سورة الصف

Verse 2 of 14

61:2

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! چرا سخنى مى‌گوييد كه عمل نمى‌كنيد؟!

O you who believe! why do you say that which you do not do?

અય ઇમાન લાવનારાઓ ! તમે તે વાત શા માટે કરો છો કે જેના પર તમે અમલ નથી કરતા?!

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عِدَهًُْ الْمُؤْمِنِ أَخَاهُ نَذْرٌ لَا کَفَّارَهًَْ لَهُ فَمَنْ أَخْلَفَ فَبِخُلْفِ اللَّهِ بَدَأَ وَ لِمَقْتِهِ تَعَرَّضَ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ.

امام صادق (علیه السلام)- قول و وعده‌ی مؤمن به برادرش، نذر اوست که کفّاره ندارد. هرکس در این وعده، خلف وعده کند، وعده‌ی الهی را زیر پا نهاده و در معرض خشم خدا قرار می‌گیرد. و این همان کلام خداوند عزّوجلّ است که فرمود: یَا أَیُّهَا الذِینَ آَمَنُوا لمَ تَقُولونَ مَا لا تَفْعَلونَ کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللهِ أَن تَقُولوا مَا لا تَفْعَلونَ.

Imam Sadiq (peace be upon him): The word and promise of a believer to his brother is his vow, for which there is no expiation. Whoever breaks this promise has trampled upon the divine promise and exposes himself to Allah's wrath. And this is the very word of Allah the Mighty and Majestic, who said: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللهِ أَن تَقُولُوا مَا لا تَفْعَلُونَ [O you who believe! why do you say that which you do not do? It is most hateful to Allah that you say that which you do not do].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)- મોમિનનું પોતાના ભાઈને આપેલું વચન અને વાયદો તેની નઝર છે, જેનો કફ્ફારો નથી. જે કોઈ આ વાયદામાં ખિલાફ કરે, તેણે અલ્લાહના વાયદાને પગ તળે નાખ્યો અને અલ્લાહના ગઝબનો સામનો કરવો પડે છે. અને આ જ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લનું કલામ છે જેણે ફરમાવ્યું: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللهِ أَن تَقُولُوا مَا لا تَفْعَلُونَ [ઓ ઈમાનવાળાઓ! શા માટે તમે એ કહો છો જે તમે કરતા નથી? અલ્લાહની નજીક એ ખૂબ જ ધિક્કારપાત્ર છે કે તમે એ કહો જે તમે કરતા નથી].

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

یَا ابْنَ مَسْعُودٍ فَلَا تَکُنْ مِمَّنْ یُشَدِّدُ عَلَی النَّاسِ وَ یُخَفِّفُ عَلَی نَفْسِهِ یَقُولُ اللَّهُ تَعَالَی لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ای پسر مسعود! از کسانی مباش که بر مردمان سخت می‌گیرند و بر خویشتن آسان، خدای متعال می‌فرماید: لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ.

The Prophet (peace be upon him and his family): O son of Mas'ud! Do not be among those who are hard on people and easy on themselves. Allah the Exalted says: لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ [Why do you say that which you do not do?].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)- ઓ ઇબ્ને મસ્ઊદ! એવા લોકોમાંથી ન થા જેઓ લોકો ઉપર સખ્તાઈ કરે છે અને પોતાના ઉપર આસાની કરે છે. અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ [શા માટે તમે એ કહો છો જે તમે કરતા નથી?].

العسکری (علیه السلام) Imam Askari (peace be upon him) ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ)

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ مُخَاطَبَهًٌْ لِأَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الَّذِینَ وَعَدُوهُ أَنْ یَنْصُرُوهُ وَ لَا یُخَالِفُوا أَمْرَهُ وَ لَا یَنْقُضُوا عَهْدَهُ فِی أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام)، فَعَلِمَ اللَّهُ أَنَّهُمْ لَا یَفُونَ بِمَا یَقُولُونَ، فَقَالَ لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللهِ ... وَ قَدْ سَمَّاهُمُ اللَّهُ مُؤْمِنِینَ بِإِقْرَارِهِمْ وَ إِنْ لَمْ یَصْدُقُوا.

