سورة الأحزاب

Verse 37 of 73

33:37

وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذي أَنْعَمَ اللهُ عَلَيْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفي في نَفْسِكَ مَا اللهُ مُبْديهِ وَ تَخْشَى النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ فَلَمَّا قَضى زَيْدٌ مِنْها وَطَراً زَوَّجْناكَها لِكَيْ لا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ حَرَجٌ في أَزْواجِ أَدْعِيائِهِمْ إِذا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَراً وَ كانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولاً

[به خاطر بياور] زمانى را كه به آن كس كه خداوند به او نعمت داده بود و تو نيز به او نعمت داده بودى [به فرزند خوانده‌ات «زيد»] مى‌گفتى: «همسرت را براى خود نگاه دار و از خدا بپرهيز». و در دل خود چيزى را پنهان مى‌داشتى كه خداوند آن را آشكار مى‌كند؛ و از مردم مى‌ترسيدى در‌حالى‌كه خداوند سزاوارتر است كه از او بترسى. هنگامى‌كه زيد نيازش را از آن زن به سر آورد [و از او جدا شد]، ما او را به همسرى تو در آورديم تا مشكلى براى مؤمنان در ازدواج با همسران پسرخوانده‌هايشان هنگامى‌ كه از آن‌ها بى‌نياز شدند [و آن‌ها را طلاق دادند] نباشد؛ و فرمان خدا انجام‌ شدنى است [و سنّت غلط تحريم اين زنان بايد شكسته شود].

And when you said to him to whom Allah had shown favor and to whom you had shown a favor: Keep your wife to yourself and be careful of (your duty to) Allah; and you concealed in your soul what Allah would bring to light, and you feared men, and Allah had a greater right that you should fear Him. But when Zaid had accomplished his want of her, We gave her to you as a wife, so that there should be no difficulty for the believers in respect of the wives of their adopted sons, when they have accomplished their want of them; and Allah's command shall be performed.

અને (યાદ કર), જયારે તું તે વ્યક્તિને કે જેને ખુદાએ નેઅમત અતા કરી હતી તથા તે પણ જેના ઉપર એહસાન કર્યો હતો, કહી રહ્યો હતો કે તારી ઔરતને તારી પાસે રાખ અને અલ્લાહથી ડર, તથા તે એ વાતને દિલમાં છૂપાવી રાખી હતી જેને અલ્લાહ જાહેર કરવાનો હતો અને લોકોથી ડરતો હતો જો કે અલ્લાહ વધારે હકદાર છે કે તેનાથી ડરવામાં આવે, ત્યારબાદ જયારે ઝયદે પોતાની હાજત પૂરી કરી લીધી, ત્યારે અમોએ તે ઔરતના નિકાહ તારી સાથે કરી દીધા કે જેથી મોઅમીનો માટે પોતાના પાલક ફરઝંદની ઔરત સાથે નિકાહ કરવામાં કોઇ હરજ ન રહે, જયારે તેઓ પોતાની જરૂરત પૂરી કરી ચૂકયા હોય અને અલ્લાહના હુકમ પર અમલ થઇને જ રહે છે.

الصّادق ( کَانَ سَبَبَ ذَلِکَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (لَمَّا تَزَوَّجَ بِخَدِیجَهًَْ بِنْتِ خُوَیْلِدٍ خَرَجَ إِلَی سُوقِ عُکَاظٍ فِی تِجَارَهًٍْ لَهَا وَ رَأَی زَیْداً یُبَاعُ وَ رَآهُ غُلَاماً کَیِّساً حَصِیفاً فَاشْتَرَاهُ فَلَمَّا نُبِّئَ رَسُولُ اللَّهِ (دَعَاهُ إِلَی الْإِسْلَامِ فَأَسْلَمَ فَکَانَ یُدْعَی زَیْدٌ مَوْلَی مُحَمَّدٍ (فَلَمَّا بَلَغَ حَارِثَهًَْ‌بْنَ‌شَرَاحِیلَ الْکَلْبِیَّ خَبَرُ زَیْدٍ قَدِمَ مَکَّهًَْ وَ کَانَ رَجُلًا جَلِیلًا فَأَتَی أَبَاطَالِبٍ فَقَالَ یَا أَبَاطَالِبٍ إِنَّ ابْنِی وَقَعَ عَلَیْهِ السَّبْیُ وَ بَلَغَنِی أَنَّهُ صَارَ لِابْنِ أَخِیکَ تَسْأَلُهُ إِمَّا أَنْ یَبِیعَهُ وَ إِمَّا أَنْ یُفَادِیَهُ وَ إِمَّا أَنْ یُعْتِقَهُ فَکَلَّمَ أَبُوطَالِبٍ رَسُولَ اللَّهِ (فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (هُوَ حُرٌّ فَلْیَذْهَبْ حَیْثُ شَاءَ فَقَامَ حَارِثَهًُْ فَأَخَذَ بِیَدِ زَیْدٍ فَقَالَ لَهُ یَا بُنَیَّ الْحَقْ بِشَرَفِکَ وَ حَسَبِکَ فَقَالَ زَیْدٌ لَسْتُ أُفَارِقُ رَسُولَ اللَّهِ (أَبَداً فَقَالَ لَهُ أَبُوهُ فَتَدَعُ حَسَبَکَ وَ نَسَبَکَ وَ تَکُونُ عَبْداً لِقُرَیْشٍ فَقَالَ زَیْدٌ لَسْتُ أُفَارِقُ رَسُولَ اللَّهِ (مَا دُمْتُ حَیّاً فَغَضِبَ أَبُوهُ فَقَالَ یَا مَعْشَرَ قُرَیْشٍ اشْهَدُوا أَنِّی قَدْ بَرِئْتُ مِنْهُ وَ لَیْسَ هُوَ ابْنِی فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (اشْهَدُوا أَنَّ زَیْداً ابْنِی أَرِثُهُ وَ یَرِثُنِی وَ کَانَ یُدْعَی زَیْدَ‌بْنَ‌مُحَمَّدٍ وَ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (یُحِبُّهُ وَ سَمَّاهُ زَیْدَ الْحُبِّ فَلَمَّا هَاجَرَ رَسُولُ اللَّهِ (إِلَی الْمَدِینَهًِْ زَوَّجَهُ زَیْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ وَ أَبْطَأَ عَنْهُ یَوْماً فَأَتَی رَسُولُ اللَّهِ (مَنْزِلَهُ یَسْأَلُ عَنْهُ فَإِذَا زَیْنَبُ جَالِسَهًٌْ وَسَطَ حُجْرَتِهَا تَسْحَقُ طِیباً بِفِهْرٍ لَهَا فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ (الْبَابَ فَنَظَرَ إِلَیْهَا وَ کَانَتْ جَمِیلَهًًْ حَسَنَهًًْ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ خَالِقِ النُّورِ وَ تَبَارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِینَ ثُمَّ رَجَعَ (إِلَی مَنْزِلِهِ وَ وَقَعَتْ زَیْنَبُ فِی قَلْبِهِ وُقُوعاً عَجِیباً وَ جَاءَ زَیْدٌ إِلَی مَنْزِلِهِ فَأَخْبَرَتْهُ زَیْنَبُ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (فَقَالَ لَهَا زَیْدٌ هَلْ لَکِ أَنْ أُطَلِّقَکِ حَتَّی یَتَزَوَّجَکِ رَسُولُ اللَّهِ (فَعَلَّکِ قَدْ وَقَعْتِ فِی قَلْبِهِ فَقَالَتْ أَخْشَی أَنْ تُطَلِّقَنِی وَ لَا یَتَزَوَّجَنِی رَسُولُ اللَّهِ (فَجَاءَ زَیْدٌ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (فَقَالَ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی أَخْبَرَتْنِی زَیْنَبُ بِکَذَا وَ کَذَا فَهَلْ لَکَ أَنْ أُطَلِّقَهَا حَتَّی تَتَزَوَّجَهَا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ (لَا اذْهَبْ وَ اتَّقِ اللَّهَ وَ أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ ثُمَّ حَکَی اللَّهُ فَقَالَ أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ فَلَمَّا قَضی زَیْدٌ مِنْها وَطَراً زَوَّجْناکَها إِلَی قَوْلِهِ وَ کانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا فَزَوَّجَهُ اللَّهُ مِنْ فَوْقِ عَرْشِهِ فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ یُحَرِّمُ عَلَیْنَا نِسَاءَنَا وَ یَتَزَوَّجُ امْرَأَهًَْ ابْنِهِ زَیْدٍ.

