سورة الزمر

Verse 56 of 75

39:56

أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ في جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرينَ

[اين دستورها براى آن است كه] مبادا كسى روز قيامت بگويد: «افسوس بر من از كوتاهى‌هايى كه در اطاعت فرمان خدا كردم و از مسخره‌كنندگان [آيات او] بودم»!

Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah, and most surely I was of those who laughed to scorn;

જેથી કોઇ એમ ન કહે કે હાય અફસોસ કે મેં અલ્લાહના હક બાબતે* કમી કરી છે, અને હું મજાક ઊડાવનારાઓમાંથી હતો :

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

أَشَدُّ النَّاسِ حَسْرَهًًْ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ الَّذِینَ وَصَفُوا الْعَدْلَ ثُمَّ خَالَفُوهُ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عزّوجلّ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ.

امام باقر (علیه السلام)- شدیدترین حسرت را در روز قیامت ، کسانی دارند که عدل (عدالت) را توصیف کردند [و فهمیدند] و سپس خودشان با آن مخالفت کردند. و این همان کلام خداوند عزّوجلّ است که فرمود: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ.

Imam Baqir (peace be upon him): Those with the most intense regret on the Day of Resurrection are those who described justice [and understood it] and then themselves opposed it. And this is the very word of Allah the Mighty and Majestic, who said: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah].

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): કયામતના દિવસે સૌથી તીવ્ર હસરત તે લોકોને હશે જેમણે અદલ (ન્યાય) નું વર્ણન કર્યું [અને સમજ્યા] અને પછી પોતે જ તેની વિરુદ્ધ કર્યું. અને આ જ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લનું કલામ છે, જેમાં ફરમાવ્યું: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [જેથી કોઈ નફસ ન કહે: અફસોસ મારા પર, અલ્લાહના હકમાં જે મેં કોતાહી કરી].

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

فَأَصْبَحَ الْمَرْءُ بَعْدَ صِحَّتِهِ مَرِیضاً وَ بَعْدَ سَلَامَتِهِ نَقِیصاً یُعَالِجُ کَرْباً وَ یُقَاسِی تَعَباً فِی حَشْرَجَهًِْ السِّبَاقِ وَ تَتَابُعِ الْفُوَاقِ وَ تَرَدُّدِ الْأَنِینِ وَ الذُّهُولِ عَنِ الْبَنَاتِ وَ الْبَنِینَ وَ الْمَرْءُ قَدِ اشْتَمَلَ عَلَیْهِ شُغُلُ شَاغِلٍ وَ هُوَ هَائِلٌ قَدِ اعْتُقِلَ مِنْهُ اللِّسَانُ وَ تَرَدَّدَ مِنْهُ الْبَنَانُ فَأَصَابَ مَکْرُوهاً وَ فَارَقَ الدُّنْیَا مَسْلُوباً لَا یَمْلِکُونَ لَهُ نَفْعاً وَ لَا لِمَا حَلَّ بِهِ دَفْعاً یَقُولُ اللَّهُ عزّوجلّ فِی کِتَابِهِ فَلَوْ لا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ تَرْجِعُونَها إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ ثُمَّ مِنْ دُونِ ذَلِکَ أَهْوَالُ یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ وَ یَوْمِ الْحَسْرَهًِْ وَ النَّدَامَهًِْ یَوْمَ تُنْصَبُ الْمَوَازِینُ وَ تُنْشَرُ الدَّوَاوِینُ بِإِحْصَاءِ کُلِّ صَغِیرَهًٍْ وَ إِعْلَانِ کُلِّ کَبِیرَهًٍْ یَقُولُ اللَّهُ فِی کِتَابِهِ وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَداً ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ الْآنَ الْآنَ مِنْ قَبْلِ النَّدَمِ وَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللهَ هَدانِی لَکُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِینَ* أَوْ تَقُولَ حِینَ تَرَی الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِی کَرَّةً فَأَکُونَ مِنَ الْمُحْسِنِینَ فَیَرُدُّ الْجَلِیلُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ بَلی قَدْ جاءَتْکَ آیاتِی فَکَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَکْبَرْتَ وَ کُنْتَ مِنَ الْکافِرِینَ فَوَ اللَّهِ مَا سَأَلَ الرُّجُوعَ إِلَّا لِیَعْمَلَ صَالِحاً وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ الْآنَ الْآنَ مَا دَامَ الْوَثَاقُ مُطْلَقاً وَ السِّرَاجُ مُنِیراً وَ بَابُ التَّوْبَهًِْ مَفْتُوحاً وَ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَجِفَّ الْقَلَمُ وَ تُطْوَی الصَّحِیفَهًُْ فَلَا رِزْقَ یَنْزِلُ وَ لَا عَمَلَ یَصْعَدُ الْمِضْمَارُ الْیَوْمَ وَ السِّبَاقُ غَداً فَإِنَّکُمْ لَا تَدْرُونَ إِلَی جَنَّهًٍْ أَوْ إِلَی نَارٍ وَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِی وَ لَکُمْ.

امام علی (علیه السلام)- انسان در هنگام مرگ، به ناگاه از صحّت و سلامت، به مریضی گرفتار می‌شود و از سلامتی و کمال به نقص و سستی می‌رسد، به فکر درمان درد و محاسبه رنج و گرفتاریش می‌افتد، نفس به شماره می‌افتد [و به احتضار می‌افتد] و ناله‌اش بلند می‌شود؛ به دختران و پسرانش خیره شده و حیران می‌ماند، گرفتار یک حادثه‌ای شده که او را با بیم و هول فراوان به خود مشغول کرده، زبانش را می‌چرخاند و مشتش را گره می‌کند و ناگهان بلا او را در بر می‌گیرد و همه چیز را در دنیا باقی می‌گذارد و دنیا را ترک می‌کند و هیچ کس [از بستگانش] نه می‌تواند به او کمکی کند و نه می‌تواند جلوی آنچه بر او می‌رود را بگیرد. خدای عزّوجلّ در کتابش می‌فرماید: اگر هرگز در برابر اعمالتان جزا داده نمی‌شوید، پس آن (روح) را بازگردانید اگر راست می‌گویید!. ( واقعه/۸۷-۸۶ ) بعد از این گرفتاری‌ها، بیم‌های روز قیامت آغاز می‌شود؛ و روز افسوس و پشیمانی، روزی که ترازوی محاسبه‌ی اعمال آورده می‌شود نامه‌های اعمال برای شمردن هر گناه کوچکی و آشکارنمودن هر گناه بزرگ گشوده می‌شود، خدای تعالی در کتابش می‌فرماید: و [این درحالی است که] همه‌ی اعمال خود را حاضر می‌بینند و پروردگارت به هیچ‌کس ستم نمی‌کند. ( کهف/۴۹ ) ای مردم! هم اکنون [به فکر باشید] پیش از پشیمان‌شدن، اینکه نفس بگوید: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ و می‌گوید اگر خدا مرا هدایت می‌کرد از پرهیزکاران بودم یا می‌گوید وقتی که عذاب را می‌بیند، کاش بازگشتی برایم بود پس از نیکوکاران بودم. و خدای جلیل پاسخ داده و می‌فرماید: آری، آیات من به‌سراغ تو آمد، امّا آن را تکذیب کردی و تکبّر نمودی و از کافران بودی! به خدا قسم، درخواست بازگشت به دنیا نمی‌کنند مگر برای اینکه کار خوب انجام دهند. و هیچ‌کس را در عبادت پروردگارش شریک نکند! ( کهف/۱۱۰ ) ای مردم! هم اکنون، هم اکنون که اعتماد آزاد است، چراغ روشن است و در توبه باز است [به فکر قیامت خود باشید] پیش از اینکه قلم بخشکد و نامه [اعمالتان] پیچیده شود، و پیش از آنکه رزق و روزیتان قطع شود و دیگر اعمالتان بالا نرود [و ثبت نشود] امروز زمان عمر است و فردا روز پیشی‌گرفتن است، و شما نمی‌دانید بهشتی هستید یا دوزخی و من از خدا طلب آمرزش برای خود و شما می‌کنم».

