. This letter reached my hand from him: Say ... Peace be upon Muslim ibn Awsaja al-Asadi, who at that moment when Imam Husayn (peace be upon him) gave him permission to leave Karbala said: 'Shall we leave you alone?! In that case, what excuse shall we bring before the Lord regarding the fulfilment of your right? By Allah! I will not leave you alone unless the spears of this people plunge into my chest, and so long as the sword remains sound in my hand I will battle them with it, and I shall never part from you; if I have no weapon left to defend myself I shall assault the enemies with stones, and I will not abandon you until I am killed with you.' And you are the first who sacrificed his soul for the Imam, and you were the first martyr among the martyrs of the path of Allah who gave his soul, and by the Lord of the Ka'ba you thus attained salvation. Allah rewarded your striving and steadfastness, and your standing beside your Imam, with the finest recompense. At the moment when the Imam came to you and you were drenched in your own blood, he said: 'O Muslim ibn Awsaja, may Allah have mercy on you.' And he recited the noble verse: فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً [So of them is he who has fulfilled his vow, and of them is he who yet awaits, and they have not changed in the least].

ઈમામો (અલયહિમુસ્સલામ): શૈખ સાલિહ અબુ મન્સૂર બિન અબ્દુલ મુન્ઇમ બિન અલ-નુઅમાન અલ-બગદાદી (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) એ રિવાયત કરી: સન 252 માં, મારા પિતાના અવસાન સમયે, પવિત્ર ઈમામોની બાજુથી શૈખ મુહમ્મદ બિન ગાલિબ અલ-ઇસ્ફહાનીના હાથે એક પત્ર જારી થયો, અને હું નાની ઉંમરનો હતો. મેં એક પત્રમાં મારા મૌલા અબા અબ્દુલ્લાહ (અલયહિસ્સલામ) અને શહીદોની ઝિયારતની ઇજાઝત માંગી, અને તેમની તરફથી આ પત્ર મારા હાથે પહોંચ્યો: કહો ... સલામ હો મુસ્લિમ બિન અવસજા અસદી પર, જેમણે તે ક્ષણે જ્યારે ઈમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ) એ તેમને કરબલાથી જવાની ઇજાઝત આપી, કહ્યું: 'શું અમે તમને એકલા છોડી દઈએ?! એ પરિસ્થિતિમાં પરવરદિગાર સામે તમારા હકની અદાયગી અંગે અમે શું બહાનું લાવીશું? અલ્લાહની કસમ! હું તમને એકલા નહીં છોડું સિવાય કે આ કૌમના ભાલા મારી છાતીમાં ખૂંપી જાય, અને જ્યાં સુધી તલવાર મારા હાથમાં સલામત છે તેની સાથે તેમની સામે લડીશ, અને હું ક્યારેય તમારાથી અલગ નહીં થાઉં; જો બચાવ માટે મારી પાસે કોઈ હથિયાર નહીં હોય તો હું પથ્થરોથી દુશ્મનો પર હુમલો કરીશ, અને હું તમને છોડીશ નહીં જ્યાં સુધી તમારી સાથે માર્યો ન જાઉં.' અને તમે પ્રથમ વ્યક્તિ છો જેણે ઈમામ પર પોતાનો જીવ ન્યોછાવર કર્યો, અને અલ્લાહના માર્ગના શહીદોમાંથી પ્રથમ શહીદ હતા જેમણે પોતાનો જીવ ફિદા કર્યો, અને કાબાના રબની કસમ આ રીતે તમે કામયાબ થયા; અલ્લાહે તમારી કોશિશ અને ઇસ્તકામત, અને તમારા ઈમામ સાથે મુવાસાતને ઉત્તમ બદલો આપ્યો. તે ક્ષણે જ્યારે ઈમામ તમારી પાસે આવ્યા અને તમે તમારા ખૂનમાં લથબથ હતા, તેમણે ફરમાવ્યું: 'હે મુસ્લિમ બિન અવસજા, અલ્લાહ તમારા પર રહમત નાઝિલ કરે.' અને શરીફ આયત: فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً [તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું, અને કેટલાક હજુ પ્રતિક્ષામાં છે, અને તેઓએ કશું બદલ્યું નથી] પઢી.