امام صادق ( شأن نزول این آیه، این است که وقتی رسول خدا (با خدیجه دختر خویلد ازدواج کرد، از سوی خدیجه برای تجارت عازم بازار عُکاظ شد و در آنجا مشاهده کرد که زید در معرض فروش گذاشته شده است و او را غلام زیرک و نیک اندیشی یافت و خرید. هنگامی که پیامبر (به نبوّت رسید، زید را به اسلام فراخواند و زید، اسلام آورد و مردم او را بنده‌ی محمّد (صدا می‌زدند. چون حارثهًْ‌بن‌شراحیل کلبی که مرد شریفی بود از وجود پسرش زید باخبر شد به مکّه و نزد ابوطالب (آمده و گفت: «ای ابوطالب! چندی پیش پسرم اسیر شده و به من خبر رسیده که او الان، بنده‌ی برادرزاده‌ی توست. من از او می‌خواهم که یا زید را به من بفروشد یا فدیه‌ی او را بپذیرد و یا اینکه او را آزاد سازد». ابوطالب (این مطلب را با رسول خدا (در میان گذاشت. رسول خدا (فرمود: «زید آزاد است که به هرکجا که بخواهد برود». حارثه برخاست و دست زید را گرفته و به او گفت: «ای پسرکم! به شرافت و نسب خویش ملحق شو». زید گفت: «هرگز از رسول خدا (جدا نمی‌شوم». پدرش به او گفت: «آیا حسب و نسب خود را رها می‌کنی و بنده‌ی قریش باقی می‌مانی»؟ زید پاسخ داد: «تا زمانی‌که زنده‌ام از رسول خدا (جدا نمی‌شوم». پدر زید خشمگین شده و گفت: «ای جماعت قریش! شما شاهد و گواه باشید که من از او بیزارم و او پسر من نیست». پس رسول خدا (فرمود: «شاهد باشید زید، پسر من است و من از او ارث می‌برم و او نیز وارث من است». مردم زید را ابن‌محمّد (پسر محمّد) صدا می‌زدند و رسول خدا (او را دوست می‌داشت و او را زیدالحبّ (زید دوست داشتنی) نامید. وقتی رسول خدا (به مدینه هجرت نمود، زینب بنت جحش را به ازدواج زید درآورد. روزی زید در آمدن به نزد پیامبر (تأخیر کرد و پیامبر (در جستجوی زید به منزل او رفت. زینب در وسط اتاق خود نشسته بود و عطری را با فِهْر خود می‌کوبید و نرم می‌کرد. پیامبر (به او که زنی خوش‌سیما و زیبا بود نگاه کرد و فرمود: «پاک و منزّه است خداوند، آفریدگار نور، و خداوند بهترین آفریدگاران است». سپس رسول خدا (که زینب به‌طور عجیبی در دل او جا پیدا کرده بود، به خانه‌اش بازگشت. وقتی‌که زید به منزل خود آمد، زینب او را از گفته‌ی رسول خدا (باخبر ساخت. زید به زینب گفت: «آیا می‌خواهی تو را طلاق دهم تا رسول خدا (تو را به ازدواج خود درآورد؟ شاید عشق تو در قلب پیامبر (افتاده است». زینب پاسخ داد: «ترسم از این است که تو مرا طلاق دهی و رسول خدا (مرا به ازدواج خود در نیاورد». زید نزد رسول خدا (آمده و عرض کرد: «ای رسول خدا (! پدر و مادرم فدای شما باد! زینب مرا از چنین‌وچنان باخبر ساخت. آیا می‌خواهید زینب را طلاق دهم تا او را به ازدواج خود درآورید»؟ رسول خدا (به او فرمود: «برو و تقوای الهی پیشه کن و همسرت را نگاه‌دار». سپس خداوند سخن پیامبر (را حکایت کرده و فرمود: أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَی زَیْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاکَهَا لِکَیْ لَا یَکُونَ عَلَی المُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَ کَانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا. پس خداوند، زینب را از فراز عرش، به ازدواج پیامبر (درآورد. منافقان گفتند: «پیامبر (ازدواج با زنان پسرانمان (عروسانمان) را بر ما حرام می‌کند درحالی‌که خود با زن پسرش زید ازدواج می‌کند».

