سورة المائدة

Verse 116 of 120

5:116

وَ إِذْ قالَ اللهُ يا عيسَى‌ابْنَ‌مَرْيَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوني وَ أُمِّيَ إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللهِ قالَ سُبْحانَكَ ما يَكُونُ لي أَنْ أَقُولَ ما لَيْسَ لي بِحَقٍّ إِنْ كُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ ما في نَفْسي وَ لا أَعْلَمُ ما في نَفْسِكَ إِنَّكَ أَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ

و [به ياد آوريد] آنگاه كه خداوند به عيسى‌بن‌مريم مى‌گويد: «آيا تو به مردم گفتى كه من و مادرم را به‌عنوان دو معبود در برابر خداى يكتا انتخاب كنيد»؟!، او مى‌گويد: «منزّهى تو! من حق ندارم آنچه را كه شايسته‌ی من نيست، بگويم! اگر چنين سخنى را گفته ‌باشم، تو مى‌دانى. تو از آنچه در روح و جان من است، آگاهى؛ و من از آنچه در ذات [پاك] توست، آگاه نيستم. به‌يقين تنها تو داناى همه‌ی اسرار نهان هستى.

And when Allah will say: O Isa son of Marium! did you say to men, Take me and my mother for two gods besides Allah he will say: Glory be to Thee, it did not befit me that I should say what I had no right to (say); if I had said it, Thou wouldst indeed have known it; Thou knowest what is in my mind, and I do not know what is in Thy mind, surely Thou art the great Knower of the unseen things.

અને જ્યારે અલ્લાહ (કયામતના દિવસે) ફરમાવશે કે અય ઇસા ઇબ્ને મરિયમ! શું તેં લોકોને કહ્યું હતું કે અલ્લાહને મૂકી મને તથા મારી વાલેદા બંનેને ખુદા માની લો ? તે કહેશે કે તારી ઝાત પાક છે, મારા માટે આ યોગ્ય નથી કે હું એવી વાત કરૂ કે જેનો મને કાંઇજ હક નથી; જો મેં એવું કહ્યું હોત તો ખરેખર તું તે જરૂર જાણતે; તું મારા મનની વાત જાણે છે અને હું તારી ઝાતમાં જે કાંઇ છે તેનાથી અજાણ છું; બેશક તું ગૈબનો જાણનાર છે.

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ إِذْ قالَ اللهُ یا عِیسَی‌ابْنَ‌مَرْیَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَ أُمِّی إِلهَیْنِ مِنْ دُونِ اللهِ فَلَفْظُ الْآیَهًِْ مَاضٍ وَ مَعْنَاهُ مُسْتَقْبِلٌ وَ لَمْ یَقُلْهُ بَعْدُ وَ سَیَقُولُهُ وَ ذَلِکَ أَنَّ النَّصَارَی زَعَمُوا أَنَّ عِیسَی (علیه السلام) قَالَ لَهُمْ إِنِّی وَ أُمِّی إِلَهَانِ مِنْ دُونِ اللهِ فَإِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ یَجْمَعُ اللَّهُ بَیْنَ النَّصَارَی وَ بَیْنَ عِیسَی (علیه السلام) فَیَقُولُ لَهُ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَ أُمِّی إِلهَیْنِ فَیَقُولُ عِیسَی (علیه السلام) سُبْحانَکَ ما یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ ما لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِنْ کُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ ما فِی نَفْسِی وَ لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ إِلَی قَوْلِهِ وَ أَنْتَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ وَ الدَّلِیلُ عَلَی أَنَّ عِیسَی (علیه السلام) لَمْ یَقُلْ لَهُمْ ذَلِکَ قَوْلُهُ هذا یَوْمُ یَنْفَعُ الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَإِذْ قَالَ الله یَا عیسَی ابْنَ مَرْیَمَ أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله؛ لفظ آیه، ماضی است و معنای آن مستقبل؛ یعنی هنوز آن را نگفته است و به‌زودی خواهد گفت. چرا که نصرانی‌ها گمان می‌کردند که عیسی (علیه السلام) به آنان گفته است: «من و مادرم را به جای الله، خدای خود قرار دهید. و چون روز قیامت فرا رسد، خداوند، نصاری و حضرت عیسی‌بن‌مریم (علیه السلام) را در یک جا جمع می‌کند و به او می‌گوید: «آیا چیزی را که در مورد تو ادّعا می‌کنند، تو به آن‌ها گفتی»؟ آنان چنین ادعا می کنند: اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ و عیسی (علیه السلام) می‌گوید: سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ علِمْتَهُ تَعلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ علاَّمُ الْغُیُوبِ * مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلاَّ مَا أَمَرْتَنِی بِهِ أَنِ اعبُدُواْ الله رَبِّی وَرَبَّکُمْ وَکُنتُ علَیْهِمْ شَهِیدًا مَّا دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنِی کُنتَ أَنتَ الرَّقِیبَ علَیْهِمْ وَأَنتَ علَی کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ؛ و شاهد اینکه عیسی (علیه السلام) چنین چیزی به آن‌ها نگفته است، این آیه است: هَذَا یَوْمُ یَنفَع الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ».

