سورة الأحزاب

Verse 36 of 73

33:36

وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبيناً

هيچ مرد و زن با ايمانى حق ندارد هنگامى‌كه خدا و پيامبرش فرمانى صادر كنند، اختيارى [در برابر فرمان خدا] در كار خود داشته باشد؛ و هركس خدا و پيامبرش را نافرمانى كند، به گمراهى آشكارى گرفتار شده است!

And it behoves not a believing man and a believing woman that they should have any choice in their matter when Allah and His Apostle have decided a matter; and whoever disobeys Allah and His Apostle, he surely strays off a manifest straying.

અને કોઇ મોઅમીન મર્દ અને ઔરત માટે પોતાની બાબતે ફેંસલો કરવો સઝાવાર (યોગ્ય) નથી કે જયારે અલ્લાહ તથા તેનો રસૂલ; (તે બાબતે કોઇ) ફેંસલો કરી ચૂક્યા હોય અને જે કોઇ અલ્લાહ તથા તેના રસૂલની નાફરમાની કરશે, બેશક તે ખુલ્લી ગુમરાહીમાં છે!

الرّضا ( عَن عَبْدِ الْعَزِیزِ‌بْنِ‌مُسْلِمٍ قَال: کُنَّا مَعَ الرِّضَا (بِمَرْوَ فَاجْتَمَعْنَا فِی الْجَامِعِ یَوْمَ الْجُمُعَهًِْ فِی بَدْءِ مَقْدَمِنَا فَأَدَارُوا أَمْرَ الْإِمَامَهًِْ وَ ذَکَرُوا کَثْرَهًَْ اخْتِلَافِ النَّاسِ فِیهَا فَدَخَلْتُ عَلَی سَیِّدِی (فَأَعْلَمْتُهُ خَوْضَ النَّاسِ فِیهِ فَتَبَسَّمَ (ثُمَّ قَالَ یَا عَبْدَ‌الْعَزِیزِ جَهِلَ الْقَوْمُ وَ خُدِعُوا عَنْ آرَائِهِم ... الْإِمَامُ وَاحِدُ دَهْرِهِ لَا یُدَانِیهِ أَحَدٌ ... فَأَیْنَ الِاخْتِیَارُ مِنْ هَذَا وَ أَیْنَ الْعُقُولُ عَنْ هَذَا وَ أَیْنَ یُوجَدُ مِثْلُ هَذَا أَ تَظُنُّونَ أَنَّ ذَلِکَ یُوجَدُ فِی غَیْرِ آلِ الرَّسُولِ مُحَمَّدٍ (کَذَبَتْهُمْ وَ اللَّهِ أَنْفُسُهُمْ وَ مَنَّتْهُمُ الْأَبَاطِیلَ فَارْتَقَوْا مُرْتَقاً صَعْباً دَحْضاً تَزِلُّ عَنْهُ إِلَی الْحَضِیضِ أَقْدَامُهُمْ رَامُوا إِقَامَهًَْ الْإِمَامِ بِعُقُولٍ حَائِرَهًٍْ بَائِرَهًٍْ نَاقِصَهًٍْ وَ آرَاءٍ مُضِلَّهًٍْ فَلَمْ یَزْدَادُوا مِنْهُ إِلَّا بُعْداً قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّی یُؤْفَکُونَ وَ لَقَدْ رَامُوا صَعْباً وَ قَالُوا إِفْکاً وَ ضَلُّوا ضَلَالًا بَعِیداً وَ وَقَعُوا فِی الْحَیْرَهًِْ إِذْ تَرَکُوا الْإِمَامَ عَنْ بَصِیرَهًٍْ وَ زَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِیلِ وَ کَانُوا مُسْتَبْصِرِینَ رَغِبُوا عَنِ اخْتِیَارِ اللَّهِ وَ اخْتِیَارِ رَسُولِ اللَّهِ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ إِلَی اخْتِیَارِهِمْ وَ الْقُرْآنُ یُنَادِیهِمْ وَ رَبُّکَ یَخْلُقُ ما یَشاءُ وَ یَخْتارُ ما کانَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ سُبْحانَ اللهِ وَ تَعالی عَمَّا یُشْرِکُونَ وَ قَالَ عَزَّوَجَلَّ وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ...

امام رضا ( عبدالعزیزبن‌مسلم گوید: در مرو همراه امام رضا (بودیم. در آغاز ورودمان، در روز جمعه در مسجد جامع شهر گرد آمدیم و سخن از امامت و کثرت اختلاف مردم درباره‌ی آن به میان آمد. پس بر سرورم امام رضا (وارد شده و او را از این امر آگاه کردم. امام (لبخندی زد و آنگاه فرمود: «ای عبدالعزیز! مردم را در نادانی و جهل نگاه داشته‌اند و از دینشان منحرف کرده‌اند. ... امام یگانه‌ی زمانه خویش است، کسی به منزلت او نمی‌رسد ... چگونه می‌توان چنین شخصی را انتخاب کرد و با کدام عقل و اینکه نظیر او در کجا یافت می‌شود؟! آیا گمان می‌برید که چنین شخصی را می‌توانید در غیر خاندان محمّد (پیدا کنید؟ به خدا سوگند که تمام وجودشان، آن‌ها را تکذیب می‌کند و اباطیل، آن‌ها را دچار آرزوهای دست‌نیافتنی کرده است، از این‌رو قصد کرده‌اند که از دیواری صاف و لغزنده بالا روند. دیواری که آنان را به حضیض ذلّت فرو می‌کشاند. در انتخاب امام بر عقل ناقص و تهی خود تکیه کرده‌اند و با آرای گمراه خود درپی دستیابی به وی بودند، لیکن چیزی جز دورترشدن از امام نصیبشان نشد. خدا آن‌ها را بکشد! که دروغ گفته و افترا بستند و از راه حق و صراط مستقیم منحرف شدند و دچار حیرت و سرگردانی گشتند وآنگاه که آگاهانه امام را رها کردند و شیطان اعمالشان را برای آنان آراسته بود، ازاین‌رو آنان را از راه [خدا] بازداشت درحالی‌که بینا بودند. ( عنکبوت/۳۸ ) شیطان، اعمال آن‌ها را برایشان آراست و از گام‌نهادن در راه درست باز داشت. آن‌ها آگاهانه از کسی که خدا و رسولش برگزیده بودند، روی برتافتند تا اینکه مخاطب قرآن واقع شدند که: پروردگار تو هرچه بخواهد می‌آفریند، و هرچه بخواهد برمی‌گزیند آنان [در برابر او] اختیاری ندارند. خداوند منزّه است، و از همتایانی که برای او قائل می‌شوند برتر است! ( قصص/۶۸ ) وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ.