Imam Sadiq (peace be upon him): The occasion of the revelation of this verse is that when the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) married Khadija the daughter of Khuwaylid, he set out on Khadija's behalf on a trading journey to the market of Ukaz. There he saw that Zayd was being offered for sale, and he found him to be a clever and shrewd young slave, so he bought him. When the Prophet (peace be upon him and his family) was raised to prophethood, he called Zayd to Islam, and Zayd accepted Islam, and people used to call him the slave of Muhammad (peace be upon him and his family). When Haritha ibn Sharahil al-Kalbi, who was a noble man, learned of his son Zayd, he came to Mecca to Abu Talib (peace be upon him) and said: "O Abu Talib! Some time ago my son was taken captive, and news has reached me that he is now the slave of your nephew. I ask him to either sell Zayd to me, or accept a ransom for him, or set him free." Abu Talib (peace be upon him) laid this matter before the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "Zayd is free to go wherever he wishes." Haritha stood up and took Zayd's hand and said to him: "O my son! Rejoin your honour and your lineage." Zayd said: "I will never part from the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)." His father said to him: "Will you abandon your descent and lineage and remain a slave of the Quraysh?" Zayd replied: "So long as I live, I will not part from the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)." Zayd's father grew angry and said: "O company of Quraysh! Bear witness that I disown him and he is not my son." So the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "Bear witness that Zayd is my son; I inherit from him and he inherits from me." People used to call Zayd Ibn Muhammad (son of Muhammad), and the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) loved him and named him Zayd al-Hubb (the beloved Zayd). When the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) migrated to Medina, he married Zaynab bint Jahsh to Zayd. One day Zayd was late in coming to the Prophet (peace be upon him and his family), and the Prophet (peace be upon him and his family) went to his house looking for him. Zaynab was sitting in the middle of her room, pounding and grinding a perfume with her pestle (fihr). The Prophet (peace be upon him and his family) looked at her — she was a woman of fair countenance and beauty — and said: "Glory be to Allah, the Creator of light, and blessed is Allah, the best of creators." Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), with Zaynab having taken a strange hold upon his heart, returned to his house. When Zayd came to his home, Zaynab informed him of what the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) had said. Zayd said to Zaynab: "Would you like me to divorce you, so that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) may take you as his wife? Perhaps love for you has fallen into the Prophet's heart." Zaynab replied: "I fear that you will divorce me and the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) will not take me as his wife." Zayd came to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and said: "O Messenger of Allah! May my father and mother be your ransom! Zaynab has informed me of such and such. Would you like me to divorce Zaynab so that you may take her as your wife?" The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to him: "Go and be mindful of Allah, and keep your wife to yourself." Then Allah related the Prophet's (peace be upon him and his family) speech and said: أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَی زَیْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاکَهَا لِکَیْ لَا یَکُونَ عَلَی المُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَ کَانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا [Keep your wife to yourself and be mindful of Allah; and you concealed in yourself what Allah would bring to light, and you feared the people, while Allah has a greater right that you should fear Him. Then when Zayd had accomplished his want of her, We gave her to you as a wife, so that there should be no difficulty for the believers in respect of the wives of their adopted sons, when they have accomplished their want of them; and Allah's command is ever performed]. So Allah married Zaynab to the Prophet (peace be upon him and his family) from above His Throne. The hypocrites said: "The Prophet (peace be upon him and his family) forbids us the wives of our sons (our daughters-in-law), while he himself marries the wife of his son Zayd."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): આ આયતની શાનેનુઝૂલ એ છે કે જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ખુવયલિદની દીકરી ખદીજા સાથે નિકાહ કર્યા, ત્યારે ખદીજા તરફથી વેપાર માટે ઉકાઝના બજાર તરફ રવાના થયા. ત્યાં તેમણે જોયું કે ઝયદને વેચાણ માટે મૂકવામાં આવ્યો છે, અને તેમને તે એક ચતુર અને સમજદાર ગુલામ લાગ્યો, તેથી તેને ખરીદી લીધો. જ્યારે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) નબુવ્વત પર પહોંચ્યા, ત્યારે ઝયદને ઇસ્લામ તરફ બોલાવ્યો અને ઝયદ ઇસ્લામ લાવ્યો, અને લોકો તેને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) નો ગુલામ કહેતા હતા. જ્યારે હારિષા બિન શરાહીલ કલ્બી, જે એક શરીફ પુરુષ હતા, પોતાના પુત્ર ઝયદ વિશે માહિતગાર થયા, ત્યારે તેઓ મક્કા આવ્યા અને અબૂતાલિબ (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવીને કહ્યું: "હે અબૂતાલિબ! કેટલાક સમય પહેલાં મારો પુત્ર કેદી બની ગયો હતો અને મને ખબર મળી છે કે તે અત્યારે તમારા ભત્રીજાનો ગુલામ છે. હું તેમની પાસેથી ઈચ્છું છું કે તેઓ કાં તો ઝયદને મને વેચી દે, અથવા તેની ફિદયા સ્વીકારે, અથવા તેને આઝાદ કરી દે." અબૂતાલિબ (અલયહિસ્સલામ) એ આ વાત અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સમક્ષ રજૂ કરી. અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: "ઝયદ આઝાદ છે, જ્યાં પણ ઈચ્છે ત્યાં જઈ શકે છે." હારિષા ઊભા થયા અને ઝયદનો હાથ પકડીને તેને કહ્યું: "હે મારા દીકરા! પોતાની શરાફત અને નસબ સાથે જોડાઈ જા." ઝયદે કહ્યું: "હું અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) થી ક્યારેય જુદો નહીં થઉં." તેના પિતાએ તેને કહ્યું: "શું તું પોતાનો હસબ અને નસબ છોડી દઈશ અને કુરૈશનો ગુલામ બની રહીશ?" ઝયદે જવાબ આપ્યો: "જ્યાં સુધી હું જીવતો છું ત્યાં સુધી અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) થી જુદો નહીં થઉં." ઝયદના પિતા ગુસ્સે થઈને બોલ્યા: "હે કુરૈશના જમાત! તમે સાક્ષી અને ગવાહ રહો કે હું તેનાથી બેઝાર છું અને તે મારો પુત્ર નથી." પછી અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: "ગવાહ રહો, ઝયદ મારો પુત્ર છે અને હું તેનાથી વારસો મેળવીશ અને તે પણ મારો વારસ છે." લોકો ઝયદને ઇબ્ને મુહમ્મદ (મુહમ્મદનો પુત્ર) કહેતા હતા અને અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તેને પ્રેમ કરતા હતા અને તેને ઝયદુલ હુબ્બ (પ્રિય ઝયદ) નામ આપ્યું. જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મદીના હિજરત કરી ગયા, ત્યારે ઝયનબ બિન્તે જહશને ઝયદના નિકાહમાં આપી. એક દિવસ ઝયદ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવવામાં વિલંબ કર્યો, અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ઝયદની શોધમાં તેના ઘરે ગયા. ઝયનબ પોતાના ઓરડાની વચ્ચે બેઠી હતી અને પોતાના ફિહ્ર (પથ્થર) થી અત્તર કૂટીને નરમ કરી રહી હતી. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ તેને જોઈ, જે એક સુંદર અને ખૂબસૂરત સ્ત્રી હતી, અને ફરમાવ્યું: "પાક અને પવિત્ર છે અલ્લાહ, નૂરનો સર્જનહાર, અને અલ્લાહ શ્રેષ્ઠ સર્જનહાર છે." પછી અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), જેમના દિલમાં ઝયનબે અજીબ રીતે સ્થાન મેળવ્યું હતું, પોતાના ઘરે પાછા ફર્યા. જ્યારે ઝયદ પોતાના ઘરે આવ્યો, ત્યારે ઝયનબે તેને અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના કથન વિશે માહિતગાર કર્યો. ઝયદે ઝયનબને કહ્યું: "શું તું ઈચ્છે છે કે હું તને તલાક આપી દઉં, જેથી અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તને પોતાના નિકાહમાં લઈ લે? કદાચ તારો પ્રેમ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના હૃદયમાં પડ્યો છે." ઝયનબે જવાબ આપ્યો: "મને ડર છે કે તું મને તલાક આપી દેશે અને અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મને પોતાના નિકાહમાં ન લે." ઝયદ અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવ્યો અને અરજ કરી: "હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! મારા માતા-પિતા તમારા પર કુરબાન થાય! ઝયનબે મને આવી અને આવી વાત વિશે જણાવ્યું. શું તમે ઈચ્છો છો કે હું ઝયનબને તલાક આપી દઉં જેથી તમે તેને પોતાના નિકાહમાં લઈ લો?" અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ તેને ફરમાવ્યું: "જા અને અલ્લાહનો તકવા ઇખ્તિયાર કર અને પોતાની પત્નીને પોતાની પાસે રાખ." પછી અલ્લાહે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના કથનનું વર્ણન કરીને ફરમાવ્યું: أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَی زَیْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاکَهَا لِکَیْ لَا یَکُونَ عَلَی المُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَ کَانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا [પોતાની પત્નીને પોતાની પાસે રાખ અને અલ્લાહથી ડર, અને તું પોતાના મનમાં તે વસ્તુ છુપાવે છે જેને અલ્લાહ પ્રગટ કરનાર છે, અને તું લોકોથી ડરે છે જ્યારે અલ્લાહ વધારે હકદાર છે કે તું તેનાથી ડરે. પછી જ્યારે ઝયદે તેની પાસેથી પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરી લીધી, ત્યારે અમે તેને તારા નિકાહમાં આપી, જેથી મોમિનો પર તેમના પાળેલા દીકરાઓની પત્નીઓના બારામાં કોઈ મુશ્કેલી ન રહે, જ્યારે તેઓ તેમની પાસેથી પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરી લે. અને અલ્લાહનો હુકમ પૂરો થનારો છે]. પછી અલ્લાહે ઝયનબને પોતાના અર્શની ઉપરથી પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના નિકાહમાં આપી. મુનાફિકોએ કહ્યું: "પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અમારા દીકરાઓની પત્નીઓ (અમારી પુત્રવધૂઓ) સાથે નિકાહ કરવાને અમારા ઉપર હરામ કરે છે, જ્યારે તેઓ પોતે પોતાના પુત્ર ઝયદની પત્ની સાથે નિકાહ કરે છે."

الرّضا ( أبُوالصَّلتِ الهَرَوِیّ قال: لَمَّا جَمَعَ الْمَأْمُونُ لِعَلِیِّ‌بْنِ‌مُوسَی الرِّضَا (أَهْلَ الْمَقَالَاتِ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ وَ الدِّیَانَاتِ مِنَ الْیَهُودِ وَ النَّصَارَی وَ الْمَجُوسِ وَ الصَّابِئِینَ وَ سَائِرِ أَهْلِ الْمَقَالَاتِ فَلَمْ یَقُمْ أَحَدٌ إِلَّا وَ قَدْ أُلْزِمَ حُجَّتَهُ کَأَنَّهُ قَدْ أُلْقِمَ حَجَراً فَقَامَ إِلَیْهِ عَلِیُّ‌بْنُ‌مُحَمَّدِ‌بْنِ‌الْجَهْمِ فَقَالَ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّه (أَ‌تَقُولُ بِعِصْمَهًِْ الْأَنْبِیَاءِ (قَالَ بَلَی قَالَ فَمَا تَعْمَلُ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ عَصی آدَمُ رَبَّهُ فَغَوی وَ قَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ وَ قَوْلِهِ فِی یُوسُفَ (وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها وَ قَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ فِی دَاوُدَ وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ وَ قَوْلِهِ فِی نَبِیِّهِ مُحَمَّدٍ (وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ فَقَالَ مَوْلَانَا الرِّضَا (وَیْحَکَ یَا عَلِیُّ (اتَّقِ اللَّهَ وَ لَا تَنْسُبْ إِلَی أَنْبِیَاءِ (اللَّهِ الْفَوَاحِشَ وَ لَا تَتَأَوَّلْ کِتَابَ اللَّهِ بِرَأْیِکَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ وَ ما یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْم ... وَ أَمَّا مُحَمَّدٌ نَبِیُّهُ (وَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ لَهُ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ عَرَّفَ نَبِیَّهُ (أَسْمَاءَ أَزْوَاجِهِ فِی دَارِ الدُّنْیَا وَ أَسْمَاءَ أَزْوَاجِهِ فِی الْآخِرَهًِْ وَ أَنَّهُنَّ أُمَّهَاتُ الْمُؤْمِنِینَ وَ أَحَدُ مَنْ سَمَّی لَهُ زَیْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ وَ هِیَ یَوْمَئِذٍ تَحْتَ زَیْدبْنِ‌حَارِثَهًَْ فَأَخْفَی (اسْمَهَا فِی نَفْسِهِ وَ لَمْ یُبْدِ لَهُ لِکَیْلَا یَقُولَ أَحَدٌ مِنَ الْمُنَافِقِینَ إِنَّهُ قَالَ فِی امْرَأَهًٍْ فِی بَیْتِ رَجُلٍ إِنَّهَا أَحَدُ أَزْوَاجِهِ مِنْ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِینَ وَ خَشِیَ قَوْلَ الْمُنَافِقِینَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ اللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ فِی نَفْسِکَ وَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ مَا تَوَلَّی تَزْوِیجَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ إِلَّا تَزْوِیجَ حَوَّاءَ مِنْ آدَمَ (وَ زَیْنَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ (وَ فَاطِمَهًَْ (مِنْ عَلِیٍّ (قَالَ فَبَکَی عَلِیُّ‌بْنُ‌الْجَهْمِ وَ قَالَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ (أَنَا تَائِبٌ إِلَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ أَنْ أَنْطِقَ فِی أَنْبِیَاءِ اللَّهِ (عَزَّوَجَلَّ بَعْدَ یَوْمِی هَذَا إِلَّا بِمَا ذَکَرْتَه.

