سورة المدثر

Verse 31 of 56

74:31

وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النّارِ إِلّا مَلائِكَةً وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلّا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا لِيَسْتَيْقِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ وَ يَزْدادَ الَّذِينَ آمَنُوا إِيماناً وَ لا يَرْتابَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ لِيَقُولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْكافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلاً كَذالِكَ يُضِلُّ اللهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ ما يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلّا هُوَ وَ ما هِيَ إِلّا ذِكْرى لِلْبَشَرِ

نگهبانان دوزخ را فقط فرشتگان [عذاب] قرار داديم، و تعداد آن‌ها را جز براى آزمايش كافران معيّن نكرديم تا اهل كتاب (يهود و نصارى) يقين پيدا كنند و بر ايمان مؤمنان بيفزايد، و اهل كتاب و مؤمنان [در حقّانيت اين كتاب آسمانى] ترديد به خود راه ندهند، و بيماردلان و كافران بگويند: «خدا از اين سخن چه منظورى دارد»؟! [آرى] اين‌گونه خداوند هركس را بخواهد گمراه مى‎سازد و هركس را بخواهد هدايت مى‎كند. و لشكريان پروردگارت را جز او كسى نمى‎داند، و اين جز هشدار و تذكّرى براى انسان‌ها نيست!

And We have not made the wardens of the fire others than angels, and We have not made their number but as a trial for those who disbelieve, that those who have been given the book may be certain and those who believe may increase in faith, and those who have been given the book and the believers may not doubt, and that those in whose hearts is a disease and the unbelievers may say: What does Allah mean by this parable? Thus does Allah make err whom He pleases, and He guides whom He pleases, and none knows the hosts of your Lord but He Himself; and this is naught but a reminder to the mortals.

અને અમોએ ફકત ફરિશ્તાઓને જહન્નમના રખેવાળો બનાવ્યા છે, અને અમોએ તેમની સંખ્યા ફકત નાસ્તિકોની અજમાઇશ માટે રાખી છે, જેથી જેમને કિતાબ આપવામાં આવી છે તેમને યકીન થઇ જાય, અને જેઓ ઇમાન લાવ્યા છે તેમના ઇમાનમાં વધારો થાય, અને જેમને કિતાબ આપવામાં આવી છે તેઓ તથા ઇમાન લાવનારાઓને શક ન થાય, અને જેમના દિલો બીમાર છે તથા જેઓ નાસ્તિક છે તેઓ કહે કે આ મિસાલથી અલ્લાહનો શુ ઇરાદો છે?! (હા) આ રીતે અલ્લાહ જેને ચાહે છે તેને ગુમરાહ કરે છે, અને જેને ચાહે છે હિદાયત આપે છે, અને તારા પરવરદિગારના લશ્કરોને તેના સિવાય કોઇ જાણતું નથી, અને આ ફકત લોકો માટે નસીહત છે.

#1 نگهبانان دوزخ را فقط فرشتگان [عذاب] قرار دادیم، و تعداد آن‌ها را جز برای آزمایش کافران معیّن نکردیم We have made none but angels the keepers of Hellfire, and We have made their number only a trial for the disbelievers જહન્નમના રખેવાળ અમે ફક્ત [અઝાબના] ફરિશ્તાઓને બનાવ્યા, અને તેમની સંખ્યા કાફિરોની આઝમાયશ સિવાય કોઈ કારણથી નક્કી કરી નથી

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ جَابِر عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ عزّوجلّ ... وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً قَالَ: فَالنَّارُ هُوَ الْقَائِمُ (عجل الله تعالی فرجه الشریف) الَّذِی أَنَارَ ضَوْؤُهُ وَ خُرُوجُهُ لِأَهْلِ الشَّرْقِ وَ الْغَرْبِ وَ الْمَلَائِکَهًُْ هُمُ الَّذِینَ یَمْلِکُونَ عِلْمَ آلِ مُحَمَّدٍ (علیهم السلام)وَ قَوْلُهُ: وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا قَالَ: یَعْنِی الْمُرْجِئَهًَْ وَ قَوْلُهُ: لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ قَالَ: هُمُ الشِّیعَهًُْ وَ هُمْ أَهْلُ الْکِتَابِ وَ هُمُ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ وَ الْحُکْمَ وَ النُّبُوَّهًَْ وَ قَوْلُهُ: وَ یَزْدادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیماناً وَ لا یَرْتابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ أَیْ لَا یَشُکُّ الشِّیعَهًُْ فِی شَیْءٍ مِنْ أَمْرِ الْقَائِمِ (عجل الله تعالی فرجه الشریف) وَ قَوْلُهُ: وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ یَعْنِی بِذَلِکَ الشِّیعَهًَْ وَ ضُعَفَاءَهَا وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلًا فَقَالَ اللَّهُ عزّوجلّ لَهُمْ: کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ فَالْمُؤْمِنُ یُسَلِّمُ وَ الْکَافِرُ یَشُکُّ وَ قَوْلُهُ: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ فَجُنُودُ رَبِّکَ هُمُ الشِّیعَهًُْ وَ هُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِی الْأَرْضِ وَ قَوْلُهُ: وَ ما هِیَ إِلَّا ذِکْری لِلْبَشَرِ لِمَنْ شاءَ مِنْکُمْ أَنْ یَتَقَدَّمَ أَوْ یَتَأَخَّر.

