نَزَلَتْ فِی غَزْوَهًِْ الْمُرَیْسِیعِ وَ هِیَ غَزْوَهًُْ بَنِی الْمُصْطَلِقِ فِی سَنَهًِْ خَمْسٍ مِنَ الْهِجْرَهًِْ وَ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) خَرَجَ إِلَیْهَا فَلَمَّا رَجَعَ مِنْهَا نَزَلَ عَلَی بِئْرٍ وَ کَانَ الْمَاءُ قَلِیلًا فِیهَا وَ کَانَ أَنَسُبْنُسَیَّارٍ حَلِیفَ الْأَنْصَارِ وَ کَانَ جَهْجَاهُ‌بْنُ‌سَعِیدٍ الْغِفَارِیُّ أَجِیراً لِعُمَرَبْنِالْخَطَّابِ فَاجْتَمَعُوا عَلَی الْبِئْرِ فَتَعَلَّقَ دَلْوُ سَیَّارٍ بِدَلْوِ جَهْجَاهٍ فَقَالَ سَیَّارٌ دَلْوِی وَ قَالَ جَهْجَاهٌ دَلْوِی فَضَرَبَ جَهْجَاهٌ یَدَهُ عَلَی وَجْهِ سَیَّارٍ فَسَالَ مِنْهُ الدَّمُ فَنَادَی سَیَّارٌ بِالْخَزْرَجِ وَ نَادَی جَهْجَاهٌ بِالْقُرَیْشِ وَ أَخَذَ النَّاسُ السِّلَاحَ وَ کَادَ أَنْ تَقَعَ الْفِتْنَهًُْ فَسَمِعَ عَبْدُ اللَّهِبْنُأُبَیٍّ النِّدَاءَ فَقَالَ مَا هَذَا فَأَخْبَرُوهُ الْخَبَرَ فَغَضِبَ غَضَباً شَدِیداً ثُمَّ قَالَ قَدْ کُنْتُ کَارِهاً لِهَذَا الْمَسِیرِ إِنِّی لَأُذِلُّ الْعَرَبَ مَا ظَنَنْتُ أَنِّی أَبْقَی إِلَی أَنْ أَسْمَعَ مِثْلَ هَذَا فَلَا یَکُونُ عِنْدِی تَغْیِیرٌ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَی أَصْحَابِهِ فَقَالَ هَذَا عَمَلُکُمْ أَنْزَلْتُمُوهُمْ مَنَازِلَکُمْ وَ وَاسَیْتُمُوهُمْ بِأَمْوَالِکُمْ وَ وَقَیْتُمُوهُمْ بِأَنْفُسِکُمْ وَ أَبْرَزْتُمْ نُحُورَکُمْ لِلْقَتْلِ فَأَرْمَلَ نِسَاءَکُمْ وَ أَیْتَمَ صِبْیَانَکُمْ وَ لَوْ أَخْرَجْتُمُوهُمْ لَکَانُوا عِیَالًا عَلَی غَیْرِکُمْ ثُمَّ قَالَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَی الْمَدِینَهًِْ لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَ کَانَ فِی الْقَوْمِ زَیْدُ‌بْنُ‌أَرْقَمَ وَ کَانَ غُلَامٌ قَدْ رَاهَقَ وَ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی ظِلِّ شَجَرَهًٍْ فِی وَقْتِ الْهَاجِرَهًِْ وَ عِنْدَهُ قَوْمٌ مِنْ أَصْحَابِهِ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ زَیْدٌ فَأَخْبَرَهُ بِمَا قَالَ عَبْدُ اللَّهِبْنُأُبَیٍّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لَعَلَّکَ وَهَمْتَ یَا غُلَامُ قَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا وَهَمْتُ فَقَالَ فَلَعَلَّکَ غَضِبْتَ عَلَیْهِ قَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا غَضِبْتُ عَلَیْهِ قَالَ فَلَعَلَّهُ سَفِهَ عَلَیْکَ قَالَ لَا وَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِشُقْرَانَ مَوْلَاهُ احْدِجْ فَحَدَجَ رَاحِلَتَهُ وَ رَکِبَ وَ تَسَامَعَ النَّاسُ بِذَلِکَ فَقَالُوا مَا کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِیَرْحَلَ فِی مِثْلِ هَذَا الْوَقْتِ فَرَحَلَ النَّاسُ وَ لَحِقَهُ سَعْدُبْنُعُبَادَهًَْ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ رَحْمَهًُْ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ فَقَالَ وَ عَلَیْکُمُ السَّلَامُ فَقَالَ مَا کُنْتَ لِتَرْحَلَ فِی مِثْلِ هَذَا الْوَقْتِ فَقَالَ أَ وَ مَا سَمِعْتَ قَوْلًا قَالَ صَاحِبُکُمْ قَالَ وَ أَیُّ صَاحِبٍ لَنَا غَیْرُکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَالَ عَبْدُ اللَّهِبْنُأُبَیٍّ زَعَمَ أَنَّهُ إِنْ رَجَعَ إِلَی الْمَدِینَهًِْ لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَأَنْتَ وَ أَصْحَابُکَ الْأَعَزُّ وَ هُوَ وَ أَصْحَابُهُ الْأَذَلُّ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَوْمَهُ کُلَّهُ لَا یُکَلِّمُهُ أَحَدٌ فَأَقْبَلَتِ الْخَزْرَجُ عَلَی عَبْدِ اللَّهِبْنِأُبَیٍّ یَعْذِلُونَهُ فَحَلَفَ عَبْدُ اللَّهِ أَنَّهُ لَمْ یَقُلْ شَیْئاً مِنْ ذَلِکَ فَقَالُوا فَقُمْ بِنَا إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) حَتَّی تَعْتَذِرَ إِلَیْهِ فَلَوَّی عُنُقَهُ فَلَمَّا جَنَّ اللَّیْلُ سَارَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لَیْلَهُ کُلَّهُ وَ النَّهَارَ فَلَمْ یَنْزِلُوا إِلَّا لِلصَّلَاهًِْ فَلَمَّا کَانَ مِنَ الْغَدِ نَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ نَزَلَ أَصْحَابُهُ وَ قَدْ أَمْهَدَهُمُ الْأَرْضُ مِنَ السَّهَرِ الَّذِی أَصَابَهُمْ فَجَاءَ عَبْدُ اللَّهِبْنُأُبَیٍّ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَحَلَفَ لَهُ أَنَّهُ لَمْ یَقُلْ ذَلِکَ وَ إِنَّهُ لَیَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ إِنَّ زَیْداً قَدْ کَذَبَ عَلَیَّ فَقَبِلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مِنْهُ وَ أَقْبَلَتِ الْخَزْرَجُ عَلَی زَیْدِ‌بْنِ‌أَرْقَمَ یَشْتِمُونَهُ وَ یَقُولُونَ لَهُ کَذَبْتَ عَلَی عَبْدِ اللَّهِ سَیِّدِنَا فَلَمَّا رَحَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کَانَ زَیْدٌ مَعَهُ یَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّکَ لَتَعْلَمُ أَنِّی لَمْ أَکْذِبْ عَلَی عَبْدِ اللَّهِبْنِأُبَیٍّ فَمَا سَارَ إِلَّا قَلِیلًا حَتَّی أَخَذَ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَا کَانَ یَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ عِنْدَ نُزُولِ الْوَحْیِ عَلَیْهِ فَثَقُلَ حَتَّی کَادَتْ نَاقَتُهُ تَبَرَّکَ مِنْ ثِقَلِ الْوَحْیِ فَسُرِّیَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ هُوَ یَسْلِتُ الْعَرَقَ عَنْ جَبْهَتِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِأُذُنِ زَیْدٍ فَرَفَعَهُ مِنَ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ یَا غُلَامُ صَدَقَ قَوْلُکَ وَ وَعَی قَلْبُکَ وَ أَنْزَلَ اللَّهُ فِیمَا قُلْتَ قُرْآناً فَلَمَّا نَزَلَ جَمَعَ أَصْحَابَهُ وَ قَرَأَ عَلَیْهِمْ سُورَهًَْ الْمُنَافِقِینَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ إِذا جاءَکَ الْمُنافِقُونَ قالُوا نَشْهَدُ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللهِ وَ اللهُ یَعْلَمُ إِنَّکَ لَرَسُولُهُ وَ اللهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِینَ لَکاذِبُونَ اتَّخَذُوا أَیْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِیلِ اللهِ إِنَّهُمْ ساءَ ما کانُوا یَعْمَلُونَ إِلَی قَوْلِهِ وَ لکِنَّ الْمُنافِقِینَ لا یَعْلَمُونَ فَفَضَحَ اللَّهُ عَبْدَ اللَّهِبْنَأُبَیٍّ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- این آیه در سال پنجم هجری درباره‌ی غزوه «مُرَیسِیع» نازل شده است که همان غزوه‌ی بنی‌مُصطَلِق است و آن زمانی بود که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برای آن غزوه رفته بود. هنگامی‌که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از آنجا باز می‌گشت، در راه به چاه آبی رسید که آب در آن کم بود. اَنَس‌بن‌سیّار هم پیمان انصار بود و جهجاه‌بن‌سعید غِفاری اجیر عمربن‌خطّاب بود. آنان بر سر چاه گرد هم آمدند و سطل ابن‌سیّار با سطل جهجاه در هم پیچید. ابن‌سیّار گفت:»این سطل من است»، و جهجاه گفت: «این سطل من است». جهجاه با سیلی بر صورت ابن‌سیّار زد و خون از آن جاری شد. ابن‌سیّار خزرجی‌ها را صدا زد و جهجاه قریش را فراخواند و مردم سلاح‌های خود را آماده کردند و نزدیک بود جنگ در میان افتد. عبدالله‌بن‌اُبَیّ صدا را شنید و گفت: «این چیست»؟ ماجرا را برایش تعریف کردند. پس بسیار خشمگین شد و سپس گفت: «من از این مسیر متنفر بودم. همانا من خوارترین فرد عرب هستم؛ گمان نمی‌کردم زنده بمانم و چنین خبری به گوش من برسد و من نتوانم تغییری ایجاد کنم». سپس به یارانش روی آورد و گفت: «این کار شماست، آن‌ها را وارد منازل خود کردید و با اموال خود به آن‌ها کمک کردید و با جان خود از آن‌ها حمایت کردید؛ گردن خود را به زیر تیغ بردید (خود را در معرض کشته‌شدن قرار دادید) و زنانتان بیوه شدند و فرزندان شما یتیم گشتند، درحالی‌که اگر آن‌ها را بیرون می کردید، سنگینی آنان بر دوش دیگران بود. سپس گفت: هنگامی‌که به مدینه بازگشتیم، حتماً عزیزتر، ذلیل‌تر را خارج خواهد ساخت. زیدبن‌ارقم در میان آن مردم بود. او جوانی بود که تازه به سنّ بلوغ رسیده بود. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در آن موقع که هنگام ظهر بود و آفتاب سوزانی می تابید، زیر سایه‌ی درختی نشسته بود و جمعی از یارانش از مهاجرین و انصار نزد ایشان بودند. ناگهان زید آمد و ایشان را از آنچه که عبدالله‌بن‌اُبَی گفته بود، مطّلع کرد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای جوان! شاید تو گمان می‌کنی»؟ عرض کرد: «به خدا سوگند! نه، گمان نمی‌کنم». فرمود: «شاید تو بر وی خشم گرفته‌ای»؟ عرض کرد: «به خدا سوگند! نه، بر وی خشم نگرفته‌ام». فرمود: «شاید وی نسبت به تو بدخُلقی کرده است»؟ عرض کرد: «نه، به خدا سوگند این‌طور نیست». پس رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به برده خویش شُقران گفت: «مَرکب را زین کن». او مرکب را زین کرد و آن حضرت سوار شد و مردم از این امر باخبر شدند و گفتند: [حتماً امر مهمّی است که] رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در چنین موقعی از روز می‌خواهد از اینجا برود. پس مردم به راه افتادند و سعدبن‌عُباده دنبال وی رفت و به پیامبر (صلی الله علیه و آله) رسید و عرض کرد: «سلام و درود خدا و رحمت و برکاتش بر تو باد، ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)»! فرمود: «و سلام و درود خدا نیز بر تو باد»! عرض کرد: «چرا در چنین موقعی بار سفر بستی»؟ فرمود: «مگر سخن یارتان را نشنیده اید که چه گفته است»؟ عرض کرد: «مگر ما یاری به جز شما داریم؟ فرمود: عبد الله بن اُبَیّ گمان کرده است که اگر به مدینه بازگردد عزیزتر، ذلیل‌تر را بیرون خواهد کرد». عرض کرد: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! شما و یارانت عزیزترین و او و یارانش، ذلیل‌ترین هستند». رسول خدا (صلی الله علیه و آله) تمام روز را بدون آنکه کسی با وی هم صحبت شود، راه رفت. قوم خزرج نزد عبدالله‌بن‌ابیّ رفتند و او را سرزنش کردند و عبدالله‌بن‌ابیّ سوگند یاد کرد که حتّی یک کلمه از این سخنان را او بر زبان نیاورده است. آنان گفتند: پس بیا نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برویم تا از ایشان معذرت خواهی کنیم. امّا او صورت خود را برگرداند. هنگامی‌که شب شد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) تمام شب و روز را راه رفت و فقط برای نماز از مرکب خویش پایین آمد. روز بعد، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و یارانش از مرکب‌های خویش پایین آمدند و به دلیل بیداری شبانه ای که داشتند بر زمین دراز کشیدند. در همین میان، عبدالله‌بن‌ابیّ نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آمد و سوگند یاد کرد که چنین چیزی را بر زبان نیاورده است و شهادت می‌دهد که هیچ معبودی جز الله نیست و تو یقیناً رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هستی و زید حرف‌های دروغ را به من نسبت داده است. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) عذر او را پذیرفت و خزرج روی به‌سمت زیدبن‌ارقم آوردند و به او دشنام می‌دادند و می‌گفتند: «تو بر سرور ما عبدالله نسبت دروغ بستی». هنگامی‌که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رفت، زید همراه ایشان بود که می‌گفت: «به خدا سوگند! شما می‌دانید که من حرف‌های دروغ را به عبدالله‌بن‌ابیّ نسبت ندادم». هنوز اندکی از راه را بیشتر نرفته بود که آن سختی و مشقتی که هنگام نزول وحی بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) وارد می‌گردید، بر وی پدیدار گشت. ایشان آن‌قدر سنگین شده بود که نزدیک بود شتر از سنگینی وحی در گِل فرود رود. در همان حال‌که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) عرق می‌ریخت، ناگهان عرق‌های او پاک شد. سپس گوش زیدبن‌ارقم را گرفت و او را از روی مرکب بلند کرد، سپس فرمود: «ای غلام! سخن تو درست بود و قلب تو هوشیار بود. خداوند در خصوص آنچه گفتی، آیاتی را نازل کرد». هنگامی‌که پایین آمد یاران خویش را گرد آورد و سوره‌ی منافقین را بر آن‌ها خواند: «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ * إِذَا جَاءَکَ الْمنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللهِ وَ اللهُ یَعْلَمُ إِنَّکَ لَرَسُولُهُ وَ اللهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمنافِقِینَ لَکَاذِبُونَ * اتَّخَذُوا أَیْمَانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللهِ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ تا سخن خداوند که می‌فرماید: وَ لَکِنَّ الْمنافقین لَا یَعْلَمُونَ بنابراین خداوند عبدالله‌بن‌اُبَیّ را رسوا کرد.
Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): This verse was revealed in the fifth year of the Hijra concerning the battle of "Muraysi'", which is the battle of Banu Mustaliq. That was when the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) had gone out for that battle. When the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) was returning from there, on the way he came to a well of water in which the water was scarce. Anas ibn Sayyar was an ally of the Ansar, and Jahjah ibn Sa'id al-Ghifari was a hired hand of Umar ibn al-Khattab. They gathered at the well, and the bucket of Ibn Sayyar became entangled with the bucket of Jahjah. Ibn Sayyar said: "This is my bucket," and Jahjah said: "This is my bucket." Jahjah struck Ibn Sayyar's face with a slap, and blood flowed from it. Ibn Sayyar called out to the Khazraj and Jahjah called out to the Quraysh, and the people readied their weapons, and it was close that a fight would break out among them. Abdullah ibn Ubayy heard the cry and said: "What is this?" They told him the story. He became very angry and then said: "I hated this expedition. Indeed I am the most humiliated of the Arabs; I did not think I would remain alive to hear such news and be unable to make any change." Then he turned to his