امام رضا ( هنگامی که مأمون، صاحب‌نظرانی از دین اسلام و دین‌های دیگر مانند: یهود، مسیحیان، مجوس، صائبین و سایر صاحب‌نظران را برای مجادله با علیّ‌بن‌موسی الرضّا (گرد آورد، هرکدام از آن‌ها که به مجادله برخاستند، امام رضا (آن‌ها را به پذیرفتن حجّت وادار کرد و ساکتشان نمود، گویی سنگی را قورت داده است. علیّ‌بن‌محمّدبن‌جَهم برای مجادله برخاست و گفت: «ای فرزند رسول خدا (! آیا شما قائل به عصمت انبیاء هستید»؟ امام رضا (پاسخ داد: «آری». علیّ‌بن‌محمّد پرسید: «پس اگر این‌گونه باشد که شما می‌گویید، معنای آیه: [آری] آدم پروردگارش را نافرمانی کرد، و از پاداش او محروم شد!. ( طه/۱۲۱ )». و آیه: و ذاالنون [یونس] را [به یاد آور] در آن هنگام که خشمگین [از میان قوم خود] رفت و چنین می‌پنداشت که ما بر او تنگ نخواهیم گرفت [امّا موقعی‌که در کام نهنگ فرو رفت]. ( انبیاء/۸۷ ) و سخن خداوند پیرامون یوسف (: آن زن قصد او کرد و او نیز اگر برهان پروردگار را نمی‌دید قصد وی می‌نمود!. ( یوسف/۲۴ ) چیست»؟ همچنین علیّ‌بن‌محمّد پرسید: «معنای سخن خداوند پیرامون داود (: داوود دانست که ما او را [با این ماجرا] آزموده‌ایم. ( ص/۲۴ ) چیست»؟ همین‌طور علیّ‌بن‌محمّد پرسید: «معنای سخن خداوند در مورد پیامبر خود محمّد (: وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ چیست»؟ امام رضا (پاسخ داد: «وای بر تو ای علی! از خدا بپرهیز و به انبیاء (نسبت گناه نده و کتاب خدا را با نظر خود به تأویل نبر؛ زیرا خداوند متعال می‌فرماید: درحالی‌که تفسیر آن‌ها را، جز خدا و راسخان در علم، نمی‌دانند. ( آل عمران/۷ ) ... امّا پیرامون اینکه خداوند در مورد محمّد (فرمود: وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ باید گفت که: «به این خاطر بود که خداوند متعال، پیامبر خود (را از نام همسرانش در دنیا و آخرت آگاه کرده بود و به او خبر داده بود که همسرانش، مادر تمام مؤمنین هستند و یکی از آن‌ها که خداوند او را برای پیامبر (نامیده بود، زینب بنت جحش بود که در آن هنگام در عقد زیدبن‌حارثه بود. پس رسول خدا (نام او را در درون خود پنهان داشت و آن را اظهار نکرد تا هیچ‌یک از منافقین نگوید که او در مورد زنی که در خانه و عقد مرد دیگری است، قائل شده که یکی از همسرانش و یکی از مادران مؤمنین است. رسول خدا (از سخن منافقین می‌ترسید. بنابراین خداوند متعال فرمود: وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ و منظور این بود که از خداوند در درون خود بترس خداوند عزّوجلّ از میان خلایق خود، تنها ازدواج میان حوّا و آدم (زینب و رسول خدا (و ازدواج میان فاطمه و علی (را خود برعهده گرفت». علیّ‌بن‌محمّدبن‌جهم گریست و عرض کرد: «ای فرزند رسول خدا (! من به‌سوی خداوند توبه می‌کنم از اینکه پس از امروز در مورد انبیای خدا (مطلبی را غیر از آنچه که شما بیان داشتید، بر زبان جاری کنم».