#12 مصداق Application મિસ્દાક

الحسین ( فِی الْإِرْشَادِ لِلْمُفِیدِ: إِنَّ الْحُسَیْنَ (مَشَی إِلَی مُسْلِمِ بْنِ عَوْسَجَهًَْ لَمَّا صُرِعَ، فَإِذَا بِهِ رَمَقٌ فَقَالَ لَهُ: رَحِمَکَ اللَّهُ یَا مُسْلِمُ، فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلًا.

امام حسین ( هنگامی که مسلم‌بن‌عوسجه به زمین افتاد و هنوز رمقی داشت؛ امام حسین (به‌طرف وی آمد و فرمود: «ای مسلم! خداوند تو را رحمت نماید. فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً».

Imam Husayn (peace be upon him): When Muslim ibn Awsaja fell to the ground and still had a breath of life in him, Imam Husayn (peace be upon him) came to him and said: 'O Muslim! May Allah have mercy on you. فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً [So of them is he who has fulfilled his vow, and of them is he who yet awaits, and they have not changed in the least].'

ઈમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે મુસ્લિમ બિન અવસજા જમીન પર પડ્યા અને હજુ તેમનામાં થોડી જાન બાકી હતી; ઈમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ) તેમની તરફ આવ્યા અને ફરમાવ્યું: 'હે મુસ્લિમ! અલ્લાહ તમારા પર રહમત નાઝિલ કરે. فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً [તેમાંથી કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું, અને કેટલાક હજુ પ્રતિક્ષામાં છે, અને તેઓએ કશું બદલ્યું નથી].'

#13 در میان مؤمنان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستاده‌اند بعضی پیمان خود را به آخر بردند [و در راه ا… Among the believers are men who have been true to the covenant they made with Allah; some have fulfilled their vow, and others await, and they have never changed in the least મોમિનોમાં એવા મર્દો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલી અહદ પર સાચી રીતે કાયમ રહ્યા છે, કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું [અને તેના માર્ગમાં શહાદતનો શરબત પીધો], અને કેટલાક ઈન્તઝારમાં છે, અને તેમણે પોતાની અહદમાં કદી કોઈ બદલાવ કે તબદીલી કરી નથી

الصّادق ( الْمُؤْمِنُ مُؤْمِنَانِ فَمُؤْمِنٌ صَدَقَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ وَفَی بِشَرْطِهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَذَلِکَ الَّذِی لَا تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ لَا أَهْوَالُ الْآخِرَهًِْ وَ ذَلِکَ مِمَّنْ یَشْفَعُ وَ لَا یُشْفَعُ لَهُ وَ مُؤْمِنٌ کَخَامَهًِْ الزَّرْعِ تَعْوَجُّ أَحْیَاناً وَ تَقُومُ أَحْیَاناً فَذَلِکَ مِمَّنْ تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ أَهْوَالُ الْآخِرَهًِْ وَ ذَلِکَ مِمَّنْ یُشْفَعُ لَهُ وَ لَا یَشْفَعُ.

امام صادق ( مؤمنان دو دسته‌اند: ۱ مؤمنی که به عهد خدا ایمان داشته و وفا نموده است و منظور از آیه‌ی رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ همین است. این مؤمن به هراس و وحشت‌های دنیوی و اخروی مبتلا نمی‌شود و شفیع دیگران می‌شود و نیاز به شفاعت ندارد. ۲ مؤمنی که به مانند شاخه‌ی نورس و تر و تازه‌ای است که گاهی کج و گاهی راست می‌شود. این مؤمن به هراس و وحشت‌های دنیوی و اخروی مبتلا می‌شود و نیاز به شفاعت دارد و قادر به شفاعت دیگران نیست.

