سورة المائدة

Verse 22 of 120

5:22

قالُوا يا مُوسى إِنَّ فيها قَوْماً جَبَّارينَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّى يَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُونَ

گفتند: «اى موسى! در آنجا، گروهى [نيرومند و] ستمگرند؛ و ما هرگز وارد آن نمى‌شويم تا آن‌ها از آن خارج ‌شوند؛ اگر آن‌ها از آن خارج ‌شوند، ما وارد ‌خواهيم‌ شد».

They said: O Musa! surely there is a strong race in it, and we will on no account enter it until they go out from it, so if they go out from it, then surely we will enter.

તેમણે કહ્યું કે અય મૂસા ! બેશક એમાં તો જબ્બાર લોકોની કોમ છે, અને જ્યાં સુધી તેમાંથી તેઓ નીકળી નહિ જાય ત્યાં સુધી અમે હરગિઝ તેમાં દાખલ થઇશું નહિ; જો તેઓ તેમાંથી નીકળી જશે તો પછી અમે જરૂર દાખલ થઇશું.

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

فَإِنَّ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ لَمَّا عَبَرَ بِهِمْ مُوسَی (علیه السلام) الْبَحْرَ نَزَلُوا فِی مَفَازَهًٍْ فَقَالُوا یَا مُوسَی (علیه السلام) أَهْلَکْتَنَا وَ قَتَلْتَنَا وَ أَخْرَجْتَنَا مِنَ الْعُمْرَانِ إِلَی مَفَازَهًٍْ لَا ظِلَّ وَ لَا شَجَرَ وَ لَا مَاءَ وَ کَانَتْ تَجِیءُ بِالنَّهَارِ غَمَامَهًٌْ تُظِلُّهُمْ مِنَ الشَّمْسِ وَ یَنْزِلُ عَلَیْهِمْ بِاللَّیْلِ الْمَنُّ فَیَقَعُ عَلَی النَّبَاتِ وَ الشَّجَرِ وَ الْحَجَرِ فَیَأْکُلُونَهُ وَ بِالْعَشِیِّ یَجِیءُ طَائِرٌ مَشْوِیٌّ فَیَقَعُ عَلَی مَوَائِدِهِمْ وَ إِذَا أَکَلُوا وَ شَبِعُوا طَارَ وَ مَرَّ وَ کَانَ مَعَ مُوسَی (علیه السلام) حَجَرٌ یَضَعُهُ فِی وَسَطِ الْعَسْکَرِ ثُمَّ یَضْرِبُهُ بِعَصَاهُ فَتَنْفَجِرُ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَهًَْ عَیْناً کَمَا حَکَی اللَّهُ فَیَذْهَبُ الْمَاءُ إِلَی کُلِّ سِبْطٍ فِی رَحْلِهِ وَ کَانُوا اثْنَیْ عَشَرَ سِبْطاً فَلَمَّا طَالَ عَلَیْهِمُ الْأَمَدُ قَالُوا یا مُوسی لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ فَادْعُ لَنا رَبَّکَ یُخْرِجْ لَنا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِها وَ قِثَّائِها وَ فُومِها وَ عَدَسِها وَ بَصَلِها وَ الْفُومُ هِیَ الْحِنْطَهًُْ فَقَالَ لَهُمْ مُوسَی (علیه السلام) أَ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذِی هُوَ أَدْنی بِالَّذِی هُوَ خَیْرٌ اهْبِطُوا مِصْراً فَإِنَّ لَکُمْ ما سَأَلْتُمْ فَقَالُوا یا مُوسی إِنَّ فِیها قَوْماً جَبَّارِینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُونَ فَنِصْفُ الْآیَهًِْ فِی سُورَهًِْ الْبَقَرَهًِْ وَ تَمَامُهَا وَ جَوَابُهَا لِمُوسَی (علیه السلام) فِی سُورَهًِْ الْمَائِدَهًْ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- هنگامی که حضرت موسی (علیه السلام) بنی‌اسرائیل را از دریا عبور داد، به بیابانی رسیدند و به موسی (علیه السلام) گفتند: «تو ما را به هلاکت افکندی، چون ما را