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَإِذْ قَالَ اللهُ یَا عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ اللهِ [And when Allah said: O Isa son of Maryam, did you say to the people, Take me and my mother as two gods besides Allah?]. The wording of the verse is past tense but its meaning is future — that is, he has not yet said it and will say it. For the Christians claimed that Isa (peace be upon him) had said to them: "Take me and my mother as your god instead of Allah." When the Day of Resurrection comes, Allah will gather the Christians and Isa ibn Maryam (peace be upon him) together in one place and will say to him: "Did you say to them what they claim about you?" They claim: اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ [Take me and my mother as two gods], and Isa (peace be upon him) will say: سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلاَّمُ الْغُیُوبِ * مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلاَّ مَا أَمَرْتَنِی بِهِ أَنِ اعْبُدُواْ اللهَ رَبِّی وَرَبَّکُمْ وَکُنتُ عَلَیْهِمْ شَهِیدًا مَّا دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنِی کُنتَ أَنتَ الرَّقِیبَ عَلَیْهِمْ وَأَنتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ [Glory be to You! It is not for me to say what I have no right to say. If I had said it, You would surely have known it. You know what is in myself, but I do not know what is in Yourself. Indeed, You are the Knower of the unseen. I said to them nothing except what You commanded me: that you worship Allah, my Lord and your Lord. I was a witness over them as long as I was among them, but when You took me up, You were the Watcher over them, and You are Witness over all things]. The proof that Isa (peace be upon him) did not say such a thing to them is this verse: هَذَا یَوْمُ یَنفَعُ الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ [This is the day when the truthful will benefit from their truthfulness].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَإِذْ قَالَ اللهُ یَا عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ اللهِ [અને જ્યારે અલ્લાહે કહ્યું: હે મરયમના પુત્ર ઇસા! શું તમે લોકોને કહ્યું હતું કે મને અને મારી માતાને અલ્લાહ સિવાય બે ઇલાહ બનાવો?]; આયતનો શબ્દ ભૂતકાળનો છે અને તેનો અર્થ ભવિષ્યકાળનો છે; એટલે કે તેમણે હજી સુધી તે કહ્યું નથી અને જલ્દી કહેશે. કારણ કે નસારા એવું માનતા હતા કે ઇસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું છે: "મને અને મારી માતાને અલ્લાહની જગ્યાએ પોતાના ઇલાહ બનાવો." અને જ્યારે કયામતનો દિવસ આવશે, ત્યારે અલ્લાહ નસારા અને હઝરત ઇસા બિન મરયમ (અલયહિસ્સલામ)ને એક જગ્યાએ ભેગા કરશે અને તેમને કહેશે: "શું તમારા વિશે તેઓ જે દાવો કરે છે તે તમે તેમને કહ્યું હતું?" તેઓ આવો દાવો કરે છે: اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ [મને અને મારી માતાને બે ઇલાહ બનાવો] અને ઇસા (અલયહિસ્સલામ) કહેશે: سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلاَّمُ الْغُیُوبِ * مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلاَّ مَا أَمَرْتَنِی بِهِ أَنِ اعْبُدُواْ اللهَ رَبِّی وَرَبَّکُمْ وَکُنتُ عَلَیْهِمْ شَهِیدًا مَّا دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنِی کُنتَ أَنتَ الرَّقِیبَ عَلَیْهِمْ وَأَنتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ [તું પવિત્ર છે! મારા માટે યોગ્ય નથી કે હું એવી વાત કહું જેનો મને હક નથી. જો મેં તે કહ્યું હોત તો તું જાણતો હોત. તું જાણે છે જે મારા મનમાં છે અને હું નથી જાણતો જે તારા મનમાં છે. ખરેખર, તું જ ગૈબોનો જાણનાર છે. મેં તેમને એ જ કહ્યું જેનો તેં મને હુકમ આપ્યો હતો કે અલ્લાહની ઇબાદત કરો, જે મારો પણ પરવરદિગાર છે અને તમારો પણ પરવરદિગાર છે. અને હું જ્યાં સુધી તેમની વચ્ચે હતો ત્યાં સુધી તેમના પર સાક્ષી હતો. જ્યારે તેં મને ઉઠાવી લીધો, ત્યારે તું જ તેમના પર દેખરેખ રાખનાર હતો અને તું દરેક વસ્તુ પર સાક્ષી છે]; અને એની સાક્ષી કે ઇસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને એવું કંઈ કહ્યું નથી, આ આયત છે: هَذَا یَوْمُ یَنفَعُ الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ [આ તે દિવસ છે જ્યારે સાચા લોકોને તેમની સચ્ચાઈ લાભ આપશે].

