سورة الأحزاب

Verse 52 of 73

33:52

لا يَحِلُّ لَكَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ وَ لا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْواجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلاَّ ما مَلَكَتْ يَمينُكَ وَ كانَ اللهُ عَلى كُلِّ شَيْ‌ءٍ رَقيباً

بعد از اين زنان [ديگر] بر تو حلال نيستند، و نمى‌توانى همسرانت را به همسران ديگرى مبدّل كنى و بعضى را طلاق دهى و همسر ديگرى به جاى او برگزينى] هر‌چند خوبى آن‌ها مورد توجّه تو واقع شود، مگر آنچه كه در مِلك تو در آيد. و خداوند مراقب هر چيز است [و با اين حكم فشار قبايل عرب را در اختيار همسر از آنان، از تو برداشتيم].

It is not allowed to you to take women afterwards, nor that you should change them for other wives, though their beauty be pleasing to you, except what your right hand possesses and Allah is Watchful over all things.

ત્યારબાદ તારા માટે બીજી ઔરતો હલાલ નથી અને ન તો તે ઔરતોને બદલવાની રજા છે, ભલે પછી બીજી ઔરતોની ખૂબસૂરતી ગમે તેટલી સારી લાગે, સિવાય કે જે (કનીઝો) તમારી મિલકતમાં આવે અને અલ્લાહ દરેક વસ્તુ પર નજર રાખનારો છે.

الصّادق ( عَن الحلبی عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (فِی حَدِیثٍ قَالَ قُلْتُ لَهُ قَوْلُهُ تَعَالَی لا یَحِلُّ لَکَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ فَقَالَ إِنَّمَا عَنَی النِّسَاءَ اللَّاتِی حَرَّمَ عَلَیْهِ فِی هَذِهِ الْآیَهًِْ حُرِّمَتْ عَلَیْکُمْ أُمَّهاتُکُمْ وَ بَناتُکُمْ وَ أَخَواتُکُمْ وَ عَمَّاتُکُمْ وَ خالاتُکُمْ وَ بَناتُ الْأَخِ وَ بَناتُ الْأُخْتِ ...

امام صادق ( حلبی گوید: از امام صادق (پرسیدم: «معنای آیه‌ی لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ چیست»؟ امام (پاسخ داد: «تنها نکاح زنانی که در آیه: حرام شده است بر شما، مادرانتان، و دختران، و خواهران، و عمّه‌ها، و خاله‌ها، و دختران برادر، و دختران خواهر شما، و مادرانی که شما را شیر داده‌اند، و خواهران رضاعی شما، و مادران همسرانتان، و دختران همسرتان که در دامان شما پرورش یافته‌اند از همسرانی که با آن‌ها آمیزش جنسی داشته‌اید و چنانچه با آن‌ها آمیزش جنسی نداشته‌اید، [دختران آن‌ها] برای شما مانعی ندارد و [همچنین] همسرهای پسرانتان که از نسل شما هستند [ نه پسرخوانده‌ها] و [نیز حرام است بر شما] جمع میان دو خواهر کنید مگر آنچه در گذشته واقع شده چراکه خداوند، آمرزنده و مهربان است. ( نساء/۱۲۳ ) نام برده شده‌اند بر شما حرام شده است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Halabi said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him): 'What is the meaning of the verse لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ [It is not allowed to you to take women afterwards]?' The Imam (peace be upon him) answered: 'Only the marriage of those women who have been named in the verse: "Forbidden to you are your mothers, and your daughters, and your sisters, and your paternal aunts, and your maternal aunts, and your brothers' daughters, and your sisters' daughters, and the mothers who have suckled you, and your foster-sisters, and the mothers of your wives, and the daughters of your wives who are reared in your homes — from wives with whom you have had sexual relations; but if you have not had sexual relations with them, then [their daughters] pose no obstacle for you; and [likewise forbidden are] the wives of your sons who are from your own loins [not adopted sons]; and [also forbidden to you] is to join together two sisters, except what has already occurred in the past, for indeed Allah is Forgiving, Merciful." (an-Nisa/123) — [the marriage of these] is forbidden to you.'