Imam Ali (peace be upon him): At the time of death, a person is suddenly struck down from health and well-being into sickness, and passes from soundness and completeness into deficiency and weakness. He turns his thoughts to treating his pain and reckoning his suffering and affliction, his breath begins to count itself out [and he enters the throes of death] and his moaning rises; he stares at his daughters and sons and is left bewildered. He is seized by an event that has engaged him with great fear and dread, his tongue turns about and his fist clenches, and suddenly the calamity envelops him; he leaves everything behind in the world and departs from it, and no one [of his relatives] is able either to help him or to hold back what is coming upon him. Allah the Mighty and Majestic says in His Book: "فَلَوْ لا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ * تَرْجِعُونَها إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ [If you are never to be recompensed for your deeds, then send back that (soul) if you are truthful!]" (Waqi'ah/86–87). After these afflictions the terrors of the Day of Resurrection begin — the day of regret and remorse, the day when the balance for the reckoning of deeds is brought forth and the records of deeds are unrolled to count every small sin and expose every great sin. Allah the Exalted says in His Book: "وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَداً [And they will find all that they did present before them, and your Lord wrongs no one]" (Kahf/49). O people! Now [take thought], before regret, before a soul says: "یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah, and indeed I was of those who mocked]," and says: "لَوْ أَنَّ اللهَ هَدانِی لَکُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِینَ [If only Allah had guided me, I would have been among the Allah-fearing]," or, when it sees the punishment, says: "لَوْ أَنَّ لِی کَرَّةً فَأَکُونَ مِنَ الْمُحْسِنِینَ [If only I had another chance, that I might be among the doers of good]." And Allah the Majestic answers: "بَلی قَدْ جاءَتْکَ آیاتِی فَکَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَکْبَرْتَ وَ کُنْتَ مِنَ الْکافِرِینَ [Yes, indeed My signs came to you, but you denied them and were arrogant and were of the disbelievers]." By Allah, they do not ask to return except to do good deeds, "وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً [and to associate no one in the worship of his Lord]" (Kahf/110). O people! Now, now, while the bond is loosed, the lamp is lit, and the door of repentance is open [take thought of your Resurrection], before the pen dries and the record [of your deeds] is folded up, and before your sustenance is cut off and your deeds no longer ascend [and are no longer recorded]. Today is the time of lifespan and tomorrow is the day of the race, and you do not know whether you are of Paradise or of the Fire — and I ask Allah's forgiveness for myself and for you.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): મૃત્યુ સમયે, માણસ અચાનક તંદુરસ્તી અને સલામતીમાંથી માંદગીમાં પડી જાય છે અને સલામતી અને પૂર્ણતામાંથી ખામી અને નબળાઈ સુધી પહોંચે છે. તે પોતાની પીડાના ઈલાજ અને પોતાના દુ:ખ અને મુસીબતના હિસાબમાં પડી જાય છે, તેનો શ્વાસ ગણાવા લાગે છે [અને તે મૃત્યુની હાલતમાં પડે છે] અને તેની આહ ઊંચી થાય છે; તે પોતાની પુત્રીઓ અને પુત્રો તરફ નજર રાખી હેરાન થઈ જાય છે, એક એવી ઘટનામાં સપડાઈ જાય છે જેણે તેને ઘણા ડર અને ભયથી પોતાનામાં લીન કરી દીધો છે, પોતાની જીભને ફેરવે છે અને પોતાની મુઠ્ઠી બંધ કરે છે અને અચાનક બલા તેને ઘેરી લે છે અને દુનિયામાં બધું જ છોડીને દુનિયાને છોડી દે છે, અને કોઈ પણ [તેના સગાં-સંબંધીઓમાંથી] ન તો તેને કોઈ મદદ કરી શકે છે અને ન તો તેના પર જે આવી રહ્યું છે તેને રોકી શકે છે. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ પોતાની કિતાબમાં ફરમાવે છે: "فَلَوْ لا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ * تَرْجِعُونَها إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ [જો તમને તમારા કર્મોનો બદલો કદી આપવામાં આવવાનો ન હોય, તો તે (રૂહ) ને પાછી ફેરવો જો તમે સાચા હો!]" (વાકિઅહ/૮૬-૮૭). આ મુસીબતો પછી, કયામતના દિવસના ભય શરૂ થાય છે; અને અફસોસ અને પસ્તાવાનો દિવસ, જે દિવસે કર્મોના હિસાબનું તરાજૂ લાવવામાં આવે છે, દરેક નાના ગુનાહને ગણવા અને દરેક મોટા ગુનાહને જાહેર કરવા માટે કર્મોના પત્રો ખોલવામાં આવે છે. અલ્લાહ તઆલા પોતાની કિતાબમાં ફરમાવે છે: "وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَداً [અને [આ એવી હાલતમાં કે] પોતાના તમામ કર્મોને હાજર જુએ છે અને તમારો પરવરદિગાર કોઈના પર ઝુલ્મ કરતો નથી]" (કહફ/૪૯). ઓ લોકો! હમણાં જ [વિચાર કરો] પસ્તાવો થાય તે પહેલાં, કે નફ્સ કહે: "یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [હાય અફસોસ! અલ્લાહની બાબતમાં જે કોતાહી કરી અને ખરેખર હું મશ્કરી કરનારાઓમાંથી હતો]" અને કહે "જો અલ્લાહે મને હિદાયત કરી હોત તો હું પરહેઝગારોમાંથી હોત" અથવા જ્યારે અઝાબને જુએ ત્યારે કહે "કાશ મારા માટે પાછા ફરવાનું હોત, તો હું નેક કામ કરનારાઓમાંથી થાત". અને અલ્લાહ જલીલ જવાબ આપીને ફરમાવે છે: "હા, મારી આયતો તારી પાસે આવી, પરંતુ તેં તેને જુઠલાવી અને તકબ્બુર કર્યો અને કાફિરોમાંથી હતો!" અલ્લાહની કસમ, દુનિયામાં પાછા ફરવાની વિનંતી નથી કરતાં સિવાય કે નેક કામ કરે "وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً [અને પોતાના પરવરદિગારની ઇબાદતમાં કોઈને શરીક ન બનાવે]" (કહફ/૧૧૦). ઓ લોકો! હમણાં, હમણાં જ્યારે બંધન ખુલ્લું છે, દીવો રોશન છે અને તૌબાનું દ્વાર ખુલ્લું છે [પોતાની કયામતનો વિચાર કરો] કલમ સૂકાય તે પહેલાં અને [તમારા કર્મોનો] પત્ર વીંટાળી લેવાય તે પહેલાં, અને તમારી રોજી કપાઈ જાય અને હવે તમારા કર્મો ઉપર ન જાય [અને નોંધાય નહીં] તે પહેલાં. આજે ઉંમરનો સમય છે અને કાલે આગળ વધવાનો દિવસ છે, અને તમે નથી જાણતા કે તમે જન્નતી છો કે જહન્નમી, અને હું મારા માટે અને તમારા માટે અલ્લાહ પાસે માફી માંગું છું.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

یَا حَسْرَتَی عَلَی مَا فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ أَیْ یَا نَدَامَتِی عَلَی مَا ضَیَّعْتُ مِنْ ثَوَابِ اللَّهِ.

ابن‌عبّاس ( یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ یعنی پشیمانم از آنچه که از ثواب خداوند، [با انجام‌ندادن اعمال صالح] تباه ساختم.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah], meaning: I am regretful for what I let go to waste of the reward of Allah, [by not performing righteous deeds].

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): યા حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર કે અલ્લાહના હકમાં મેં કોતાહી કરી], એટલે કે હું અફસોસ કરું છું તે વસ્તુ પર જે અલ્લાહના સવાબમાંથી [નેક અમલો ન કરવાના કારણે] મેં બરબાદ કરી.

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌الْحَسَنِ مُوسَی‌بْنِ‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عزّوجلّ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ قَالَ جَنْبُ اللَّهِ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ کَذَلِکَ مَا کَانَ بَعْدَهُ مِنَ الْأَوْصِیَاءِ بِالْمَکَانِ الرَّفِیعِ إِلَی أَنْ یَنْتَهِیَ الْأَمْرُ إِلَی آخِرِهِمْ.

امام کاظم (علیه السلام)- از امام کاظم (علیه السلام) روایت شده که ایشان درباره‌ی کلام خداوند عزّوجلّ: أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ فرمود: «جَنب خدا، امیرمؤمنان (علیه السلام) و پس از او اوصیاء او در جایگاه والایشان هستند تا اینکه به آخرین نفر از ایشان پایان یابد».

Imam Kazim (peace be upon him): It is narrated from Imam Kazim (peace be upon him) that he said concerning the words of Allah the Mighty and Majestic: أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah]: "The 'side of Allah' (janb Allah) is the Commander of the Faithful (peace be upon him), and likewise those who came after him from the successors (awsiya) are in that lofty station, until the matter ends with the last of them."

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત છે કે તેમણે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લના કલામ: أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર કે અલ્લાહના હકમાં મેં કોતાહી કરી] વિષે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહનો જન્બ (પડખું) અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) છે અને તેમના પછી તેમના ઔસિયા (વસીઓ) પોતાના ઊંચા મકામ પર છે, ત્યાં સુધી કે આ સિલસિલો તેમના છેલ્લા સુધી પહોંચે."

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

یَا أَبَاذَرٍّ (رحمة الله علیه) یُؤْتَی بِجَاحِدِ حَقِّ عَلِیٍّ وَ وَلَایَتِهِ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ أَصَمَّ وَ أَبْکَمَ وَ أَعْمَی یَتَکَبْکَبُ فِی ظُلُمَاتِ یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ یُنَادِی یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ یُلْقَی فِی عُنُقِهِ طَوْقٌ مِنَ النَّارِ وَ لِذَلِکَ الطَّوْقِ ثَلَاثُمِائَهًِْ شُعْبَهًٍْ عَلَی کُلِّ شُعْبَهًٍْ شَیْطَانٌ یَتْفُلُ فِی وَجْهِهِ وَ یَکْلَحُ مِنْ جَوْفِ قَبْرِهِ إِلَی النَّار.ِ

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ای ابوذر (! انکارکننده‌ی حقّ علی (علیه السلام) و ولایت او در روز قیامت به صورت کر و لال و کور آورده می‌شود، در تاریکی روز قیامت، روی زمین کشیده می‌شود درحالی‌که ندا سر می‌دهد: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ گردن‌بندی از آتش در گردنش انداخته می‌شود و آن گردن‌بند سیصد شعبه (شاخه) دارد که بر روی هر شاخه‌ی آن شیطانی است که آب دهان روی صورتش می‌اندازد و او را از درون قبرش به آتش می‌اندازند.

The Prophet (peace be upon him and his family): O Abu Dharr (may Allah have mercy on him)! The denier of Ali's (peace be upon him) right and his wilayah will be brought on the Day of Resurrection deaf, dumb and blind, dragged upon the ground in the darkness of the Day of Resurrection while calling out: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah]. A collar of fire will be placed on his neck, and that collar has three hundred branches, upon each branch of which is a satan who spits upon his face, and he will be cast from within his grave into the Fire.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): હે અબૂ ઝર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)! અલી (અલયહિસ્સલામ)ના હક અને તેમની વિલાયતના ઇન્કાર કરનારને કયામતના દિવસે બહેરો, મૂંગો અને આંધળો કરીને લાવવામાં આવશે, કયામતના દિવસની અંધારીમાં જમીન પર ઘસડવામાં આવશે, જ્યારે તે પોકારતો હશે: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર કે અલ્લાહના હકમાં મેં કોતાહી કરી]. તેની ગરદનમાં આગનો હાર નાખવામાં આવશે અને તે હારની ત્રણસો શાખાઓ હશે, જેની દરેક શાખા પર એક શેતાન હશે જે તેના ચહેરા પર થૂંકશે અને તેને તેની કબરની અંદરથી આગમાં ફેંકવામાં આવશે.

نَحْنُ الْخُزَّانُ لِدِینِ اللَّهِ وَ نَحْنُ مَصَابِیحُ الْعِلْمِ إِذَا مَضَی مِنَّا عَلَمٌ بَدَا عَلَمٌ لَا یَضِلُّ مَنِ اتَّبَعَنَا وَ لَا یَهْتَدِی مَنْ أَنْکَرَنَا وَ لَا یَنْجُو مَنْ أَعَانَ عَلَیْنَا عَدُوَّنَا وَ لَا یُعَانُ مَنْ أَسْلَمَنَا فَلَا تَتَخَلَّفُوا عَنَّا لِطَمَعِ دُنْیَا وَ حُطَامٍ زَائِلٍ عَنْکُمْ وَ أَنْتُمْ تَزُولُونَ عَنْهُ فَإِنَّ مَنْ آثَرَ الدُّنْیَا عَلَی الْآخِرَهًِْ وَ اخْتَارَهَا عَلَیْنَا عَظُمَتْ حَسْرَتُهُ غَداً وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عزّوجلّ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ.

