سورة ص

Verse 24 of 88

38:24

قالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤالِ نَعْجَتِكَ إِلى نِعاجِهِ وَ إِنَّ كَثيراً مِنَ الْخُلَطاءِ لَيَبْغي بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ قَليلٌ ما هُمْ وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ راكِعاً وَ أَنابَ

[داود] گفت: «به يقين او با درخواست ميش تو براى افزودن آن به ميش‌هايش، بر تو ستم نموده و بسيارى از شريكان [و دوستان] به يكديگر ستم مى‌كنند، مگر كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند؛ امّا عدّه‌ی آنان كم است». داود دانست كه ما او را [با اين ماجرا] آزموده‌ايم، ازاين‌رو از پروردگارش طلب آمرزش نمود و به سجده افتاد و توبه كرد.

He said: Surely he has been unjust to you in demanding your ewe (to add) to his own ewes; and most surely most of the partners act wrongfully towards one another, save those who believe and do good, and very few are they; and Dawood was sure that We had tried him, so he sought the protection of his Lord and he fell down bowing and turned time after time (to Him).

દાવૂદે કહ્યું તેણે પોતાની ઘેંટીઓ ઊપરાંત તારી ઘેંટી માંગીને તારા પર ઝુલ્મ કર્યો છે, અને ઘણાં ભાગીદારો આ પ્રકારના છે કે તેમાંથી એક બીજા ઉપર ઝુલ્મ કરે છે, સિવાય તે લોકોના કે જેઓ ઇમાન લાવ્યા અને નેક અમલ કર્યા પરંતુ તેઓ ઘણાં ઓછા છે અને દાવૂદ સમજયા કે અમોએ તેની અજમાઇશ કરી છે તેથી તેણે પોતાના પરવરદિગાર પાસે માફી માંગી અને સિજદામાં પડી ગયા, અને માફી માંગી.

#1 [داود] گفت: «به یقین او با درخواست میش تو برای افزودن آن به میش‌هایش، بر تو ستم نموده و بسیاری از شریکان [و دوستان] به ی… [Dawud] said: He has certainly wronged you by demanding your ewe to add to his ewes; and indeed many partners wrong one another [દાઉદે] કહ્યું: યકીનન તે તારી ઘેટીની માંગણી કરીને પોતાની ઘેટીઓમાં ઉમેરવા બાબતે તારા પર ઝુલ્મ કર્યો છે, અને ઘણા ભાગીદારો [અને દોસ્તો] એકબીજા પર ઝુલ્મ કરે છે

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌الصَّلْتِ الْهَرَوِی عَنِ الرِّضَا (علیه السلام) فِی حَدِیثٍ أَنَّ دَاوُدَ (علیه السلام) عَجَّلَ عَلَی الْمُدَّعَی عَلَیْهِ فَقَالَ لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلی نِعاجِهِ وَ لَمْ یَسْأَلِ الْمُدَّعِیَ الْبَیِّنَهًَْ عَلَی ذَلِکَ وَ لَمْ یُقْبِلْ عَلَی الْمُدَّعَی عَلَیْهِ فَیَقُولَ لَهُ مَا تَقُولُ فَکَانَ هَذَا خَطِیئَهًَْ رَسْمِ الْحُکْمِ لَا مَا ذَهَبْتُمْ إِلَیْهِ.

امام رضا (علیه السلام)- اباصلت هروی در حدیثی از امام رضا (علیه السلام) نقل کرده است که فرمود: قالَ لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلی نِعاجِهِ وَ إِنَّ کَثیراً مِنَ الخُلَطاءِ لَیَبْغی بَعْضُهُمْ عَلی بَعْض، داود (علیه السلام) عجله کرد و بر علیه مدّعی‌علیه حکم داده، چنین گفت: لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلی نِعاجِهِ و از مدّعی، بیّنه‌ای [دلیل و شاهدی] نطلبید [و حال آنکه قاضی باید از شخص مدّعی، دلیل و شاهد بخواهد] و حتّی به مدّعی‌علیه هم نگفت: تو چه می‌گویی؟ این خطا، خطای راه و رسم داوری بود، نه آن خطایی که شما معتقد هستید».