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): હલબીએ કહ્યું: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: 'આયત લَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ [આ પછી તમારા માટે સ્ત્રીઓ હલાલ નથી]નો અર્થ શું છે?' ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ જવાબ આપ્યો: 'ફક્ત તે સ્ત્રીઓનો નિકાહ કે જેઓ આ આયતમાં ઉલ્લેખ કરાયેલી છે: "તમારા પર હરામ કરવામાં આવી છે તમારી માતાઓ, અને દીકરીઓ, અને બહેનો, અને ફોઈઓ, અને ખાળાઓ, અને ભાઈની દીકરીઓ, અને બહેનની દીકરીઓ, અને તે માતાઓ જેમણે તમને દૂધ પિવડાવ્યું છે, અને તમારી રઝાઈ (દૂધ) બહેનો, અને તમારી પત્નીઓની માતાઓ, અને તમારી પત્નીઓની દીકરીઓ કે જેઓ તમારા ઘરોમાં ઉછરી છે — તે પત્નીઓ થકી કે જેમની સાથે તમે સંભોગ કર્યો હોય; અને જો તમે તેમની સાથે સંભોગ નથી કર્યો, તો [તેમની દીકરીઓ] તમારા માટે કોઈ અડચણ નથી; અને [એ જ રીતે હરામ છે] તમારા દીકરાઓની પત્નીઓ કે જેઓ તમારી પોતાની પેઢીમાંથી છે [ઓરસાદ દીકરાઓ નહીં]; અને [તમારા પર હરામ છે] બે બહેનોને એકસાથે [પત્નીઓ તરીકે] રાખવું, સિવાય કે જે ભૂતકાળમાં થઈ ચૂક્યું છે, ખરેખર અલ્લાહ માફ કરનાર, દયાળુ છે." (નિસા/૧૨૩) — [આ સ્ત્રીઓનો નિકાહ] તમારા પર હરામ કરાયો છે.'

الصّادق ( عَن أبی بصیر قال: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ (عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ لا یَحِلُّ لَکَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ وَ لا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْواجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا ما مَلَکَتْ یَمِینُکَ فَقَالَ أَرَاکُمْ وَ أَنْتُمْ تَزْعُمُونَ أَنَّهُ یَحِلُّ لَکُمْ مَا لَمْ یَحِلَّ لِرَسُولِ اللَّهِ (وَ قَدْ أَحَلَّ اللَّهُ تَعَالَی لِرَسُولِهِ (أَنْ یَتَزَوَّجَ مِنَ النِّسَاءِ مَا شَاءَ إِنَّمَا قَالَ لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدِ الَّذِی حَرَّمَ عَلَیْکَ قَوْلُهُ حُرِّمَتْ عَلَیْکُمْ أُمَّهاتُکُمْ وَ بَناتُکُمْ ...

امام صادق ( ابوبصیر گوید: از امام صادق (درباره‌ی سخن خداوند عزّوجلّ: لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ وَ لَا أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَکَتْ یَمِینُکَ پرسیدم: حضرت فرمود: «می‌بینم که شما گمان می‌کنید آن زنانی که بر رسول خدا (حرام بوده، بر شما حلال می‌باشد، درحالی‌که خداوند عزّوجلّ برای رسول خدا (حلال کرده بود که با هر زنی که می‌خواهد ازدواج کند و منظور خداوند از اینکه فرمود: زنان بر تو حلال نیستند، زنانی بوده که به حکم آیه: حرام شده است بر شما، مادرانتان، و دختران، ... ( نساء/۱۲۳ ) [نکاح اینان] بر شما حرام شده است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Abu Basir said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him) about the words of Allah, the Mighty and Majestic: لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ وَ لَا أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَکَتْ یَمِینُکَ [It is not allowed to you to take women afterwards, nor that you should change them for other wives, though their beauty be pleasing to you, except what your right hand possesses]. The Imam said: 'I see that you suppose that the women who were forbidden to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) are lawful for you, whereas Allah, the Mighty and Majestic, had made it lawful for the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) to marry whatever woman he wished. What Allah meant when He said "women are not lawful for you" were the women who by the ruling of the verse: "Forbidden to you are your mothers, and your daughters …" (an-Nisa/123) — [the marriage of these] is forbidden to you.'