امام علی (علیه السلام)- ما گنج‌داران علم خدا و چراغ‌های علم او هستیم، هرگاه یکی از ما برود دیگری از ما جایش را می‌گیرد، و کسی که از ما تبعیّت کند، گمراه نمی‌شود و کسی که ما را انکار کند، هدایت نخواهد شد وکسی که به دشمنان ما کمک کند، نجات نخواهد یافت و به کسی که ما را رها کند، هیچ کمکی نخواهد شد. به طمع دنیا و آرایش ظاهر آن با ما مخالفت نکنید که هم آن‌ها از بین رفتنی هستند و هم شما از دنیا خواهید رفت. هرکه دنیا را بر آخرت گزیند و بر ما ترجیح دهد، فردا بسیار حسرت خواهد خورد و این همان کلام خداوند است که فرمود: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ.

Imam Ali (peace be upon him): We are the treasurers of Allah's knowledge and the lamps of His knowledge. Whenever one of us departs, another of us takes his place. Whoever follows us does not go astray, and whoever denies us will not be guided, and whoever aids our enemies against us will not be saved, and whoever abandons us will receive no aid. Do not oppose us out of greed for the world and its outward adornment, for both those things are perishable and you too shall depart from the world. Whoever prefers the world over the Hereafter and chooses it over us, his regret tomorrow will be great — and that is the word of Allah the Mighty and Majestic, who said: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah, and most surely I was of those who laughed to scorn].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અમે અલ્લાહના ઇલ્મના ખજાનચીઓ છીએ અને તેના ઇલ્મના ચિરાગો છીએ. જ્યારે અમારામાંથી કોઈ એક જાય છે તો બીજો અમારો તેની જગ્યા લે છે, અને જે અમારી પૈરવી કરે તે ગુમરાહ થતો નથી, અને જે અમારો ઇન્કાર કરે તે હિદાયત નહીં પામે, અને જે અમારા દુશ્મનોની અમારી વિરુદ્ધ મદદ કરે તે નજાત નહીં પામે, અને જે અમને છોડી દે તેને કોઈ મદદ નહીં મળે. દુનિયાના લોભ અને તેની બાહ્ય શોભા માટે અમારો વિરોધ ન કરો, કારણ કે તે વસ્તુઓ પણ ફના થવાની છે અને તમે પણ દુનિયામાંથી જવાના છો. જે દુનિયાને આખિરત પર પસંદ કરે અને અમારા પર તેને તરજીહ આપે, તે કાલે ઘણો અફસોસ કરશે, અને આ જ અલ્લાહનો કલામ છે જેમાં તેણે ફરમાવ્યું: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [અફસોસ મારા પર કે અલ્લાહના હકમાં મેં કોતાહી કરી, અને ખરેખર હું મશ્કરી કરનારાઓમાંનો હતો].

قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فِی خُطْبَتِهِ أَنَا الْهَادِی أَنَا الْمُهْتَدِی وَ أَنَا أَبُو الْیَتَامَی وَ الْمَسَاکِینِ وَ زَوْجُ الْأَرَامِلِ وَ أَنَا مَلْجَأُ کُلِّ ضَعِیفٍ وَ مَأْمَنُ کُلِّ خَائِفٍ وَ أَنَا قَائِدُ الْمُؤْمِنِینَ إِلَی الْجَنَّهًِْ وَ أَنَا حَبْلُ اللَّهِ الْمَتِینُ وَ أَنَا عُرْوَهًُْ اللَّهِ الْوُثْقَی وَ کَلِمَهًُْ التَّقْوَی وَ أَنَا عَیْنُ اللَّهِ وَ لِسَانُهُ الصَّادِقُ (علیه السلام) وَ یَدُهُ وَ أَنَا جَنْبُ اللَّهِ الَّذِی یَقُولُ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ أَنَا یَدُ اللَّهِ الْمَبْسُوطَهًُْ عَلَی عِبَادِهِ بِالرَّحْمَهًِْ وَ الْمَغْفِرَهًِْ وَ أَنَا بَابُ حِطَّهًٍْ مَنْ عَرَفَنِی وَ عَرَفَ حَقِّی فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ لِأَنِّی وَصِیُّ نَبِیِّهِ فِی أَرْضِهِ وَ حُجَّتُهُ عَلَی خَلْقِهِ لَا یُنْکِرُ هَذَا إِلَّا رَادٌّ عَلَی اللَّهِ وَ عَلَی رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله).

امام علی (علیه السلام)- امیرالمؤمنین (علیه السلام) در یکی از سخنرانی‌هایش چنین فرمود: «منم راهنمای مردم، من کسی هستم که راه [حقّ] را یافته‌ام، منم پدر یتیمان و تهیدستان، سرپرست بیوه‌زنان، پناهگاه درماندگان و دژ نفوذناپذیر هراس‌داران، منم کاروان‌سالار مؤمنانی که به‌سوی بهشت در حرکتند، رشته استوار خدایم، و محکم‌ترین دستاویز [توسّل] به خدا، و کلمه‌ی تقوی و چشم بیدار خداوند و زبان راست و حقّ و دست اویم، منم معنای جنب خدا که در این آیه می‌فرماید: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ. من دست گشوده‌ی مهربان خدا بر سر بندگان می‌باشم، منم باب «حطّه» [کلمه‌ی استغفار بنی‌اسرائیل بود یعنی گناهان مرا از من بریز و مرا بیامرز]. هرکه مرا شناخت و حقّ مرا دانست، به حقیقت، پروردگار خود را شناخته است، زیرا من در زمین قائم مقام پیغمبر (صلی الله علیه و آله) او، و برهان خدا بر مخلوقش هستم، این ادّعا را کسی ردّ نمی‌نماید مگر آنکه خدا و پیغمبرش (صلی الله علیه و آله) را نپذیرفته باشد».

Imam Ali (peace be upon him): The Commander of the Faithful (peace be upon him) said in one of his sermons: "I am the guide of the people, I am the one who has found the path [of truth], I am the father of orphans and the poor, the guardian of widows, the refuge of the helpless and the impregnable fortress of the fearful. I am the caravan-leader of the believers who journey toward Paradise, the firm rope of Allah, and the most trustworthy handhold [of recourse] to Allah, and the word of taqwa (Allah-consciousness), and the ever-watchful eye of Allah, and His truthful and truth-speaking tongue, and His hand. I am the meaning of janb Allah (the side of Allah) about which He says in this verse: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah]. I am the outstretched, merciful hand of Allah over the heads of the servants. I am the door of hittah [it was the word of seeking forgiveness of the Bani Isra'il, meaning: cast my sins away from me and forgive me]. Whoever knows me and knows my right has, in truth, known his Lord, for I am on the earth the deputy of His Prophet (peace be upon him and his family) and the proof of Allah over His creation. No one rejects this claim except one who has not accepted Allah and His Prophet (peace be upon him and his family)."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના એક ખુત્બામાં આ પ્રમાણે ફરમાવ્યું: "હું લોકોનો રહનુમા છું, હું તે છું જેણે [હકનો] રસ્તો પ્રાપ્ત કર્યો છે, હું યતીમો અને ગરીબોનો પિતા છું, વિધવાઓનો સરપરસ્ત, લાચારોનું આશ્રયસ્થાન અને ભયભીતોનો અભેદ્ય કિલ્લો છું, હું તે મોઅમેનોનો કાફલા-સાલાર છું જેઓ જન્નત તરફ ગતિમાન છે, અલ્લાહની મજબૂત દોરી છું, અને અલ્લાહ સાથે [તવસ્સુલ કરવાનું] સૌથી મજબૂત વસીલો છું, અને તકવાનો કલમો છું, અને અલ્લાહની જાગૃત આંખ છું અને તેની સાચી અને હકની ઝબાન અને તેનો હાથ છું, હું જન્બ અલ્લાહનો અર્થ છું જેના વિષે આ આયતમાં ફરમાવે છે: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર કે અલ્લાહના હકમાં મેં કોતાહી કરી]. હું બંદાઓના માથા પર અલ્લાહનો ખુલ્લો મહેરબાન હાથ છું, હું 'હિત્તા'નો દરવાજો છું [આ બની ઇસ્રાઈલનો ઇસ્તિગ્ફારનો શબ્દ હતો એટલે કે મારા ગુનાહો મારાથી દૂર કર અને મને માફ કર]. જેણે મને ઓળખ્યો અને મારો હક જાણ્યો, હકીકતમાં તેણે પોતાના પરવરદિગારને ઓળખ્યો, કારણ કે હું ધરતી પર તેમના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો કાએમ મકામ છું, અને અલ્લાહનો તેની મખ્લૂક પર બુરહાન છું, આ દાવાને કોઈ રદ કરી શકતું નથી સિવાય તે જેણે અલ્લાહ અને તેના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને સ્વીકાર્યા નથી."

قَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) أَنَا جَنْبُ اللَّهِ وَ أَنَا حَسْرَهًُْ النَّاسِ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ.

امام علی (علیه السلام)- أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ، من جنب خدایم و من مایه‌ی افسوس مردمان در روز قیامتم [که چرا ولایت مرا نپذیرفتند].

Imam Ali (peace be upon him): أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty in the side of Allah]. I am the side of Allah, and I am the source of regret for people on the Day of Resurrection [because they did not accept my wilayah].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [કોઈ નફસ કહે: અફસોસ મારા પર! કે મેં અલ્લાહના પક્ષમાં કોતાહી કરી]. હું અલ્લાહનો પક્ષ (જંબ) છું અને હું કયામતના દિવસે લોકોના અફસોસનું કારણ છું [કે તેમણે શા માટે મારી વિલાયત કબૂલ ન કરી].

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مَالِکٍ الْجُهَنِی قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) یَقُولُ أَنَا شَجَرَهًٌْ مِنْ جَنْبِ اللَّهِ فَمَنْ وَصَلَنَا وَصَلَهُ اللَّهُ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ.

امام صادق (علیه السلام)- مالک جهنی گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که فرمود: «ما درختی [برآمده] از جَنب خدا می باشیم، هرکه به ما بپیوندد، خداوند به او می پیوند». سپس حضرت این آیه را تلاوت فرمود: أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ وَ إِن کُنتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ.