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَن جَابِرٍ الْجُعْفِیِّ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ تَعْلَمُ ما فِی نَفْسِی وَ لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ قَالَ إِنَّ الِاسْمَ الْأَکْبَرَ ثَلَاثَهًٌْ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً فَاحْتَجَبَ الرَّبُّ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِنْهَا بِحَرْفٍ فَمِنْ ثَمَّ لَا یَعْلَمُ أَحَدٌ مَا فِی نَفْسِهِ عَزَّوَجَلَّ أَعْطَی آدَمَ (علیه السلام) اثْنَیْنِ وَ سَبْعِینَ حَرْفاً مِنَ الِاسْمِ تَوَارَثَتْهَا الْأَنْبِیَاءُ (علیهم السلام) حَتَّی صَارَتْ إِلَی عِیسَی (علیه السلام) فَذَلِکَ قَوْلُ عِیسَی (علیه السلام) تَعْلَمُ ما فِی نَفْسِی یَعْنِی اثْنَیْنِ وَ سَبْعِینَ حَرْفاً مِنَ الِاسْمِ الْأَکْبَرِ یَقُولُ أَنْتَ عَلَّمْتَنِیهَا فَأَنْتَ تَعْلَمُهَا وَ لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ یَقُولُ لِأَنَّکَ احْتَجَبْتَ مِنْ خَلْقِکَ بِذَلِکَ الْحَرْفِ فَلَا یَعْلَمُ أَحَدٌ مَا فِی نَفْسِکَ.

امام باقر (علیه السلام)- جابر جعفی نقل می‌کند: امام باقر (علیه السلام) در تفسیر آیه: تَعلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ علاَّمُ الْغُیُوبِ فرمود: «اسم اعظم خداوند، هفتاد و سه حرف دارد که خداوند تبارک‌وتعالی یکی از حرف‌های آن را پنهان‌کرده است و به‌همین دلیل، کسی از آنچه در وجود اوست، آگاه نیست. آن هفتاد و دو حرف را به آدم (علیه السلام) یاد داد و انبیاء (علیهم السلام) آن را به ارث بردند تا به عیسی (علیه السلام) رسید و این گفته عیسی (علیه السلام): تَعلَمُ مَا فِی نَفْسِی آنچه در درون من است؛ یعنی همان هفتاد و دو حرف از اسم اعظم. می‌گوید: «تو به من این حروف را یاد دادی و تو از آن آگاهی وَلاَ أَعلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ می‌گوید: «چون تو آن حرف را از خلق خود پنهان داشتی، کسی نمی‌داند در وجود تو چیست».

Imam Baqir (peace be upon him): Jabir al-Ju'fi narrates: Imam Baqir (peace be upon him), in the exegesis of the verse تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلاَّمُ الْغُیُوبِ [You know what is in myself, and I do not know what is in Yourself; indeed You are the Knower of the unseen], said: "The Greatest Name of Allah has seventy-three letters, of which Allah, Blessed and Exalted, has concealed one letter — and for this reason, no one is aware of what is within Him. He taught those seventy-two letters to Adam (peace be upon him), and the prophets (peace be upon them) inherited them until they reached Isa (peace be upon him). And this saying of Isa (peace be upon him): تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی [You know what is in myself] — meaning that which is within me, that is, those very seventy-two letters of the Greatest Name. He says: 'You taught me these letters and You are aware of them.' وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ [and I do not know what is in Yourself] — he says: 'Because You kept that letter hidden from Your creation, no one knows what is within You.'"