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબૂ બસીરે કહ્યું: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લના કલામ: لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ وَ لَا أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَکَتْ یَمِینُکَ [આ પછી તમારા માટે સ્ત્રીઓ હલાલ નથી, અને ન એ કે તમે તેમને બીજી પત્નીઓ સાથે બદલો, ભલે તેમની સુંદરતા તમને ગમે તેટલી ગમે, સિવાય કે જે તમારો જમણો હાથ ધરાવે છે] વિશે પૂછ્યું: ઇમામે ફરમાવ્યું: 'હું જોઉં છું કે તમે ધારો છો કે જે સ્ત્રીઓ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર હરામ હતી તે તમારા માટે હલાલ છે, જ્યારે કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) માટે હલાલ કર્યું હતું કે તેઓ જે સ્ત્રી સાથે ઈચ્છે નિકાહ કરે. અલ્લાહનો મુરાદ જ્યારે તેમણે ફરમાવ્યું "સ્ત્રીઓ તમારા પર હલાલ નથી" એ સ્ત્રીઓ હતી કે જેઓ આયતના હુકમથી: "તમારા પર હરામ કરવામાં આવી છે તમારી માતાઓ, અને દીકરીઓ, ..." (નિસા/૧૨૩) — [આ સ્ત્રીઓનો નિકાહ] તમારા પર હરામ કરાયો છે.'

الرّسول ( عَن أبی هریره قال: کَانَ الْبَدَلَ فِی الْجَاهِلِیَّهًِْ أَنْ یَقُولَ الرَّجُلُ لِلرَّجُلِ بَادِلْنِی بِامْرَأَتِکَ وَ أُبَادِلُکَ بِامْرَأَتِی تَنْزِلُ لِی عَنِ امْرَأَتِکَ فَأَنْزِلُ لَکَ عَنِ امْرَأَتِی فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ لا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْواجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ قَالَ فَدَخَلَ عُیَیْنَهًُْ‌بْنُ‌حُصَیْنٍ عَلَی النَّبِیِّ (وَ عِنْدَهُ عَائِشَهًُْ فَدَخَلَ بِغَیْرِ إِذْنٍ فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ (فَأَیْنَ الِاسْتِئْذَانُ قَالَ مَا اسْتَأْذَنْتُ عَلَی رَجُلٍ مِنْ مُضَرَ مُنْذُ أَدْرَکْتُ ثُمَّ قَالَ مَنْ هَذِهِ الْحُمَیْرَاءُ إِلَی جَنْبِکَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (هَذِهِ عَائِشَهًُْ أُمُّ الْمُؤْمِنِینَ قَالَ عُیَیْنَهًُْ أَ‌فَلَا أَنْزِلُ لَکَ عَنْ أَحْسَنِ الْخَلْقِ وَ تَنْزِلُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ (إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ قَدْ حَرَّمَ ذَلِکَ عَلَیَّ فَلَمَّا خَرَجَ قَالَتْ لَهُ عَائِشَهًُْ مَنْ هَذَا یَا رَسُولَ اللَّهِ (قَالَ هَذَا أَحْمَقُ مُطَاعٌ وَ إِنَّهُ عَلَی مَا تَرَیْنَ سَیِّدُ قَوْمِهِ.

پیامبر ( ابوهریره گفت: رسم عوض‌کردن زن در جاهلیّت اینگونه بوده که مردی به مرد دیگر می‌گفت: «همسرت را با همسر من عوض کن تو به نفع من همسرت را رها کن و من نیز به نفع تو همسرم را به تو وامی‌گذارم». بنابراین خداوند متعال آیه: وَ لا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْواجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ را نازل کرد. عینیهًْ‌بن‌حصین بر پیامبر (وارد شد درحالی‌که عایشه نزد او نشسته بود و او بدون اذن دخول وارد شد. پس پیامبر (به او فرمود: «چرا اجازه‌ی ورود نمی‌گیری»؟ آن مرد گفت: «از زمانی که خوب و بد را از هم تشخیص می‌دهم از مردی از قبیله‌ی مُضَر اجازه‌ی ورود نخواسته‌ام». سپس گفت: «این حمیرا که در کنارت نشسته کیست؟! رسول خدا (فرمود: «این عایشه امّ‌المؤمنین است». عینیه گفت: «آیا حاضری من زیباترین زن خود را به تو واگذارم و تو نیز او را به من بدهی»؟ فرمود: «به راستی که خداوند متعال این عمل را بر من حرام کرده است». زمانی که آن مرد خارج شد. عایشه به پیامبر (گفت: «ای رسول خدا (! او چه کسی بود؟ پیامبر (فرمود: «او احمقی اطاعت شده است. همان‌گونه که می‌بینی او سرور قوم خود است».