Imam Sadiq (peace be upon him): Malik al-Juhani said: I heard Imam Sadiq (peace be upon him) say: "We are a tree [that has grown] from the side of Allah; whoever joins us, Allah joins him." Then the Imam recited this verse: أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ وَ إِن کُنتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah, and most surely I was of those who laughed to scorn].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): માલિક જોહની કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) પાસેથી સાંભળ્યું કે તેમણે ફરમાવ્યું: "અમે અલ્લાહના જંબ (પક્ષ)થી [ઉગેલું] એક વૃક્ષ છીએ; જે અમારી સાથે જોડાય, અલ્લાહ તેને પોતાની સાથે જોડે છે." પછી ઇમામે આ આયત તિલાવત કરી: أَن تَقُولَ نَفْسٌ یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ وَ إِن کُنتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [કોઈ નફસ કહે: અફસોસ મારા પર! કે મેં અલ્લાહના પક્ષમાં કોતાહી કરી અને ખરેખર હું મશ્કરી કરનારાઓમાંનો હતો].

#10

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

فَقَالَ أَبُوعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) نَحْنُ وَ اللَّهِ خُلِقْنَا مِنْ نُورِ جَنْبِ اللَّهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُ الْکَافِرِ إِذِ اسْتَقَرَّتْ بِهِ الدَّارُ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ یَعْنِی وَلَایَهًَْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِ مُحَمَّدٍ (علیهم السلام).

امام صادق (علیه السلام)- به خدا سوگند! ما از نور جنب خدای متعال آفریده شدیم و سخن شخص کافر در قیامت این است که می‌گوید: یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ یعنی [از کوتاهی‌اش] در [پذیرش] ولایت محمّد (صلی الله علیه و آله) و خاندان او (علیهم السلام) [حسرت می‌خورد].

Imam Sadiq (peace be upon him): By Allah! We were created from the light of the side of Allah the Exalted, and the words of the disbeliever on the Day of Resurrection are that he will say: یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [O woe to me! for what I fell short of my duty in the side of Allah] — meaning [he will regret his shortcoming] in [accepting] the wilayah of Muhammad (peace be upon him and his family) and his family (peace be upon them).

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહની કસમ! અમે અલ્લાહ તઆલાના જંબના નૂરથી બનાવવામાં આવ્યા છીએ અને કયામતના દિવસે કાફિર વ્યક્તિની વાત આ છે કે તે કહેશે: یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર! કે મેં અલ્લાહના પક્ષમાં કોતાહી કરી] યાની [તે અફસોસ કરશે પોતાની કોતાહી પર] મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને તેમના ખાનદાન (અલયહેમુસ્સલામ)ની વિલાયત [કબૂલ કરવા]માં.

#11

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

خَلَقَنَا اللَّهُ جُزْءاً مِنْ جَنْبِ اللَّهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ عزّوجلّ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ یَعْنِی فِی وَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام)- خداوند ما را جزئی از جنب خود آفرید و این کلام خداوند عزّوجلّ است که فرمود: یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ یعنی در ولایت علی (علیه السلام) [و حسرت از عدم پذیرش آن].

Imam Sadiq (peace be upon him): Allah created us as a part from His own side, and this is the statement of Allah the Mighty and Majestic where He said: یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [O woe to me! for what I fell short of my duty in the side of Allah] — meaning in the wilayah of Ali (peace be upon him) [and the regret over not accepting it].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહે અમને પોતાના જંબનો એક ભાગ બનાવ્યો, અને આ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લનું કથન છે કે તેમણે ફરમાવ્યું: یَا حَسْرَتَی علَی مَا فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર! કે મેં અલ્લાહના પક્ષમાં કોતાહી કરી] યાની અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વિલાયતમાં [અને તેને કબૂલ ન કરવાનો અફસોસ].

#12

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

فِی جَنْبِ اللهِ قَالَ فِی وَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام).

امام رضا (علیه السلام)- فِی جَنبِ اللهِ یعنی در ولایت علی (علیه السلام) [و حسرت از عدم پذیرش آن].

Imam Rida (peace be upon him): فِی جَنبِ اللهِ [in the side of Allah] — meaning in the wilayah of Ali (peace be upon him) [and the regret over not accepting it].

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): فِی جَنبِ اللهِ [અલ્લાહના પક્ષમાં] યાની અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વિલાયતમાં [અને તેને કબૂલ ન કરવાનો અફસોસ].

#13

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَلِیٌّ (علیه السلام) جَنْبُ اللهِ.

امام صادق (علیه السلام)- امام علی (علیه السلام) جنب خداست.

Imam Sadiq (peace be upon him): Imam Ali (peace be upon him) is the side of Allah.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહનો પડખો (જંબુલ્લાહ) છે.

#14

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

نَحْنُ جَنْبُ اللهِ.

امام باقر (علیه السلام)- جنب اللَّه، ما هستیم.

Imam Baqir (peace be upon him): The side of Allah (janb Allah) — that is us.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): જંબુલ્લાહ (અલ્લાહનો પડખો) અમે છીએ.

#15

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ مِنَ الْقُرْآنِ وَ وَلَایَهًِْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ الْأَئِمَّهًِْ (علیهم السلام) وَ الدَّلِیلُ عَلَی ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عزّوجلّ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ قَالَ فِی الْإِمَامِ لِقَوْلِ الصَّادِقِ (علیه السلام) نَحْنُ جَنْبُ اللهِ.

علیّ‌بن‌ابراهیم ( وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ عبارت است از قرآن و ولایت امیرالمؤمنین (علیه السلام) و ائمه (علیهم السلام). دلیل بر این مطلب این آیه است: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ یعنی [حسرت در مورد عدم پذیرش ولایت] امام، به دلیل فرموده‌ی امام صادق (علیه السلام) که فرمود: ما جنب اللَّه هستیم.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ [And follow the best of what has been sent down to you from your Lord] refers to the Qur'an and the wilayah of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) and the Imams (peace be upon them). The proof of this is the verse: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [Lest a soul should say: O woe to me, for what I fell short of regarding the side of Allah] — meaning [regret over not accepting the wilayah of] the Imam, on the basis of the saying of Imam Sadiq (peace be upon him) who said: We are the side of Allah (janb Allah).

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ [અને તમારા રબ તરફથી તમારા પર જે ઉતારવામાં આવ્યું છે તેમાંથી ઉત્તમનું અનુસરણ કરો] એટલે કુર્આન અને અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) તથા ઇમામો (અલયહેમુસ્સલામ)ની વિલાયત. આ વાત પરની દલીલ આ આયત છે: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [એ સિવાય કે કોઈ નફ્સ કહે: હાય અફસોસ! અલ્લાહના પડખા (જંબુલ્લાહ)ના હકમાં મેં જે કોતાહી કરી], એટલે [વિલાયતના સ્વીકારમાં કોતાહી કરવા બદલ અફસોસ] ઇમામના હકમાં, એ કારણે કે ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: અમે જંબુલ્લાહ છીએ.

#16

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

لَقِّنُوا مَوْتَاکُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِنَّهَا أَنِیسٌ لِلْمُؤْمِنِ حِینَ یَمْرُقُ مِنْ قَبْرِهِ قَالَ لِی جَبْرَئِیلُ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) لَوْ تَرَی لَهُمْ حِینَ یَمْرُقُونَ مِنْ قُبُورِهِمْ یَنْفُضُونَ التُّرَابَ عَنْ رُءُوسِهِمْ وَ هَذَا یَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ مُبْیَضٌّ وَجْهُهُ وَ هَذَا یَقُولُ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ یَعْنِی فِی وَلَایَهًِْ عَلِیٍّ مُسْوَدٌّ وَجْهُهُ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- به مردگانتان لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ را تلقین کنید چراکه آن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ) در آن هنگام که مؤمن در قبرش فرو می‌رود، مونس اوست. جبرئیل به من گفت: «ای محمّد (صلی الله علیه و آله)! اگر آن‌ها را ببینی در آن وقت که از قبرهایشان خارج می‌شوند [خواهی دید که] خاک را از سرهایشان می‌گیرند. و [در این هنگام] این (شخص مؤمن) صورتش درخشان است و می‌گوید: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ الحَمْدُ لِلهِ خدایی جز الله نیست و سپاس از آن اوست و کافر صورتش سیاه است و می‌گوید: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِِ یعنی [حسرت از کوتاهی‌هایی که] در ولایت علی (علیه السلام) [کردم]».

The Prophet (peace be upon him and his family): Prompt your dying ones with لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ [there is no god but Allah], for it is the companion of the believer at the time he emerges from his grave. Jibra'il said to me: 'O Muhammad (peace be upon him and his family)! If you could see them at the moment they come out of their graves [you would see that] they shake the dust off their heads. And [at that time] this one (the believer), his face shining, says: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ [there is no god but Allah and praise be to Allah] — and the disbeliever, his face blackened, says: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [O woe to me for what I fell short of regarding the side of Allah] — meaning [regret over the shortcomings I committed] in the wilayah of Ali (peace be upon him).'

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): તમારા મરનારાઓને લَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ [અલ્લાહ સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી]નું તલ્કીન કરો, કારણ કે તે (લَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ), જ્યારે મોમિન પોતાની કબરમાં ઉતરે છે, ત્યારે તેનો સાથી છે. જિબ્રઈલે મને કહ્યું: 'ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! જો તમે તેમને એ સમયે જુઓ જ્યારે તેઓ પોતાની કબરોમાંથી બહાર આવે છે [તો તમે જોશો કે] તેઓ પોતાના માથા પરથી ધૂળ ખંખેરે છે. અને [આ સમયે] આ (મોમિન વ્યક્તિ)નો ચહેરો ચમકતો હોય છે અને તે કહે છે: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ الْحَمْدُ لِلهِ [અલ્લાહ સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી અને દરેક પ્રશંસા તેની જ છે] અને કાફિરનો ચહેરો કાળો હોય છે અને તે કહે છે: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [હાય અફસોસ! અલ્લાહના પડખાના હકમાં મેં જે કોતાહી કરી], એટલે [એ કોતાહીઓ પરનો અફસોસ કે જે મેં] અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વિલાયતમાં [કરી].'