امام عسکری (علیه السلام)- یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ؛ این آیه یاران رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را مورد خطاب قرار می‌دهد که به رسول خدا (صلی الله علیه و آله) وعده دادند که او را یاری می‌کنند و با دستور او مخالفت نمی‌کنند و عهد خود را درباره‌ی امیرالمؤمنین (علیه السلام) نمی‌شکنند. خداوند می‌دانست که آنان به آنچه می‌گویند، وفا نمی‌کنند. پس فرمود: لمَ تَقُولونَ مَا لا تَفْعَلونَ * کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللهِ أَن تَقُولوا مَا لا تَفْعَلونَ خداوند آنان را به اعتراف و اقرار خودشان، مؤمنین نامید، اگرچه راست نگفته اند.

Imam Askari (peace be upon him): یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ [O you who believe! why do you say that which you do not do?]; this verse addresses the companions of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) who promised the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) that they would help him, would not oppose his command, and would not break their covenant regarding Amir al-Mu'minin (peace be upon him). Allah knew that they would not fulfill what they said. So He said: لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ * کَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللهِ أَن تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ [Why do you say that which you do not do? It is most hateful to Allah that you should say that which you do not do]. Allah named them believers on the basis of their own acknowledgement and confession, even though they did not speak truthfully.

ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ [હે ઈમાન લાવનારાઓ! તમે શા માટે એવું કહો છો જે તમે કરતા નથી?]; આ આયત રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના સાથીઓને સંબોધિત કરે છે, જેમણે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને વચન આપ્યું હતું કે તેઓ તેમની મદદ કરશે, તેમના આદેશનો વિરોધ નહીં કરે, અને અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) વિશે પોતાનો કરાર નહીં તોડે. અલ્લાહ જાણતો હતો કે તેઓ જે કહે છે તેને પૂરું નહીં કરે. તેથી ફરમાવ્યું: لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ * کَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللهِ أَن تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ [તમે શા માટે એવું કહો છો જે તમે કરતા નથી? અલ્લાહની નજદીક ખૂબ જ ધિક્કારપાત્ર છે કે તમે એવું કહો જે તમે કરતા નથી]. અલ્લાહે તેમને તેમના પોતાના એકરાર અને સ્વીકૃતિના આધારે મોઅમેનીન (ઈમાનવાળા) નામ આપ્યું, જોકે તેઓ સાચું બોલ્યા ન હતા.

الهادی (علیه السلام) Imam Hadi (peace be upon him) ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ)

رِسَالَتُهُ (علیه السلام) فِی الرَّدِّ عَلَی أهْلِ الْجَبْرِ وَ التَّفْویضِ ... وَ أَمَّا قَوْلُهُ فِی السَّبَبِ الْمُهَیِّجِ فَهُوَ النِّیَّهًُْ الَّتِی هِیَ دَاعِیَهًُْ الْإِنْسَانِ إِلَی جَمِیعِ الْأَفْعَالِ وَ حَاسَّتُهَا الْقَلْبُ فَمَنْ فَعَلَ فِعْلًا وَ کَانَ بِدِینٍ لَمْ یُعْقَدْ قَلْبُهُ عَلَی ذَلِکَ لَمْ یَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهُ عَمَلًا إِلَّا بِصِدْقِ النِّیَّهًْ وَ لِذَلِکَ أَخْبَرَ عَنِ الْمُنَافِقِینَ بِقَوْلِهِ یَقُولُونَ بِأَفْواهِهِمْ ما لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ وَ اللهُ أَعْلَمُ بِما یَکْتُمُونَ ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَی نَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) تَوْبِیخاً لِلْمُؤْمِنِینَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ الْآیَهًَْ فَإِذَا قَالَ الرَّجُلُ قَوْلًا وَ اعْتَقَدَ فِی قَوْلِهِ دَعَتْهُ النِّیَّهًُْ إِلَی تَصْدِیقِ الْقَوْلِ بِإِظْهَارِ الْفِعْلِ وَ إِذَا لَمْ یَعْتَقِدِ الْقَوْلَ لَمْ تَتَبَیَّنْ حَقِیقَتُهُ وَ قَدْ أَجَازَ اللَّهُ صِدْقَ النِّیَّهًْ وَ إِنْ کَانَ الْفِعْلُ غَیْرَ مُوَافِقٍ لَهَا لِعِلَّهًْ مَانِعٍ یَمْنَعُ إِظْهَارَ الْفِعْلِ فِی قَوْلِهِ إِلَّا مَنْ أُکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِیمانِ.