امام باقر (علیه السلام)- جابر (رحمة الله علیه) از امام باقر (علیه السلام) روایت می‌کند که درباره‌ی آیه: وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً؛ فرمود: «منظور از نار حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که نور او می‌درخشد و قیامش شرق و غرب را می‌گیرد و ملائکه کسانی هستند که علم آل محمّد (علیهم السلام) را دارند. این آیه: وَما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا؛ منظور گروه مرجئه هستند و این آیه: لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ یعنی شیعیان که اهل کتابند و آنها هستند که به ایشان کتاب و نبوّت و حکمت ارزانی شده است. وَ یَزْدادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیماناً وَ لا یَرْتابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ؛ یعنی شیعیان شک در چیزی از کار حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ندارند. وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ؛ منظور ضعفای شیعه هستند. وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا؛ که می‌گویند خدا از این چه منظوری دارد خداوند می‌فرماید: کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ این چنین خداوند کسی را که می‌خواهد، گمراه می‌کند و آن کس را که بخواهد، هدایت می‌نماید. مؤمن تسلیم می‌شود و کافر شک می‌کند. وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ؛ منظور از جنود و سپاه خدا شیعیان هستند که تعداد آن‌ها را فقط خدا می‌داند و آن‌ها گواهان روی زمینند. برای کسانی از شما که می‌خواهند پیش افتند یا عقب بمانند [به‌سوی هدایت و نیکی پیش روند یا نروند]!.

Imam Baqir (peace be upon him): Jabir (may Allah have mercy on him) narrates from Imam Baqir (peace be upon him) that concerning the verse وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً [And We have not made the wardens of the fire others than angels] he said: "What is meant by 'the fire' is Hazrat Qaim (may Allah hasten his noble reappearance), whose light shines and whose rising encompasses the East and the West; and the angels are those who possess the knowledge of the family of Muhammad (peace be upon them). This verse: وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا [And We have not made their number but as a trial for those who disbelieve] — those meant are the Murji'a group. And this verse: لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ [that those who have been given the book may be certain] means the Shia, who are the people of the book, and they are the ones who have been granted the book, prophethood and wisdom. وَ یَزْدادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیماناً وَ لا یَرْتابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ [that those who believe may increase in faith and those who have been given the book may not doubt] — that is, the Shia have no doubt about any matter of Hazrat Mahdi (may Allah hasten his noble reappearance). وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ [and that those in whose hearts is a disease may say] — those meant are the weak among the Shia. وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا [and the disbelievers: What does Allah mean by this parable?] — they say what does Allah intend by this. Allah says: کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ [Thus does Allah make err whom He pleases, and He guides whom He pleases] — thus Allah leads astray whom He wills and guides whom He wills. The believer submits and the disbeliever doubts. وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ [and none knows the hosts of your Lord but He Himself] — what is meant by the hosts and armies of Allah are the Shia, whose number only Allah knows, and they are the witnesses upon the earth. For those of you who wish to advance or hold back [advance toward guidance and goodness or not]!"