Imam Rida (peace be upon him): When al-Ma'mun gathered scholars from the religion of Islam and other religions such as the Jews, Christians, Magians, Sabians and the rest of the leading thinkers to debate with Ali ibn Musa al-Rida (peace be upon him), whichever of them rose up to debate, Imam Rida (peace be upon him) compelled him to accept the proof and silenced him, as though he had swallowed a stone. Ali ibn Muhammad ibn al-Jahm rose to debate and said: "O son of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Do you hold to the infallibility of the prophets?" Imam Rida (peace be upon him) replied: "Yes." Ali ibn Muhammad asked: "Then, if it is as you say, what is the meaning of the verse: [Yes] 'Adam disobeyed his Lord, so he was deprived of His reward!' (Ta Ha/121); and the verse: 'And Dhun-Nun [Yunus], [remember] when he went off in anger [from among his people] and thought that We would not constrain him [but when he was swallowed by the whale]' (al-Anbiya/87); and the word of Allah concerning Yusuf (peace be upon him): 'That woman was determined about him, and he too, had he not seen the proof of his Lord, would have been determined about her!' (Yusuf/24) — what is it?" Ali ibn Muhammad also asked: "What is the meaning of Allah's word concerning Dawud (peace be upon him): 'And Dawud knew that We had tried him [with this affair]' (Sad/24)?" Likewise Ali ibn Muhammad asked: "What is the meaning of Allah's word concerning His Prophet Muhammad (peace be upon him and his family): وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ [And you were concealing within yourself that which Allah was to disclose]?" Imam Rida (peace be upon him) replied: "Woe to you, O Ali! Fear Allah, and do not attribute sin to the prophets (peace be upon them), and do not interpret the Book of Allah by your own opinion; for Allah the Exalted says: 'While none knows their interpretation except Allah and those firmly rooted in knowledge' (Aal Imran/7). … As for what Allah said concerning Muhammad (peace be upon him and his family): وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [And you were concealing within yourself that which Allah was to disclose, and you feared the people, while Allah has more right that you should fear Him] — it must be said that this was because Allah the Exalted had informed His Prophet (peace be upon him and his family) of the names of his wives in this world and in the Hereafter, and had told him that his wives are the mothers of all the believers. One of those whom Allah had named for the Prophet (peace be upon him and his family) was Zaynab bint Jahsh, who at that time was in the marriage of Zayd ibn Haritha. So the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) kept her name concealed within himself and did not disclose it, so that none of the hypocrites would say that he had declared a woman who was in the house and marriage of another man to be one of his wives and one of the mothers of the believers. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) feared the speech of the hypocrites. Therefore Allah the Exalted said: وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [And you feared the people, while Allah has more right that you should fear Him], meaning: fear Allah within yourself. Allah, the Mighty and Majestic, from among His creation, undertook Himself the marriage of only Hawwa to Adam (peace be upon him), Zaynab to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and Fatima to Ali (peace be upon them)." Ali ibn Muhammad ibn al-Jahm wept and said: "O son of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! I repent to Allah that after this day I should utter concerning the prophets of Allah (peace be upon them) anything other than what you have stated."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે મામૂને ઇસ્લામ ધર્મ અને અન્ય ધર્મો જેવા કે યહૂદી, ખ્રિસ્તી, મજૂસી, સાબેઈન અને બીજા સાહેબે નઝર લોકોને અલી બિન મૂસા અલ-રિઝા (અલયહિસ્સલામ) સાથે ચર્ચા કરવા માટે ભેગા કર્યા, ત્યારે તેમાંથી જે પણ ચર્ચા માટે ઊભો થયો, ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ તેને હુજ્જત સ્વીકારવા મજબૂર કર્યો અને તેને ચૂપ કરી દીધો, જાણે તેણે પથ્થર ગળી લીધો હોય. અલી બિન મુહમ્મદ બિન જહમ ચર્ચા માટે ઊભો થયો અને કહ્યું: "હે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ફરઝંદ! શું તમે અંબિયાઓની ઇસ્મત (નિર્દોષતા)માં માનો છો?" ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ જવાબ આપ્યો: "હા." અલી બિન મુહમ્મદે પૂછ્યું: "જો એમ જ હોય જેમ તમે કહો છો, તો પછી આ આયતનો અર્થ શું છે: [હા] 'આદમે તેમના પરવરદિગારની નાફરમાની કરી, અને તેમના બદલાથી વંચિત થયા!' (તાહા/૧૨૧). અને આ આયત: 'અને ઝુન્નૂન [યૂનુસ]ને [યાદ કરો] જ્યારે તેઓ ગુસ્સામાં [પોતાની કૌમમાંથી] જતા રહ્યા અને એવું વિચારતા હતા કે અમે તેમના પર સખ્તી નહીં કરીએ [પરંતુ જ્યારે વ્હેલ માછલીના પેટમાં ગયા]' (અંબિયા/૮૭). અને યુસુફ (અલયહિસ્સલામ) વિશે અલ્લાહનું વચન: 'તે સ્ત્રીએ તેમનો ઇરાદો કર્યો અને તેમણે પણ, જો પરવરદિગારની બુરહાન ન જોઈ હોત, તો તેનો ઇરાદો કરી લેત!' (યુસુફ/૨૪) નો શું અર્થ છે?" તેમજ અલી બિન મુહમ્મદે પૂછ્યું: "દાવૂદ (અલયહિસ્સલામ) વિશે અલ્લાહના વચનનો શું અર્થ છે: 'દાવૂદ જાણી ગયા કે અમે તેમને [આ ઘટના દ્વારા] આઝમાવ્યા છે' (સ્વાદ/૨૪)?" તેમજ અલી બિન મુહમ્મદે પૂછ્યું: "પોતાના પયગંબર મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) વિશે અલ્લાહના વચનનો શું અર્થ છે: وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ [અને તમે તમારા મનમાં એ વસ્તુ છુપાવી રાખતા હતા જેને અલ્લાહ પ્રગટ કરવાના હતા]?" ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ જવાબ આપ્યો: "તારા પર અફસોસ છે હે અલી! અલ્લાહથી ડર અને અંબિયા (અલયહિમુસ્સલામ)ને ગુનાહની નિસ્બત ન આપ, અને અલ્લાહની કિતાબનું તારી પોતાની રાયથી તાવીલ ન કર; કારણ કે અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: 'જ્યારે કે તેની તફસીર અલ્લાહ અને ઇલ્મમાં રાસિખ લોકો સિવાય કોઈ જાણતું નથી' (આલે ઇમરાન/૭). ... પરંતુ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) વિશે અલ્લાહે જે ફરમાવ્યું: وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [અને તમે તમારા મનમાં એ વસ્તુ છુપાવી રાખતા હતા જેને અલ્લાહ પ્રગટ કરવાના હતા, અને તમે લોકોથી ડરતા હતા, જ્યારે કે અલ્લાહ વધુ હકદાર છે કે તમે તેમનાથી ડરો] — તો કહેવું જોઈએ કે: આ એટલા માટે હતું કે અલ્લાહ તઆલાએ પોતાના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને દુનિયા અને આખેરતમાં તેમની પત્નીઓના નામથી વાકેફ કર્યા હતા અને તેમને ખબર આપી હતી કે તેમની પત્નીઓ તમામ મોઅમિનોની માતાઓ છે, અને તેમાંથી એક જેને અલ્લાહે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) માટે નામ આપ્યું હતું, તે ઝૈનબ બિન્તે જહશ હતી જે તે સમયે ઝૈદ બિન હારિસાના નિકાહમાં હતી. તો રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેનું નામ પોતાના મનમાં છુપાવી રાખ્યું અને તેને પ્રગટ ન કર્યું, જેથી કોઈ પણ મુનાફિક એમ ન કહે કે તેમણે એવી સ્ત્રી વિશે, જે બીજા પુરુષના ઘરે અને નિકાહમાં છે, કહ્યું છે કે તે તેમની પત્નીઓમાંથી એક છે અને મોઅમિનોની માતાઓમાંથી એક છે. રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મુનાફિકોના વચનથી ડરતા હતા. તેથી અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [અને તમે લોકોથી ડરતા હતા, જ્યારે કે અલ્લાહ વધુ હકદાર છે કે તમે તેમનાથી ડરો], અને એનો મતલબ એ હતો કે અલ્લાહથી પોતાના મનમાં ડર. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ પોતાની ખલ્કમાંથી ફક્ત હવ્વા અને આદમ (અલયહિસ્સલામ), ઝૈનબ અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), તથા ફાતિમા અને અલી (અલયહિમુસ્સલામ) વચ્ચે નિકાહ પોતે અંજામ આપ્યો." અલી બિન મુહમ્મદ બિન જહમ રડ્યો અને અરજ કરી: "હે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ફરઝંદ! હું અલ્લાહ તરફ તૌબા કરું છું કે આજ પછી હું અલ્લાહના અંબિયા (અલયહિમુસ્સલામ) વિશે તમે જે બયાન કર્યું છે તેના સિવાય કોઈ વાત જબાન પર લાવીશ."

الرّضا ( عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌الْجَهْمِ قَالَ: حَضَرْتُ مَجْلِسَ الْمَأْمُونِ وَ عِنْدَهُ الرِّضَا عَلِیُّ بْنُ مُوسَی (فَقَالَ لَهُ الْمَأْمُونُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ (أَ لَیْسَ مِنْ قَوْلِکَ أَنَّ الْأَنْبِیَاءَ مَعْصُومُونَ قَالَ بَلَی قَال ... یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ (فَأَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ أَمْسِکْ (عَلَیْکَ) زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ قَالَ الرِّضَا (إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (قَصَدَ دَارَ زَیْدِ بْنِ حَارِثَهًَْ بْنِ شَرَاحِیلَ الْکَلْبِیِّ فِی أَمْرٍ أَرَادَهُ فَرَأَی امْرَأَتَهُ تَغْتَسِلُ فَقَالَ لَهَا سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَکِ وَ إِنَّمَا أَرَادَ بِذَلِکَ تَنْزِیهَ الْبَارِی عَزَّ‌وَ‌جَل‌َّ عَنْ قَوْلِ مَنْ زَعَمَ أَنَّ الْمَلَائِکَهًَْ بَنَاتُ اللَّهِ فَقَالَ اللَّهُ عَزّ‌وَ‌جَلََّ أَ فَأَصْفاکُمْ رَبُّکُمْ بِالْبَنِینَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِکَةِ إِناثاً إِنَّکُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِیماً فَقَالَ النَّبِیُّ (لَمَّا رَآهَا تَغْتَسِلُ سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَکِ أَنْ یُتَّخَذَ لَهُ وَلَداً یَحْتَاجُ إِلَی هَذَا التَّطْهِیرِ وَ الِاغْتِسَالِ فَلَمَّا عَادَ زَیْدٌ إِلَی مَنْزِلِهِ أَخْبَرَتْهُ امْرَأَتُهُ بِمَجِیءِ رَسُولِ اللَّهِ (وَ قَوْلِهِ لَهَا سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَکِ فَلَمْ یَعْلَمْ زَیْدٌ مَا أَرَادَ بِذَلِکَ وَ ظَنَّ أَنَّهُ قَالَ ذَلِکَ لِمَا أَعْجَبَهُ مِنْ حُسْنِهَا فَجَاءَ إِلَی النَّبِیِّ (وَ قَالَ لَهُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (إِنَّ امْرَأَتِی فِی خُلُقِهَا سُوءٌ وَ إِنِّی أُرِیدُ طَلَاقَهَا فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ (أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ قَدْ کَانَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَرَّفَهُ عَدَدَ أَزْوَاجِهِ وَ أَنَّ تِلْکَ الْمَرْأَهًَْ مِنْهُنَّ فَأَخْفَی ذَلِکَ فِی نَفْسِهِ وَ لَمْ یُبْدِهِ لِزَیْدٍ وَ خَشِیَ النَّاسَ أَنْ یَقُولُوا إِنَّ مُحَمَّداً (یَقُولُ لِمَوْلَاهُ إِنَّ امْرَأَتَکَ سَتَکُونُ لِی زَوْجَهًًْ یَعِیبُونَهُ بِذَلِکَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ یَعْنِی بِالْإِسْلَامِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ یَعْنِی بِالْعِتْقِ أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ ثُمَّ إِنَّ زَیْدَ بْنَ حَارِثَهًَْ طَلَّقَهَا وَ اعْتَدَّتْ مِنْهُ فَزَوَّجَهَا اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ مِنْ نَبِیِّهِ مُحَمَّدٍ (وَ أَنْزَلَ بِذَلِکَ قُرْآناً فَقَالَ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ فَلَمَّا قَضی زَیْدٌ مِنْها وَطَراً زَوَّجْناکَها لِکَیْ لا یَکُونَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْواجِ أَدْعِیائِهِمْ إِذا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَراً وَ کانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا ثُمَّ عَلِمَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَنَّ الْمُنَافِقِینَ سَیَعِیبُونَهُ بِتَزْوِیجِهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی ما کانَ عَلَی النَّبِیِّ مِنْ حَرَجٍ فِیما فَرَضَ اللهُ لَهُ.