از شهر و آبادی به بیابانی آورده‌ای که نه سایه‌ای دارد، نه درختی و نه آبی، لذا در روز ابری می‌آمد و سایبان آن‌ها از خورشید می‌شد و شب نیز از آن ابر ترنجبین فرو می‌ریخت و بر روی گیاهان و درختان و سنگ‌ها می‌افتاد و آن‌ها آن را برداشته و می‌خوردند و آخر شب مرغ بریان می‌آمد و در دسترس آن‌ها قرار می‌گرفت، وقتی می‌خوردند و سیر می‌شدند، پرنده مجدّداً پرواز می‌کرد و می‌رفت. و موسی (علیه السلام) سنگی داشت که آن را در وسط لشکریان خود قرار می‌داد، سپس با عصایش به آن ضربه می‌زد و دوازده چشمه از آن سنگ می‌جوشید، و هر قبیله‌ای از آبشخور جداگانه خود استفاده می‌کردند همانطورکه خداوند حکایت کرده پس آب به‌سوی آبشخور هر قبیله‌ای می‌رفت و آن‌ها دوازده قبیله بودند، پس آب با این همه چون مدّتی گذشت، گفتند: ای موسی! هرگز حاضر نیستیم به یک نوع غذا اکتفاء کنیم! از خدای خود بخواه که از آنچه زمین می‌رویاند، از سبزیجات و خیار و سیر و عدس و پیازش، برای ما فراهم سازد. ( بقره/۶۱ ) و منظور از فوم گندم است، موسی (علیه السلام) به آن‌ها گفت: آیا غذای پست‌تر را به‌جای غذای بهتر انتخاب می‌کنید؟! [اکنون که چنین است، بکوشید از این بیابان] در شهری فرود آیید زیرا هرچه خواستید، در آنجا برای شما هست. ( بقره/۶۱ ) امّا آن‌ها گفتند: یا مُوسی إِنَّ فیها قَوْماً جَبَّارینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُون این آیه نیمش در سوره‌ی بقره است و نیم دیگر و جوابش [جوابشان به موسی (علیه السلام)] در سوره‌ی مائده است.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): When Musa (peace be upon him) took the Children of Israel across the sea, they came to a wilderness and said to Musa (peace be upon him): 'You have destroyed us, for you have brought us out of the city and settled land into a wilderness that has neither shade, nor tree, nor water.' So by day a cloud would come and shade them from the sun, and at night manna would fall from that cloud onto the plants, trees and stones, and they would pick it up and eat it. At the end of the night roasted birds would come and place themselves within their reach; when they had eaten and were full, the birds would fly up again and depart. And Musa (peace be upon him) had a stone which he would place in the middle of his troops and then strike with his staff, and twelve springs would gush from that stone, and each tribe would use its own separate watering-place, as Allah has recounted. So the water flowed to the watering-place of each tribe, and they were twelve tribes. Then, after a time had passed, they said: 'O Musa! We can never be content with a single kind of food! Ask your Lord to bring forth for us of what the earth produces — of its herbs, cucumbers, garlic, lentils and onions.' (Baqara/61) And