سورة الزخرف

Verse 77 of 89

43:77

وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ

آن‌ها فرياد مى‌كشند: «اى مالك دوزخ! [اى كاش] پروردگارت ما را بميراند [تا آسوده شويم]»! مى‌گويد: «شما [در اينجا] ماندگار هستيد».

And they shall call out: O Malik! let your Lord make an end of us. He shall say: Surely you shall tarry.

અને તેઓ પોકારશે કે અય માલિક ! જો તારો પરવરદિગાર અમને મોત આપી દે (તો સારૂં) તે કહેશે કે બેશક તમે અહીંયા જ રહેશો.

الحسن (علیه السلام) Imam Hasan (peace be upon him) ઇમામ હસન (અલયહિસ્સલામ)

النِّدَاءُ مِنَ اللَّهِ ثَلَاثَهًِْ وَ الثَّالِثُ نِدَاءُ الْخَلْقِ لِلْخَلْقِ نَحْوُ فَنادَتْهُ الْمَلائِکَةُ فَناداها مِنْ تَحْتِها. یُنادُونَهُمْ أَ لَمْ‌نَکُنْ مَعَکُمْ. وَ نادی‌أَصْحابُ الْجَنَّهْ. وَ نُودُوا أَنْ تِلْکُمُ الْجَنَّةُ. وَ نادَوْا یا مالِکُ.

امام حسن (علیه السلام)- ندا از جانب خدا سه نوع است: ... سوّم ندایی است که مخلوق یکدیگر را صدا می‌زنند مانند: فرشتگان او را صدا زدند. ( آل عمران/۳۹ ) ناگهان از طرف پایین پایش او را صدا زد. ( مریم/۲۴ ) آن‌ها را صدا می‌زنند: «مگر ما با شما نبودیم»؟!. ( حدید/۱۴ ) و بهشتیان دوزخیان را صدا می‌زنند. ( اعراف/۴۴ ). و به آنان ندا داده می‌شود: «این بهشت برای شماست». ( اعراف/۴۳ ) و آن‌ها فریاد می‌کشند: «ای مالک دوزخ!.

Imam Hasan (peace be upon him): Calling out is of three kinds from Allah: ... the third is a call in which created beings call one another, such as: فَنادَتْهُ الْمَلائِکَةُ [The angels called out to him] (Al Imran/39); فَناداها مِنْ تَحْتِها [Then he called out to her from below her] (Maryam/24); یُنادُونَهُمْ أَ لَمْ‌نَکُنْ مَعَکُمْ [They will call out to them: 'Were we not with you?'] (Al-Hadid/14); and the people of Paradise call out to the people of Hell (Al-A'raf/44); and it is called out to them: تِلْکُمُ الْجَنَّةُ [This is the Paradise for you] (Al-A'raf/43); and they cry out: 'یا مالِکُ [O Malik, keeper of Hell!]'

ઇમામ હસન (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહ તરફથી નિદા (પોકાર) ત્રણ પ્રકારની છે: ... ત્રીજી તે નિદા છે જેમાં મખ્લૂક એકબીજાને પોકારે છે, જેમ કે: فَنادَتْهُ الْمَلائِکَةُ [ફરિશ્તાઓએ તેમને પોકાર્યા] (આલે ઇમરાન/૩૯); فَناداها مِنْ تَحْتِها [પછી તેમના પગ નીચેથી તેમને પોકાર્યા] (મરયમ/૨૪); یُنادُونَهُمْ أَ لَمْ‌نَکُنْ مَعَکُمْ [તેઓ તેમને પોકારશે: 'શું અમે તમારી સાથે ન હતા?'] (હદીદ/૧૪); અને જન્નતવાળાઓ દોઝખવાળાઓને પોકારે છે (અઅરાફ/૪૪); અને તેઓને પોકારીને કહેવાય છે: تِلْکُمُ الْجَنَّةُ [આ જન્નત તમારા માટે છે] (અઅરાફ/૪૩); અને તેઓ ચીસ પાડે છે: 'یا مالِکُ [ઓ માલિકે દોઝખ!]'

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

سَأَلُوهُ (علیاً (علیه السلام)) عَنِ الْمُتَشَابِهِ فِی الْقَضَاءِ فَقَالَ هُوَ عَشَرَهًُْ أَوْجَهٍ مُخْتَلِفَهًُْ الْمَعْنَی فَمِنْهُ قَضَاءُ فَرَاغٍ وَ قَضَاءُ عَهْدٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِعْلَامٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ فِعْلٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِیجَابٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ کِتَابٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِتْمَامٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ حُکْمٍ وَ فَصْلٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ خَلْقٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ نُزُولِ الْمَوْت وَ أَمَّا قَضَاءُ إِنْزَالِ الْمَوْتِ فَکَقَوْلِ أَهْلِ النَّارِ فِی سُورَهًِْ الزُّخْرُفِ وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ أَیْ لَیَنْزِلَ عَلَیْنَا الْمَوْت.