امام رضا ( علی‌بن‌محمدبن‌جهم گوید: در مجلس مأمون که امام رضا (در آنجا بود، حضور یافتم. مأمون از امام رضا (پرسید: «ای فرزند رسول خدا (! آیا این سخن از گفته‌های شما نیست که انبیاء معصوم هستند»؟ امام رضا (پاسخ داد: «آری» مأمون پرسید: «معنای آیه: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ چیست»؟ امام رضا (پاسخ داد: «رسول خدا (به خاطر کاری در پی زیدبن‌حارثهًْ‌بن‌شَراحیل کَلبی، به خانه‌ی او رفت و زن او را در حال شستشو مشاهده نمود و به زن او فرمود: «پاک و منزّه است خدایی که تو را آفرید». و منظور پیامبر (تنها این بود که خدا را از سخن کسانی که قائل بودند ملائکه، دختر خدا هستند منزّه بداند؛ چراکه خداوند می‌فرماید: آیا پروردگارتان فرزندان پسر را مخصوص شما ساخته، و خودش دخترانی از فرشتگان برگزیده است؟! شما سخن بزرگ [و بسیار زشتی] می‌گویید!. ( اسراء/۴۰ ) بنابراین رسول خدا (هنگامی‌که زن زید را درحال شستشو دید، فرمود: «کسی که تو را آفرید پاک و منزّه است از اینکه برای خود فرزندی را برگزیند که نیاز به طهارت و شستشو داشته باشد». وقتی زید به خانه‌ی خود بازگشت، زن زید او را از آمدن رسول خدا (و اینکه به او فرمود: پاک و منزّه است کسی تو را آفرید، آگاه ساخت و زید، خواست و منظور رسول خدا (را نفهمید و گمان کرد که رسول خدا (چون از زیبایی زن او خوشش آمده، این جمله را گفته است. پس زید نزد پیامبر (آمد و عرض کرد: «ای رسول خدا (! زن من، اخلاق بدی دارد و می‌خواهم که او را طلاق دهم». پیامبر (به او فرمود: «همسر خود را نگهدار و از خدا بپرهیز». خداوند متعال پیامبر (را از تعداد همسرانش و اینکه زن زید، یکی از آن‌ها است آگاه ساخته بود؛ امّا پیامبر (این مطلب را در خود پنهان داشت و آن را نزد زید آشکار نساخت و ترسید از اینکه مردم بگویند: «محمّد (به بنده‌ی خود می‌گوید: «زن تو، همسر من خواهد شد»». و بدین‌وسیله بر او خرده بگیرند. بنابراین خداوند این آیه را نازل فرمود: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ یعنی به‌وسیله‌ی اسلام وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ یعنی به‌وسیله‌ی آزادکردن او أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ سپس زیدبن‌حارثه، زن خود را طلاق داد و عدّه‌ی او به پایان رسید و خداوند او را به ازدواج پیامبر (درآورد و در مورد آن، آیه را نازل کرد و فرمود: فَلَمَّا قَضَی زَیْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاکَهَا لِکَیْ لَا یَکُونَ عَلَی المُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَ کَانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا خداوند آگاه بود از اینکه منافقین بر پیامبر (به خاطر ازدواج با زن زید، خرده می‌گیرند. به‌خاطر آن این آیه را نازل فرمود: مَّا کَانَ عَلَی النَّبِیِّ مِنْ حَرَجٍ فِیمَا فَرَضَ اللهُ لَهُ.