companions and said: "This is your doing — you brought them into your houses, and helped them with your wealth, and defended them with your lives; you put your necks under the blade [exposed yourselves to being killed], and your women became widows and your children became orphans, whereas if you had cast them out, their burden would have been upon others. Then he said: When we return to Medina, surely the mightier will drive out the more humiliated from it." Zayd ibn Arqam was among that people. He was a youth who had just reached the age of maturity. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) at that time — it was noon and the sun was burning fiercely — was sitting under the shade of a tree, and a group of his companions from the Muhajirin and the Ansar were with him. Suddenly Zayd came and informed him of what Abdullah ibn Ubayy had said. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "O youth! Perhaps you are just imagining it?" He said: "By Allah, no, I am not imagining it." He said: "Perhaps you have become angry with him?" He said: "By Allah, no, I am not angry with him." He said: "Perhaps he has behaved rudely toward you?" He said: "No, by Allah, it is not so." Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to his slave Shuqran: "Saddle the mount." He saddled the mount and the Messenger mounted, and the people learned of this and said: "[It must be an important matter that] the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) wants to leave from here at such a time of day." So the people set off, and Sa'd ibn Ubadah followed after him and caught up with the Prophet (peace be upon him and his family) and said: "Peace and Allah's mercy and blessings be upon you, O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)!" He said: "And peace be upon you also!" He said: "Why have you packed for travel at such a time?" He said: "Have you not heard what your companion has said?" He said: "Do we have any companion other than you? He said: Abdullah ibn Ubayy has claimed that if he returns to Medina, the mightier will drive out the more humiliated from it." He said: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! You and your companions are the mightiest, and he and his companions are the most humiliated." The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) travelled the whole day without anyone speaking to him. The tribe of Khazraj went to Abdullah ibn Ubayy and rebuked him, and Abdullah ibn Ubayy swore that he had not uttered even a single word of these statements. They said: Then come with us to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) so that we may apologize to him. But he turned his face away. When night fell, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) travelled the whole night and day and dismounted from his mount only for prayer. The next day, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and his companions dismounted from their mounts and, because of the sleeplessness of the night they had endured, they stretched out on the ground. In the midst of this, Abdullah ibn Ubayy came to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and swore that he had not uttered such a thing and that he bore witness that there is no god but Allah and that you are certainly the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and that Zayd had attributed false words to him. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) accepted his excuse, and the Khazraj turned toward Zayd ibn Arqam and were reviling him and saying to him: "You have attributed a lie to our chief Abdullah." When the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) departed, Zayd was with him, saying: "By Allah! You know that I did not attribute false words to Abdullah ibn Ubayy." He had gone only a little way on the road when that severity and hardship which used to come upon the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) at the descent of revelation appeared upon him. He became so heavy that the camel was on the verge of sinking to the ground from the heaviness of the revelation. While the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) was pouring sweat, suddenly his sweat was wiped away. Then he took the ear of Zayd ibn Arqam and lifted him up off the mount, then said: "O boy! Your word was true and your heart was alert. Allah has revealed verses concerning what you said." When he came down he gathered his companions and recited to them Surah al-Munafiqun: "بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ * إِذَا جَاءَکَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللهِ وَ اللهُ یَعْلَمُ إِنَّکَ لَرَسُولُهُ وَ اللهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَکَاذِبُونَ * اتَّخَذُوا أَیْمَانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللهِ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ [In the name of Allah, the Most Merciful, the Most Compassionate. When the hypocrites come to you, they say: We bear witness that you are indeed the Messenger of Allah; and Allah knows that you are indeed His Messenger, and Allah bears witness that the hypocrites are surely liars. They have made their oaths a shield, so they have turned aside from the path of Allah; indeed evil is that which they have been doing]" up to the word of Allah where He says: "وَ لَکِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَا یَعْلَمُونَ [But the hypocrites do not know]". Thus Allah exposed Abdullah ibn Ubayy.
અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): આ આયત હિજરીના પાંચમા વર્ષે "મુરૈસી" ના ગઝવા વિશે નાઝિલ થઈ છે, જે એ જ બની મુસ્તલિકનું ગઝવા છે અને તે એ સમય હતો જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ગઝવા માટે ગયા હતા. જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ત્યાંથી પાછા ફરી રહ્યા હતા, ત્યારે રસ્તામાં એક કૂવા પાસે પહોંચ્યા જેમાં પાણી ઓછું હતું. અનસ બિન સય્યાર અન્સારના સહયોગી હતા અને જહજાહ બિન સઈદ ગિફારી ઉમર બિન ખત્તાબનો મજૂર હતો. તેઓ કૂવા પર એકઠા થયા અને ઇબ્ને સય્યારની ડોલ જહજાહની ડોલ સાથે ઉલઝી ગઈ. ઇબ્ને સય્યારે