امام علی (علیه السلام)- از ایشان درباره متشابهات لفظ قضاء در قرآن سؤال نمودند که فرمود: این لفظ بر ده وجه در قرآن آمده است که معانی متفاوتی دارند و شامل معانی فراغت، عهد، اعلام و آگاهی‌دادن، انجام کار، واجب‌کردن، مکتوب و حتمی‌کردن، اتمام، حکم، خلق و نزول مرگ می‌باشد ... و قضای انزال مرگ مانند سخن جهنّمیان در سوره‌ی زخرف است: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ، یعنی مرگ را بر ما نازل کند.

Imam Ali (peace be upon him): They asked him about the ambiguous meanings of the word qada (decree) in the Quran. He said: This word appears in the Quran in ten aspects with different meanings, including the meanings of finishing, covenant, informing and making aware, performing an act, making obligatory, writing and making definite, completing, judging, creating, and sending down death ... And the qada of sending down death is like the words of the people of Hell in Surah al-Zukhruf: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ [And they will call out: 'O Malik! let your Lord make an end of us.' He will say: 'Surely you shall remain'], meaning: let Him send death down upon us.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): તેમને કુરઆનમાં 'કઝા' શબ્દના મુતશાબિહ અર્થો વિશે પૂછવામાં આવ્યું, તો તેમણે ફરમાવ્યું: આ શબ્દ કુરઆનમાં દસ પ્રકારે આવ્યો છે જેના જુદા જુદા અર્થો છે, જેમાં ફારેગ થવું, અહદ, એલામ અને જાણ કરવી, કાર્ય કરવું, વાજિબ કરવું, લખવું અને હતમી કરવું, પૂર્ણ કરવું, હુકમ, ખલ્ક અને મૃત્યુ ઉતારવું - આ અર્થોનો સમાવેશ થાય છે ... અને મૃત્યુ ઉતારવાની કઝા સૂરએ ઝુખરૂફમાં દોઝખવાળાઓની વાત જેવી છે: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ, એટલે કે અમારા પર મૃત્યુ ઉતારે.

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قَالَ أَیْ نَمُوتُ فَیَقُولُ مَالِکٌ إِنَّکُمْ ماکِثُون.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ، یعنی از پروردگارت بخواه تا اجل ما را فرا برساند تا ما بمیریم. در این هنگام مالک می‌گوید: «إِنَّکُم مَاکِثُونَ».

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ, meaning: ask your Lord to bring our appointed time so that we may die. At that point Malik says: 'إِنَّکُم مَاکِثُونَ [Surely you shall remain].'

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ, એટલે કે તમારા પરવરદિગાર પાસે માંગો કે અમારી અજલ આવી પહોંચે જેથી અમે મરી જઈએ. તે વખતે માલિક કહે છે: 'إِنَّکُم مَاکِثُونَ [ખરેખર તમે અહીં જ રહેશો].'

تفسیر القمی قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ أَمَّا أَهْلُ الْمَعْصِیَهًِْ فَخَذَلَهُمْ (فَخَلَّدَهُمْ) فِی النَّارِ وَ أَوْثَقَ مِنْهُمُ الْأَقْدَامَ وَ غَلَّ مِنْهُمُ الْأَیْدِیَ إِلَی الْأَعْنَاقِ وَ أَلْبَسَ أَجْسَادَهُمْ سَرَابِیلَ الْقَطِرَانِ وَ قُطِّعَتْ لَهُمْ مِنْهَا مُقَطَّعَاتٌ مِنَ النَّارِ وَ هُمْ فِی عَذَابٍ قَدِ اشْتَدَّ حَرُّهُ وَ نَارٍ قَدْ أُطْبِقَ عَلَی أَهْلِهَا فَلَا یُفْتَحُ عَنْهُمْ أَبَداً وَ لَا یَدْخُلُ عَلَیْهِمْ ریحا (رِیحٌ) أَبَداً وَ لَا یَنْقَضِی مِنْهُمْ عُمُرٌ (غَمٌ) أَبَداً الْعَذَابُ أَبَداً شَدِیدٌ وَ الْعِقَابُ أَبَداً جَدِیدٌ لَا الدَّارُ زَائِلَهًٌْ فَتَفْنَی وَ لَا آجَالُ الْقَوْمِ تُقْضَی ثُمَّ حَکَی نِدَاءَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قَالَ أَیْ نَمُوتُ فَیَقُولُ مَالِکٌ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ.