Imam Rida (peace be upon him): Ali ibn Muhammad ibn al-Jahm said: I was present at the gathering of al-Ma'mun, where Imam Rida (peace be upon him) was also present. Al-Ma'mun asked Imam Rida (peace be upon him): "O son of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Is it not from your sayings that the prophets are infallible?" Imam Rida (peace be upon him) replied: "Yes." Al-Ma'mun asked: "What is the meaning of the verse: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [And when you said to him upon whom Allah had bestowed favour and to whom you had shown favour: 'Keep your wife to yourself and fear Allah,' and you concealed within yourself that which Allah was to bring to light, and you feared the people, while Allah has more right that you should fear Him]?" Imam Rida (peace be upon him) answered: "The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) went to the house of Zayd ibn Harithah ibn Sharahil al-Kalbi for some matter he had in mind, and he saw Zayd's wife bathing, and he said to her: 'Glory be to the One who created you.' The Prophet (peace be upon him and his family) intended by this only to declare Allah free from the saying of those who claimed that the angels are the daughters of Allah — for Allah says: أَ فَأَصْفاکُمْ رَبُّکُمْ بِالْبَنِینَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِکَةِ إِناثاً إِنَّکُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِیماً [Has then your Lord preferred to give you sons, and taken for Himself females from among the angels? Indeed, you say a monstrous saying!] (al-Isra/40). So the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), when he saw Zayd's wife bathing, said: 'The One who created you is far removed from taking for Himself a child that would need such purification and washing.' When Zayd returned to his home, his wife informed him of the coming of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and that he had said to her: 'Glory be to the One who created you.' Zayd did not understand the intent and purpose of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and he supposed that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) had said this sentence because he was struck by the beauty of his wife. So Zayd came to the Prophet (peace be upon him and his family) and said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! My wife has bad character and I want to divorce her.' The Prophet (peace be upon him and his family) said to him: 'Keep your wife with you and fear Allah.' Allah the Exalted had informed the Prophet (peace be upon him and his family) of the number of his wives, and that Zayd's wife was one of them; but the Prophet (peace be upon him and his family) kept this hidden within himself and did not disclose it to Zayd, and he feared that people would say: 'Muhammad (peace be upon him and his family) says to his slave: "Your wife will be my wife,"' and would thereby find fault with him. So Allah revealed this verse: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ [And when you said to him upon whom Allah had bestowed favour] — meaning through Islam — وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ [and to whom you had shown favour] — meaning by freeing him — أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [Keep your wife to yourself and fear Allah, and you concealed within yourself that which Allah was to bring to light, and you feared the people, while Allah has more right that you should fear Him]. Then Zayd ibn Harithah divorced his wife and her waiting period came to an end, and Allah gave her in marriage to the Prophet (peace be upon him and his family), and concerning that He revealed the verse and said: فَلَمَّا قَضَی زَیْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاکَهَا لِکَیْ لَا یَکُونَ عَلَی المُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَ کَانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا [So when Zayd had ended his want of her, We gave her to you in marriage, so that there should be no difficulty for the believers concerning the wives of their adopted sons, when they have ended their want of them; and the command of Allah shall be fulfilled]. Allah knew that the hypocrites would find fault with the Prophet (peace be upon him and his family) for marrying Zayd's wife. Because of that, He revealed this verse: مَّا کَانَ عَلَی النَّبِیِّ مِنْ حَرَجٍ فِیمَا فَرَضَ اللهُ لَهُ [There is no difficulty upon the Prophet in that which Allah has ordained for him]."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): અલી બિન મુહમ્મદ બિન જહમ કહે છે: હું મામૂનની મજલિસમાં હાજર થયો, જ્યાં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) પણ હાજર હતા. મામૂને ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "હે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ફરઝંદ! શું આ તમારા કથનોમાંથી નથી કે અંબિયા મઅસૂમ છે?" ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ જવાબ આપ્યો: "હા." મામૂને પૂછ્યું: "આ આયતનો અર્થ શું છે: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [અને (યાદ કરો) જ્યારે તમે તે વ્યક્તિને કહી રહ્યા હતા જેના પર અલ્લાહે નેઅમત આપી હતી અને તમે પણ તેના પર નેઅમત આપી હતી: 'તારી પત્નીને તારી પાસે રાખ અને અલ્લાહથી ડર,' અને તમે તમારા મનમાં તે વસ્તુ છુપાવી રહ્યા હતા જેને અલ્લાહ પ્રગટ કરવાવાળો હતો, અને તમે લોકોથી ડરી રહ્યા હતા, જ્યારે અલ્લાહ વધારે હકદાર છે કે તમે તેનાથી ડરો]?" ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)એ જવાબ આપ્યો: "રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એક કામ માટે ઝૈદ બિન હારિસા બિન શરાહીલ કલ્બીના ઘરે ગયા અને તેમની પત્નીને સ્નાન કરતી જોઈ, અને તેની પત્નીને ફરમાવ્યું: 'પવિત્ર અને પાક છે તે અલ્લાહ જેણે તને પેદા કરી.' અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો હેતુ ફક્ત આ હતો કે અલ્લાહને તે લોકોના કથનથી પાક કરાર દે જેઓ કહેતા હતા કે ફરિશ્તાઓ અલ્લાહની દીકરીઓ છે; કારણ કે અલ્લાહ ફરમાવે છે: أَ فَأَصْفاکُمْ رَبُّکُمْ بِالْبَنِینَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِکَةِ إِناثاً إِنَّکُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِیماً [શું તમારા પરવરદિગારે તમારા માટે દીકરાઓ ખાસ કર્યા છે અને પોતાના માટે ફરિશ્તાઓમાંથી દીકરીઓ પસંદ કરી છે?! ખરેખર તમે ઘણી મોટી [અને અત્યંત ખરાબ] વાત કહી રહ્યા છો!] (ઇસરા/૪૦). તેથી રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ જ્યારે ઝૈદની પત્નીને સ્નાન કરતી જોઈ ત્યારે ફરમાવ્યું: 'જેણે તને પેદા કરી તે પાક અને પવિત્ર છે એ વાતથી કે તે પોતાના માટે એવો ફરઝંદ પસંદ કરે જેને પવિત્રતા અને સ્નાનની જરૂર હોય.' જ્યારે ઝૈદ પોતાના ઘરે પરત ફર્યો, ત્યારે ઝૈદની પત્નીએ તેને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના આવવાની અને એ કે તેમણે તેને ફરમાવ્યું હતું: 'પાક અને પવિત્ર છે તે જેણે તને પેદા કરી,' એ વાતથી અવગત કરાવ્યો, અને ઝૈદ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના હેતુ અને મતલબને સમજ્યો નહીં અને તેણે ધાર્યું કે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેની પત્નીની સુંદરતાથી ખુશ થઈને આ વાક્ય કહ્યું છે. તેથી ઝૈદ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની પાસે આવ્યો અને અર્ઝ કર્યું: 'હે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! મારી પત્નીનો સ્વભાવ ખરાબ છે અને હું ઈચ્છું છું કે તેને તલાક આપું.' પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેને ફરમાવ્યું: 'તારી પત્નીને પોતાની પાસે રાખ અને અલ્લાહથી ડર.' અલ્લાહ તઆલાએ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને તેમની પત્નીઓની સંખ્યાથી અને એ કે ઝૈદની પત્ની તેમાંથી એક છે, અવગત કરાવ્યા હતા; પરંતુ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ આ વાત પોતાની અંદર છુપાવી રાખી અને તેને ઝૈદ પાસે પ્રગટ કરી નહીં અને ડર્યા આનાથી કે લોકો કહેશે: 'મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પોતાના બંદાને કહે છે: "તારી પત્ની મારી પત્ની બનશે,"' અને આ રીતે તેમના પર વાંધો ઉઠાવશે. તેથી અલ્લાહે આ આયત નાઝિલ ફરમાવી: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ [અને જ્યારે તમે તે વ્યક્તિને કહી રહ્યા હતા જેના પર અલ્લાહે નેઅમત આપી હતી] યાનિ ઇસ્લામ દ્વારા وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ [અને તમે તેના પર નેઅમત આપી હતી] યાનિ તેને આઝાદ કરવા દ્વારા أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ اتَّقِ اللهَ وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ [તારી પત્નીને તારી પાસે રાખ અને અલ્લાહથી ડર, અને તમે તમારા મનમાં તે વસ્તુ છુપાવી રહ્યા હતા જેને અલ્લાહ પ્રગટ કરવાવાળો હતો, અને તમે લોકોથી ડરી રહ્યા હતા, જ્યારે અલ્લાહ વધારે હકદાર છે કે તમે તેનાથી ડરો]. ત્યાર બાદ ઝૈદ બિન હારિસાએ પોતાની પત્નીને તલાક આપી અને તેની ઇદ્દત પૂરી થઈ, અને અલ્લાહે તેને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના નિકાહમાં લાવ્યો અને તે અંગે આયત નાઝિલ કરી અને ફરમાવ્યું: فَلَمَّا قَضَی زَیْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاکَهَا لِکَیْ لَا یَکُونَ عَلَی المُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَ کَانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا [જ્યારે ઝૈદે તેની સાથે પોતાની હાજત પૂરી કરી, ત્યારે અમે તેને તમારા નિકાહમાં લાવ્યા, જેથી મોમિનો પર તેમના મોંબોલા દીકરાઓની પત્નીઓના બારામાં કોઈ મુશ્કેલી ન રહે, જ્યારે તેઓ તેમની સાથે પોતાની હાજત પૂરી કરી લે; અને અલ્લાહનો હુકમ પૂરો થવાવાળો છે]. અલ્લાહ જાણતો હતો કે મુનાફિકો પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર ઝૈદની પત્ની સાથે નિકાહને કારણે વાંધો ઉઠાવશે. તેને કારણે આ આયત નાઝિલ ફરમાવી: مَّا کَانَ عَلَی النَّبِیِّ مِنْ حَرَجٍ فِیمَا فَرَضَ اللهُ لَهُ [પયગંબર પર કોઈ મુશ્કેલી નથી તે બાબતમાં જે અલ્લાહે તેમના માટે નિર્ધારિત કર્યું છે]."

الرّسول ( فِی تَفْسِیرِ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ (حَدِیثٌ طَوِیلٌ عَنِ النَّبِیِّ (یَقُولُ فِیهِ -وَ قَدْ ذَکَرَ مَا رَأَی لَیْلَهًَْ أُسْرِیَ بِهِ: دَخَلْتُ الْجَنَّهًَْ فَإِذَا عَلَی حَافَتَیْهَا بُیُوتِی وَ بُیُوتُ أَزْوَاجِی وَ إِذَا تُرَابُهَا کَالْمِسْکِ وَ إِذَا جَارِیَهًٌْ تَنْغَمِسُ فِی أَنْهَارِ الْجَنَّهًِْ، فَقُلْتُ: لِمَنْ أَنْتِ یَا جَارِیَهًُْ؟ فَقَالَتْ: لِزَیْدِ بْنِ حَارِثَهًَْ. فَبَشَّرْتُهُ بِهَا حِینَ أَصْبَحْتُ.