કહ્યું: "આ મારી ડોલ છે", અને જહજાહે કહ્યું: "આ મારી ડોલ છે". જહજાહે ઇબ્ને સય્યારના ચહેરા પર થપ્પડ મારી અને તેમાંથી લોહી વહેવા લાગ્યું. ઇબ્ને સય્યારે ખઝરજીઓને પોકાર્યા અને જહજાહે કુરૈશને પોકાર્યા અને લોકોએ પોતાના શસ્ત્રો તૈયાર કર્યા અને એ નજીક હતું કે લડાઈ છેડાઈ જાય. અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્યે અવાજ સાંભળ્યો અને કહ્યું: "આ શું છે?" તેને ઘટના જણાવવામાં આવી. તે ખૂબ જ ગુસ્સે થયો અને પછી કહ્યું: "હું આ મુસાફરીથી નફરત કરતો હતો. ખરેખર હું આરબોમાં સૌથી ખ્વાર છું; મેં ધાર્યું ન હતું કે હું જીવતો રહીશ અને આવા સમાચાર મારા કાને પડશે અને હું કોઈ પરિવર્તન નહીં લાવી શકું". પછી તેણે પોતાના સાથીઓ તરફ ફર્યા અને કહ્યું: "આ તમારું જ કામ છે, તમે તેમને પોતાના ઘરમાં દાખલ કર્યા અને પોતાની સંપત્તિથી તેમની મદદ કરી અને પોતાની જાનથી તેમની હિફાઝત કરી; તમે પોતાની ગરદનો તલવારની નીચે ધરી [પોતાને કત્લ થવાના ખતરામાં મૂક્યા] અને તમારી સ્ત્રીઓ વિધવા બની અને તમારા બાળકો યતીમ બન્યા, જ્યારે કે જો તમે તેમને બહાર કાઢી મૂક્યા હોત, તો તેમનો બોજ બીજાઓના ખભા પર હોત. પછી કહ્યું: જ્યારે અમે મદીના પાછા ફરીશું, ત્યારે ચોક્કસ જે વધારે ઇજ્જતવાળો છે તે વધારે ઝલીલને બહાર કાઢી નાખશે. ઝૈદ બિન અરકમ એ લોકોમાં હતો. તે એક જવાન હતો જે તાજેતરમાં જ બલૂગની ઉંમરે પહોંચ્યો હતો. અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ સમયે જ્યારે બપોરનો સમય હતો અને સૂરજ સખત તપી રહ્યો હતો, એક ઝાડની છાયામાં બેઠા હતા અને તેમના મુહાજિરીન અને અન્સાર સાથીઓમાંથી એક જૂથ તેમની પાસે હતું. અચાનક ઝૈદ આવ્યો અને તેમને એ વાતથી અવગત કર્યા જે અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્યે કહી હતી. અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: "એ જવાન! કદાચ તું અનુમાન કરી રહ્યો છે?" તેણે અરજ કરી: "અલ્લાહની કસમ! ના, હું અનુમાન નથી કરી રહ્યો". ફરમાવ્યું: "કદાચ તું તેના પર ગુસ્સે છે?" તેણે અરજ કરી: "અલ્લાહની કસમ! ના, હું તેના પર ગુસ્સે નથી". ફરમાવ્યું: "કદાચ તેણે તારી સાથે ખરાબ વર્તન કર્યું છે?" તેણે અરજ કરી: "ના, અલ્લાહની કસમ, એવું નથી". પછી અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ પોતાના ગુલામ શુકરાનને કહ્યું: "સવારી પર ઝીન કસ". તેણે સવારી પર ઝીન કસી અને આપ સવાર થયા અને લોકોને આ વાતની જાણ થઈ અને તેઓએ કહ્યું: [ચોક્કસ કોઈ મહત્વપૂર્ણ કામ છે કે] અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) દિવસના આવા સમયે અહીંથી જવા માંગે છે. પછી લોકો રવાના થયા અને સઅદ બિન ઉબાદહ તેમની પાછળ ગયા અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સુધી પહોંચ્યા અને અરજ કરી: "તમારા પર અલ્લાહનો સલામ અને રહમત અને બરકતો હો, એ અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)!" ફરમાવ્યું: "અને તમારા પર પણ સલામ હો!" તેમણે અરજ કરી: "તમે આવા સમયે સફરનો સામાન કેમ બાંધ્યો?" ફરમાવ્યું: "શું તમે તમારા સાથીની વાત નથી સાંભળી કે તેણે શું કહ્યું છે?" તેમણે અરજ કરી: "શું અમારો તમારા સિવાય કોઈ સાથી છે? ફરમાવ્યું: અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્યે અનુમાન કર્યું છે કે જો તે મદીના પાછો ફરશે તો જે વધારે ઇજ્જતવાળો છે તે વધારે ઝલીલને બહાર કાઢી નાખશે". તેમણે અરજ કરી: "એ અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! તમે અને તમારા સાથીઓ સૌથી ઇજ્જતવાળા છો અને તે અને તેના સાથીઓ સૌથી ઝલીલ છે". અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) આખો દિવસ કોઈની સાથે વાત કર્યા વગર