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): જાબિર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) પાસેથી રિવાયત કરે છે કે આયત وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً [અને અમે જહન્નમના રખેવાળોને ફરિશ્તાઓ સિવાય કોઈ બનાવ્યા નથી] વિશે તેમણે ફરમાવ્યું: "નારથી મુરાદ હઝરત કાઇમ (અજ્જલલ્લાહો તઆલા ફરજહુશ્શરીફ) છે, જેમનું નૂર ચમકે છે અને જેમનું કિયામ પૂર્વ અને પશ્ચિમને આવરી લેશે, અને ફરિશ્તાઓ તે છે જેઓ આલે મુહમ્મદ (અલયહેમુસ્સલામ)નું ઇલ્મ ધરાવે છે. આ આયત: وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا [અને અમે તેમની સંખ્યા કાફિરો માટે કસોટી સિવાય કંઈ નથી બનાવી] — મુરાદ મુર્જિઆ ગુરૂહ છે. અને આ આયત: لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ [જેમને કિતાબ આપવામાં આવી છે તેઓ યકીન કરે] એટલે શિયાઓ, જેઓ અહલે કિતાબ છે, અને તેઓ જ છે જેમને કિતાબ, નબુવ્વત અને હિકમત આપવામાં આવી છે. وَ یَزْدادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیماناً وَ لا یَرْتابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ [અને ઈમાનવાળાઓના ઈમાનમાં વૃદ્ધિ થાય અને જેમને કિતાબ આપવામાં આવી છે તેઓ શંકા ન કરે] — એટલે શિયાઓને હઝરત મહદી (અજ્જલલ્લાહો તઆલા ફરજહુશ્શરીફ)ના કોઈપણ કાર્યમાં શંકા નથી. وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ [અને જેમના દિલોમાં રોગ છે તેઓ કહે] — મુરાદ શિયાના નબળા લોકો છે. وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا [અને કાફિરો: અલ્લાહનો આ ઉદાહરણથી શું મુરાદ છે?] — જેઓ કહે છે કે અલ્લાહનો આનાથી શું હેતુ છે. અલ્લાહ ફરમાવે છે: کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ [આવી રીતે અલ્લાહ જેને ઇચ્છે તેને ગુમરાહ કરે છે અને જેને ઇચ્છે તેને હિદાયત આપે છે] — આવી રીતે અલ્લાહ જેને ઇચ્છે તેને ગુમરાહ કરે છે અને જેને ઇચ્છે તેને હિદાયત આપે છે. મોમિન તસ્લીમ થાય છે અને કાફિર શંકા કરે છે. وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ [અને તમારા રબના લશ્કરોને તેના સિવાય કોઈ જાણતું નથી] — અલ્લાહના જુનૂદ અને લશ્કરથી મુરાદ શિયાઓ છે જેમની સંખ્યા ફક્ત અલ્લાહ જ જાણે છે અને તેઓ ઝમીન પર ગવાહો છે. તમારામાંથી જેઓ આગળ વધવા કે પાછળ રહેવા ઇચ્છે છે [હિદાયત અને નેકી તરફ આગળ વધે અથવા ન વધે] તેમના માટે!"

#2 نگهبانان دوزخ را فقط فرشتگان [عذاب] قرار دادیم، و تعداد آن‌ها را جز برای آزمایش کافران معیّن نکردیم We have made none but angels the keepers of Hellfire, and We have made their number only a trial for the disbelievers જહન્નમના રખેવાળ અમે ફક્ત [અઝાબના] ફરિશ્તાઓને બનાવ્યા, અને તેમની સંખ્યા કાફિરોની આઝમાયશ સિવાય કોઈ કારણથી નક્કી કરી નથી

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

قَوْلُه: وَما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً وَ هُمْ مَلَائِکَهًٌْ فِی النَّارِ یُعَذِّبُونَ النَّاسَ وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا قَالَ: لِکُلِّ رَجُلٍ تِسْعَهًَْ عَشَرَ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ یُعَذِّبُونَهُمْ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً؛ آن‌ها فرشتگانی در آتش هستند که مردم را عذاب می‎کنند وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا؛ برای هر مردی نوزده نفر از فرشتگان هستند که آن‌ها را عذاب می‎کنند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً [And We have not made the wardens of the fire others than angels] — they are angels in the fire who torment the people. وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا [And We have not made their number but as a trial for those who disbelieve] — for every man there are nineteen of the angels who torment them.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِکَةً [અને અમે જહન્નમના રખેવાળોને ફરિશ્તાઓ સિવાય કોઈ બનાવ્યા નથી] — તેઓ આગમાં ફરિશ્તાઓ છે જેઓ લોકોને અઝાબ આપે છે. وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِینَ کَفَرُوا [અને અમે તેમની સંખ્યા કાફિરો માટે કસોટી સિવાય કંઈ નથી બનાવી] — દરેક માણસ માટે ઓગણીસ ફરિશ્તાઓ છે જેઓ તેમને અઝાબ આપે છે.