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): જાબિર જોઅફી નકલ કરે છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ આયત: تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلاَّمُ الْغُیُوبِ [તું જાણે છે જે મારા મનમાં છે અને હું નથી જાણતો જે તારા મનમાં છે, ખરેખર તું જ ગૈબોનો જાણનાર છે]ની તફસીરમાં ફરમાવ્યું: "અલ્લાહનો ઇસ્મે આઅઝમ તોંતેર અક્ષરો ધરાવે છે, જેમાંથી અલ્લાહ તબારક વ તઆલાએ એક અક્ષર છુપાવ્યો છે, અને એ જ કારણે તેના અસ્તિત્વમાં જે છે તેનાથી કોઈ વાકેફ નથી. તે બોંતેર અક્ષરો આદમ (અલયહિસ્સલામ)ને શીખવ્યા અને અંબિયા (અલયહેમુસ્સલામ)એ તેને વારસામાં લીધા યહાં સુધી કે ઇસા (અલયહિસ્સલામ) સુધી પહોંચ્યા. અને ઇસા (અલયહિસ્સલામ)નું આ કથન: تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی જે મારા અંદર છે; એટલે કે તે જ બોંતેર અક્ષરો ઇસ્મે આઅઝમના. તેઓ કહે છે: 'તેં મને આ અક્ષરો શીખવ્યા અને તું તેનાથી વાકેફ છે.' وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ કહે છે: 'કારણ કે તેં તે અક્ષર તારી ખિલકતથી છુપાવ્યો છે, તારા અસ્તિત્વમાં શું છે તે કોઈ જાણતું નથી.'"

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَن ثَعْلَبَهًَْ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لِعِیسَی أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَ أُمِّی إِلهَیْنِ مِنْ دُونِ اللهِ قَالَ لَمْ یَقُلْهُ وَ سَیَقُولُهُ إِنَّ اللَّهَ إِذَا عَلِمَ أَنَّ شَیْئاً کَائِنٌ أَخْبَرَ عَنْهُ خَبَرَ مَا کَانَ.

امام باقر (علیه السلام)- ثعلبه از یکی از شیعیان نقل می‌کند: امام باقر (علیه السلام) فرمود: در آیه: أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله که خطاب به عیسی (علیه السلام) گفته شده، مفهوم این است که: آن را نگفته است و به‌زودی خواهد گفت. خداوند اگر بداند که چیزی اتّفاق خواهد افتاد، به‌گونه‌ای از آن خبر می‌دهد، انگار که قبلاً اتّفاق افتاده است.

Imam Baqir (peace be upon him): Tha'laba narrates from one of the Shia: Imam Baqir (peace be upon him) said: Regarding the verse أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله [Did you say to the people: Take me and my mother as two gods besides Allah?], which is addressed to Isa (peace be upon him), the meaning is: He has not said it, and he will soon say it. When Allah knows that something will happen, He informs of it in such a way as if it had already occurred.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): સઅલબા શિયાઓમાંથી એકથી નકલ કરે છે: ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: આ આયત أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله [શું તમે લોકોને કહ્યું હતું કે મને અને મારી માતાને અલ્લાહ સિવાય બે ઇલાહ બનાવો?] જે ઈસા (અલયહિસ્સલામ)ને સંબોધીને કહેવામાં આવી છે, તેનો અર્થ એ છે કે: તેમણે તે કહ્યું નથી અને જલ્દી કહેશે. અલ્લાહ જો જાણે કે કંઈક બનશે, તો તેની એવી રીતે ખબર આપે છે જાણે તે પહેલાં જ બની ચૂક્યું હોય.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَن سُلَیْمَانَ‌بْنِ‌خَالِدٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَوْلَ اللَّهِ لِعِیسَی أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَ أُمِّی إِلهَیْنِ مِنْ دُونِ اللهِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ أَمْراً أَنْ یَکُونَ قَصَّهُ قَبْلَ أَنْ یَکُونَ کَأَنْ قَدْ کَانَ.