Imam Rida (peace be upon him): Abd al-Aziz ibn Muslim said: We were with Imam Rida (peace be upon him) in Marw. At the outset of our arrival, on Friday, we gathered in the city's grand mosque, and talk turned to the imamate and the great disagreement of people concerning it. So I went in upon my master Imam Rida (peace be upon him) and informed him of the matter. The Imam (peace be upon him) smiled and then said: "O Abd al-Aziz! The people have been kept in ignorance and folly and have been turned away from their religion. ... The Imam is the unique one of his age; no one attains his rank ... How can such a person be chosen, and by what intellect, and where is his like to be found?! Do you suppose you can find such a person outside the household of Muhammad (peace be upon him and his family)? By Allah, their very souls have belied them, and falsehoods have plunged them into unattainable hopes. Thus they have resolved to climb a smooth, slippery wall — a wall that casts them down into the abyss of humiliation. In choosing the Imam they have relied on their own deficient and empty intellects and have pursued him through their misguiding opinions, but they gained nothing from it save being further removed from the Imam. May Allah destroy them! For they have lied and slandered and strayed from the way of truth and the straight path, and have fallen into bewilderment and confusion, since they knowingly abandoned the Imam, and Satan adorned their deeds for them, thereby barring them from the way [of Allah] while they were possessed of sight. (Al-Ankabut/38) Satan adorned their deeds for them and prevented them from setting foot on the right path. They knowingly turned away from the one whom Allah and His Messenger had chosen, until they became the ones addressed by the Qur'an: 'Your Lord creates what He wills and chooses; they [before Him] have no choice. Glory be to Allah, and exalted is He above the partners they ascribe to Him!' (Al-Qasas/68) وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ [And it behoves not a believing man and a believing woman that they should have any choice in their matter when Allah and His Messenger have decided a matter]."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ અઝીઝ બિન મુસ્લિમ કહે છે: અમે મર્વમાં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) સાથે હતા. અમારા આગમનની શરૂઆતમાં, જુમ્આના દિવસે, અમે શહેરની જામે મસ્જિદમાં એકત્રિત થયા અને ઇમામત તથા તેના વિશે લોકોના ભારે મતભેદની વાત નીકળી. પછી હું મારા સરદાર ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ની ખિદમતમાં ગયો અને તેમને આ બાબતથી માહિતગાર કર્યા. ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ સ્મિત કર્યું અને પછી ફરમાવ્યું: "હે અબ્દુલ અઝીઝ! લોકોને અજ્ઞાનતા અને જહાલતમાં રાખવામાં આવ્યા છે અને તેમને તેમના દીનથી વિચલિત કરી દેવામાં આવ્યા છે. ... ઇમામ પોતાના યુગના યગાના (અદ્વિતીય) છે, કોઈ તેમના મરતબા સુધી પહોંચી શકતું નથી ... આવી વ્યક્તિને કેવી રીતે પસંદ કરી શકાય, અને કઈ અક્લથી, અને તેમના જેવા બીજા ક્યાં મળે?! શું તમે ધારો છો કે આવી વ્યક્તિ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ખાનદાન સિવાય ક્યાંય મળી શકે? અલ્લાહની કસમ, તેમનું આખું અસ્તિત્વ તેમને ખોટા ઠરાવે છે, અને બાતિલ વસ્તુઓએ તેમને અપ્રાપ્ય આરઝુઓમાં ફસાવી દીધા છે. તેથી તેઓએ સપાટ અને લપસણી દીવાલ પર ચઢવાનો ઇરાદો કર્યો છે — એવી દીવાલ જે તેમને ઝિલ્લતના ખાડામાં ધકેલી દે છે. ઇમામની પસંદગીમાં તેઓએ પોતાની નાકિસ અને ખાલી અક્લ પર ભરોસો કર્યો છે અને પોતાના ગુમરાહ કરનારા વિચારો દ્વારા તેમના સુધી પહોંચવાની કોશિશ કરી, પરંતુ તેઓને ઇમામથી વધુ દૂર થવા સિવાય કંઈ પ્રાપ્ત ન થયું. અલ્લાહ તેમને ખતમ કરે! કે તેઓએ ખોટું બોલ્યું અને આરોપ મૂક્યો અને હકના રસ્તા તથા સીધા માર્ગથી ભટકી ગયા, અને હયરાત તથા સરગર્દાનીમાં ફસાયા, જ્યારે તેઓએ જાણી-જોઈને ઇમામને છોડી દીધા, અને શેતાને તેમના આમાલને તેમના માટે સુશોભિત કરી દીધા હતા, આ કારણે તેમને [અલ્લાહના] માર્ગથી રોકી દીધા જ્યારે તેઓ જોનારા હતા. (અન્કબૂત/૩૮) શેતાને તેમના આમાલને તેમના માટે સુશોભિત કર્યા અને સાચા માર્ગ પર પગ મૂકવાથી રોકી દીધા. તેઓએ જાણી-જોઈને એ વ્યક્તિથી મોં ફેરવી લીધું જેને અલ્લાહ અને તેના રસૂલે પસંદ કરી હતી, ત્યાં સુધી કે તેઓ કુરઆનના મુખાતિબ બન્યા કે: 'તમારો પરવરદિગાર જે ઇચ્છે તે પેદા કરે છે, અને જે ઇચ્છે તે પસંદ કરે છે; તેમને [તેમની સામે] કોઈ ઇખ્તિયાર નથી. અલ્લાહ પાક છે, અને એ શરીકોથી ઉચ્ચ છે જેમને તેઓ તેના માટે ઠરાવે છે!' (કસસ/૬૮) وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ [કોઈ મોમિન પુરુષ અને મોમિન સ્ત્રીને એ અધિકાર નથી કે જ્યારે અલ્લાહ અને તેનો રસૂલ કોઈ કામનો ફેંસલો કરી લે, તો તેમના પોતાના મામલામાં તેમને કોઈ ઇખ્તિયાર હોય]."

الباقر ( فِی رِوَایَهًِْ أَبِی‌الْجَارُودِ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (فِی قَوْلِهِ وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ ذَلِکَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (خَطَبَ عَلَی زَیْدِ‌بْنِ‌حَارِثَهًَْ زَیْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ الْأَسَدِیَّهًَْ مِنْ بَنِی أَسَدِ‌بْنِ‌خُزَیْمَهًَْ وَ هِیَ بِنْتُ عَمَّهًِْ النَّبِیِّ (فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ (حَتَّی أُوَامِرَ نَفْسِی فَأَنْظُرَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ الْآیَهًَْ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ (أَمْرِی بِیَدِکَ فَزَوَّجَهَا إِیَّاهُ فَمَکَثَتْ عِنْدَ زَیْدٍ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ إِنَّهُمَا تَشَاجَرَا فِی شَیْءٍ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (فَنَظَرَ إِلَیْهَا النَّبِیُّ (فَأَعْجَبَتْهُ فَقَالَ زَیْدٌ یَا رَسُولَ اللَّهِ (تَأْذَنُ لِی فِی طَلَاقِهَا فَإِنَّ فِیهَا کِبْراً وَ إِنَّهَا لَتُؤْذِینِی بِلِسَانِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (اتَّقِ اللَّهَ وَ أَمْسِکْ عَلَیْکَ زَوْجَکَ وَ أَحْسِنْ إِلَیْهَا ثُمَّ إِنَّ زَیْداً طَلَّقَهَا وَ انْقَضَتْ عِدَّتُهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ نِکَاحَهَا عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (فَلَمَّا قَضی زَیْدٌ مِنْها وَطَراً زَوَّجْناکَها.

امام باقر ( در روایت ابوالجارود آمده است: امام باقر (پیرامون تفسیر آیه‌ی وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْرًا أَن یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ فرمود: «ماجرا از این قرار بود که رسول خدا (از زینب بنت جحش اَسَدیّه که از قبیله‌ی بنی‌اسدبن‌خُزَیمه و دختر عمه‌اش بود، برای زیدبن‌حارثه خواستگاری کرد. زینب گفت: «ای رسول خدا (! باید فکر کنم و تصمیم بگیرم». دراین‌هنگام بود که خداوند آیه: وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْرًا أَن یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَن یَعْصِ اللهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُّبِینًا را نازل فرمود: بنابراین زینب گفت: «ای رسول خدا (! اختیار من دست شماست». و رسول خدا (زینب را به ازدواج زید در آورد. زینب در مدّت زمانی که خداوند اراده فرموده بود، با زید زندگی می‌کرد، سپس آن دو بر سر چیزی با یکدیگر مشاجره نموده و برای حلّ مشکل نزد رسول خدا (رفتند. رسول خدا (نگاهی به زینب انداخت و از او خوشش آمد. زید عرض کرد: «به من اجازه دهید تا او را طلاق دهم؛ چراکه او خودخواه است و با زخم زبان‌های خود مرا آزار می‌دهد». رسول خدا (پاسخ داد: «تقوای خدا را پیشه کن و همسر خود را نگاه دار و به او نیکی کن». سپس زید زینب را طلاق داد و عدّه‌ی زینب به‌سر آمد و خداوند دستور نکاح زینب با رسول خدا (را نازل کرده و فرمود: هنگامی‌که زید نیازش را از آن زن به سرآورد [و از او جدا شد]، ما او را به همسری تو درآوردیم. ( احزاب/۳۷ )

Imam Baqir (peace be upon him): In the narration of Abu al-Jarud it is reported that Imam Baqir (peace be upon him), regarding the interpretation of the verse وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْرًا أَن یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ [And it behoves not a believing man and a believing woman that they should have any choice in their matter when Allah and His Apostle have decided a matter], said: "The story was as follows: the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) asked for the hand of Zaynab bint Jahsh al-Asadiyya, who was from the tribe of Banu Asad ibn Khuzayma and was the daughter of his paternal aunt, for Zayd ibn Haritha. Zaynab said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! I must think about it and decide.' At that moment Allah revealed the verse: وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْرًا أَن یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَن یَعْصِ اللهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُّبِینًا [And it behoves not a believing man and a believing woman that they should have any choice in their matter when Allah and His Apostle have decided a matter; and whoever disobeys Allah and His Apostle, he surely strays off a manifest straying]. So Zaynab said: 'O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! My affair is in your hands.' And the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) gave Zaynab in marriage to Zayd. Zaynab lived with Zayd for as long as Allah willed; then the two of them quarrelled over something and went to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) to resolve the matter. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) looked at Zaynab and she pleased him. Zayd said: 'Allow me to divorce her, for she is arrogant and hurts me with the wounds of her tongue.' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) answered: 'Fear Allah and keep your wife with you and treat her with kindness.' Then Zayd divorced Zaynab and her waiting period came to an end, and Allah revealed the command that Zaynab should marry the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and said: When Zayd had fulfilled his need from her [and separated from her], We gave her to you in marriage. (al-Ahzab/37)"