#3 تا اهل کتاب یهود و نصاری) یقین پیدا کنند و بر ایمان مؤمنان بیفزاید، و اهل کتاب و مؤمنان [در حقّانیت این کتاب آسمانی] ترد… So that the People of the Book may attain certainty and the believers may increase in faith જેથી અહલે કિતાબ (યહૂદ અને નસારા) યકીન કરે અને મોમિનોના ઈમાનમાં વધારો થાય, અને અહલે કિતાબ તથા મોમિનો [આ આસમાની કિતાબની હકીકત વિશે] શંકા ન કરે, અને બીમાર દિલવાળા તથા કાફિરો કહે: «અલ્લાહનો આ વાતથી શું ઉદ્દેશ છે»

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌الْفُضَیْل عَنْ أَبِی‌الْحَسَنِ‌الْمَاضِی (علیه السلام) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عزّوجلّ ... لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ قَالَ: یَسْتَیْقِنُونَ أَنَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ (صلی الله علیه و آله) وَ وَصِیَّهُ حَقٌّ قُلْتُ: وَیَزْدادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیماناً قَالَ: وَ یَزْدَادُونَ بِوَلَایَهًِْ الْوَصِیِّ إِیمَاناً. قُلْتُ: وَ لایَرْتابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ وَ الْمُؤْمِنُونَ قَالَ: بِوَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قُلْتُ مَا هَذَا الِارْتِیَابُ قَالَ: یَعْنِی بِذَلِکَ أَهْلَ الْکِتَابِ وَ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ ذَکَرَ اللَّهُ فَقَالَ وَ لَا یَرْتَابُونَ فِی الْوَلَایَهًِْ قُلْتُ: وَ ما هِیَ إِلَّا ذِکْری لِلْبَشَرِ قَالَ: نَعَمْ وَلَایَهًُْ عَلِیٍّ (علیه السلام).

امام کاظم (علیه السلام)- محمّدبن‌فضیل گوید: به امام کاظم (علیه السلام) عرض کردم: «منظور از لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ چیست»؟ فرمود: «یقین افزون‌تری داشته ‎باشند که خداوند عزّوجلّ و رسولش و وصیّ آن بر حق هستند». عرض ‎کردم: «منظور از وَ یَزْدَادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیمَانًا چیست»؟ فرمود: «نسبت به ولایت جانشین و وصیّ پیامبر (صلی الله علیه و آله)، ایمان افزون‌تری پیدا کنند». عرض ‎کردم: «منظور از وَ لَا یَرْتَابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ وَ المُؤْمِنُونَ چیست»؟ فرمود: «نسبت به ولایت علی (علیه السلام) است». عرض‎ کردم: «منظور از این شک و ریب چیست»؟ فرمود: «منظور، اهل کتاب و مؤمنانی هستند که خداوند درباره‎ی آن‌ها می‌فرماید: نسبت به ولایت علی (علیه السلام) شک و تردید ندارند». عرض‎ کردم: «منظور از وَ مَا هِیَ إِلَّا ذِکْرَی لِلْبَشَرِ چیست»؟ فرمود: «آری، منظور ولایت علی (علیه السلام) است».

Imam Kazim (peace be upon him): Muhammad ibn Fudayl said: I said to Imam Kazim (peace be upon him), "What is meant by لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ [that those who have been given the book may be certain]?" He said, "That they may have greater certainty that Allah the Mighty and Majestic, His Messenger, and his successor are upon the truth." I said, "What is meant by وَ یَزْدَادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیمَانًا [and those who believe may increase in faith]?" He said, "That they may gain greater faith with regard to the wilayah of the successor of the Prophet (peace be upon him and his family)." I said, "What is meant by وَ لَا یَرْتَابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ وَ الْمُؤْمِنُونَ [and those who have been given the book and the believers may not doubt]?" He said, "It refers to the wilayah of Ali (peace be upon him)." I said, "What is meant by this doubt and uncertainty?" He said, "It refers to the People of the Book and the believers about whom Allah says: they have no doubt or uncertainty regarding the wilayah of Ali (peace be upon him)." I said, "What is meant by وَ مَا هِیَ إِلَّا ذِکْرَی لِلْبَشَرِ [and this is naught but a reminder to the mortals]?" He said, "Yes, it refers to the wilayah of Ali (peace be upon him)."