ચાલતા રહ્યા. ખઝરજ કબીલો અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્ય પાસે ગયો અને તેને ઠપકો આપ્યો અને અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્યે કસમ ખાધી કે તેણે આ વાતોમાંથી એક શબ્દ પણ પોતાની જીભ પર લાવ્યો નથી. તેઓએ કહ્યું: તો ચાલ અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે જઈએ જેથી તેમનાથી માફી માંગીએ. પરંતુ તેણે પોતાનું મોઢું ફેરવી લીધું. જ્યારે રાત થઈ, અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) આખી રાત અને દિવસ ચાલતા રહ્યા અને ફક્ત નમાઝ માટે પોતાની સવારીથી નીચે ઉતર્યા. બીજા દિવસે, અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને તેમના સાથીઓ પોતાની સવારીઓ પરથી નીચે ઉતર્યા અને રાતના જાગરણને કારણે તેઓ જમીન પર લેટી ગયા. એ જ દરમિયાન, અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્ય અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવ્યો અને કસમ ખાધી કે તેણે એવી કોઈ વાત મોઢેથી કાઢી નથી અને શહાદત આપે છે કે અલ્લાહ સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી અને તમે યકીનન અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) છો અને ઝૈદે જૂઠી વાતો મારી તરફ મનસૂબ કરી છે. અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ તેનું ઉઝર કબૂલ કર્યું અને ખઝરજ ઝૈદ બિન અરકમ તરફ ફર્યા અને તેને ગાળો આપતા હતા અને કહેતા હતા: "તેં અમારા સરદાર અબ્દુલ્લાહ પર જૂઠનો આરોપ મૂક્યો છે". જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ચાલ્યા, ઝૈદ તેમની સાથે હતો અને કહી રહ્યો હતો: "અલ્લાહની કસમ! તમે જાણો છો કે મેં અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્ય તરફ જૂઠી વાતો મનસૂબ કરી નથી". હજી થોડોક જ રસ્તો કાપ્યો હતો કે એ સખ્તી અને મુશ્કેલી જે વહીના ઉતરવા સમયે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર આવતી હતી, તેમના પર દેખાઈ. તેઓ એટલા ભારે થઈ ગયા હતા કે ઊંટ વહીના ભારથી કાદવમાં બેસી જવાની અણી પર હતું. જે હાલતમાં અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પરસેવો પાડી રહ્યા હતા, અચાનક તેમનો પરસેવો સાફ થઈ ગયો. પછી ઝૈદ બિન અરકમનો કાન પકડ્યો અને તેને સવારીથી ઉપર ઉઠાવ્યો, પછી ફરમાવ્યું: "એ ગુલામ! તારી વાત સાચી હતી અને તારું દિલ સાવધ હતું. અલ્લાહે તેં જે કહ્યું તેના વિશે આયતો નાઝિલ કરી છે". જ્યારે નીચે ઉતર્યા ત્યારે પોતાના સાથીઓને એકઠા કર્યા અને તેમની સામે સૂરએ મુનાફિકૂન વાંચી: "بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ * إِذَا جَاءَکَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللهِ وَ اللهُ یَعْلَمُ إِنَّکَ لَرَسُولُهُ وَ اللهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَکَاذِبُونَ * اتَّخَذُوا أَیْمَانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللهِ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ [અલ્લાહના નામથી જે ખૂબ જ કૃપાળુ, અત્યંત દયાળુ છે. જ્યારે મુનાફિકો તમારી પાસે આવે છે, ત્યારે કહે છે: અમે શહાદત આપીએ છીએ કે તમે ખરેખર અલ્લાહના રસૂલ છો; અને અલ્લાહ જાણે છે કે તમે ખરેખર તેના રસૂલ છો, અને અલ્લાહ શહાદત આપે છે કે મુનાફિકો ખરેખર જૂઠા છે. તેઓએ પોતાની કસમોને ઢાલ બનાવી લીધી છે, પછી અલ્લાહના રસ્તાથી રોકે છે; ખરેખર જે તેઓ કરી રહ્યા છે તે ખરાબ છે]" અલ્લાહના આ કૌલ સુધી કે: "وَ لَکِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَا یَعْلَمُونَ [પરંતુ મુનાફિકો જાણતા નથી]". આ પ્રમાણે અલ્લાહે અબ્દુલ્લાહ બિન ઉબય્યને રુસ્વા કરી દીધા.