Imam Rida (peace be upon him): Abu al-Salt al-Harawi narrated in a hadith from Imam Rida (peace be upon him) that he said: قالَ لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلی نِعاجِهِ وَ إِنَّ کَثیراً مِنَ الخُلَطاءِ لَیَبْغی بَعْضُهُمْ عَلی بَعْض [He said: Surely he has been unjust to you in demanding your ewe (to add) to his own ewes; and most surely most of the partners act wrongfully towards one another]. Dawud (peace be upon him) hastened and issued a ruling against the defendant, saying: لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلی نِعاجِهِ [Surely he has been unjust to you in demanding your ewe (to add) to his own ewes], and he did not ask the plaintiff for a bayyinah [proof and witness] [whereas the judge must ask the plaintiff for proof and witness], and he did not even say to the defendant: What do you say? This mistake was a mistake in the procedure of judgment, not the mistake you believe it to be.

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): અબાસલ્ત હરવીએ એક હદીસમાં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) થી નકલ કર્યું છે કે તેમણે ફરમાવ્યું: قالَ لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلی نِعاجِهِ وَ إِنَّ کَثیراً مِنَ الخُلَطاءِ لَیَبْغی بَعْضُهُمْ عَلی بَعْض [તેમણે કહ્યું: ખરેખર તેણે તારી ઘેટીને પોતાની ઘેટીઓમાં ઉમેરવાની માંગણી કરીને તારા પર ઝુલ્મ કર્યો છે, અને ખરેખર ભાગીદારોમાંથી ઘણા એકબીજા પર ઝુલ્મ કરે છે]. દાવૂદ (અલયહિસ્સલામ) એ ઉતાવળ કરી અને મુદ્દઈ-અલયહ (પ્રતિવાદી) વિરુદ્ધ ચુકાદો આપતાં આમ કહ્યું: لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلی نِعاجِهِ [ખરેખર તેણે તારી ઘેટીને પોતાની ઘેટીઓમાં ઉમેરવાની માંગણી કરીને તારા પર ઝુલ્મ કર્યો છે] અને મુદ્દઈ (દાવો કરનાર) પાસેથી બય્યેનહ [દલીલ અને સાક્ષી] ન માંગી [જ્યારે કે કાઝીએ મુદ્દઈ પાસેથી દલીલ અને સાક્ષી માંગવી જોઈએ] અને મુદ્દઈ-અલયહને પણ ન કહ્યું કે: તું શું કહે છે? આ ભૂલ ન્યાયની રીતરસમની ભૂલ હતી, નહીં કે તે ભૂલ જેની તમે માન્યતા ધરાવો છો.

#2 مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند؛ امّا عدّه‌ی آنان کم است Except those who believe and do righteous deeds, and few are they સિવાય તે લોકો જેઓ ઈમાન લાવ્યા અને સત્કર્મો કર્યાં; પણ તેમની સંખ્યા થોડી છે

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ هِشَامِ‌بْنِ‌الْحَکَمِ قَالَ قَالَ لِی أَبُو الْحَسَنِ مُوسَی‌بْنُ‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) یَا هِشَامُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی بَشَّرَ أَهْلَ الْعَقْلِ وَ الْفَهْمِ فِی کِتَابِهِ ... و ذَمَّ الْکَثْرَهًَْ فَقَالَ وَ إِنْ تُطِعْ أَکْثَرَ مَنْ فِی الْأَرْضِ یُضِلُّوکَ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ ... ثُمَّ مَدَحَ الْقِلَّهًَْ فَقَالَ وَ قَلِیلٌ مِنْ عِبادِیَ الشَّکُورُ وَ قَالَ وَ قَلِیلٌ ما هُمْ وَ قَالَ وَ قالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ یَکْتُمُ إِیمانَهُ أَ تَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ یَقُولَ رَبِّیَ اللهُ.

امام کاظم (علیه السلام)- هشام‌بن‌حکم گوید: امام کاظم (علیه السلام) به من فرمود: ای هشام! همانا خداوند تبارک‌وتعالی خردمندان و فهمیدگان را در کتابش بشارت داده ... سپس کثرت را سرزنش نموده و فرموده است: اگر از بیشتر کسانی که در روی زمین هستند اطاعت کنی، تو را از راه خدا گمراه می‌کنند [زیرا] آن‌ها تنها از گمان پیروی می‌نمایند، و تخمین و حدس [واهی] می‌زنند. ( انعام/۱۱۶ ) سپس قلّت و گروهی که کم هستند ستوده و فرموده است: ولی عدّه‌ی کمی از بندگان من شکرگزارند!. ( سبأ/۱۳ ) و فرموده: وَ قَلِیلٌ ما هُمْ و فرموده است: و مرد مؤمنی از آل فرعون که ایمان خود را پنهان می‌داشت گفت: «آیا می‌خواهید مردی را بکشید به خاطر اینکه می‌گوید: پروردگار من «الله» است». ( غافر/۲۸ )».