#17

السّجّاد (علیه السلام) Imam Sajjad (peace be upon him) ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ)

جَنْبُ اللَّهِ عَلِیٌّ (علیه السلام) وَ هُوَ حُجَّهًُْ اللَّهِ عَلَی الْخَلْقِ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ أَمَرَ اللَّهُ خُزَّانَ جَهَنَّمَ أَنْ یَدْفَعَ مَفَاتِیحَ جَهَنَّمَ إِلَی عَلِیٍّ فَیُدْخِلَ مَنْ یُرِیدُ وَ یُنْجِیَ مَنْ یُرِیدُ وَ ذَلِکَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَالَ مَنْ أَحَبَّکَ فَقَدْ أَحَبَّنِی وَ مَنْ أَبْغَضَکَ فَقَدْ أَبْغَضَنِی یَا عَلِیُّ (علیه السلام) أَنْتَ أَخِی وَ أَنَا أَخُوکَ یَا عَلِیُّ (علیه السلام) إِنَّ لِوَاءَ الْحَمْدِ مَعَکَ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ تُقَدِّمُ بِهِ قُدَّامَ أُمَّتِی وَ الْمُؤَذِّنُونَ عَنْ یَمِینِکَ وَ عَنْ شِمَالِک.

امام سجاد (علیه السلام)- جَنْبِ اللهِِ علی (علیه السلام) است و او در روز قیامت حجّت خدا بر مخلوقات است. وقتی روز قیامت فرا رسد، خداوند به نگهبانان دوزخ دستور می‌دهد که کلیدهای دوزخ را به علی (علیه السلام) بدهند تا او هرکه را می‌خواهد وارد آن کند و هرکه را می‌خواهد، نجات بدهد. و آن [فضیلت] همان است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «هرکس تو را دوست بدارد، مرا دوست دارد و هرکس تو را دشمن بدارد مرا دشمن داشته است. ای علی (علیه السلام)! تو برادر من هستی و من برادر تو. ای علی (علیه السلام)! پرچم حمد در روز قیامت به همراه توست که با آن پرچم در جلوی بزرگان و مؤمنان امت من حرکت می‌کنی و عدّه‌ای از دوطرف تو، [مؤمنان را برای پیوستن به این کاروان] صدا می‌زنند».

Imam Sajjad (peace be upon him): The side of Allah (janb Allah) is Ali (peace be upon him), and he is the proof of Allah over creation on the Day of Judgement. When the Day of Judgement arrives, Allah will command the keepers of Hell to hand the keys of Hell to Ali (peace be upon him), so that he may admit whomever he wishes and save whomever he wishes. And that [distinction] is the very thing that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) spoke of when he said: 'Whoever loves you loves me, and whoever hates you hates me. O Ali (peace be upon him)! You are my brother and I am your brother. O Ali (peace be upon him)! The banner of praise on the Day of Judgement will be with you; with that banner you will move ahead of the great ones and the believers of my ummah, and a group on both your sides will be calling [the believers to join this caravan].'

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): જંબુલ્લાહ અલી (અલયહિસ્સલામ) છે અને તેઓ કયામતના દિવસે મખ્લૂક પર અલ્લાહની હુજ્જત છે. જ્યારે કયામતનો દિવસ આવશે, ત્યારે અલ્લાહ જહન્નમના રક્ષકોને હુકમ કરશે કે જહન્નમની ચાવીઓ અલી (અલયહિસ્સલામ)ને સોંપી દે, જેથી તેઓ જેને ચાહે તેને તેમાં દાખલ કરે અને જેને ચાહે તેને નજાત આપે. અને એ [ફઝીલત] એ જ છે જે વિશે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: 'જે તમને ચાહે છે તે મને ચાહે છે, અને જે તમને દુશ્મન રાખે છે તે મને દુશ્મન રાખે છે. ઓ અલી (અલયહિસ્સલામ)! તમે મારા ભાઈ છો અને હું તમારો ભાઈ છું. ઓ અલી (અલયહિસ્સલામ)! હમ્દનો અલમ કયામતના દિવસે તમારી સાથે હશે, જે અલમ સાથે તમે મારી ઉમ્મતના મોટા લોકો અને મોમિનોની આગળ ચાલશો, અને એક જમાઅત તમારી બંને બાજુએથી [મોમિનોને આ કાફલામાં જોડાવા માટે] પુકારશે.'

#18

أَهْلُ الْجَنَّهًِْ یَنْظُرُونَ إِلَی مَنَازِلِ شِیعَتِنَا کَمَا یُرَی الْکَوْکَبُ الدُّرِّیُّ فِی السَّمَاءِ لَا یَضِلُّ مَنِ اتَّبَعَنَا وَ لَا یَهْتَدِی مَنْ أَنْکَرَنَا وَ لَا یَنْجُو مَنْ أَعَانَ عَلَیْنَا عَدُوَّنَا وَ لَا یُعَانُ مَنْ أَسْلَمَنَا فَلَا تَخَلَّفُوا عَنَّا لِطَمَعِ دُنْیَا بِحُطَامٍ زَائِلٍ عَنْکُمْ وَ أَنْتُمْ تَزُولُونَ عَنْهُ فَإِنَّهُ مَنْ آثَرَ الدُّنْیَا عَلَیْنَا عَظُمَتْ حَسْرَتُهُ وَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ.

امام علی (علیه السلام)- بهشتیان به خانه‌های شیعیان ما چنان نگاه می‌کنند که ستاره‌ی درخشان را در آسمان می‌بینند. هرکس از ما پیروی کند گمراه نشود، و هرکه منکر ما شود هدایت نگردد، کسی که دشمنان ما را بر علیه ما کمک کند، نجات نخواهد یافت و کسی که ما را رها کند، کمک نخواهد شد. [تبعیّت از] ما را به خاطر طمع به مال دنیا، رها نکنید که هم دنیا از بین رفتنی است و هم شما از دنیا خواهید رفت هرکس [تبعیّت] دنیا را به تبعیّت از ما ترجیح دهد، فردا بسیار حسرت خواهد خورد که خداوند فرمود: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ.

Imam Ali (peace be upon him): The people of Paradise look upon the dwellings of our Shia just as the shining star is seen in the sky. Whoever follows us will not go astray, and whoever denies us will not be guided. Whoever helps our enemies against us will not be saved, and whoever abandons us will not be helped. Do not forsake [the following of] us out of greed for the wealth of this world, for the world is perishable and you too will depart from it. Whoever prefers [the following of] the world over the following of us will, on the morrow, have great regret, for Allah said: يا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): જન્નતવાળાઓ અમારા શિયાઓના ઘરોને એવી રીતે જુએ છે જેવી રીતે આકાશમાં ચમકતા સિતારાને જોવામાં આવે છે. જે અમારી પૈરવી કરશે તે ગુમરાહ નહીં થાય, અને જે અમારો ઇન્કાર કરશે તે હિદાયત નહીં પામે. જે અમારા દુશ્મનોને અમારી વિરુદ્ધ મદદ કરશે તેને નજાત નહીં મળે, અને જે અમને છોડી દેશે તેને મદદ નહીં મળે. દુનિયાના માલની લાલચને કારણે અમારી [પૈરવી] છોડશો નહીં, કારણ કે દુનિયા પણ ફના થનારી છે અને તમે પણ દુનિયાથી ચાલ્યા જશો. જે કોઈ અમારી પૈરવી કરતાં દુનિયાની [પૈરવી]ને પસંદ કરશે તે કાલે ખૂબ અફસોસ કરશે, કારણ કે અલ્લાહે ફરમાવ્યું: يا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર કે મેં અલ્લાહના હકમાં કોતાહી કરી].

#19

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْبَاقِر (علیه السلام) فِی تَفْسِیرِ هَذَا الْکَلَامِ أَنَّهُ قَالَ مَعْنَاهُ أَنَّهُ لَیْسَ شَیْءٌ أَقْرَبَ إِلَی اللَّهِ تَعَالَی مِنْ رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) وَ لَا أَقْرَبَ إِلَی رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) مِنْ وَصِیِّهِ فَهُوَ فِی الْقُرْبِ کَالْجَنْبِ وَ قَدْ بَیَّنَ اللَّهُ تَعَالَی ذَلِکَ فِی قَوْلِهِ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ یَعْنِی فِی وَلَایَهًِْ أَوْلِیَائِه.

امام باقر (علیه السلام)- در تفسیر این آیه، فرمود: معنای آن این است که چیزی به خدا نزدیک‌تر از پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیست و چیزی به پیامبر (صلی الله علیه و آله) نزدیک‌تر از وصیّش نیست پس او در قرب و نزدیکی مانند جنب [و پهلو] است؛ خداوند در این آیه بیان می‌کند: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ یعنی در ولایت اولیای خدا.

Imam Baqir (peace be upon him): In the interpretation of this verse, he said: Its meaning is that nothing is nearer to Allah than His Messenger (peace be upon him and his family), and nothing is nearer to the Messenger (peace be upon him and his family) than his successor; so he in nearness is like the janb [the side]. Allah has stated this in the verse: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ في جَنْبِ اللهِ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah] — meaning, in the wilayah of the friends of Allah.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): આ આયતના તફસીરમાં ફરમાવ્યું: તેનો અર્થ એ છે કે અલ્લાહની નજીક પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) કરતાં કોઈ વધુ નજીક નથી, અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની નજીક તેમના વસી કરતાં કોઈ વધુ નજીક નથી, તેથી તેઓ કુર્બ અને નિકટતામાં જન્બ [એટલે પડખા] જેવા છે; અલ્લાહ આ આયતમાં બયાન કરે છે: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ في جَنْبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર કે મેં અલ્લાહના હકમાં કોતાહી કરી] એટલે અલ્લાહના ઔલિયાઓની વિલાયતમાં.