what is meant by fum is wheat. Musa (peace be upon him) said to them: 'Do you choose the inferior food in place of the better? [Now that this is so, strive to leave this wilderness and] go down into a city, for there you will have whatever you asked for.' (Baqara/61) But they said: یا مُوسی إِنَّ فیها قَوْماً جَبَّارینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُون [O Musa! Indeed there is a mighty people in it, and we will never enter it until they leave it; then if they leave it, we will enter]. Half of this verse is in Surah al-Baqara, and the other half, together with its reply [their reply to Musa (peace be upon him)], is in Surah al-Ma'ida.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જ્યારે હઝરત મૂસા (અલયહિસ્સલામ) બની ઇસ્રાઈલને દરિયામાંથી પાર કરાવ્યા, ત્યારે તેઓ એક રણમાં પહોંચ્યા અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: 'તમે અમને હલાકતમાં નાખ્યા છે, કારણ કે તમે અમને શહેર અને આબાદીમાંથી એવા રણમાં લાવ્યા છો જ્યાં ન છાયો છે, ન વૃક્ષ અને ન પાણી.' આથી દિવસે એક વાદળ આવતું અને તેમને સૂર્યથી છાયો આપતું, અને રાત્રે તે વાદળમાંથી મન્ન (તરંજબીન) વરસતું અને છોડવાઓ, વૃક્ષો અને પથ્થરો પર પડતું, અને તેઓ તેને ઉપાડીને ખાતા. અને રાતના અંતે શેકેલા પક્ષી આવતા અને તેમની પહોંચમાં ગોઠવાઈ જતા; જ્યારે તેઓ ખાઈને ધરાઈ જતા, ત્યારે પક્ષી ફરીથી ઉડીને જતું રહેતું. અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) પાસે એક પથ્થર હતો જેને તેઓ પોતાના લશ્કરની વચ્ચે મૂકતા, પછી પોતાના અસા વડે તેના પર પ્રહાર કરતા, અને તે પથ્થરમાંથી બાર ઝરણાં ફૂટતાં, અને દરેક કબીલો પોતાના અલગ પાણી પીવાના સ્થાનનો ઉપયોગ કરતો, જેમ કે અલ્લાહે વર્ણવ્યું છે. તો પાણી દરેક કબીલાના પાણી પીવાના સ્થાન તરફ જતું, અને તેઓ બાર કબીલા હતા. પછી થોડો સમય પસાર થયા બાદ, તેઓએ કહ્યું: 'ઓ મૂસા! અમે એક જ પ્રકારના ખાણા પર સંતુષ્ટ થવા તૈયાર નથી! તમારા રબ પાસે માંગો કે જમીન જે ઉગાડે છે તેમાંથી — તેની શાકભાજી, કાકડી, લસણ, દાળ અને ડુંગળી — અમારા માટે તૈયાર કરે.' (બકરહ/૬૧) અને ફૂમથી હેતુ ઘઉં છે. મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: 'શું તમે વધુ સારા ખાણાની જગ્યાએ ઉતરતું ખાણું પસંદ કરો છો?! [હવે જ્યારે એમ છે, તો કોશિશ કરો કે આ રણમાંથી] કોઈ શહેરમાં ઉતરો, કારણ કે તમે જે માગ્યું તે બધું ત્યાં તમારા માટે છે.' (બકરહ/૬૧) પરંતુ તેઓએ કહ્યું: یا مُوسی إِنَّ فیها قَوْماً جَبَّارینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُون [ઓ મૂસા! ખરેખર તેમાં એક જબરદસ્ત કૌમ છે, અને અમે ત્યાં સુધી તેમાં દાખલ નહીં થઈએ જ્યાં સુધી તેઓ તેમાંથી નીકળી ન જાય; પછી જો તેઓ તેમાંથી નીકળી જાય, તો અમે દાખલ થઈશું]. આ આયતનો અડધો ભાગ સૂરએ બકરહમાં છે અને બીજો અડધો ભાગ અને તેનો જવાબ [મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને તેમનો જવાબ] સૂરએ માઇદહમાં છે.