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અબુલ જારૂદની રિવાયતમાં આવ્યું છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ આયત وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْرًا أَن یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ [અને કોઇ મોમિન પુરૂષ અને મોમિન સ્ત્રી માટે યોગ્ય નથી કે જ્યારે અલ્લાહ અને તેના રસૂલ કોઇ કામનો નિર્ણય કરી લે તો તેમને પોતાના કામમાં કોઇ પસંદગી હોય]ના તફસીર વિષે ફરમાવ્યું: "વાત આ પ્રમાણે હતી કે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ઝયદ બિન હારિષહ માટે ઝયનબ બિન્તે જહશ અસદિય્યહ, જે બની અસદ બિન ખુઝયમહ કબીલાની અને તેમની ફોઇની દીકરી હતી, તેનો હાથ માંગ્યો. ઝયનબે કહ્યું: 'હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! મારે વિચારીને નિર્ણય લેવો પડશે.' આ સમયે અલ્લાહે આયત: وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْرًا أَن یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَن یَعْصِ اللهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُّبِینًا [અને કોઇ મોમિન પુરૂષ અને મોમિન સ્ત્રી માટે યોગ્ય નથી કે જ્યારે અલ્લાહ અને તેના રસૂલ કોઇ કામનો નિર્ણય કરી લે તો તેમને પોતાના કામમાં કોઇ પસંદગી હોય, અને જે અલ્લાહ અને તેના રસૂલની અવજ્ઞા કરે તે ખરેખર સ્પષ્ટ ગુમરાહીમાં પડી ગયો] નાઝિલ ફરમાવી. તેથી ઝયનબે કહ્યું: 'હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! મારો ઇખ્તિયાર તમારા હાથમાં છે.' અને અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ઝયનબનું નિકાહ ઝયદ સાથે કરાવ્યું. ઝયનબ, જેટલા સમય માટે અલ્લાહે ઇરાદો કર્યો હતો, ઝયદ સાથે રહી. પછી તે બન્ને કોઇ બાબત ઉપર ઝગડ્યા અને સમસ્યાના ઉકેલ માટે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે ગયા. અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ઝયનબ તરફ નજર કરી અને તેઓને તે પસંદ આવી. ઝયદે અરજ કરી: 'મને ઇજાઝત આપો કે તેને તલાક આપી દઉં; કારણ કે તે ખુદપસંદ છે અને પોતાની ઝબાનના ઘાવોથી મને દુ:ખ પહોંચાડે છે.' અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ જવાબ આપ્યો: 'અલ્લાહનો તકવા અખ્તિયાર કર અને પોતાની પત્નીને પોતાની પાસે રાખ અને તેની સાથે ભલાઇ કર.' પછી ઝયદે ઝયનબને તલાક આપી દીધી અને ઝયનબની ઇદ્દત પૂરી થઇ, અને અલ્લાહે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે ઝયનબના નિકાહનો હુકમ નાઝિલ ફરમાવ્યો અને કહ્યું: જ્યારે ઝયદે તે સ્ત્રીથી પોતાની હાજત પૂરી કરી લીધી [અને તેનાથી અલગ થઇ ગયો], અમે તેને તમારી પત્ની બનાવી. (અહઝાબ/૩૭)"

الرّسول ( قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ: مَنْ لَمْ یَرْضَ بِقَضَائِی وَ لَمْ یُؤْمِنْ بِقَدَرِی فَلْیَلْتَمِسْ إِلَهاً غَیْرِی.

پیامبر ( خدای عزّوجلّ فرمود: «کسی که به قضاء من راضی نباشد و به قدر من ایمان نیاورد خدایی را غیر از من طلب کند».

The Messenger (peace be upon him and his family): Allah, the Mighty and Majestic, said: "Whoever is not content with My decree and does not believe in My decree, let him seek a god other than Me."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ફરમાવ્યું: "જે વ્યક્તિ મારી કઝા ઉપર રાઝી ન હોય અને મારી કદર ઉપર ઇમાન ન લાવે, તે મારા સિવાય કોઇ બીજા ખુદાને શોધે."

الرّسول ( فِی کُلِ قَضَاءِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ خِیَرَهًٌْ لِلْمُؤْمِن.

پیامبر ( برای مؤمن در هرکدام از قضاهای خداوند خیری است.

The Messenger (peace be upon him and his family): In every decree of Allah, the Mighty and Majestic, there is good for the believer.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): મોમિન માટે અલ્લાહની દરેક કઝામાં ખૈર છે.

الرّسول ( عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (عَنْ آبَائِهِ قَالَ: ضَحِکَ رَسُولُ اللَّهِ (ذَاتَ یَوْمٍ حَتَّی بَدَتْ نَوَاجِذُهُ ثُمَ قَالَ أَ لَا تَسْأَلُونِّی مِمَّ ضَحِکْتُ قَالُوا بَلَی یَا رَسُولَ اللَّهِ (قَالَ عَجِبْتُ لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ أَنَّهُ لَیْسَ مِنْ قَضَاءٍ یَقْضِیهِ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ إِلَّا کَانَ خَیْراً لَهُ فِی عَاقِبَهًِْ أَمْرِهِ.