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન ફુઝૈલ કહે છે: મેં ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "લِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ [જેમને કિતાબ આપવામાં આવી છે તેઓ યકીન મેળવે]નો શું અર્થ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "તેઓને વધારે યકીન થાય કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ, તેનો રસૂલ અને તેના વસી હક પર છે." મેં અરજ કરી: "وَ یَزْدَادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیمَانًا [અને ઈમાનવાળાઓ ઈમાનમાં વધારો કરે]નો શું અર્થ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના જાનશીન અને વસીની વિલાયત સંબંધે વધારે ઈમાન મેળવે." મેં અરજ કરી: "وَ لَا یَرْتَابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ وَ الْمُؤْمِنُونَ [જેમને કિતાબ આપવામાં આવી છે અને ઈમાનવાળાઓ શંકા ન કરે]નો શું અર્થ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વિલાયત વિષે છે." મેં અરજ કરી: "આ શક અને શંકાનો શું અર્થ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "મતલબ, અહલે કિતાબ અને તે મોમિનો છે જેમના વિષે અલ્લાહ ફરમાવે છે: તેઓ અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વિલાયત સંબંધે શક અને શંકા નથી કરતા." મેં અરજ કરી: "وَ مَا هِیَ إِلَّا ذِکْرَی لِلْبَشَرِ [અને આ મનુષ્યો માટે એક યાદ સિવાય કંઈ નથી]નો શું અર્થ છે?" તમે ફરમાવ્યું: "હા, મતલબ અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વિલાયત છે."

#4 [آری] این‌گونه خداوند هرکس را بخواهد گمراه می‎سازد و هرکس را بخواهد هدایت می‎کند Thus Allah leads astray whom He wills and guides whom He wills [હા] આ રીતે અલ્લાહ જેને ચાહે તેને ગુમરાહ કરે છે અને જેને ચાહે તેને હિદાયત આપે છે

أمیرالمومنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

الضَّلَالَهًُْ عَلَی وُجُوهٍ فَمِنْهُ مَحْمُودٌ وَ مِنْهُ مَذْمُومٌ وَ مِنْهُ مَا لَیْسَ بِمَحْمُودٍ وَ لَا مَذْمُومٍ وَ مِنْهُ ضَلَالُ النِّسْیَانِ فَأَمَّا الضَّلَالُ الْمَحْمُودُ وَ هُوَ الْمَنْسُوبُ إِلَی اللَّهِ تَعَالَی کَقَوْلِهِ: یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ هُوَ ضَلَالُهُمْ عَنْ طَرِیقِ الْجَنَّهًِْ بِفِعْلِهِمْ ... قَالَ سُبْحَانَهُ: وَ لاتَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَنْ سَبِیلِهِ ذلِکُمْ وَصَّاکُمْ بِهِ ... فَخَالَفُوا مَا وَصَّاهُمُ اللَّهُ تَعَالَی بِهِ وَ اتَّبَعُوا أَهْوَاءَهُمْ فَحَرَّفُوا دِینَ اللَّهِ جَلَّتْ عَظَمَتُهُ وَ شَرَائِعَهُ وَ بَدَّلُوا فَرَائِضَهُ وَ أَحْکَامَهُ وَ جَمِیعَ مَا أُمِرُوا بِهِ کَمَا عَدَلُوا عَمَّنْ أُمِرُوا بِطَاعَتِهِ وَ أَخَذَ عَلَیْهِمُ الْعَهْدَ بِمُوَالَاتِهِ وَ اضْطَرَّهُمْ ذَلِکَ إِلَی اسْتِعْمَالِ الرَّأْیِ وَ الْقِیَاسِ فَزَادَهُمْ ذَلِکَ حَیْرَهًًْ وَ الْتِبَاساً وَ مِنْهُ قَوْلُهُ سُبْحَانَهُ: وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ فَکَأَنَّ تَرْکَهُمُ اتِّبَاعَ الدَّلِیلِ الَّذِی أَقَامَ لَهُمْ ضَلَالَهًٌْ لَهُمْ فَصَارَ ذَلِکَ کَأَنَّهُ مَنْسُوبٌ إِلَیْهِ تَعَالَی لِمَا خَالَفُوا أَمْرَهُ فِی اتِّبَاعِ الْإِمَامِ ثُمَّ افْتَرَقُوا وَ اخْتَلَفُوا وَ لَعَنَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً وَ اسْتَحَلَّ بَعْضُهُمْ دِمَاءَ بَعْضٍ فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ فَأَنَّی تُؤْفَکُونَ.