لَمَّا أَخْرَجَ مُوسَی (علیه السلام) بَنِی‌إِسْرَائِیلَ مِنْ مِصْرَ وَ أَنْزَلَهُمُ الْبَادِیَهًَْ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَیْهِمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوَی وَ انْفَجَرَ لَهُمْ مِنَ الْحَجَرِ اثْنَتَا عَشْرَهًَْ عَیْناً بَطِرُوا وَ قَالُوا لَنْ نَصْبِرَ عَلی طَعامٍ واحِدٍ فَادْعُ لَنا رَبَّکَ یُخْرِجْ لَنا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِها وَ قِثَّائِها وَ فُومِها وَ عَدَسِها وَ بَصَلِها قالَ لَهُمْ مُوسَی أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِی هُوَ أَدْنی بِالَّذِی هُوَ خَیْرٌ اهْبِطُوا مِصْراً فَإِنَّ لَکُمْ ما سَأَلْتُمْ فَقَالُوا کَمَا حَکَی اللَّهُ إِنَّ فِیها قَوْماً جَبَّارِینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها ثُمَّ قَالُوا لِمُوسَی (علیه السلام) فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّکَ فَقاتِلا إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ دُخُولَهَا وَ حَرَّمَهَا عَلَیْهِمْ أَرْبَعِینَ سَنَةً یَتِیهُونَ فِی الْأَرْضِ فَکَانُوا یَقُومُونَ مِنْ أَوَّلِ اللَّیْلِ وَ یَأْخُذُونَ فِی قِرَاءَهًِْ التَّوْرَاهًِْ وَ الدُّعَاءِ وَ الْبُکَاءِ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- چون موسی (علیه السلام) قوم بنی‌اسرائیل را از مصر خارج کرد و در بیابان مقیم نمود و خداوند بر ایشان «مَنّ و سَلوی» را نازل فرمود و از دل سنگ، دوازده چشمه برای ایشان جوشید، دچار تکبّر و غرور شدند و گفتند: ای موسی! هرگز حاضر نیستیم به یک نوع غذا اکتفاء کنیم! از خدای خود بخواه که از آنچه زمین می‌رویاند، از سبزیجات و خیار و سیر و عدس و پیازش، برای ما فراهم سازد. ( بقره/۶۱ ) موسی (علیه السلام) به ایشان گفت: آیا غذای پست‌تر را به‌جای غذای بهتر انتخاب می‌کنید؟! [اکنون که چنین است، بکوشید از این بیابان] در شهری فرود آیید زیرا هرچه خواستید، در آنجا برای شما هست. ( بقره/۶۱ ) و پاسخ آن‌ها چنین بود: إِنَّ فِیهَا قَوْمًا جَبَّارِینَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّیَ یَخْرُجُواْ مِنْهَا و سپس به موسی (علیه السلام) گفتند: اذْهَبْ أَنتَ وَ رَبُّکَ فَقَاتِلا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ امّا خداوند ورودشان به شهر را برایشان واجب گردانید و دستیابی به آن را به مدّت چهل‌سال برایشان حرام گردانید. از این‌رو، بر روی زمین سرگردان بودند. آن‌ها از آغاز شب به خواندن تورات و دعا و زاری‌کردن می‌پرداختند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): When Musa (peace be upon him) brought the people of the Children of Israel out of Egypt and settled them in the wilderness, and Allah sent down upon them 'manna and salwa', and twelve springs gushed forth for them from the heart of a stone, they grew arrogant and haughty and said: 'O Musa! We can never be content with a single kind of food! Ask your Lord to bring forth for us of what the earth produces — of its herbs, cucumbers, garlic, lentils and onions.' (Baqara/61) Musa (peace be upon him) said to them: 'Do you choose the inferior food in place of the better? [Now that this is so, strive to leave this wilderness and] go down into a city, for there you will have whatever you asked for.' (Baqara/61) And their reply was: إِنَّ فِیهَا قَوْمًا جَبَّارِینَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّیَ یَخْرُجُواْ مِنْهَا [Indeed there is a mighty people in it, and we will never enter it until they leave it], and then they said to Musa (peace be upon him): اذْهَبْ أَنتَ وَ رَبُّکَ فَقَاتِلا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ [Go, you and your Lord, and fight; we shall sit here]. So Allah made entry into the city obligatory upon them and forbade them access to it for forty years. Therefore they wandered upon the earth. From the beginning of the night they would engage in reciting the Torah, in supplication and in weeping.