پیامبر ( امام صادق (از پدران بزرگوار خود نقل می‌کند که فرمود: «روزی پیامبر اکرم (خندید، به‌طوری که دندان‌های مبارکش نمایان شد. بعد فرمود: «آیا علت خنده‌ی مرا نمی‌پرسید»؟ عرض کردند: «چرا، ای رسول خدا (! فرمود: «خوشحالم از اینکه هرگونه قضایی که خداوند برای فرد مسلمان داشته باشد، در نهایت خیر و سعادت او در آن است».

The Messenger (peace be upon him and his family): Imam Sadiq (peace be upon him) narrates from his noble forefathers that he said: "One day the noble Prophet (peace be upon him and his family) laughed such that his blessed teeth became visible. Then he said: 'Will you not ask me the reason for my laughter?' They said: 'Yes, O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)!' He said: 'I am pleased that whatever decree Allah has for the Muslim person, ultimately his good and happiness lies in it.'"

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) પોતાના બુઝુર્ગવાર પિતાઓથી નકલ કરે છે કે તેમણે ફરમાવ્યું: "એક દિવસ પયગંબરે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ રીતે હસ્યા કે તેમના મુબારક દાંત દેખાવા લાગ્યા. પછી ફરમાવ્યું: 'શું તમે મારા હસવાનું કારણ પૂછતા નથી?' અરજ કરી: 'કેમ નહીં, હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)!' ફરમાવ્યું: 'હું ખુશ છું કે અલ્લાહ મુસલમાન વ્યક્તિ માટે જે પણ કઝા મુકર્રર કરે, અંતે તેની ખૈર અને સઆદત તેમાં જ છે.'"

أمیرالمؤمنین ( عَنِ الْأَصْبَغِ‌بْنِ‌نُبَاتَهًَْ قَالَ: قَالَ أَمِیرُ‌الْمُؤْمِنِینَ (لِرَجُلٍ إِنْ کُنْتَ لَا تُطِیعُ خَالِقَکَ فَلَا تَأْکُلْ رِزْقَهُ وَ إِنْ کُنْتَ وَالَیْتَ عَدُوَّهُ فَاخْرُجْ عَنْ مِلْکِهِ وَ إِنْ کُنْتَ غَیْرَ قَانِعٍ بِقَضَائِهِ وَ قَدَرِهِ فَاطْلُبْ رَبّاً سِوَاه.

امام علی ( امیرالمؤمنین (به مردی فرمود: «که اگر می‌خواهی چنان باشی که از پروردگارت فرمان نبری، روزی او را نخور! و اگر می‌خواهی چنان باشی که دشمنش را دوست داشته باشی از مملکت او بیرون برو و اگر نمی‌خواهی به قضاء و قدرش قانع باشی، پروردگاری غیر از او را طلب کن».

Imam Ali, the Commander of the Faithful (peace be upon him) said to a man: "If you wish to be such that you do not obey your Lord, then do not eat His provision! And if you wish to be such that you love His enemy, then leave His kingdom. And if you do not wish to be content with His decree and destiny, then seek a lord other than Him."

ઇમામ અલી, અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ) એ એક માણસને ફરમાવ્યું: "જો તું એવો બનવા ઇચ્છે છે કે તારા પરવરદિગારની આજ્ઞા ન માને, તો તેની રોઝી ન ખા! અને જો તું એવો બનવા ઇચ્છે છે કે તેના દુશ્મનને દોસ્ત રાખે, તો તેના મુલ્કમાંથી બહાર નીકળી જા, અને જો તું તેની કઝા અને કદર પર રાજી થવા નથી ઇચ્છતો, તો તેના સિવાય કોઈ બીજા પરવરદિગારને શોધ."