Imam Sadiq (peace be upon him): Believers are of two groups: 1. A believer who has believed in the covenant of Allah and fulfilled it, and this is what is meant by the verse رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [Men who have been true to the covenant they made with Allah]. This believer is not stricken by the terrors and horrors of this world or the hereafter, and he intercedes for others and has no need of intercession. 2. A believer who is like a fresh, tender shoot that at times bends and at times stands upright. This believer is stricken by the terrors and horrors of this world and the hereafter, and he stands in need of intercession and is not able to intercede for others.

ઈમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મોમિનો બે પ્રકારના છે: 1. તે મોમિન કે જે અલ્લાહના અહદ પર ઈમાન લાવ્યો છે અને વફા કરી છે, અને આયત રِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ [એવા મર્દો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલા વચનને સાચું કરી બતાવ્યું] નો મતલબ આ જ છે. આ મોમિનને દુન્યવી અને ઉખ્રવી ભય અને દહેશતો પહોંચતી નથી અને તે બીજાઓની શફાઅત કરે છે અને તેને શફાઅતની જરૂર નથી. 2. તે મોમિન કે જે એક તાજી અને લીલી શાખા જેવો છે જે ક્યારેક વાંકી અને ક્યારેક સીધી થઈ જાય છે. આ મોમિનને દુન્યવી અને ઉખ્રવી ભય અને દહેશતો પહોંચે છે અને તેને શફાઅતની જરૂર હોય છે અને તે બીજાઓની શફાઅત કરવા સક્ષમ નથી.

#14 در میان مؤمنان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستاده‌اند بعضی پیمان خود را به آخر بردند [و در راه ا… Among the believers are men who have been true to the covenant they made with Allah; some have fulfilled their vow, and others await, and they have never changed in the least મોમિનોમાં એવા મર્દો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલી અહદ પર સાચી રીતે કાયમ રહ્યા છે, કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું [અને તેના માર્ગમાં શહાદતનો શરબત પીધો], અને કેટલાક ઈન્તઝારમાં છે, અને તેમણે પોતાની અહદમાં કદી કોઈ બદલાવ કે તબદીલી કરી નથી

الصّادق ( الْمُؤْمِنُ مُؤْمِنَانِ مُؤْمِنٌ وَفَی لِلَّهِ بِشُرُوطِهِ الَّتِی شَرَطَهَا عَلَیْهِ فَذَلِکَ مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً وَ ذَلِکَ مَنْ یَشْفَعُ وَ لَا یُشْفَعُ لَهُ وَ ذَلِکَ مِمَّنْ لَا تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ لَا أَهْوَالُ الْآخِرَهًِْ وَ مُؤْمِنٌ زَلَّتْ بِهِ قَدَمٌ فَذَلِکَ کَخَامَهًِْ الزَّرْعِ کَیْفَمَا کَفَأَتْهُ الرِّیحُ انْکَفَأَ وَ ذَلِکَ مِمَّنْ تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًِْ وَ یُشْفَعُ لَهُ وَ هُوَ عَلَی خَیْرٍ.

امام صادق ( مؤمن بر دو گونه است: مؤمنی که به شروط خداوند وفا کرده و وظایف خود را انجام داده است: از پیامبران و صدّیقان و شهدا و صالحان و آن‌ها رفیق‌های خوبی هستند!. ( نساء/۶۹ ) این مؤمن خود شفاعت می‌کند و احتیاج به شفاعت دیگری ندارد. برای این مؤمن در دنیا و آخرت وحشتی نیست، و مؤمن دیگر اندکی برای او لغزش پیدا شده و مانند شاخه‌ی درخت بادها آن را به هر طرف کشانیده‌اند، این مؤمن گرفتار مصیبت‌های دنیا و آخرت خواهد شد، ولی سرانجام از وی شفاعت خواهد شد. و او بر خیر و [درستی] است.