#20

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

لَمَّا أُسْرِیَ بِالنَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) قِیلَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ مُخْتَبِرُکَ فِی ثَلَاثٍ لِیَنْظُرَ کَیْفَ صَبْرُکَ قَالَ أُسْلِمُ لِأَمْرِکَ یَا رَبِّ وَ لَا قُوَّهًَْ لِی عَلَی الصَّبْرِ إِلَّا بِکَ فَمَا هُنَّ قِیل ... أَمَّا الثَّالِثَهًُْ فَمَا یَلْقَی أَهْلُ بَیْتِکَ مِنْ بَعْدِکَ مِنَ الْقَتْل ... أَمَّا ابْنَتُکَ فَتُظْلَمُ وَ تُحْرَمُ وَ یُؤْخَذُ حَقُّهَا غَصْباً الَّذِی تَجْعَلُهُ لَهَا وَ تُضْرَبُ وَ هِیَ حَامِلٌ وَ یُدْخَلُ عَلَی حَرِیمِهَا وَ مَنْزِلِهَا بِغَیْرِ إِذْنٍ ثُمَّ یَمَسُّهَا هَوَانٌ وَ ذُلٌّ ثُمَّ لَا تَجِدُ مَانِعاً وَ تَطْرَحُ مَا فِی بَطْنِهَا مِنَ الضَّرْبِ وَ تَمُوتُ مِنْ ذَلِکَ الضَّرْبِ قَالَ ... فَقُلْتُ یَا رَبِّ قَدْ وَعَدْتَنِی النَّصْرَ فِیهِمْ فَأَنَا أَنْتَظِرُهُ مِنْکَ فَهَؤُلَاءِ أَهْلِی وَ أَهْلُ بَیْتِی وَ قَدْ أَخْبَرْتَنِی بِمَا یَلْقَوْنَ مِنْ بَعْدِی وَ لَوْ شِئْتَ لَأَعْطَیْتَنِی النَّصْرَ فِیهِمْ عَلَی مَنْ بَغَی عَلَیْهِمْ وَ قَدْ سَلَّمْتُ وَ قَبِلْتُ وَ رَضِیتُ وَ مِنْکَ التَّوْفِیقُ وَ الرِّضَا وَ الْعَوْنُ عَلَی الصَّبْرِ فَقِیلَ لِی ... أَمَّا ابْنَتُکَ فَجَزَاؤُها عِنْدِی فَإِنِّی أُوْقِفُهَا عِنْدَ عَرْشِی فَیُقَالُ لَهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَکَّمَکِ فِی خَلْقِهِ فَمَنْ ظَلَمَکِ وَ ظَلَمَ وُلْدَکِ فَاحْکُمِی فِیهِ بِمَا أَحْبَبْتِ فَإِنِّی أُجِیزُ حُکُومَتَکِ فِیهِمْ فَتَشْهَدُ الْعَرْصَهًَْ فَإِذَا أُوقِفَ مَنْ ظَلَمَهَا أَمَرَتْ بِهِ إِلَی النَّارِ فَیَقُولُ الظَّالِمُ وَا حَسْرَتَاهْ عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ یَتَمَنَّی الْکَرَّهًَْ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- وقتی پیامبر (صلی الله علیه و آله) در شب معراج به آسمان‌ها رفت، خطاب آمد: «ای محمّد (صلی الله علیه و آله)، خداوند تو را در سه چیز امتحان خواهد کرد تا ببیند صبر تو چگونه است»؟ پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «خداوندا، من تسلیم امر تو هستم. ولی ای خدای من، تو باید در صبرکردن به من نیرو بدهی، آن سه چیز کدامند»؟ باز خطاب آمد: «... امّا سوّمی، کشتار و قتلی است که بعد از تو نسبت به اهل بیتت انجام می‌شود ... امّا دخترت؛ مورد ستم قرار گرفته، حقّش را غصب می‌کنند، او را می‌زنند درحالی‌که باردار است به حریم و منزلش بدون اذن وی داخل شده و افراد پست و فرومایه او را رنجور می‌نمایند و وی مانع و دافعی نیافته و به‌دنبال ضرب و کتکی که می‌خورد حملش سقط شده و از ناحیه‌ی آن فوت و رحلت می‌کند ... فرمود: «درحالی‌که خودت درباره‌ی اهل بیتم به من وعده‌ی نصرت دادی و من هم از تو انتظار نصرت دارم. پس این‌ها اهل بیت من هستند و تو همه‌ی بلاها و مصیبت‌های آن‌ها را برایم خبر دادی و اگر تو بخواهی می‌توانی آن‌ها را نسبت به دشمنانشان یاری دهی و من تسلیم شدم و همه‌ی این‌ها را قبول کردم و از تو توفیق صبر و تحمّل درخواست می‌کنم» ... پس به من گفته شد: «و امّا دخترت؛ او را نزد عرش نگه داشته، پس به او گفته می‌شود: خداوند تو را در میان خلقش حاکم قرار داد، پس کسی که به تو و به فرزندانت ظلم نموده در او حکم نما به آنچه خواهی و من حکم تو را بر ایشان اجرا خواهم نمود، آن حضرت در عرصه‌ی قیامت حاضر شده و وقتی اشخاصی که به او ظلم و ستم کرده‌اند. در آنجا ایستادند امر می‌کنم که ایشان را در آتش بیاندازند. پس ظالم می‌گوید یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ و به‌دنبال آن آرزوی بازگشت به دنیا را می‌کند».

The Messenger (peace be upon him and his family): When the Prophet (peace be upon him and his family) ascended to the heavens on the night of Mi'raj, an address came: "O Muhammad (peace be upon him and his family), Allah will test you in three things to see how your patience is." The Prophet (peace be upon him and his family) said: "O Allah, I submit to Your command. But O my Lord, You must give me strength to endure; what are those three things?" The address came again: "... As for the third, it is the killing and slaughter that will befall your Ahl al-Bayt after you ... As for your daughter, she will be oppressed, her right will be usurped, she will be struck while she is pregnant, they will enter her sanctuary and her home without her permission, and lowly and base people will torment her, and she will find no one to prevent or repel [them], and as a result of the blows she receives her unborn child will be miscarried and she will pass away from that [beating] ..." He said: "While You Yourself promised me victory concerning my Ahl al-Bayt, and I too await Your victory. These are my family and my Ahl al-Bayt, and You have informed me of all the trials and calamities that will befall them, and if You wish, You are able to help them against their enemies; and I have submitted and accepted all of this, and I ask from You the tawfiq of patience and endurance" ... Then it was said to me: "As for your daughter, she will be kept near the Throne, and it will be said to her: Allah has made you a judge among His creation, so whoever has wronged you and your children, judge concerning him whatever you wish, and I shall carry out your judgement against them. That noble lady will be present in the arena of Resurrection, and when those who have wronged her stand there, I shall command that they be cast into the Fire. Then the oppressor will say: يا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [O woe to me! for what I fell short of my duty to Allah], and thereupon will wish to return to the world."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): જ્યારે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મેઅરાજની રાતે આસ્માનો પર ગયા, ત્યારે ખિતાબ આવ્યો: 'હે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), અલ્લાહ તમને ત્રણ બાબતોમાં આઝમાવશે જેથી જુએ કે તમારો સબ્ર કેવો છે?' પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: 'હે અલ્લાહ, હું તમારા હુકમને તાબે છું. પરંતુ હે મારા અલ્લાહ, તમારે જ મને સબ્ર કરવાની તાકત આપવી પડશે; તે ત્રણ બાબતો કઈ છે?' ફરી ખિતાબ આવ્યો: '... અને ત્રીજી, તે કત્લ અને કત્લેઆમ છે જે તમારા પછી તમારા અહલેબય્ત સાથે થશે ... અને તમારી દીકરી; તેમના પર ઝુલ્મ કરવામાં આવશે, તેમનો હક ગસ્બ કરવામાં આવશે, તેમને મારવામાં આવશે જ્યારે તેઓ ગર્ભવતી હશે, તેમના હરમ અને ઘરમાં તેમની ઇજાઝત વગર દાખલ થશે અને હલકા અને નીચ લોકો તેમને દુઃખ પહોંચાડશે, અને તેમને કોઈ રોકનાર કે બચાવનાર નહીં મળે, અને જે માર તેમને પડે છે તેના પરિણામે તેમનું બાળક ગિરી પડશે અને તે [મારને] કારણે તેઓ ઇન્તેકાલ ફરમાવશે ...' ફરમાવ્યું: 'જ્યારે તમે પોતે મારા અહલેબય્ત વિશે મને મદદનું વચન આપ્યું છે અને હું પણ તમારી પાસેથી મદદની આશા રાખું છું. તો આ મારા અહલ અને મારા અહલેબય્ત છે અને તમે તેમની બધી બલાઓ અને મુસીબતોની ખબર મને આપી છે, અને જો તમે ઈચ્છો તો તેમના દુશ્મનો સામે તેમને મદદ કરી શકો છો, અને હું તાબે થયો અને આ બધું કબૂલ કર્યું, અને તમારી પાસેથી સબ્ર અને તહમ્મુલની તૌફીકની દરખાસ્ત કરું છું' ... પછી મને કહેવામાં આવ્યું: 'અને તમારી દીકરી; તેમને અર્શની પાસે રાખવામાં આવશે, પછી તેમને કહેવામાં આવશે: અલ્લાહે તમને તેમની ખિલ્કત વચ્ચે હાકિમ બનાવ્યા છે, તો જેણે તમારા પર અને તમારા ફરઝંદો પર ઝુલ્મ કર્યો છે તેમના વિશે જે ચાહો તે હુકમ કરો અને હું તમારો હુકમ તેમના પર અમલમાં લાવીશ. તે હઝરત કયામતના મયદાનમાં હાજર થશે અને જ્યારે તે લોકો જેમણે તેમના પર ઝુલ્મ કર્યો છે ત્યાં ઊભા હશે, હું હુકમ કરીશ કે તેમને આગમાં નાખવામાં આવે. પછી ઝાલિમ કહેશે يا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [અફસોસ મારા પર કે મેં અલ્લાહના હકમાં કોતાહી કરી] અને પછી દુનિયામાં પાછા ફરવાની આરઝૂ કરશે.'