الهادی ( رِسَالَتُهُ (فِی الرَّدِّ عَلَی أهْلِ الْجَبْرِ وَ التَّفْوِیضِ وَ إثْبَاتِ الْعَدْلِ وَ الْمَنْزِلَهًِْ بَیْنَ الْمَنْزِلَتَیْنِ، مِنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ (سَلامٌ عَلَیْکُمْ وَ عَلی مَنِ اتَّبَعَ الْهُدی وَ رَحْمَتُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ فَإِنَّهُ وَرَدَ عَلَیَ کِتَابُکُمْ وَ فَهِمْتُ مَا ذَکَرْتُمْ مِنِ اخْتِلَافِکُمْ فِی دِینِکُمْ وَ خَوْضِکُمْ فِی الْقَدَرِ وَ مَقَالَهًِْ مَنْ یَقُولُ مِنْکُمْ بِالْجَبْرِ وَ مَنْ یَقُولُ بِالتَّفْوِیض ... نَقُولُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ خَلَقَ الْخَلْقَ بِقُدْرَتِهِ وَ مَلَّکَهُمْ اسْتِطَاعَهًَْ تَعَبُّدِهِمْ بِهَا فَأَمَرَهُمْ وَ نَهَاهُمْ بِمَا أَرَادَ فَقَبِلَ مِنْهُمُ اتِّبَاعَ أَمْرِهِ وَ رَضِیَ بِذَلِکَ لَهُمْ وَ نَهَاهُمْ عَنْ مَعْصِیَتِهِ وَ ذَمَّ مَنْ عَصَاهُ وَ عَاقَبَهُ عَلَیْهَا وَ لِلَّهِ الْخِیَرَهًُْ فِی الْأَمْرِ وَ النَّهْیِ یَخْتَارُ مَا یُرِیدُ وَ یَأْمُرُ بِهِ وَ یَنْهَی عَمَّا یَکْرَهُ وَ یُعَاقِبُ عَلَیْهِ بِالاسْتِطَاعَهًِْ الَّتِی مَلَّکَهَا عِبَادَهُ لِاتِّبَاعِ أَمْرِهِ وَ اجْتِنَابِ مَعَاصِیهِ لِأَنَّهُ ظَاهِرُ الْعَدْلِ وَ النَّصَفَهًِْ وَ الْحِکْمَهًِْ الْبَالِغَهًِْ بَالَغَ الْحُجَّهًَْ بِالْإِعْذَارِ وَ الْإِنْذَارِ وَ إِلَیْهِ الصَّفْوَهًُْ یَصْطَفِی مِنْ عِبَادِهِ مَنْ یَشَاءُ لِتَبْلِیغِ رِسَالَتِهِ وَ احْتِجَاجِهِ عَلَی عِبَادِهِ اصْطَفَی مُحَمَّداً (وَ بَعَثَهُ بِرِسَالاتِهِ إِلَی خَلْقِهِ فَقَالَ مَنْ قَالَ مِنْ کُفَّارِ قَوْمِهِ حَسَداً وَ اسْتِکْبَاراً لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلی رَجُلٍ مِنَ الْقَرْیَتَیْنِ عَظِیمٍ یَعْنِی بِذَلِکَ أُمَیَّهًَْ بْنَ أَبِی الصَّلْتِ وَ أَبَا مَسْعُودٍ الثَّقَفِیَ فَأَبْطَلَ اللَّهُ اخْتِیَارَهُمْ وَ لَمْ یُجِزْ لَهُمْ آرَاءَهُمْ حَیْثُ یَقُول أَ‌هُمْ یَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّکَ نَحْنُ قَسَمْنا بَیْنَهُمْ مَعِیشَتَهُمْ فِی الْحَیاهًِْ الدُّنْیا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِیَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِیًّا وَ رَحْمَتُ رَبِّکَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ وَ لِذَلِکَ اخْتَارَ مِنَ الْأُمُورِ مَا أَحَبَّ وَ نَهَی عَمَّا کَرِهَ فَمَنْ أَطَاعَهُ أَثَابَهُ وَ مَنْ عَصَاهُ عَاقَبَهُ وَ لَوْ فَوَّضَ اخْتِیَارَ أَمْرِهِ إِلَی عِبَادِهِ لَأَجَازَ لِقُرَیْشٍ اخْتِیَارَ أُمَیَّهًَْ بْنِ أَبِی الصَّلْتِ وَ أَبِی مَسْعُودٍ الثَّقَفِیِّ إِذْ کَانَا عِنْدَهُمْ أَفْضَلَ مِنْ مُحَمَّدٍ (فَلَمَّا أَدَّبَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِینَ بِقَوْلِهِ وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ فَلَمْ یُجِزْ لَهُمُ الِاخْتِیَارَ بِأَهْوَائِهِمْ وَ لَمْ یَقْبَلْ مِنْهُمْ إِلَّا اتِّبَاعَ أَمْرِهِ وَ اجْتِنَابَ نَهْیِهِ عَلَی یَدَیْ مَنِ اصْطَفَاهُ فَمَنْ أَطَاعَهُ رَشَدَ وَ مَنْ عَصَاهُ ضَلَّ وَ غَوَی وَ لَزِمَتْهُ الْحُجَّهًُْ بِمَا مَلَّکَهُ مِنَ الِاسْتِطَاعَهًِْ لِاتِّبَاعِ أَمْرِهِ وَ اجْتِنَابِ نَهْیِهِ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِکَ حَرَمَهُ ثَوَابَهُ وَ أَنْزَلَ بِهِ عِقَابَهُ وَ هَذَا الْقَوْلُ بَیْنَ الْقَوْلَیْنِ لَیْسَ بِجَبْرٍ وَ لَا تَفْوِیضٍ.