پیامبر ( در تفسیر علی‌بن‌ابراهیم (آمده است: رسول خدا (در مورد شب معراج فرمود: «وارد بهشت شدم که در دو طرف آن خانه‌ی من و خانه‌های همسرانم واقع شده بود و خاک آن همچون مشک بود و یک کنیز داخل نهر بهشتی بود. پرسیدم: «ای کنیز متعلّق به کیستی»؟ جواب داد: «من متعلّق به زیدبن‌حارثه هستم» و من صبح آن روز به زید این بشارت را دادم.

The Messenger (peace be upon him and his family): In Tafsir of Ali ibn Ibrahim it is narrated: The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said regarding the Night of Mi'raj: "I entered Paradise and on its two sides my house and the houses of my wives were located, and its soil was like musk, and a maiden was in one of the rivers of Paradise. I asked: 'O maiden, to whom do you belong?' She answered: 'I belong to Zayd ibn Haritha,' and on the morning of that day I gave Zayd this glad tiding."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અલી બિન ઇબ્રાહીમની તફસીરમાં આવ્યું છે: રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ મેઅરાજની રાત વિષે ફરમાવ્યું: "હું જન્નતમાં દાખલ થયો, જેની બન્ને બાજુ મારું ઘર અને મારી પત્નીઓના ઘરો હતા, અને તેની માટી કસ્તૂરી જેવી હતી, અને એક કનીઝ જન્નતની નહેરમાં હતી. મેં પૂછ્યું: 'ઓ કનીઝ, તું કોની છે?' તેણીએ જવાબ આપ્યો: 'હું ઝૈદ બિન હારિષાની છું,' અને તે દિવસની સવારે મેં ઝૈદને આ ખુશખબરી આપી."

الرّسول ( عن أنس بن مالک قال: لَمَّا انْقَضَتْ عِدَّهًُْ زَیْنَبَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (لِزَیْدٍ اذْهَبْ فَاذْکُرْهَا عَلَیَّ قَالَ زَیْدٌ فَانْطَلَقْتُ فَقُلْتُ یَا زَیْنَبُ أَبْشِرِی قَدْ أَرْسَلَنِی رَسُولُ اللَّهِ (یَذْکُرُکَ وَ نَزَلَ الْقُرْآنُ وَ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ (فَدَخَلَ عَلَیْهَا بِغَیْرِ إِذْنٍ لِقَوْلِهِ زَوَّجْناکَها.

پیامبر ( انس‌بن‌مالک گوید: هنگامی که‌که عدّه‌ی زینب پایان یافت، رسول خدا (به زید فرمود: «برو و از زینب برای من خواستگاری کن»! زید گفت: «من نزد زینب رفتم و گفتم: «ای زینب بشارت بده! رسول خدا (مرا فرستاده تا از تو برای ایشان خواستگاری کنم بعد این آیه زَوَّجْناکَها نازل گشت و رسول خدا (نیز، به سبب نزول این آیه بدون اینکه جواب زینب را بشنود با او ازدواج کرد.

The Messenger (peace be upon him and his family): Anas ibn Malik said: When Zaynab's waiting-period ended, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to Zayd: "Go and propose to Zaynab on my behalf!" Zayd said: "I went to Zaynab and said: 'O Zaynab, receive glad tidings! The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) has sent me to propose to you on his behalf.'" Then this verse زَوَّجْناکَها [We gave her to you as a wife] was revealed, and the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), on account of the revelation of this verse, married her without waiting to hear Zaynab's reply.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અનસ બિન માલિક કહે છે: જ્યારે ઝૈનબની ઇદ્દત પૂરી થઈ, ત્યારે રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ઝૈદને ફરમાવ્યું: "જાઓ અને મારા માટે ઝૈનબનો હાથ માંગો!" ઝૈદે કહ્યું: "હું ઝૈનબ પાસે ગયો અને કહ્યું: 'ઓ ઝૈનબ, ખુશખબરી લે! રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ મને મોકલ્યો છે કે તારા વિષે તેમના માટે માંગણી કરું.'" ત્યાર બાદ આ આયત زَوَّجْناکَها [અમે તેણીને તમારી પત્ની બનાવી] નાઝિલ થઈ, અને રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ પણ, આ આયતના નાઝિલ થવાના કારણે, ઝૈનબનો જવાબ સાંભળ્યા વગર તેણી સાથે નિકાહ કરી લીધા.

السّجّاد ( وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ وَ الَّذِی أَخْفَاهُ فِی نَفْسِهِ هُوَ: أَنَّهُ إِنْ طَلَّقَهَا زَیْدٌ تَزَوَّجَهَا وَ خَشِیَ (لَائِمَهًَْ النَّاسِ أَنْ یَقُولُوا: أَمَرَهُ بِطَلَاقِهَا ثُمَّ تَزَوَّجَهَا.

امام سجاد ( وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ آن امری که پیامبر (در نفس خویش پنهان نمود این بود که اگر زید این زن را طلاق بدهد با وی ازدواج می‌کند؛ لکن از سخنان بزرگان قوم می‌ترسید که بگویند زید را وادار به طلاق زینب نمود و بعد خودش با وی ازدواج کرد.

Imam Sajjad (peace be upon him): وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ [And you concealed in your soul what Allah would bring to light, and you feared men, and Allah had a greater right that you should fear Him]. That matter which the Prophet (peace be upon him and his family) concealed within himself was that if Zayd were to divorce this woman, he would marry her; but he feared the words of the elders of the people, that they would say he compelled Zayd to divorce Zaynab and then himself married her.

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): وَ تُخْفِی فِی نَفْسِکَ مَا اللهُ مُبْدِیهِ وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ [અને તમે તમારા દિલમાં એ વાત છુપાવી હતી જેને અલ્લાહ પ્રગટ કરવાનો હતો, અને તમે લોકોથી ડરતા હતા જ્યારે કે અલ્લાહ વધુ હકદાર છે કે તમે તેનાથી ડરો]. તે વાત જે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ પોતાના દિલમાં છુપાવી હતી તે એ હતી કે જો ઝૈદ આ સ્ત્રીને તલાક આપી દે તો તેઓ તેણી સાથે નિકાહ કરશે; પરંતુ તેઓ કૌમના મોટેરાઓની વાતોથી ડરતા હતા કે તેઓ કહેશે કે તેમણે ઝૈદને ઝૈનબને તલાક આપવા મજબૂર કર્યો અને પછી પોતે તેણી સાથે નિકાહ કરી લીધા.

#7 به او نعمت داده بود He had bestowed favor upon him તેને નેઅમત આપી હતી

الصّادق ( عَن أَبِی حَفْصٍ الصَّائِغِ قَالَ سَمِعْتُ عَنْ جَعْفَرِ‌بْنِ‌مُحَمَّدٍ (یَقُولُ فِی قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ قَالَ نَحْنُ مِنَ النَّعِیمِ الَّذِی ذَکَرَ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ جَعْفَرٌ (وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ.

امام صادق ( ابوحفص‌صانع گوید: از امام صادق (شنیدم که در تفسیر و توضیح آیه: سپس در آن روز [همه‌ی شما] از نعمت‌هایی که داشته‌اید بازپرسی خواهید شد!. ( تکاثر/۸ ) می‌فرمود: «النَّعیمِ، ما (اهل بیت محمّد () هستیم». سپس آیه: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ را قرائت کرد.

Imam Sadiq (peace be upon him): Abu Hafs al-Sa'igh said: I heard from Imam Sadiq (peace be upon him) that regarding the exegesis and explanation of the verse: "Then on that day [all of you] shall surely be questioned about the blessings you had!" (Takathur/8), he said: "al-Na'im (the blessings) — we (the Ahl al-Bayt of Muhammad, peace be upon him and his family) are they." Then he recited the verse: وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ [And when you said to him to whom Allah had shown favor and to whom you had shown a favor].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબૂ હફ્સ સાએગ કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) પાસેથી સાંભળ્યું કે તેઓ આ આયતની તફસીર અને સ્પષ્ટતામાં: "પછી તે દિવસે [તમારા સૌની] નેઅમતો વિષે જે તમને મળી હતી પૂછપરછ કરવામાં આવશે!" (તકાસુર/૮) ફરમાવતા હતા: "અન્નઈમ, અમે (મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના અહલેબૈત) છીએ." પછી આ આયત وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِ [અને જ્યારે તમે એ વ્યક્તિને કહી રહ્યા હતા જેના ઉપર અલ્લાહે નેઅમત આપી હતી અને તમે પણ તેના ઉપર નેઅમત આપી હતી] પઢી.