#21

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

مَعَاشِرَ النَّاسِ فَضِّلُوا عَلِیّاً (علیه السلام) فَإِنَّهُ أَفْضَلُ النَّاسِ بَعْدِی مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثَی بِنَا أَنْزَلَ اللَّهُ الرِّزْقَ وَ بَقِیَ الْخَلْقُ مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَغْضُوبٌ مَغْضُوبٌ مَنْ رَدَّ قَوْلِی هَذَا وَ لَمْ یُوَافِقْهُ إِلَّا أَنَّ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام) خَبَّرَنِی عَنِ اللَّهِ تَعَالَی بِذَلِکَ وَ یَقُولُ مَنْ عَادَی عَلِیّاً (علیه السلام) وَ لَمْ یَتَوَلَّهُ فَعَلَیْهِ لَعْنَتِی وَ غَضَبِی فَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللهَ أَنْ تُخَالِفُوهُ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِما تَعْمَلُونَ مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّهُ جَنْبُ اللَّهِ الَّذِی نَزَلَ فِی کِتَابِهِ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ مَعَاشِرَ النَّاسِ تَدَبَّرُوا الْقُرْآنَ وَ افْهَمُوا آیَاتِهِ وَ انْظُرُوا إِلَی مُحْکَمَاتِه.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ای مردم! علی (علیه السلام) را برتری دهید که او پس از من از هر مرد و زنی افضل است. خداوند به‌خاطر ما برای مردم روزی می‌فرستد و خلق را باقی می‌دارد هرکس که این گفتار مرا رد کند. نفرین شده و مورد خشم و غضب خداوند است، جبرئیل به نقل از خداوند این خبر را به من داده و گفت: «هرکس با علی (علیه السلام) دشمنی کند و ولایت او را نپذیرد، لعنت و غضب من به او خواهد رسید». و هرکس باید بنگرد که برای فردایش چه فرستاده است. از خدا بترسید ( حشر/۱۸ ) [مبادا با او] مخالفت کنید که با اینکار، پس از آنکه به واسطه‌ی ایمان، ثابت‌قدم شدید، منحرف شده و خواهید لرزید، خداوند به آنچه می‌کنید آگاه است. ای مردم! در مورد قرآن تدبّر کنید و آیات محکم آن را نیکو بفهمید و آیات محکم آن را ملاک عمل قرار دهید.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): O people! Give precedence to Ali (peace be upon him), for he is the most excellent of people after me, of any man or woman. It is on account of us that Allah sends down sustenance for the people and preserves the creation. Whoever rejects this word of mine is cursed and subject to the wrath and anger of Allah. Jibra'il conveyed this news to me from Allah and said: 'Whoever shows enmity to Ali (peace be upon him) and does not accept his wilayah, my curse and wrath will reach him.' And every soul must look to what it has sent forth for its tomorrow. Fear Allah (Hashr/18), [lest you] oppose Him, for by that act, after you had become firm-footed through faith, you will deviate and slip; Allah is aware of what you do. O people! Ponder the Quran, understand its verses well, and make its clear verses (muhkam) the criterion for action.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): હે લોકો! અલી (અલયહિસ્સલામ)ને પ્રાધાન્ય આપો, કારણ કે તેઓ મારા પછી દરેક પુરુષ અને સ્ત્રી કરતાં અફઝલ છે. અલ્લાહ અમારા કારણે લોકો માટે રિઝ્ક મોકલે છે અને સૃષ્ટિને બાકી રાખે છે. જે કોઈ મારા આ કથનને નકારે તે મલ્ઊન છે અને અલ્લાહના ક્રોધ અને ગઝબનો પાત્ર છે. જિબ્રઈલે અલ્લાહ તરફથી આ ખબર મને આપી અને કહ્યું: 'જે કોઈ અલી (અલયહિસ્સલામ) સાથે દુશ્મની કરે અને તેમની વિલાયતને ન સ્વીકારે, મારી લઅનત અને ગઝબ તેના પર પડશે.' અને દરેક વ્યક્તિએ જોવું જોઈએ કે તેણે પોતાના આવતીકાલ માટે શું મોકલ્યું છે. અલ્લાહથી ડરો (હશ્ર/૧૮) [રખેને તમે તેની] વિરોધ કરો, કારણ કે આ કાર્યથી, ઈમાનના કારણે સાબિત-કદમ થયા પછી, વિચલિત થઈને ધ્રૂજી ઉઠશો, અલ્લાહ જે તમે કરો છો તેનાથી વાકેફ છે. હે લોકો! કુરઆન વિશે તદબ્બુર કરો અને તેની મુહકમ આયતોને સારી રીતે સમજો અને તેની મુહકમ આયતોને અમલનો માપદંડ બનાવો.

#22

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

وَفَدَ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَهْلُ الْیَمَنِ فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَنْ وَصِیُّکَ قَالَ هُوَ الَّذِی أَمَرَکُمْ بِالِاعْتِصَامِ بِهِ فَقَالَ عزّوجلّ وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) بَیِّنْ لَنَا مَا هَذَا الْحَبْلُ فَقَالَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَ حَبْلٍ مِنَ النَّاسِ فَالْحَبْلُ مِنَ اللَّهِ کِتَابُهُ وَ الْحَبْلُ مِنَ النَّاسِ وَصِیِّی فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَنْ وَصِیُّکَ فَقَالَ هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ اللَّهُ فِیهِ أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَا جَنْبُ اللَّهِ هَذَا فَقَالَ هُوَ الَّذِی یَقُولُ اللَّهُ فِیهِ یَعَضُّ الظَّالِمُ عَلی یَدَیْهِ یَقُولُ یا لَیْتَنِی اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلًا فَوَصِیِّی السَّبِیلُ إِلَیَّ مِنْ بَعْدِی فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) بِالَّذِی بَعَثَکَ أَرِنَاهُ فَقَدِ اشْتَقْنَا إِلَیْهِ فَقَالَ هُوَ الَّذِی جَعَلَهُ اللَّهُ آیَهًًْ لِلْمُتَوَسِّمِینَ فَإِنْ نَظَرْتُمْ إِلَیْهِ نَظَرَ مَنْ کانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَی السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِیدٌ عَرَفْتُمْ أَنَّهُ وَصِیِّی کَمَا عَرَفْتُمْ أَنِّی نَبِیُّکُمْ فَتَخَلَّلُوا الصُّفُوفَ وَ تَصَفَّحُوا الْوُجُوهَ فَمَنْ هَوَتْ إِلَیْهِ قُلُوبُکُمْ فَإِنَّهُ هُوَ لِأَنَّ اللَّهَ عزّوجلّ یَقُولُ فَاجْعَلْ أَفْئِدَهًًْ مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ إِلَیْهِ وَ إِلَی ذُرِّیَّتِهِ فَقَامُوا جَمِیعاً وَ تَخَلَّلُوا الصُّفُوفَ وَ أَخَذُوا بِیَدِ عَلِیٍّ (علیه السلام).

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هیئتی از یمن به خدمت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آمدند. عرض کردند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) وصیّ شما کیست»؟ فرمود: «همان کسی که خداوند به شما دستور داده است که دست از او بر ندارید و فرموده است: و همگی به ریسمان خدا [قرآن و اسلام، و هرگونه وسیله‌ی وحدت]، چنگ زنید، و پراکنده نشوید!. ( آل عمران/۱۰۳ )». عرض کردند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برای ما بیان فرمایید که این ریسمان چیست»؟ فرمود: «همان است که خدا فرموده: مگر به ریسمانی از خدا و ریسمانی از مردم. ( آل عمران/۱۱۲ ) ریسمانی که از طرف خداست کتاب اوست و ریسمانی که از طرف مردم است وصیّ من است». عرض کردند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) وصیّ شما کیست»؟ فرمود: «همان کسی که خدا درباره‌ی او این آیه را فرستاده است: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ». عرض کردند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) مقصود از جنب خدا چیست»؟ فرمود: «همان است که خداوند درباره‌اش می‌فرماید: روزی که ستمگر دست‌های خویش را به دندان می‌گزد و می‌گوید ای کاش راهی با رسول خدا بدست گرفته بودم. ( فرقان/۲۷ ) او وصیّ من است که پس از من راه به‌سوی من، اوست». عرض کردند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به خدایی که به‌راستی شما را مبعوث کرده است، وصیّ خود را به ما معرّفی کن که بسیار مشتاق دیدار او شدیم». فرمود: «او همان است که خداوند او را نشانه‌ای برای مؤمنان انسان‌شناس که اگر طبق این قید که خداوند می‌فرماید: مثل صاحبدلان یا آنان که با حضور گوش فرا می‌دارند ( ق/۳۷ ) به او نگاه کنید، خواهید فهمید که او وصیّ من است همچنان‌که شناخته‌اید که من پیغمبر شما هستم، اکنون به میان صف‌ها بروید و به چهره‌ها نگاه کنید و هرکسی که دل‌هایتان به او مایل می‌شود، او همان وصیّ من است، چون خداوند فرموده: فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوی إِلَیْهِمْ و بر همین اساس محبّت به او و فرزندان او در دل مردم خواهد افتاد». پس حاضران جملگی در میان جمع به جستجو پرداخته و دست علی (علیه السلام) را گرفتند.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): A delegation from Yemen came to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). They said: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family), who is your successor (wasi)?" He said: "He is the one whom Allah has commanded you to hold fast to, and He has said: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا [And hold fast, all together, to the rope of Allah (the Quran and Islam, and every means of unity), and do not become divided]. (Al-i Imran/103)." They said: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family), explain to us what this rope is." He said: "It is what Allah has said: إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَ حَبْلٍ مِنَ النَّاسِ [Except by a rope from Allah and a rope from the people]. (Al-i Imran/112) The rope that is from Allah is His Book, and the rope that is from the people is my successor." They said: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family), who is your successor?" He said: "He is the one about whom Allah has sent down this verse: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [Lest a soul should say: O woe to me! for what I fell short of my duty regarding the side of Allah]." They said: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family), what is meant by the side (janb) of Allah?" He said: "It is the one about whom Allah says: یَعَضُّ الظَّالِمُ عَلی یَدَیْهِ یَقُولُ یا لَیْتَنِی اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلًا [The day when the wrongdoer bites his hands and says: Would that I had taken a way with the Messenger of Allah]. (Furqan/27) He is my successor, who after me is the way to me." They said: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family), by the One who has truly sent you, introduce your successor to us, for we have become very eager to see him." He said: "He is the one whom Allah has made a sign for the believers who possess insight (mutawassimin), so that if you look at him according to this condition that Allah states: مثل صاحبدلان یا آنان که با حضور گوش فرا می‌دارند [like those who possess hearts, or those who listen attentively while present] (Qaf/37), you will realize that he is my successor, just as you have recognized that I am your prophet. Now go among the rows and look at the faces, and whomever your hearts incline toward, he is my successor, because Allah has said: فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوی إِلَیْهِمْ [So make the hearts of some people incline toward them], and on this basis love for him and his descendants will be placed in the hearts of the people." So all those present searched among the gathering and took the hand of Ali (peace be upon him).