امام هادی ( نامه‌ی امام هادی (در انکار و ردّ مذهب جبر و تفویض و اثبات عدل و معنی جایگاه و مرتبه میان جبر و تفویض: از علی‌بن‌محمّد (: سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما و تمام افرادی که پیرو هدایتند باد! نامه‌ی شما به دستم رسید و از نوشته‌هایتان دریافتم که در عقیده‌ی خود دچار اختلاف گشته و در بحث «قدر» مشکل دارید و برخی از شما قائل به جبر و جمعی معتقد به تفویض گشته‌اند. ما می‌گوییم خداوند عزّوجلّ خلق را به قدرتش آفریده، تواناییِ اطاعتشان داده، سپس به اراده‌ی خود امر و نهیشان کرده، اطاعت فرمان را از آن‌ها پذیرفته و پسندیده، از نافرمانی منعشان کرده، معصیت‌کاران را نکوهش فرموده، و کیفر داده. اختیار امر و نهی با اوست، هرچه را بخواهد بگزیند و به آن امر کند، هرچه را نخواهد، نهی کند و مجازات دهد، زیرا به بندگان قدرت متابعت امر و اجتناب گناه عطا کرده، که عدل و انصاف و حکمت بالغه‌ی او آشکار است، حجّت‌ها [ی مردم] را با برطرف‌کردن عذرها و بیم‌دادن رفع می‌کند، انتخاب پیامبران (با اوست، هریک از برگزیدگان خلقش را بخواهد، برای تبلیغ رسالت و احتجاج بر آن‌ها می‌گزیند، محمّد (را برگزید، و با رسالت‌های خود به‌سوی خلق فرستاد، برخی از کفّار قبیله‌اش از حسد و تکبّر گفتند: چرا این قرآن بر مرد بزرگ [و ثروتمندی] از این دو شهر (مکّه و طایف) ناز ل نشده است؟. ( زخرف/۳۱ ) منظورشان امیّهًْ‌بن‌ابی الصلت (بزرگ مکّه) و ابومسعود ثقفی (بزرگ طایف) بود، خداوند انتخاب آن‌ها را بیهوده شمرد و نظرشان را هم تأیید نکرد، و فرمود: آیا آنان رحمت پروردگارت را تقسیم می‌کنند؟! ما معیشت آن‌ها را در حیات دنیا در میانشان تقسیم کردیم و بعضی را بر بعضی برتری دادیم تا یکدیگر را مسخر کرده [و با هم تعاون نمایند] و رحمت پروردگارت از تمام آنچه جمع‌آوری می‌کنند بهتر است!. ( زخرف/۳۲ ) از این‌رو هرچه را می‌خواست برگزید، و هرچه را نمی‌خواست منع می‌کرد هرکه از او (خدا) اطاعت کند، به او پاداش می‌دهد و هرکه معصیت کند او را عذاب می‌نماید، اگر اختیار امر را به دست بندگان سپرده بود، رأی قریش را که امیّهًْ‌بن‌ابی‌الصلت و ابومسعود ثقفی را انتخاب کرده بودند، تأیید می‌کرد که آن‌ها در نظرشان (قریش) از محمّد (افضل بودند. آنگاه خداوند مؤمنان را با این آیه: وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِم به آن‌ها اجازه نداد که به میل خود انتخابی کنند و جز پیروی اوامر و اجتناب از نواهی که به‌وسیله‌ی پیغمبر (اعلام می‌شود از آنان نپذیرفت، پس هرکه فرمان برد نجات پیدا می‌کند، و هرکه نافرمانی کند به گمراهی و نادانی مبتلا می‌شود، و به علّت تمکّن از پیروی امر و اجتناب نهی، حجت بر او تمام است و از این رو خداوند از ثواب محرومش می‌سازد و عذاب را بر او نازل می‌کند. این مذهب که حدّ وسط آن دو عقیده است، نه جبر است و نه تفویض».

Imam Hadi (peace be upon him): The letter of Imam Hadi (peace be upon him) in refutation of the schools of jabr (compulsion) and tafwid (delegation), and in establishing [divine] justice and the meaning of the station and rank between jabr and tafwid, from Ali ibn Muhammad (peace be upon him): Peace, and the mercy and blessings of Allah be upon you and upon all those who follow guidance! Your letter reached me, and I understood from what you wrote that you have fallen into disagreement in your belief and are troubled in the discussion of "qadar (divine decree)," and that some of you hold to jabr (compulsion) and a group have come to believe in tafwid (delegation). We say: Allah, the Mighty and Majestic, created creation by His power, gave them the capacity of obedience, then by His will commanded and forbade them, accepted from them obedience to His command and was pleased with it, forbade them from disobeying Him, censured the disobedient, and punished them. The choice in commanding and forbidding is His: whatever He wills He chooses and commands it, and whatever He does not will He forbids and punishes for, since He has granted to His servants the capacity to follow His command and to abstain from sin, for His justice, equity, and far-reaching wisdom are manifest. He completes the proofs [against people] by removing excuses and by warning. The selection of prophets is His: He chooses whomever He wills from among His chosen creation for the delivery of His message and to establish proof over them. He chose Muhammad (peace be upon him and his family), and sent him with His messages to creation. Some of the disbelievers of his tribe said out of envy and arrogance: "Why has this Qur'an not been sent down upon a great man [of wealth] from these two towns (Mecca and Ta'if)?" (Zukhruf/31). They meant Umayyah ibn Abi al-Salt (a chief of Mecca) and Abu Mas'ud al-Thaqafi (a chief of Ta'if). Allah counted their choice as futile and did not endorse their opinion, and He said: "Is it they who apportion the mercy of your Lord? We have apportioned among them their livelihood in the life of this world, and We have raised some of them above others in ranks so that some may take others in service [and cooperate with one another]; and the mercy of your Lord is better than all that they gather." (Zukhruf/32). Thus He chose whatever He willed, and forbade whatever He did not will. Whoever obeys Him (Allah), He rewards, and whoever disobeys Him, He punishes. Had He entrusted the choice in the matter to His servants, He would have endorsed the opinion of Quraysh, who had chosen Umayyah ibn Abi al-Salt and Abu Mas'ud al-Thaqafi, since in their view (Quraysh's) they were more excellent than Muhammad (peace be upon him and his family). Then Allah, by this verse: وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ [And it behoves not a believing man and a believing woman that they should have any choice in their matter when Allah and His Apostle have decided a matter], did not permit them to make choices according to their own inclinations, and He accepted from them nothing except following His commands and abstaining from His prohibitions which are announced through the Prophet (peace be upon him and his family). So whoever obeys is saved, and whoever disobeys falls into misguidance and ignorance, and because of his capacity to follow the command and abstain from what is forbidden, the proof against him is complete, and therefore Allah deprives him of reward and sends down punishment upon him. This school, which is the middle position between those two beliefs, is neither jabr nor tafwid."

ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ)નો પત્ર (જબ્ર અને તફવીઝના મઝહબનું ખંડન અને રદિયો, અદ્લની સાબિતી, અને જબ્ર તથા તફવીઝ વચ્ચેના સ્થાન અને દરજ્જાનો અર્થ સમજાવવા બાબતે): અલી બિન મુહમ્મદ (અલયહિસ્સલામ) તરફથી: અલ્લાહની સલામ, રહમત અને બરકતો તમારા પર અને તે તમામ લોકો પર થાય જેઓ હિદાયતના અનુસરણ કરનારા છે! તમારો પત્ર મને પ્રાપ્ત થયો અને તમારા લખાણથી મેં જાણ્યું કે તમે તમારા અકીદામાં મતભેદમાં પડ્યા છો અને "કદર"ની ચર્ચામાં તકલીફમાં છો, અને તમારામાંથી કેટલાક જબ્ર (વિવશતા)ના કાયલ થયા છે અને કેટલાક તફવીઝ (સોંપણી)ના માનનારા થયા છે. અમે કહીએ છીએ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ખલ્કને પોતાની કુદરતથી પૈદા કરી, તેમને ઇતાઅતની તાકાત આપી, પછી પોતાની ઇચ્છાથી તેમને હુકમ અને મનાઈ કરી, હુકમની ઇતાઅત તેમની પાસેથી કબૂલ કરી અને પસંદ કરી, નાફરમાનીથી તેમને રોક્યા, ગુનેહગારોની નિંદા કરી, અને સજા આપી. હુકમ અને મનાઈનો ઇખ્તિયાર તેની પાસે છે, જે ચાહે તેને પસંદ કરે અને તેનો હુકમ આપે, જે ન ચાહે તેને મનાઈ કરે અને સજા આપે, કારણ કે તેણે બંદાઓને હુકમની અનુસરણ કરવાની અને ગુનાહથી બચવાની કુદરત આપી છે, જેથી તેનો અદ્લ, ઇન્સાફ અને પરિપૂર્ણ હિકમત જાહેર છે, [લોકોની] હુજ્જતોને બહાનાઓ દૂર કરી અને ડરાવીને પૂરી કરે છે. પયગંબરોની પસંદગી (તેની પાસે છે), પોતાની ખલ્કમાંથી પસંદ કરેલા લોકોમાંથી જેને ચાહે, રિસાલતના પ્રચાર અને તેમના પર હુજ્જત કાયમ કરવા માટે પસંદ કરે છે. તેણે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને પસંદ કર્યા, અને પોતાની રિસાલતો સાથે ખલ્ક તરફ મોકલ્યા. તેમની કૌમના કેટલાક કાફિરોએ હસદ અને તકબ્બુરથી કહ્યું: "શા માટે આ કુરઆન આ બંને શહેર (મક્કા અને તાએફ)ના મોટા [અને ધનવાન] માણસ પર નાઝિલ ન થયું?" (ઝુખરૂફ/૩૧). તેમનો મતલબ ઉમય્યા બિન અબી અસ્-સલ્ત (મક્કાના મોટા) અને અબૂ મસઊદ સકફી (તાએફના મોટા) હતા. અલ્લાહે તેમની પસંદગીને નકામી ગણી અને તેમના મતને પણ મંજૂરી ન આપી, અને ફરમાવ્યું: "શું તેઓ તમારા પરવરદિગારની રહમત વહેંચે છે?! અમે તેમની આજીવિકા દુનિયાના જીવનમાં તેમની વચ્ચે વહેંચી અને કેટલાકને કેટલાક પર દરજ્જાઓમાં ઊંચા કર્યા જેથી એકબીજાને પોતાના તાબે કરે [અને એકબીજા સાથે સહકાર કરે], અને તમારા પરવરદિગારની રહમત તે બધા કરતાં બહેતર છે જે તેઓ એકઠું કરે છે!" (ઝુખરૂફ/૩૨). આથી તેણે જે ચાહ્યું તે પસંદ કર્યું, અને જે ન ચાહ્યું તેનાથી મનાઈ કરી. જે તેની (અલ્લાહની) ઇતાઅત કરે, તેને બદલો આપે છે, અને જે નાફરમાની કરે, તેને અઝાબ આપે છે. જો હુકમનો ઇખ્તિયાર બંદાઓના હાથમાં સોંપ્યો હોત, તો કુરૈશના મતને મંજૂરી આપી હોત જેમણે ઉમય્યા બિન અબી અસ્-સલ્ત અને અબૂ મસઊદ સકફીને પસંદ કર્યા હતા, કારણ કે તેમના (કુરૈશના) મતે તેઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) કરતાં અફ્ઝલ હતા. ત્યાર બાદ અલ્લાહે મોમિનોને આ આયત: وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَی اللهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ [કોઈ મોમિન પુરુષ અને મોમિન સ્ત્રી માટે યોગ્ય નથી કે જ્યારે અલ્લાહ અને તેના પયગંબર કોઈ બાબતનો ફેંસલો કરી લે, તો તેઓને પોતાની બાબતમાં કોઈ ઇખ્તિયાર હોય] દ્વારા તેમને પોતાની મરજી પ્રમાણે પસંદગી કરવાની પરવાનગી ન આપી, અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) દ્વારા જાહેર થતા હુકમોની ઇતાઅત અને મનાઈઓથી બચવા સિવાય કંઈ કબૂલ ન કર્યું. તેથી જે ફરમાનનું પાલન કરે તે નજાત મેળવે છે, અને જે નાફરમાની કરે તે ગુમરાહી અને અજ્ઞાનતામાં ફસાય છે, અને હુકમની ઇતાઅત તથા મનાઈથી બચવાની તાકાત તેની પાસે હોવાના કારણે તેના પર હુજ્જત તમામ છે, અને આ કારણે અલ્લાહ તેને સવાબથી વંચિત કરે છે અને તેના પર અઝાબ ઉતારે છે. આ મઝહબ જે તે બંને અકીદાઓની વચ્ચેની હદ છે, ન તો જબ્ર છે અને ન તફવીઝ."