عَنِ عَبْدِ الْعَزِیزِ‌بْنِ‌مُسْلِمٍ قَالَ: سَأَلْتُ الرِّضَا عَلِیَّبْنَمُوسَی (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ نَسُوا اللهَ فَنَسِیَهُمْ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَا یَنْسَی وَ لَا یَسْهُو وَ إِنَّمَا یَنْسَی وَ یَسْهُو الْمَخْلُوقُ الْمُحْدَثُ أَ لَا تَسْمَعُهُ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا وَ إِنَّمَا یُجَازِی مَنْ نَسِیَهُ وَ نَسِیَ لِقَاءَ یَوْمِهِ بِأَنْ یُنْسِیَهُمْ أَنْفُسَهُمْ کَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَی لا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ وَ قَالَ تَعَالَی فَالْیَوْمَ نَنْساهُمْ کَما نَسُوا لِقاءَ یَوْمِهِمْ هذا أَیْ نَتْرُکُهُمْ کَمَا تَرَکُوا الِاسْتِعْدَادَ لِلِقَاءِ یَوْمِهِمْ هَذَا.
امام رضا (علیه السلام)- قاسم‌بن‌مسلم از برادرش نقل می‌کند که می‌گوید: از امام رضا (علیه السلام) درباره‌ی قول خدای عزّوجلّ: نَسُوا الله فَنَسِیَهُمْ سؤال کردم». فرمود: «خدای تبارک‌وتعالی فراموشی ندارد و سهو نمی‌کند آفریده‌ای که حادث‌شده فراموش نمی‌کند آیا از آن جناب عزّوجلّ نمی‌شنوی که می‌فرماید: وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا یعنی پروردگار تو فراموش‌کار نبود و نیست و نخواهد بود و مراد این است که بر حال تو آگاه است و هرگاه مصلحت تو تقاضا کند ما را به‌سوی تو می‌فرستد. پس فرونیامدن ما فرقه‌ی فرشتگان بر تو به‌جهت عدم امر و مشیّت اوست نه به‌جهت نسیان او! و جز این نیست که کسی را که او را فراموش کرده و دیدن روز خود را فراموش نموده سزا می‌دهد و نفس‌های ایشان را از یاد ایشان می‌برد؛ چنان‌که خدای عزّوجلّ فرموده است: وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ و خداوند می‌فرماید: امروز ما آنها را فراموش می‌کنیم، همان گونه که لقای چنین روزی را فراموش کردند. ( اعراف/۵۱ )». یعنی پس امروز ایشان را فراموش می‌کنیم چنان که آنها دیدن این روز خود را فراموش کردند حضرت فرمود: یعنی آنها را ترک می‌کنیم چنان‌که آنها استعداد و آماده‌شدن را به‌خاطر دیدن این روز خویش ترک کردند.
Imam Rida (peace be upon him): Qasim ibn Muslim narrates from his brother, who says: I asked Imam Rida (peace be upon him) about the saying of Allah, the Mighty and Majestic: نَسُوا الله فَنَسِیَهُمْ [They forgot Allah, so He forgot them]. He said: "Allah, the Blessed and Exalted, has no forgetfulness and does not lapse; it is the created, originated being that forgets. Do you not hear the Mighty and Majestic saying: وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا [And your Lord is not forgetful], meaning your Lord was not, is not, and will never be forgetful. The intent is that He is aware of your state, and whenever your interest requires it, He sends us to you. So the fact that we, the group of angels, do not descend upon you is due to the absence of His command and will, not due to forgetfulness on His part! Rather, He recompenses the one who has forgotten Him and forgotten the meeting of his day by making them forget their own selves; as Allah, the Mighty and Majestic, has said: وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ [And be not like those who forgot Allah, so He made them forget their own souls: these it is that are the transgressors]. And Allah says: 'Today We forget them just as they forgot the meeting of this day of theirs.' (al-A'raf/51)." That is, today We forget them just as they forgot the meeting of this day of theirs. The Imam said: meaning We leave them just as they left off preparing and readying themselves for the meeting of this day of theirs.
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): કાસિમ બિન મુસ્લિમ પોતાના ભાઈથી નકલ કરે છે કે તેમણે કહ્યું: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લના કૌલ: نَسُوا الله فَنَسِیَهُمْ [તેઓ અલ્લાહને ભૂલી ગયા, તેથી અલ્લાહે તેમને ભૂલી ગયો] વિશે પૂછ્યું. તેમણે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ તબારક વ તઆલા ભૂલતો નથી અને સહ્વ કરતો નથી; ભૂલવું અને સહ્વ કરવું તો સર્જિત અને હાદિસ (નવસર્જિત) મખ્લૂકનું છે. શું તમે તે અઝ્ઝ વ જલ્લને સાંભળતા નથી કે તે ફરમાવે છે: وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا [અને તમારો રબ ભૂલનાર નથી], એટલે કે તમારો પરવરદિગાર ભૂલનાર ન હતો, નથી અને હશે નહીં. અને મુરાદ એ છે કે તે તમારી હાલતથી વાકેફ છે અને જ્યારે તમારી મસ્લેહત તકાઝો કરે ત્યારે અમને તમારી તરફ મોકલે છે. તો અમારા ફરિશ્તાઓના ગુરૂહનું તમારા પર ન ઊતરવું તેના હુકમ અને મરજી ન હોવાના કારણે છે, તેની ભૂલના કારણે નહીં! અને એ જ છે કે જેણે તેને ભૂલી ગયો અને પોતાના દિવસના મળવાને ભૂલી ગયો, તેને સજા આપે છે અને તેમની જાતોને તેમની યાદમાંથી કાઢી નાંખે છે; જેમ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ફરમાવ્યું છે: وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ [અને એ લોકોની જેમ ન બનો જેઓ અલ્લાહને ભૂલી ગયા, તો અલ્લાહે તેમને પોતાની જાતોને ભુલાવી દીધી; ખરેખર તેઓ જ ફાસિકો છે]. અને અલ્લાહ ફરમાવે છે: આજે અમે તેમને ભૂલી જઈએ છીએ, જેમ તેમણે આ દિવસના મળવાને ભૂલી ગયા. (અઅરાફ/૫૧)." એટલે કે આજે અમે તેમને ભૂલી જઈએ છીએ જેમ તેઓ પોતાના આ દિવસના જોવાને ભૂલી ગયા. હઝરતે ફરમાવ્યું: એટલે કે અમે તેમને છોડી દઈએ છીએ જેમ તેઓએ પોતાના આ દિવસના જોવા માટે તૈયારી અને તત્પરતાને છોડી દીધી.