Imam Kazim (peace be upon him): Hisham ibn al-Hakam said: Imam Kazim (peace be upon him) said to me: O Hisham! Indeed Allah the Blessed and Exalted has given glad tidings to the people of intellect and understanding in His Book ... Then He censured multitude and said: If you obey most of those on earth, they will lead you astray from the path of Allah [for] they follow only conjecture, and they merely guess. (An'am/116) Then He praised fewness and the small group, and said: But few of My servants are grateful! (Saba/13) And He said: وَ قَلِیلٌ ما هُمْ [and very few are they]. And He said: And a believing man from the family of Pharaoh, who concealed his faith, said: 'Do you want to kill a man because he says: My Lord is Allah?' (Ghafir/28).

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): હિશામ બિન હકમ કહે છે: ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ) એ મને ફરમાવ્યું: હે હિશામ! ખરેખર અલ્લાહ તબારક વ તઆલા એ પોતાની કિતાબમાં બુદ્ધિમાનો અને સમજદારોને ખુશખબર આપી છે ... પછી કસરત (બહુમતી) ની નિંદા કરતાં ફરમાવ્યું: જો તમે ધરતી પર જે લોકો છે તેમાંથી બહુમતીની આજ્ઞાપાલન કરશો, તો તેઓ તમને અલ્લાહના માર્ગથી ગુમરાહ કરી દેશે [કારણ કે] તેઓ ફક્ત ગુમાનનું અનુસરણ કરે છે, અને [પાયાવિહોણો] અંદાજ અને અટકળ કરે છે. (અન્આમ/૧૧૬) પછી કિલ્લત (અલ્પતા) અને એ સમૂહની જે થોડા છે તેની પ્રશંસા કરી અને ફરમાવ્યું: પરંતુ મારા બંદાઓમાંથી થોડા જ શુક્રગુઝાર છે!. (સબા/૧૩) અને ફરમાવ્યું: وَ قَلِیلٌ ما هُمْ [અને તેઓ બહુ થોડા છે]. અને ફરમાવ્યું: અને ફિરઔનના પરિવારમાંથી એક મોમિન પુરુષ જે પોતાનું ઈમાન છુપાવી રાખતો હતો તેણે કહ્યું: 'શું તમે એક માણસને એટલા માટે કત્લ કરવા માંગો છો કે તે કહે છે: મારો પરવરદિગાર "અલ્લાહ" છે?'. (ગાફિર/૨૮).

#3 داود دانست که ما او را [با این ماجرا] آزموده‌ایم، ازاین‌رو از پروردگارش طلب آمرزش نمود و به سجده افتاد و توبه کرد Dawud knew that We had tested him, so he sought forgiveness from his Lord, fell down in prostration, and repented દાઉદ સમજી ગયા કે અમે તેમને [આ પ્રસંગ દ્વારા] આઝમાયા છે, તેથી પોતાના પરવરદિગાર પાસે માફી માંગી અને સિજદામાં પડ્યા અને તૌબા કરી

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فِی رِوَایَهًِْ أَبِی‌الْجَارُود عَنْ أَبِی‌جَعْفَر (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ وَ ظَنَّ داوُدُ أَیْ عَلِمَ وَ أَنابَ أَیْ تَابَ.

امام باقر (علیه السلام)- در روایت ابوجارود آمده است: امام باقر (علیه السلام) فرمود: وَ ظَنَّ داوُدُ به معنای دانست و آیه وَ أَنابَ به معنای توبه کرد، می‌باشد.

Imam Baqir (peace be upon him): In the narration of Abu al-Jarud it is reported: Imam Baqir (peace be upon him) said: وَ ظَنَّ داوُدُ [And Dawud was sure] means he knew, and the verse وَ أَنابَ [and turned time after time (to Him)] means he repented.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અબૂ જારૂદની રિવાયતમાં આવ્યું છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: وَ ظَنَّ داوُدُ [અને દાવૂદ ને ખાત્રી થઈ ગઈ] નો અર્થ છે જાણી લીધું, અને આયત وَ أَنابَ [અને પાછો ફર્યો] નો અર્થ છે તૌબા કરી.