امام هادی (علیه السلام)- نامه آن حضرت (علیه السلام) در انکار و ردّ مذهب جبر و تفویض... و امّا «سبب محرّک» یعنی نیستی که انسان را به هر کار وا می‌دارد، سه و عضو مربوط به آن قلب است، پس هرکه عملی انجام دهد و از صمیم دل با آن موافق نباشد خدا آن را نپذیرد، جز اینکه صدق نیّت و اخلاص پیش آرد، از این‌رو خدا درباره‌ی منافقان فرموده: به زبان خود چیزی می‌گویند که در دل‌هایشان نیست! و خداوند از آنچه کتمان می‌کنند، آگاه‌تر است. ( آل عمران/۱۶۷ ) سپس در مقام توبیخ مؤمنان این آیه را بر پیغمبر (صلی الله علیه و آله) نازل کرده: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ و چون کسی حرفی زند و قلبش به آن معتقد باشد «نیّت» او را وادارد تا با کردار، گفتارش را تصدیق کند، و اگر بدان پای‌بند نباشد حقیقتش [در عمل] آشکار نمی‌شود، آری آنجا که مانعی در کار است که نمی‌گذارد بر وفق عقیده کار کند خدا همان نیّت راستین را می‌پذیرد، هرچند عمل با آن تطبیق نکند، چنان‌که [درباره‌ی عمّار یاسر و امثالش] فرموده است: به‌جز آن‌ها که تحت فشار واقع شده‌اند درحالی‌که قلبشان آرام و با ایمان است. ( نحل/۱۰۶ ).

Imam Hadi (peace be upon him): The letter of that noble one (peace be upon him) in refuting and rejecting the doctrine of jabr (predestination) and tafwid (absolute delegation)... And as for the "stirring cause," that is the intention which drives a person to every action, and its related organ is the heart. So whoever performs an act and is not in agreement with it from the depths of his heart, Allah will not accept it from him, unless he brings forth sincerity of intention and ikhlas (sincerity). For this reason Allah said concerning the hypocrites: "They say with their mouths that which is not in their hearts! And Allah knows best what they conceal." (Al Imran/167) Then, in the position of reproaching the believers, He revealed this verse upon the Prophet (peace be upon him and his family): یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ [O you who believe! why do you say that which you do not do?]. And when someone utters a word and his heart is convinced of it, his "intention" drives him to confirm his speech by action; and if he is not committed to it, its reality [in deed] does not become apparent. Yes, where there is an obstacle in the way that does not allow him to act according to his belief, Allah accepts that same truthful intention, even though the action does not conform to it, as He has said [regarding Ammar Yasir and the like]: "Except those who are compelled while their hearts remain firm in faith." (Nahl/106).

ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ): તે હઝરત (અલયહિસ્સલામ)નો પત્ર જબ્ર (નિયતિવાદ) અને તફવીઝ (સંપૂર્ણ સોંપણી)ના મઝહબનું ખંડન અને રદ કરવામાં... અને "પ્રેરક કારણ" એટલે નિય્યત, જે ઇન્સાનને દરેક કાર્ય તરફ પ્રેરે છે, અને તેનું સંબંધિત અંગ કલ્બ (હૃદય) છે. તેથી જે કોઈ કોઈ કાર્ય કરે અને દિલથી તેની સાથે સહમત ન હોય, અલ્લાહ તેને સ્વીકાર નહીં કરે, સિવાય કે તે નિય્યતની સચ્ચાઈ અને ઇખ્લાસ (નિષ્ઠા) લાવે. તેથી અલ્લાહે મુનાફિકો (ઢોંગીઓ) વિશે ફરમાવ્યું: "તેઓ પોતાની જીભથી એવું કહે છે જે તેમના દિલોમાં નથી! અને અલ્લાહ જે તેઓ છુપાવે છે તેનાથી વધુ જાણનાર છે." (આલે ઇમરાન/૧૬૭) પછી મોઅમેનીનને ઠપકો આપવાના સ્થાને આ આયત પયગમ્બર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર નાઝિલ કરી: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ [હે ઈમાન લાવનારાઓ! તમે શા માટે એવું કહો છો જે તમે કરતા નથી?]. અને જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કંઈ કહે અને તેનું કલ્બ તેના પર દ્રઢ હોય, તો તેની "નિય્યત" તેને પ્રેરે છે કે તે કર્મ દ્વારા પોતાના કથનની પુષ્ટિ કરે, અને જો તે તેને વળગેલો ન હોય તો તેની હકીકત [કાર્યમાં] પ્રગટ થતી નથી. હા, જ્યાં કોઈ અડચણ હોય જે તેને પોતાની માન્યતા મુજબ કાર્ય કરવા ન દે ત્યાં અલ્લાહ તે જ સાચી નિય્યતને સ્વીકાર કરે છે, જોકે કાર્ય તેની સાથે અનુકૂળ ન હોય, જેમ કે [અમ્માર યાસિર અને તેમના જેવા વિશે] ફરમાવ્યું છે: "સિવાય તેમના જેઓ દબાણ હેઠળ છે જ્યારે તેમનું દિલ ઈમાન સાથે શાંત છે." (નહલ/૧૦૬).

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

کَانَ نَاسٌ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ قَبْلَ أَنْ یُفْرَضَ الْجِهَادُ یَقُولُونَ: وَدَدْنَا لَوْ أَنَّ اللَّهَ دَلَّنَا عَلَی أَحَبِّ الْأَعْمَالِ إِلَیْهِ فَنَعْمَلَ بِهِ. فَأَخْبَرَهُمُ اللَّهُ أَنَّ أَفْضَلَ الْأَعْمَالِ إِیمَانٌ لَا شَکَّ فِیهِ وَ الْجِهَادُ. فَکَرِهَ ذَلِکَ نَاسٌ وَ شَقَّ عَلَیْهِمْ وَ تَبَاطَئُوا عَنْهُ فَنَزَلَتِ الْآیَهًُْ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- گروهی از مؤمنان قبل از واجب‌شدن جهاد می‌گفتند: «دوست داریم اگر خداوند ما را به محبوب‌ترین اعمال در نزد خود راهنمایی کرد، به آن عمل کنیم». در نتیجه خداوند آن‌ها را آگاه کرد که برترین اعمال، ایمانِ به دور از شک و جهاد است ولی گروهی آن را نپسندیدند و بر آن‌ها سخت شد و سستی نموده و از آن دوری کردند. در نتیجه این آیه نازل شد.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): A group of believers, before jihad was made obligatory, used to say: "We would love it if Allah were to guide us to the deeds most beloved to Him, so that we may act upon them." So Allah informed them that the best of deeds is faith free from doubt, and jihad. But a group did not like it, and it became hard upon them, and they slackened and kept away from it. As a result, this verse was revealed.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જિહાદ વાજિબ થયા પહેલા મોઅમેનીનનો એક જૂથ કહેતો હતો: "અમને ગમશે જો અલ્લાહ અમને પોતાની નજદીક સૌથી પ્રિય કર્મો તરફ માર્ગદર્શન આપે, જેથી અમે તેના પર અમલ કરીએ." પરિણામે અલ્લાહે તેમને જણાવ્યું કે શ્રેષ્ઠ કર્મો શંકાથી મુક્ત ઈમાન અને જિહાદ છે, પરંતુ એક જૂથે તેને પસંદ ન કર્યું અને તેમના પર તે ભારે પડ્યું અને તેઓ સુસ્તી બતાવીને તેનાથી દૂર રહ્યા. પરિણામે આ આયત નાઝિલ થઈ.