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): યમનથી એક પ્રતિનિધિમંડળ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની સેવામાં આવ્યું. તેઓએ અરજ કરી: "હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), તમારા વસી કોણ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "તેઓ એ જ છે જેમને પકડી રાખવાનો અલ્લાહે તમને હુકમ આપ્યો છે અને ફરમાવ્યું છે: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا [અને તમે સૌ મળીને અલ્લાહની રસ્સી (કુરઆન અને ઇસ્લામ, અને એકતાના દરેક સાધન)ને મજબૂતીથી પકડી રાખો, અને છિન્ન-ભિન્ન ન થાઓ]. (આલે ઇમરાન/૧૦૩)." તેઓએ અરજ કરી: "હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), અમારા માટે વર્ણન કરો કે આ રસ્સી શું છે?" તમે ફરમાવ્યું: "એ જ છે જે અલ્લાહે ફરમાવ્યું: إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَ حَبْلٍ مِنَ النَّاسِ [સિવાય કે અલ્લાહની રસ્સી અને લોકોની રસ્સી દ્વારા]. (આલે ઇમરાન/૧૧૨) જે રસ્સી અલ્લાહ તરફથી છે તે તેની કિતાબ છે અને જે રસ્સી લોકો તરફથી છે તે મારા વસી છે." તેઓએ અરજ કરી: "હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), તમારા વસી કોણ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "તેઓ એ જ છે જેમના વિશે અલ્લાહે આ આયત ઉતારી છે: أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ." તેઓએ અરજ કરી: "હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), 'જંબે અલ્લાહ'નો અર્થ શું છે?" તમે ફરમાવ્યું: "એ જ છે જેમના વિશે અલ્લાહ ફરમાવે છે: یَعَضُّ الظَّالِمُ عَلی یَدَیْهِ یَقُولُ یا لَیْتَنِی اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلًا [જે દિવસે ઝાલિમ પોતાના હાથોને દાંતથી કરડશે અને કહેશે કાશ મેં અલ્લાહના રસૂલ સાથે માર્ગ પકડ્યો હોત]. (ફુરકાન/૨૭) તેઓ મારા વસી છે કે મારા પછી મારા તરફનો માર્ગ તેઓ છે." તેઓએ અરજ કરી: "હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ), એ અલ્લાહની કસમ કે જેણે ખરેખર તમને મબ્ઊસ કર્યા છે, તમારા વસીની અમને ઓળખાણ કરાવો કારણ કે અમે તેમના દીદારના ખૂબ મુશ્તાક થયા છીએ." તમે ફરમાવ્યું: "તેઓ એ જ છે જેમને અલ્લાહે ઈમાનવાળા ઇન્સાન-શનાસ (મુતવસ્સિમીન) માટે નિશાની બનાવ્યા છે, જો તમે એ શરત મુજબ કે અલ્લાહ ફરમાવે છે: સાહેબે-દિલ જેવા અથવા જેઓ હાજરી સાથે કાન ધરે છે (કાફ/૩૭) તેમને જુઓ, તો સમજી લેશો કે તેઓ મારા વસી છે એ જ રીતે જેમ તમે જાણ્યું છે કે હું તમારો પયગંબર છું. હવે સફોની વચ્ચે જાઓ અને ચહેરાઓને જુઓ, અને જેમના તરફ તમારાં હૃદયો ખેંચાય છે, તેઓ જ મારા વસી છે, કારણ કે અલ્લાહે ફરમાવ્યું: فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوی إِلَیْهِمْ [તો લોકોના હૃદયોને તેમના તરફ ઝુકાવ], અને એ જ આધારે તેમના તથા તેમની ઔલાદ પ્રત્યેની મુહબ્બત લોકોના હૃદયોમાં પડશે." પછી હાજર રહેલા સૌએ જમાવડામાં શોધ કરી અને અલી (અલયહિસ્સલામ)નો હાથ પકડ્યો.

#23

یَا مَنْ عَفَا عَنِّی وَ عَنْ مَا خَلَوْتُ بِهِ مِنَ السَّیِّئَاتِ یَا مَنْ رَحِمَنِی بِأَنْ سَتَرَ ذَلِکَ عَلَیَّ وَ لَمْ یَفْضَحْنِی بِهِ یَا مَنْ سَوَّی خَلْقِی وَ لَهُ عَلَی مَا أَعْمَلُ شَاهِدٌ مِنِّی یَا مَنْ یُنْطِقُ لِسَانِی وَ تَنْطِقُ لَهُ أَرْکَانِی یَا مَنْ قَلَّ حَیَائِی مِنْهُ حَتَّی قَدْ خَشِیتُ أَنْ یَمْقُتَنِی یَا مَنْ لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مِنِّی بَعْضَ عِلْمِهِ بِی لَعَاجَلُونِی یَا مَنْ سَتَرَ عَوْرَتِی وَ لَمْ یُبْدِ لِخَلْقِهِ سَوْأَتِی یَا مَنْ أَمْهَلَنِی عِنْدَ خَلْوَتِی فِی مَعَاصِیهِ بِلَذَّتِی أَعُوذُ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ أَنْ أَکُونَ مِمَّنْ یُنَادِی یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ.

امام علی (علیه السلام)- [در زیارت امیرالمؤمنین (علیه السلام) آمده است: خدایا!] ای کسی که از من و از گناهانی که در خلوت انجام دادم درگذشتی، ای کسی که به من رحم کردی اینگونه که آن [گناهان] را برمن پوشاندی و با آن‌ها مرا رسوا نساختی. ای کسی که آفرینش مرا خوب و یکسان قرار داد و برای او بر آنچه انجام می‌دهم، شاهدی از جانب خودش هست! ای کسی که زبانم را به سخن می‌آوری و ستون‌های [بدن] من برای او سخن می‌گوید! ای کسی که شرمِ من به قدری از او کم است که ترسیدم بر من خشم بگیرد! ای کسی که اگر مردم، بخشی از آگاهی او را نسبت به من داشتند، [در عقاب‌کردن من] عجله می‌کردند! ای کسی که زشتی مرا پوشاند و برای مخلوقاتش زشتی مرا آشکار نکرد! ای کسی که وقتی در خلوتم نافرمانی‌اش می‌کردم، به من مهلت لذّت‌بردن داد! به بزرگواریت پناه می‌برم از اینکه از کسانی باشم که ندا می‌دهند: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ.

Imam Ali (peace be upon him): [In the ziyarat of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) it is narrated: O Allah!] O One who pardoned me and pardoned the sins I committed in seclusion! O One who had mercy on me by concealing those [sins] over me and did not disgrace me through them! O One who made my creation good and balanced, and He has a witness from Himself over whatever I do! O One who makes my tongue speak, and the pillars of [my body] speak for Him! O One before whom my modesty is so little that I feared He would be wrathful with me! O One who, if people knew of me a portion of what He knows about me, they would hasten [to punish me]! O One who concealed my faults and did not disclose my ugliness to His creation! O One who granted me respite for my pleasure when in my seclusion I was disobeying Him! I take refuge in Your Noble Countenance from being among those who call out: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [O woe to me for what I fell short of in my duty to Allah].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): [અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)ની ઝિયારતમાં આવેલું છે: હે અલ્લાહ!] હે તે જેણે મને અને એકાંતમાં કરેલા મારા ગુનાહોને માફ કર્યા! હે તે જેણે મારા પર રહેમ કર્યો એ રીતે કે તે [ગુનાહો]ને મારા પર ઢાંકી દીધા અને તેમના દ્વારા મને રુસ્વા ન કર્યો! હે તે જેણે મારી રચનાને સારી અને સંતુલિત બનાવી, અને હું જે કંઈ કરું છું તેના પર તેની પોતાની તરફથી એક સાક્ષી છે! હે તે જે મારી જીભને બોલાવે છે અને મારા [શરીરના] સ્તંભો તેના માટે બોલે છે! હે તે જેની સામે મારી શરમ એટલી ઓછી છે કે મને ડર લાગ્યો કે તે મારા પર ક્રોધિત થઈ જશે! હે તે જો લોકોને મારા વિશે તેની જાણકારીનો કેટલોક ભાગ મળી જાય, તો [મને સજા આપવામાં] ઉતાવળ કરશે! હે તે જેણે મારી બુરાઈને ઢાંકી અને પોતાની મખલૂક માટે મારી બુરાઈને જાહેર ન કરી! હે તે જ્યારે હું મારી એકાંતમાં તેની નાફરમાની કરતો હતો, ત્યારે તેણે મને લિજ્જત ઉઠાવવાની મોહલત આપી! તારી બુઝુર્ગીની પનાહ માંગું છું કે હું તેમાંનો ન થાઉં જેઓ પોકારે છે: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ [હે અફસોસ મારા પર, અલ્લાહની બાબતમાં જે મેં કોતાહી કરી].

#24

نَجِدُ ما وَعَدَنا رَبُّنا حَقًّا وَ صِدْقاً وَ نُنَادِی هَلْ وَجَدْتُمْ مَا سَوَّلَ لَکُمُ الشَّیْطَانُ حَقّاً تُکْثِرُ الْحِیرَهًُْ وَ الْفَظَاظَهًُْ وَ الْعَثْرَهًُْ وَ الْحَمِیقَهًُْ وَ یُقَالُ یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ شَقِیَ مَنْ عَدَلَ عَنْ قَصْدِکَ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ هَوَی مَنِ اعْتَصَمَ بِغَیْرِکَ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِین (علیه السلام).

امام علی (علیه السلام)- آنچه را که پروردگارمان به ما وعده داده بود، حق و راست یافتیم، و ندا می‌دهیم: «آیا شما آنچه را که شیطان برایتان زینت داد، حق یافتید»؟ سرگردانی و بداخلاقی و لغزش و نادانی آن‌ها زیاد می‌شود و می‌گویند: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ ای امیرالمؤمنین (علیه السلام)! کسی که از راه میانه‌ی تو منحرف شد، بدبخت شد. ای امیرالمؤمنین (علیه السلام)! کسی که به غیر تو چنگ زد، سقوط کرد.

Imam Ali (peace be upon him): We found what our Lord promised us to be true and truthful, and we call out: "Have you found what Satan adorned for you to be true?" Their bewilderment, rudeness, stumbling and foolishness increase, and they say: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [O woe to me for what I fell short of in my duty to Allah, and indeed I was among the mockers]. O Amir al-Mu'minin (peace be upon him)! Whoever turned away from your middle path became wretched. O Amir al-Mu'minin (peace be upon him)! Whoever clung to other than you fell.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અમારા પરવરદિગારે અમને જે વાયદો કર્યો હતો તેને અમે હક અને સાચો મેળવ્યો, અને અમે પોકારીએ છીએ: "શું તમે તેને હક મેળવ્યું જે શેતાને તમારા માટે સુંદર બનાવ્યું હતું"? તેમની હેરાની અને દુર્વ્યવહાર અને ઠોકર અને નાદાની વધી જાય છે અને તેઓ કહે છે: یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ [હે અફસોસ મારા પર, અલ્લાહની બાબતમાં જે મેં કોતાહી કરી, અને ખરેખર હું મશ્કરી કરનારાઓમાંનો હતો]. હે અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)! જે તમારા મધ્યમ માર્ગથી ભટકી ગયો, તે બદનસીબ થયો. હે અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)! જેણે તમારા સિવાય બીજા કોઈને પકડ્યો, તે પડી ગયો.