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જ્યારે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) બની ઇસ્રાઈલની કૌમને મિસ્રમાંથી બહાર લાવ્યા અને રણમાં વસાવ્યા, અને અલ્લાહે તેમના પર 'મન્ન અને સલ્વા' નાઝિલ કર્યા અને પથ્થરના દિલમાંથી તેમના માટે બાર ઝરણાં ફૂટ્યાં, ત્યારે તેઓ ઘમંડ અને ગર્વમાં પડ્યા અને કહ્યું: 'ઓ મૂસા! અમે એક જ પ્રકારના ખાણા પર સંતુષ્ટ થવા તૈયાર નથી! તમારા રબ પાસે માંગો કે જમીન જે ઉગાડે છે તેમાંથી — તેની શાકભાજી, કાકડી, લસણ, દાળ અને ડુંગળી — અમારા માટે તૈયાર કરે.' (બકરહ/૬૧) મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: 'શું તમે વધુ સારા ખાણાની જગ્યાએ ઉતરતું ખાણું પસંદ કરો છો?! [હવે જ્યારે એમ છે, તો કોશિશ કરો કે આ રણમાંથી] કોઈ શહેરમાં ઉતરો, કારણ કે તમે જે માગ્યું તે બધું ત્યાં તમારા માટે છે.' (બકરહ/૬૧) અને તેમનો જવાબ આ પ્રમાણે હતો: إِنَّ فِیهَا قَوْمًا جَبَّارِینَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّیَ یَخْرُجُواْ مِنْهَا [ખરેખર તેમાં એક જબરદસ્ત કૌમ છે, અને અમે ત્યાં સુધી તેમાં દાખલ નહીં થઈએ જ્યાં સુધી તેઓ તેમાંથી નીકળી ન જાય], અને પછી મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: اذْهَبْ أَنتَ وَ رَبُّکَ فَقَاتِلا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ [જાઓ, તમે અને તમારા રબ, અને લડો; અમે તો અહીં જ બેઠા છીએ]. પરંતુ અલ્લાહે તેમના પર શહેરમાં દાખલ થવું વાજિબ કરી દીધું અને તેના સુધી પહોંચવું ચાળીસ વર્ષ સુધી તેમના પર હરામ કરી દીધું. આથી તેઓ ધરતી પર ભટકતા રહ્યા. તેઓ રાતની શરૂઆતથી તૌરાત વાંચવામાં અને દુઆ તથા રડવામાં લાગેલા રહેતા.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

عَن سُلَیم قال حَدَّثَنِی عَبْدُ‌اللَّهِ‌بْنُ‌جَعْفَرِ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ کُنْتُ عِنْدَ مُعَاوِیَهًَْ وَ مَعَنَا الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (وَ عِنْدَهُ عَبْدُ‌اللَّهِ‌بْنُ‌عَبَّاس ... فَقَالَ ابْنُ‌عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) یَا مُعَاوِیَهًُْ إِنَّ أَمْرَ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ أَعْجَبُ حَیْثُ قَالَتِ السَّحَرَهًُْ لِفِرْعَوْنَ فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ إِنَّما تَقْضِی هذِهِ الْحَیاةُ الدُّنْیا إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنا فَآمَنُوا بِمُوسَی (علیه السلام) وَ صَدَّقُوهُ وَ تَابَعُوهُ فَسَارَ بِهِمْ وَ بِمَنْ تَبِعَهُ مِنْ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ فَأَقْطَعَهُمُ الْبَحْرَ وَ أَرَاهُمُ الْأَعَاجِیبَ وَ هُمْ مُصَدِّقُونَ بِهِ وَ بِالتَّوْرَاهًِْ مُقِرُّونَ لَهُ بِدِینِهِ فَمَرَّ بِهِمْ عَلَی قَوْمٍ یَعْبُدُونَ أَصْنَاماً لَهُمْ فَ قالُوا یا مُوسَی (علیه السلام) اجْعَلْ لَنا إِلهاً کَما لَهُمْ آلِهَةٌ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ فَعَکَفُوا عَلَیْهِ جَمِیعاً غَیْرَ هَارُونَ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ وَ قَالَ لَهُمُ السَّامِرِیُّ هذا إِلهُکُمْ وَ إِلهُ مُوسی (علیه السلام) وَ قَالَ لَهُمْ بَعْدَ ذَلِکَ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِی کَتَبَ اللهُ لَکُمْ فَکَانَ مِنْ جَوَابِهِمْ مَا قَصَّ اللهُ فِی کِتَابِهِ إِنَّ فِیها قَوْماً جَبَّارِینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُونَ قَالَ مُوسَی (علیه السلام) رَبِّ إِنِّی لا أَمْلِکُ إِلَّا نَفْسِی وَ أَخِی فَافْرُقْ بَیْنَنا وَ بَیْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقِینَ فَاحْتَذَتْ هَذِهِ الْأُمَّهًُْ ذَلِکَ الْمِثَالَ سَوَاءً وَ قَدْ کَانَتْ لَهُمْ فَضَائِلُ وَ سَوَابِقُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَنَازِلُ بَیْنَهُ قَرِیبَهًٌْ مِنْهُ مُقِرِّینَ بِدِینِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ الْقُرْآنِ حَتَّی فَارَقَهُمْ نَبِیُّهُمْ (صلی الله علیه و آله) فَاخْتَلَفُوا وَ تَفَرَّقُوا وَ تَحَاسَدُوا وَ خَالَفُوا إِمَامَهُمْ وَ وَلِیَّهُمْ حَتَّی لَمْ یَبْقَ مِنْهُمْ عَلَی مَا عَاهَدُوا عَلَیْهِ نَبِیَّهُمْ غَیْرَ صَاحِبِنَا الَّذِی هُوَ مِنْ نَبِیِّنَا بِمَنْزِلَهًِْ هَارُونَ مِنْ مُوسَی (علیه السلام) وَ نَفَرٍ قَلِیلٍ اتَّقَوُا اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ عَلَی دِینِهِمْ وَ إِیمَانِهِمْ وَ رَجَعَ الْآخَرُونَ الْقَهْقَرَی عَلَی أَدْبَارِهِمْ کَمَا فَعَلَ أَصْحَابُ مُوسَی (علیه السلام) بِاتِّخَاذِهِمُ الْعِجْلَ وَ عِبَادَتِهِمْ إِیَّاهُ وَ زَعْمِهِمْ أَنَّهُ رَبُّهُمْ وَ إِجْمَاعِهِمْ عَلَیْهِ غَیْرَ هَارُونَ وَ وُلْدِهِ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- سلیم از عبدالله‌بن‌جعفر روایت کرده است: ... ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) گفت: «ای معاویه، عجیب‌تر از مسأله‌ی ما، کار بنی‌اسرائیل است. ساحران به فرعون گفتند: هر حکمی می‌خواهی بکن تو تنها در این زندگی دنیا می‌توانی حکم کنی! ما به پروردگارمان ایمان آوردیم. ( طه/۷۳۷۲ )». آنان به موسی (علیه السلام) ایمان آوردند و او را تصدیق نمودند و تابع او شدند. او هم با آنان و تابعین خود از بنی‌اسرائیل به راه افتاد تا آنان را از دریا گذرانید و عجایب را به آنان نشان داد. و این درحالی بود که او را قبول داشتند و تورات را تصدیق می‌کردند و به دین او اقرار داشتند. حضرت موسی (علیه السلام) آنان را از کنار قومی که بتان خود را می‌پرستیدند عبور داد، به موسی گفتند: «تو هم برای ما معبودی قرار ده، همان‌گونه که آنها معبودان [و خدایانی] دارند»!. ( اعراف/۱۳۸ ) سپس گوساله را اتّخاذ کردند و همگی به‌جز هارون و اهل بیتش ملازم آن شدند و سامری به آنان گفت: این خدای شما و خدای موسی است. ( طه/۸۸ ) و سپس حضرت موسی (علیه السلام) به آنان گفت: ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتی کَتَبَ الله لَکُم. در جواب، آنچه خداوند در کتابش نقل‌کرده گفتند: إِنَّ فیها قَوْماً جَبَّارینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُون تا آنجا که حضرت موسی (علیه السلام) عرض کرد: رَبِّ إِنِّی لا أَمْلِکُ إِلاَّ نَفْسی وَ أَخی فَافْرُقْ بَیْنَنا وَ بَیْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقینَ؛ پس این امّت نیز راه آن مثال را در پیش گرفت. و همراه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فضائل و سوابقی و منازل روشن نزدیک به او داشتند، به دین محمّد و قرآن اقرار داشتند، تا اینکه نبی‌شان از آن‌ها جدا شد. پس دچار اختلاف و تفرقه شدند و بر یکدیگر حسادت ورزیدند و با امام و ولی‌شان مخالفت کردند، تا اینکه کسی از آنان بر آنچه‌که با نبی‌شان عهد بسته‌بودند، نماند جز رفیق ما که او نبست. به نبی‌مان به منزله هارون نسبت به موسی بود و نیز تعداد اندکی که بر دین و ایمان‌شان تقوای خدا در پیش گرفتند و دیگران به جای نخست خویش بازگشتند، چنانکه یاران موسی با اتّخاذ گوساله و پرستش آن و پنداشتن اینکه آن پروردگار آنان است، و اجماعشان بر آن، جز هارون و فرزندانش و تعداد اندکی از اهل بیتش چنین کردند.