The Messenger (peace be upon him and his family): Abu Hurayra said: The custom of exchanging wives in the Jahiliyya was that a man would say to another man: 'Exchange your wife with my wife — you relinquish your wife in my favour and I likewise relinquish my wife to you.' So Allah the Exalted revealed the verse: وَ لا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْواجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ [nor that you should change them for other wives, though their beauty be pleasing to you]. Uyayna ibn Husayn came in to the Prophet (peace be upon him and his family) while Aisha was seated with him, and he entered without asking permission. The Prophet (peace be upon him and his family) said to him: 'Why do you not seek permission to enter?' The man said: 'Since the time I could tell good from bad, I have never sought permission from any man of the tribe of Mudar.' Then he said: 'Who is this Humayra sitting beside you?' The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: 'This is Aisha, Umm al-Mu'minin.' Uyayna said: 'Are you willing that I give up to you the most beautiful woman I have, and you give her up to me?' He said: 'Indeed Allah the Exalted has forbidden this act to me.' When the man left, Aisha said to the Prophet (peace be upon him and his family): 'O Messenger of Allah, who was he?' The Prophet (peace be upon him and his family) said: 'He is an obeyed fool. As you see, he is the chief of his people.'

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અબૂ હુરૈરાએ કહ્યું: જાહિલિય્યતમાં પત્ની બદલવાનો રિવાજ એવો હતો કે એક માણસ બીજા માણસને કહેતો: 'તારી પત્નીને મારી પત્ની સાથે બદલ — તું મારા ફાયદા માટે તારી પત્નીને છોડી દે અને હું પણ તારા ફાયદા માટે મારી પત્નીને તને સોંપી દઈશ.' તેથી અલ્લાહ તઆલાએ આયત: وَ لا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْواجٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ [અને ન એ કે તમે તેમને બીજી પત્નીઓ સાથે બદલો, ભલે તેમની સુંદરતા તમને ગમે તેટલી ગમે] નાઝિલ કરી. ઉયૈના બિન હુસૈન પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવ્યો જ્યારે આયશા તેમની પાસે બેઠી હતી, અને તે અંદર આવવાની અનુમતિ વગર દાખલ થયો. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેને ફરમાવ્યું: 'તું અંદર આવવાની અનુમતિ કેમ નથી માંગતો?' તે માણસે કહ્યું: 'જ્યારથી હું સારા-નરસાનું ભાન કરી શકું છું ત્યારથી મેં મુઝર કબીલાના કોઈ માણસ પાસેથી અનુમતિ માંગી નથી.' પછી તેણે કહ્યું: 'આ હુમૈરા જે તમારી પાસે બેઠી છે એ કોણ છે?' રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: 'આ આયશા, ઉમ્મુલ મુઅમિનીન છે.' ઉયૈનાએ કહ્યું: 'શું તમે તૈયાર છો કે હું મારી સૌથી સુંદર સ્ત્રી તમને સોંપી દઉં અને તમે પણ તેને મને આપી દો?' ફરમાવ્યું: 'ખરેખર અલ્લાહ તઆલાએ આ કામ મારા પર હરામ કરી દીધું છે.' જ્યારે તે માણસ બહાર ગયો, આયશાએ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને કહ્યું: 'હે રસૂલુલ્લાહ! એ કોણ હતો?' પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: 'એ એક એવો મૂર્ખ છે જેની આજ્ઞા પાળવામાં આવે છે. જેમ તું જુએ છે, એ પોતાની કોમનો સરદાર છે.'

الصّادق ( لا یَحِلُّ لَکَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ یَعْنِی قَوْلَهُ حُرِّمَتْ عَلَیْکُمْ أُمَّهاتُکُمْ ...

امام صادق ( لا یَحِلُّ لَکَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ مقصود از عدم حلال بودن [همان] آیه‌ی: حرام شده است بر شما، مادرانتان، و دختران، ... ( نساء/۱۲۳ )، می‌باشد.

Imam Sadiq (peace be upon him): لا یَحِلُّ لَکَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ [It is not allowed to you to take women afterwards] — what is meant by their not being lawful is [the very] verse: "Forbidden to you are your mothers, and your daughters, …" (an-Nisa/123).

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): لا یَحِلُّ لَکَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ [આ પછી તમારા માટે સ્ત્રીઓ હલાલ નથી] — હલાલ ન હોવાનો મુરાદ [એ જ] આયત છે: "તમારા પર હરામ કરવામાં આવી છે તમારી માતાઓ, અને દીકરીઓ, ..." (નિસા/૧૨૩).