امام صادق (علیه السلام)- سلیمان‌بن‌خالد گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی این سخن خدا به عیسی (علیه السلام) أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله پرسیدم: «آیا خداوند، چنین چیزی را گفته است»؟ فرمود: «خداوند اگر بخواهد که چیزی وجود داشته باشد، قبل از اینکه به‌وجود بیاید، آن را بیان می‌دارد؛ انگار از قبل بوده است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Sulayman ibn Khalid said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him) about the saying of Allah to Isa (peace be upon him) أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله [Did you say to the people: Take me and my mother as two gods besides Allah?]: "Has Allah said such a thing?" He said: "When Allah wills that something should exist, before it comes into being, He declares it — as if it had already been."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સુલયમાન બિન ખાલિદ કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અલ્લાહના ઈસા (અલયહિસ્સલામ)ને કહેલ આ કથન أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله [શું તમે લોકોને કહ્યું હતું કે મને અને મારી માતાને અલ્લાહ સિવાય બે ઇલાહ બનાવો?] વિશે પૂછ્યું: "શું અલ્લાહે આવી વસ્તુ કહી છે?" તેમણે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ જો ઈચ્છે કે કંઈક વસ્તુ અસ્તિત્વમાં આવે, તો તે અસ્તિત્વમાં આવે તે પહેલાં, તેને બયાન કરે છે; જાણે તે પહેલાંથી હતી."

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

قَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) یَهْلِکُ فِیَّ اثْنَانِ وَ لَا ذَنْبَ لِی مُحِبٌّ مُفْرِطٌ وَ مُبْغِضٌ مُفْرِطٌ وَ إِنَّا لَنَبْرَأُ إِلَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ مِمَّنْ یَغْلُو فِینَا فَیَرْفَعُنَا فَوْقَ حَدِّنَا کَبَرَاءَهًِْ عِیسَی‌ابْنِ‌مَرْیَمَ (علیه السلام) مِنَ النَّصَارَی قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ إِذْ قالَ اللهُ یا عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَ أُمِّی إِلهَیْنِ مِنْ دُونِ اللهِ قالَ سُبْحانَکَ ما یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ ما لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِنْ کُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ ما فِی نَفْسِی وَ لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ ما قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا ما أَمَرْتَنِی بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللهَ رَبِّی وَ رَبَّکُمْ وَ کُنْتُ عَلَیْهِمْ شَهِیداً ما دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنِی کُنْتَ أَنْتَ الرَّقِیبَ عَلَیْهِمْ وَ أَنْتَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ وَ قَالَ عَزَّوَجَلَّ لَنْ یَسْتَنْکِفَ الْمَسِیحُ أَنْ یَکُونَ عَبْداً لِلهِ وَ لَا الْمَلائِکَةُ الْمُقَرَّبُونَ وَ قَالَ عَزَّوَجَلَّ مَا الْمَسِیحُ‌ابْنُ‌مَرْیَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدِّیقَةٌ کانا یَأْکُلانِ الطَّعام.

امام علی (علیه السلام)- علی (علیه السلام) فرموده است: «دو دسته در مورد من به هلاکت می رسند و مرا گناهی نیست: دوستداری که زیاده‌روی می کند و کینه ورزی که زیاده‌روی می کند. و ما در پیشگاه خداوند عزّوجلّ از کسانی که درباره ما غلو دارند و ما را بیش از حد بلند می کنند بیزاری می جوییم، همان طور که عیسی‌بن‌مریم از نصاری بیزاری جست. خداوند عزّوجلّ فرمود: «وَ إِذْ قَالَ الله یَاعِیسیَ ابْنَ مَرْیَمَ ءَ أَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتخَّذُونی وَ أُمِّی إِلَاهَینْ‌ِ مِن دُونِ الله قَالَ سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لی بِحَقّ‌ٍ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فی نَفْسی وَ لَا أَعْلَمُ مَا فی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ* مَا قُلْتُ لهَمْ إِلَّا مَا أَمَرْتَنی بِهِ أَنِ اعْبُدُواْ الله رَبی‌ِ وَ رَبَّکُمْ وَ کُنتُ عَلَیهْمْ شهَیدًا مَّا دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنی کُنتَ أَنتَ الرَّقِیبَ عَلَیهْمْ وَ أَنتَ عَلیَ کلُ‌ِّ شی‌ْءٍ شهَیدٌ؛ و نیز خداوند عزّوجلّ فرموده است: مسیح ابایی نداشت که یکی از بندگان خدا باشد و ملائکه مقرّب نیز ابایی ندارند. ( نساء/۱۷۲ ) و باز در آیه‌ی دیگر می‌فرماید: «مَا الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدِّیقَةٌ کانا یَأْکُلانِ الطَّعامَ».