امام علی (علیه السلام)- خداوند گناهکاران را به صورت جاودانه در دوزخ نگه خواهد داشت و پاهایشان را به هم خواهد بست و دست‌هایشان را به گردنشان آویزان خواهد کرد و به آن‌ها لباس‌هایی از قطران می‌پوشاند که از آن‌ها لباسهایی از پاره های آتش برایشان دوخته خواهد شد. آن‌ها در عذابی به سر خواهند برد که گرمای آن بسیار شدید است و آتش آن همه اهل جهنّم را در بر می‌گیرد و درهای دوزخ بر روی آن‌ها بسته شده و هرگز بر روی ساکنانش گشوده نخواهد شد و هیچ گاه باد بر آن‌ها نمی‌وزد و غم و اندوه آن‌ها برطرف نمی‌شود. عذاب آن‌ها هر روز شدت می‌یابد و مجازاتشان هر روز از سر گرفته می‌شود. نه جهنّم فناپذیر است تا نابود شوند و نه اجل دوزخیان هرگز فرا خواهد رسید. سپس خداوند ندای دوزخیان را نقل می‌کند و می‌فرماید: ونَادَوا یا مَالکُ لیقْضِ عَلینَا رَبُّکَ یعنی از پروردگارت بخواه تا اجل ما را فرا برساند تا ما بمیریم. در این هنگام مالک می‌گوید: «إِنَّکُم مَاکِثُونَ».

Imam Ali (peace be upon him): Allah will keep the sinners forever in Hell, and will bind their feet together, and will chain their hands to their necks, and will clothe them in garments of tar (qatran), from which garments cut from pieces of fire will be sewn for them. They will be in a punishment whose heat is exceedingly severe, and its fire will encompass all the people of Hell. The gates of Hell will be closed upon them and will never be opened for its inhabitants, and no breeze will ever blow upon them, and their grief will never be lifted. Their torment intensifies each day, and their punishment is renewed each day. Neither is Hell perishable that they might be annihilated, nor will the appointed time of the people of Hell ever come. Then Allah relates the call of the people of Hell and says: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ [And they will call out: 'O Malik! let your Lord make an end of us'], meaning: ask your Lord to bring our appointed time so that we may die. At that point Malik says: 'إِنَّکُم مَاکِثُونَ [Surely you shall remain].'

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહ ગુનેહગારોને હંમેશા માટે દોઝખમાં રાખશે અને તેમના પગોને એકબીજા સાથે બાંધશે અને તેમના હાથોને તેમની ગરદનો સાથે લટકાવશે અને તેમને કતરાનના કપડાં પહેરાવશે, જેમાંથી તેમના માટે આગના ટુકડાઓના કપડાં સીવવામાં આવશે. તેઓ એવા અઝાબમાં હશે જેની ગરમી ખૂબ જ સખત છે અને તેની આગ સમગ્ર દોઝખવાળાઓને ઘેરી લેશે અને દોઝખના દરવાજા તેમના પર બંધ કરી દેવામાં આવશે અને તેના રહેવાસીઓ પર ક્યારેય નહીં ખોલવામાં આવે અને ક્યારેય તેમના પર પવન નહીં ફૂંકાય અને તેમનું દુ:ખ અને ગમ દૂર નહીં થાય. તેમનો અઝાબ દરરોજ વધતો જશે અને તેમની સજા દરરોજ નવેસરથી શરૂ થશે. ન તો દોઝખ ફના થનારું છે કે તેઓ નષ્ટ થઈ જાય, ન દોઝખવાળાઓની અજલ ક્યારેય આવી પહોંચશે. પછી અલ્લાહ દોઝખવાળાઓની નિદાને નકલ કરતાં ફરમાવે છે: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ, એટલે કે તમારા પરવરદિગાર પાસે માંગો કે અમારી અજલ આવી પહોંચે જેથી અમે મરી જઈએ. તે વખતે માલિક કહે છે: 'إِنَّکُم مَاکِثُونَ'.

عَنْ سَعِیدِ‌بْنِ‌زَیْدِ‌بْنِ‌أَرْطَاهًَْ قَالَ: لَقِیتُ کُمَیْلَ‌بْنَ‌زِیَادٍ وَ سَأَلْتُهُ عَنْ فَضْلِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَال ... أَوْصَانِی یَوْماً فَقَالَ لِی ... یَا کُمَیْلُ (رحمة الله علیه) عَلَامَ یَحْسُدُونَنَا وَ اللَّهُ أَنْشَأَنَا قَبْلَ أَنْ یَعْرِفُونَا فَتَرَاهُمْ بِحَسَدِهِمْ إِیَّانَا عَنْ رَبِّنَا یُزِیلُونَّا یَا کُمَیْلُ مَنْ لَا یَسْکُنُ الْجَنَّهًَْ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِیمٍ وَ خِزْیٍ مُقِیمٍ وَ أَکْبَالٍ وَ مَقَامِعَ وَ سَلَاسِلَ طِوَالٍ وَ مُقَطَّعَاتِ النِّیرَانِ وَ مُقَارَنَهًِْ کُلِّ شَیْطَانٍ الشَّرَابُ صَدِیدٌ وَ اللِّبَاسُ حَدِیدٌ وَ الْخَزَنَهًُْ فَظَظَهًٌْ وَ النَّارُ مُلْتَهِبَهًٌْ وَ الْأَبْوَابُ مُوَثَّقَهًٌْ مُطَبَّقَهًٌْ یُنَادُونَ فَلَا یُجَابُونَ وَ یَسْتَغِیثُونَ فَلَا یُرْحَمُونَ نِدَاهُمْ یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُون.