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Sulaym narrated from Abdullah ibn Ja'far: ... Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) said: "O Mu'awiya, more astonishing than our own affair is the affair of the Children of Israel. The magicians said to Pharaoh: فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ إِنَّما تَقْضِی هذِهِ الْحَیاةَ الدُّنْیا إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنا [Decree whatever you wish to decree; you can only decree in this worldly life. Indeed, we have believed in our Lord.] (Ta Ha/72–73)." They believed in Musa (peace be upon him), affirmed him, and followed him. So he set out with them and with those of the Children of Israel who followed him, until he took them across the sea and showed them wonders. All this while they accepted him, affirmed the Tawrat, and acknowledged his religion. Then Musa (peace be upon him) took them past a people who were worshipping their idols, and they said to Musa: اجْعَلْ لَنا إِلهاً کَما لَهُمْ آلِهَةٌ ["Make for us a god just as they have gods."] (Al-A'raf/138). Then they took up the calf, and all of them attached themselves to it except Harun and his household, and the Samiri said to them: هذا إِلهُکُمْ وَ إِلهُ مُوسی [This is your god and the god of Musa.] (Ta Ha/88). Then Musa (peace be upon him) said to them: ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتی کَتَبَ اللهُ لَکُم [Enter the Holy Land which Allah has decreed for you]. In reply, they said what Allah has related in His Book: إِنَّ فیها قَوْماً جَبَّارینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُون [Indeed, in it is a people of tyrannical strength, and we will not enter it until they leave it; but if they leave it, then we will enter], until Musa (peace be upon him) said: رَبِّ إِنِّی لا أَمْلِکُ إِلاَّ نَفْسی وَ أَخی فَافْرُقْ بَیْنَنا وَ بَیْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقینَ [My Lord, indeed I do not possess except myself and my brother, so separate us from the defiantly disobedient people]. This ummah too has taken the very same path. With the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) they had virtues, precedences and clear stations close to him, and they acknowledged the religion of Muhammad and the Qur'an, until their Prophet departed from them. Then they fell into disagreement and division, envied one another, and opposed their Imam and their wali, until none of them remained upon what they had pledged to their Prophet except our companion — who stands in relation to our Prophet as Harun stood to Musa — and a small number who kept the fear of Allah, the Mighty and Majestic, upon their religion and their faith. The rest turned back upon their heels, just as the companions of Musa did when they took up the calf and worshipped it and claimed that it was their Lord, and united upon it, all except Harun and his sons and a small number of his household.