Imam Ali (peace be upon him): Ali (peace be upon him) said: "Two groups perish concerning me and I am not to blame: the lover who exceeds bounds and the hater who exceeds bounds. And we, before Allah the Mighty and Majestic, dissociate ourselves from those who exaggerate about us and raise us beyond our limit, just as Isa ibn Maryam dissociated himself from the Christians. Allah the Mighty and Majestic said: وَ إِذْ قَالَ الله یَاعِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ أَأَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّی إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله قَالَ سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلَا أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ * مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَا أَمَرْتَنِی بِهِ أَنِ اعْبُدُوا الله رَبِّی وَرَبَّکُمْ وَکُنتُ عَلَیْهِمْ شَهِیدًا مَا دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنِی کُنتَ أَنتَ الرَّقِیبَ عَلَیْهِمْ وَأَنتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ [And when Allah said: O Isa son of Maryam! Did you say to the people: Take me and my mother as two gods besides Allah? He said: Glory be to You, it is not for me to say what I have no right to (say); if I had said it, You would indeed have known it. You know what is in my soul, and I do not know what is in Your soul; indeed, You are the Knower of the unseen. I did not say to them except what You commanded me: worship Allah, my Lord and your Lord. And I was a witness over them as long as I remained among them, but when You took me, You were the Watcher over them, and You are Witness over all things]; and Allah the Mighty and Majestic also said: The Messiah would never disdain to be a servant of Allah, nor would the near-stationed angels (al-Nisa/172); and again in another verse He says: مَا الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدِّیقَةٌ کانا یَأْکُلانِ الطَّعامَ [The Messiah, son of Maryam, was no more than a messenger; messengers had passed away before him. And his mother was a truthful woman. They both used to eat food]."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અલી (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "મારા વિશે બે જૂથ હલાક થાય છે અને મારો કોઈ ગુનો નથી: ચાહનારો જે અતિરેક કરે છે અને દ્વેષ રાખનારો જે અતિરેક કરે છે. અને અમે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લની બારગાહમાં તે લોકોથી બેઝાર છીએ જેઓ અમારા વિશે ગુલૂ (અતિશયોક્તિ) કરે છે અને અમને અમારી હદથી વધુ ઊંચે લઈ જાય છે, જેમ ઈસા બિન મરિયમ નસારાથી બેઝાર થયા. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ફરમાવ્યું: وَ إِذْ قَالَ الله یَاعِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ أَأَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّی إِلَهَیْنِ مِن دُونِ الله قَالَ سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلَا أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ * مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَا أَمَرْتَنِی بِهِ أَنِ اعْبُدُوا الله رَبِّی وَرَبَّکُمْ وَکُنتُ عَلَیْهِمْ شَهِیدًا مَا دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنِی کُنتَ أَنتَ الرَّقِیبَ عَلَیْهِمْ وَأَنتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ [અને જ્યારે અલ્લાહે કહ્યું: હે મરિયમના પુત્ર ઈસા! શું તમે લોકોને કહ્યું હતું કે મને અને મારી માતાને અલ્લાહ સિવાય બે ઇલાહ બનાવો? તેમણે કહ્યું: તું પવિત્ર છે, મારા માટે યોગ્ય નથી કે હું એવી વાત કહું જેનો મને હક ન હોય; જો મેં તે કહી હોત તો તું જરૂર જાણતો હોત. તું જાણે છે જે મારા આત્મામાં છે અને હું નથી જાણતો જે તારા આત્મામાં છે; ખરેખર તું જ ગૈબનો જાણનાર છે. મેં તેઓને તે સિવાય કંઈ કહ્યું નથી જેનો તેં મને હુકમ આપ્યો હતો કે: અલ્લાહની ઇબાદત કરો જે મારો અને તમારો રબ છે. અને હું જ્યાં સુધી તેઓમાં હતો, હું તેમનો સાક્ષી હતો, પરંતુ જ્યારે તેં મને ઉઠાવી લીધો, ત્યારે તું જ તેમના પર નિગેહબાન હતો, અને તું દરેક વસ્તુ પર સાક્ષી છે]; અને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ એમ પણ ફરમાવ્યું છે: મસીહને એ વાતનો ઇનકાર નહોતો કે તેઓ અલ્લાહના બંદાઓમાંથી એક હોય અને મુકર્રબ ફરિશ્તાઓને પણ ઇનકાર નથી. (નિસા/૧૭૨) અને ફરી બીજી આયતમાં ફરમાવે છે: مَا الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدِّیقَةٌ کانا یَأْکُلانِ الطَّعامَ [મરિયમના પુત્ર મસીહ ફક્ત એક રસૂલ હતા; તેમની પહેલાં પણ રસૂલો ગુજરી ચૂક્યા હતા. અને તેમની માતા સાચી સ્ત્રી હતી. તેઓ બંને ખોરાક ખાતાં હતાં]."