امام علی (علیه السلام)- سعیدبن‌زید گوید: کمیل را دیدم و از او در مورد فضائل امام علی (علیه السلام) پرسیدم. گفت: «روزی امام علی (علیه السلام) مرا سفارش کرده و فرمود: ... ای کمیل! چرا مردم بر ما حسد می‌برند خدا ما را آفریده پیش از آنکه مردم ما را بشناسند پس اینان را می‌بینی به‌واسطه‌ی حسدشان ما را از پروردگارمان جدا می‌کنند، ای کمیل! هرکس ساکن بهشت نشود او را به عذاب سخت و دردناک و پستی جاویدان، زنجیرها و گرزهای آهنین و رشته‌های زنجیر طولانی و پاره‌های آتش و نزدیکی دیوها، شراب‌های چرکین، لباس‌های آهنین، دربانان بدخوی، آتش شعله‌کشنده، مژده ده! که درهای محکم بسته می‌باشد و فریاد می‌زنند جواب نمی‌شوند، پناه می‌خواهند ولی بر آنان رحم نمی‌شود، فریادشان این است که: یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُون.

Imam Ali (peace be upon him): Sa'id ibn Zayd said: I met Kumayl and asked him about the virtues of Imam Ali (peace be upon him). He said: 'One day Imam Ali (peace be upon him) counseled me and said: ... O Kumayl! Why do the people envy us? Allah created us before the people knew us, and so you see that through their envy of us they separate us from our Lord. O Kumayl! Whoever does not dwell in Paradise, give him tidings of severe and painful punishment and everlasting abasement, iron chains and iron maces, long strands of chains, pieces of fire, the company of demons, foul pus to drink, garments of iron, ill-tempered gatekeepers, blazing fire — give him such tidings! The doors are firmly locked, they cry out but are not answered, they seek refuge but are not shown mercy. Their cry is this: يَا مَالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ قَالَ إِنَّكُمْ مَاكِثُونَ [O Malik! Let your Lord make an end of us. He shall say: Surely you shall tarry].'

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): સઈદ બિન ઝયદ કહે છે: મેં કુમયલને મળ્યો અને તેમને ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)ની ફઝીલતો વિશે પૂછ્યું. તેમણે કહ્યું: 'એક દિવસ ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ)એ મને વસિય્યત કરી અને ફરમાવ્યું: ... ઓ કુમયલ! લોકો શા માટે અમારી હસદ કરે છે? અલ્લાહે અમને એ પહેલા પૈદા કર્યા કે લોકો અમને ઓળખે, પછી તું જુએ છે કે તેઓ પોતાની હસદના કારણે અમને અમારા પરવરદિગારથી અલગ કરે છે. ઓ કુમયલ! જે કોઈ જન્નતમાં નિવાસ ન કરે તેને સખત અને દર્દનાક અઝાબ અને હંમેશના અપમાનની, લોખંડની ઝંઝીરો અને ગુર્ઝો, લાંબી ઝંઝીરોના તાંતણાઓ, આગના ટુકડાઓ, શેતાનોની સંગત, પરૂ ભરેલા પીણાઓ, લોખંડના વસ્ત્રો, ખરાબ સ્વભાવના દરબાનો, ભડકતી આગની ખુશખબર આપ! દરવાજા મજબૂત રીતે બંધ છે અને તેઓ ચીસો પાડે છે પણ જવાબ મળતો નથી, પનાહ માગે છે પણ તેમના પર રહેમ કરવામાં આવતો નથી, તેમની ચીસ આ છે: يَا مَالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ قَالَ إِنَّكُمْ مَاكِثُونَ [ઓ માલિક! તારો પરવરદિગાર અમારો કાંટો કાઢી નાખે. તે કહેશે: ખરેખર તમે અહીં જ રહેશો].'

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

إِنَّکُمْ مَاکِثُونَ أَیْ لَابِثُونَ دَائِمُونَ فِی الْعَذَابِ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- إِنَّکُمْ ماکِثُون یعنی تا ابد در عذاب هستند.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): إِنَّکُمْ مَاکِثُون means they remain in punishment forever.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): إِنَّکُمْ مَاکِثُون એટલે તેઓ હંમેશા માટે અઝાબમાં રહેશે.