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)- સુલયમે અબ્દુલ્લાહ બિન જઅફરથી રિવાયત કરી છે: ... ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ કહ્યું: "ઓ મુઆવિયા, અમારા મામલા કરતાં પણ વધુ અજીબ બની ઇસ્રાઈલનો મામલો છે. જાદુગરોએ ફિરઔનને કહ્યું: فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ إِنَّما تَقْضِی هذِهِ الْحَیاةَ الدُّنْیا إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنا [જે હુકમ કરવો હોય તે કર; તું ફક્ત આ દુનિયાના જીવનમાં જ હુકમ કરી શકે છે. અમે અમારા પરવરદિગાર પર ઈમાન લાવ્યા.] (તાહા/૭૨-૭૩)." તેઓ મૂસા (અલયહિસ્સલામ) પર ઈમાન લાવ્યા, તેમને સાચા માન્યા અને તેમના તાબેદાર બન્યા. તેઓ પણ તેમની અને બની ઇસ્રાઈલમાંથી પોતાના તાબેદારો સાથે નીકળ્યા, ત્યાં સુધી કે તેમને દરિયાથી પાર કરાવ્યા અને અજાયબીઓ બતાવી. અને આ એ સ્થિતિમાં હતું કે તેઓ તેમને કબૂલ કરતા હતા અને તૌરાતને સાચી માનતા હતા અને તેમના દીનનો ઇકરાર કરતા હતા. મૂસા (અલયહિસ્સલામ) તેમને એવી કોમ પાસેથી પસાર કરાવ્યા જે પોતાની મૂર્તિઓની પૂજા કરતી હતી, તેઓએ મૂસાને કહ્યું: اجْعَلْ لَنا إِلهاً کَما لَهُمْ آلِهَةٌ ["તમે પણ અમારા માટે એક માબૂદ બનાવો, જેમ તેમના પાસે માબૂદો [અને ખુદાઓ] છે"!] (અઅરાફ/૧૩૮). ત્યાર બાદ તેઓએ વાછરડું અપનાવ્યું અને હારૂન અને તેમના અહલેબૈત સિવાય બધા તેની સાથે લાગી ગયા, અને સામરીએ તેમને કહ્યું: هذا إِلهُکُمْ وَ إِلهُ مُوسی [આ તમારો ખુદા છે અને મૂસાનો ખુદા છે.] (તાહા/૮૮). પછી હઝરત મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتی کَتَبَ اللهُ لَکُم [એ પાક ધરતીમાં પ્રવેશ કરો, જે અલ્લાહે તમારા માટે લખી છે]. જવાબમાં, જે અલ્લાહે પોતાની કિતાબમાં નકલ કર્યું છે, તે તેઓએ કહ્યું: إِنَّ فیها قَوْماً جَبَّارینَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّی یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ یَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُون [ખરેખર તેમાં જબરદસ્ત લોકોની એક કોમ છે, અને અમે તેમાં ત્યાં સુધી પ્રવેશ નહીં કરીએ જ્યાં સુધી તેઓ તેમાંથી નીકળી ન જાય; અને જો તેઓ તેમાંથી નીકળી જાય, તો અમે જરૂર પ્રવેશ કરીશું], ત્યાં સુધી કે હઝરત મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ અરજ કરી: رَبِّ إِنِّی لا أَمْلِکُ إِلاَّ نَفْسی وَ أَخی فَافْرُقْ بَیْنَنا وَ بَیْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقینَ [ઓ પરવરદિગાર! ખરેખર હું ફક્ત મારા પોતાના અને મારા ભાઈ પર જ ઇખ્તિયાર રાખું છું, તો અમારી અને ફાસિક કોમની વચ્ચે જુદાઈ કરી નાખ]; તો આ ઉમ્મતે પણ એ જ મિસાલનો રસ્તો અપનાવ્યો. અને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે તેમની પાસે ફઝીલતો અને સાબિકો અને તેમની નજીકના રોશન દરજ્જાઓ હતા, તેઓ મુહમ્મદના દીન અને કુરઆનનો ઇકરાર કરતા હતા, ત્યાં સુધી કે તેમના નબી તેમનાથી જુદા થયા. પછી તેઓ ઇખ્તિલાફ અને તફરકામાં પડ્યા અને એકબીજા સાથે હસદ કર્યો અને પોતાના ઇમામ અને વલી સાથે વિરોધ કર્યો, ત્યાં સુધી કે તેમનામાંથી કોઈ પણ એ વચન પર ન રહ્યું જે તેઓએ પોતાના નબી સાથે બાંધ્યું હતું, સિવાય અમારા સાથી કે જે અમારા નબીના મુકાબલે એ મંઝિલત પર હતા જે હારૂનની મૂસાના મુકાબલે હતી, અને થોડા લોકો કે જેમણે પોતાના દીન અને ઈમાન પર અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લનો તકવા અખ્તિયાર કર્યો, અને બીજા લોકો પોતાની પહેલી જગ્યાએ પાછા ફર્યા, જેમ મૂસાના સાથીઓએ વાછરડું અપનાવીને અને તેની પૂજા કરીને અને એમ સમજીને કે તે તેમનો પરવરદિગાર છે, અને તેના પર ઇજમાઅ કરીને કર્યું, સિવાય હારૂન અને તેમના ફરઝંદો અને તેમના અહલેબૈતના થોડા લોકોના.