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

کَانَ مَعَ عِیسَی ابْنِ مَرْیَمَ (علیه السلام) حَرْفَانِ یَعْمَلُ بِهِمَا وَ کَانَ مَعَ مُوسَی (علیه السلام) أَرْبَعَهًُْ أَحْرُفٍ وَ کَانَ مَعَ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) سِتَّهًُْ أَحْرُفٍ وَ کَانَ مَعَ آدَمَ (علیه السلام) خَمْسَهًٌْ وَ عِشْرُونَ حَرْفاً وَ کَانَ مَعَ نُوحٍ (علیه السلام) ثَمَانِیَهًٌْ وَ جُمِعَ ذَلِکَ کُلُّهُ لِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنَّ اسْمَ اللَّهِ ثَلَاثَهًٌْ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً وَ حَجَبَ عَنْهُ (صلی الله علیه و آله) وَاحِداً.

امام صادق (علیه السلام)- عیسی (علیه السلام) دو حرف از آن هفتاد و دو حرف را داشت و با آن کار می‌کرد و موسی (علیه السلام) چهار حرف و ابراهیم (علیه السلام) شش حرف و نوح (علیه السلام) هشت حرف و آدم (علیه السلام) بیست و پنج حرف داشت و تمام این حروف برای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) جمع شد. تعداد حروف اسم خداوند، هفتاد و سه حرف است که هفتاد و دو حرف آن نزد رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) بود و یک حرف از او پنهان ماند.

Imam Sadiq (peace be upon him): Isa (peace be upon him) had two of those seventy-two letters and worked with them; Musa (peace be upon him) had four letters, Ibrahim (peace be upon him) had six letters, Nuh (peace be upon him) had eight letters, and Adam (peace be upon him) had twenty-five letters; and all these letters were gathered for the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). The number of the letters of the name of Allah is seventy-three, of which seventy-two were with the Noble Messenger (peace be upon him and his family), and one letter remained hidden from him.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઈસા (અલયહિસ્સલામ) પાસે તે બોંતેર અક્ષરોમાંથી બે અક્ષર હતા અને તેઓ તેની સાથે કામ કરતા હતા, અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) પાસે ચાર અક્ષર, ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) પાસે છ અક્ષર, નૂહ (અલયહિસ્સલામ) પાસે આઠ અક્ષર અને આદમ (અલયહિસ્સલામ) પાસે પચ્ચીસ અક્ષર હતા, અને આ બધા અક્ષરો રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) માટે ભેગા થયા. અલ્લાહના નામના અક્ષરોની સંખ્યા તોહેતેર છે, જેમાંથી બોંતેર અક્ષરો રસૂલે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે હતા અને એક અક્ષર તેમનાથી છુપાયેલો રહ્યો.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

لَا أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ أَیْ تَعْلَمُ غَیْبِی وَ سِرِّی وَ لَا أَعْلَمُ غَیْبَکَ وَ سِرَّکَ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ یعنی تو راز پنهان مرا می‌دانی و من سر نهان تو را نمی‌دانم.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ [I do not know what is in Your soul] means: You know my hidden matter and my secret, and I do not know Your hidden matter and Your secret.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ [હું નથી જાણતો જે તારા આત્મામાં છે] એટલે કે તું મારું છુપું રહસ્ય જાણે છે અને હું તારું છુપું રહસ્ય નથી જાણતો.