Imam Sadiq (peace be upon him): A believer is of two kinds: a believer who has fulfilled the conditions Allah has laid upon him — such a one is with the prophets, the truthful ones, the martyrs and the righteous, and how excellent are these as companions! (Nisa'/69). This believer himself intercedes and has no need of another's intercession. For such a believer there is no terror in this world or in the hereafter. And another believer for whom a slight slip has occurred, so he is like the branch of a tree that the winds have pulled in every direction — this believer will be caught by the calamities of this world and the hereafter, but in the end intercession will be made for him. And he is upon good and [uprightness].

ઈમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મોમિન બે પ્રકારના હોય છે: તે મોમિન કે જેણે અલ્લાહની શરતોને પૂરી કરી અને પોતાની ફરજો અદા કરી છે: પયગંબરો, સિદ્દીકો, શહીદો અને સાલિહોમાંથી છે અને તેઓ કેટલા સારા સાથીઓ છે! (નિસા/69). આ મોમિન પોતે શફાઅત કરે છે અને તેને બીજાની શફાઅતની જરૂર નથી. આ મોમિન માટે દુનિયા અને આખિરતમાં કોઈ દહેશત નથી, અને બીજો મોમિન કે જેનાથી થોડી લગ્ઝિશ થઈ ગઈ છે અને ઝાડની ડાળી જેવો છે જેને હવાઓ દરેક દિશામાં ખેંચી લે છે, આ મોમિન દુનિયા અને આખિરતની મુસીબતોમાં ફસાશે, પણ આખરે તેની શફાઅત કરવામાં આવશે. અને તે ખૈર અને [દુરસ્તી] પર છે.

#15 در میان مؤمنان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستاده‌اند بعضی پیمان خود را به آخر بردند [و در راه ا… Among the believers are men who have been true to the covenant they made with Allah; some have fulfilled their vow, and others await, and they have never changed in the least મોમિનોમાં એવા મર્દો છે જેમણે અલ્લાહ સાથે કરેલી અહદ પર સાચી રીતે કાયમ રહ્યા છે, કેટલાકે પોતાનું વચન પૂરું કર્યું [અને તેના માર્ગમાં શહાદતનો શરબત પીધો], અને કેટલાક ઈન્તઝારમાં છે, અને તેમણે પોતાની અહદમાં કદી કોઈ બદલાવ કે તબદીલી કરી નથી

الرّسول ( عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (یَا عَلِیُّ (مَنْ أَحَبَّکَ ثُمَّ مَاتَ فَقَدْ قَضی نَحْبَهُ وَ مَنْ أَحَبَّکَ وَ لَمْ یَمُتْ فَهُوَ یَنْتَظِرُ وَ مَا طَلَعَتْ شَمْسٌ وَ لَا غَرَبَتْ إِلَّا طَلَعَتْ عَلَیْهِ بِرِزْقٍ وَ إِیمَانٍ.

پیامبر ( از امام صادق (روایت است: پیامبر (در خطاب به امام علی (فرمود: ای علی (! هرکس تو را دوست بدارد سپس بمیرد، به پیمان خود وفا نموده است و هرکس تو را دوست بدارد و نمرده باشد، منتظر است و هر خورشیدی که طلوع و غروب می‌کند برای او نیز با رزق و ایمان طلوع می‌کند.

The Messenger (peace be upon him and his family): It is narrated from Imam Sadiq (peace be upon him): The Messenger (peace be upon him and his family) said to Imam Ali (peace be upon him): O Ali (peace be upon him)! Whoever loves you and then dies has fulfilled his covenant, and whoever loves you and has not died is waiting, and every sun that rises and sets, rises for him too with sustenance and faith.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત છે: પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)ને સંબોધીને ફરમાવ્યું: હે અલી (અલયહિસ્સલામ)! જે વ્યક્તિ તમને દોસ્ત રાખે અને પછી મૃત્યુ પામે, તેણે પોતાના વચનને પૂર્ણ કર્યું છે, અને જે તમને દોસ્ત રાખે અને હજી મૃત્યુ પામ્યો ન હોય, તે પ્રતીક્ષામાં છે, અને દરેક સૂર્ય જે ઊગે છે અને આથમે છે, તેના માટે પણ રિઝ્ક અને ઈમાન સાથે ઊગે છે.