امام علی (علیه السلام)- گمراهی چندگونه است: بعضی از آن پسندیده است و بعضی از آن ناپسند و بعضی از آن نه پسندیده است و نه ناپسند؛ که از جمله‌ی آن گمراهی به‌معنای فراموشی است. و امّا گمراهی پسندیده و آن گمراهی منسوب به خدای تعالی است مانند سخن خداوند: یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ، و آن گمراه‌کردن آن‌ها به سبّب عملشان از مسیر بهشت است... خداوند سبحان فرمود: و از راه‌های پراکنده [و انحرافی] پیروی نکنید، که شما را از طریق حق، دور می‌سازد! این چیزی است که خداوند شما را به آن سفارش می‌کند، شاید پرهیزگاری پیشه کنید!. ( انعام/۱۵۳ ) ولی با آنچه خداوند آن‌ها را به آن سفارش کرد مخالفت کردند و از هوای نفسشان پیروی ‎کردند و دین خداوند عزّوجلّ و آیین او را تحریف کردند و واجبات و احکام او و همه‌ی آنچه را که به آن مأمور بودند دگرگون ساختند، چنانچه از کسی ‎که مأمور به اطاعت از او بودند و از آن‌ها برای پیروی از او پیمان گرفته ‎بود، روی‌گردان شدند و این [کار] آن‌ها را ناگزیر کرد از تفسیر به رأی و قیاس استفاده ‎کنند و این کار هم، سرگردانی و اشتباه آن‌ها را زیاد کرد. و از جمله‌ی گمراهی پسندیده سخن خداوند سبحان: وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ است. و گویا پیروی‌نکردن از دلیلی که برایشان اقامه کرد، گمراهی برای آن‌ها است؛ پس گویا آن [گمراهی] به خاطر مخالفت با امر خدا در مورد پیروی از امام – منسوب به خدای تعالی است. سپس پراکنده شدند و اختلاف کردند و بعضی از آن‌ها بعضی را لعنت کرد و بعضی از آن‌ها خون بعضی را حلال شمرد. با این حال بعد از حق، چه چیزی جز گمراهی وجود دارد؟! پس چرا از حق روی‌گردان می‌شوید؟!

Imam Ali (peace be upon him): Misguidance is of several kinds: some of it is praiseworthy, some blameworthy, and some neither praiseworthy nor blameworthy — among which is the misguidance meaning forgetfulness. As for the praiseworthy misguidance, it is the one attributed to Allah the Exalted, as in the word of Allah: یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ [Allah leaves astray whom He wills], and that is His leading them astray from the path of Paradise on account of their deeds... Allah the Glorified said: "And do not follow the scattered [and deviant] paths, for they will separate you from the path of truth! This is what Allah has enjoined upon you, so that you may become pious." (al-An'am/153) But they opposed what Allah had enjoined upon them and followed the desires of their souls, and they distorted the religion of Allah the Mighty and Majestic and His creed, and altered His obligations and rulings and all that they were commanded to do, just as they turned away from the one whose obedience they were commanded and from whom a covenant had been taken from them to follow him. This [act] compelled them to resort to interpretation by opinion and analogy, and this too increased their bewilderment and error. And among the praiseworthy misguidance is the word of Allah the Glorified: وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ [And that those in whose hearts is a disease and the unbelievers may say: What does Allah mean by this parable? Thus does Allah leave astray whom He wills]. It is as though their failure to follow the proof He set up for them is a misguidance for them; so it is as if that [misguidance] — because of their opposition to Allah's command regarding following the Imam — is attributed to Allah the Exalted. Then they scattered and differed, and some of them cursed others and some of them deemed the blood of others lawful. Even so, after the truth, what is there but misguidance?! So why do you turn away from the truth?!

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): ગુમરાહી અનેક પ્રકારની છે: તેમાંથી કેટલીક પસંદ કરવા યોગ્ય છે, કેટલીક નાપસંદ, અને કેટલીક ન પસંદ યોગ્ય છે અને ન નાપસંદ; જેમાંથી એક ભૂલી જવાના અર્થમાં ગુમરાહી છે. અને જ્યાં સુધી પસંદ કરવા યોગ્ય ગુમરાહીનો સવાલ છે, તે અલ્લાહ તઆલા સાથે સંબંધિત ગુમરાહી છે, જેમ કે અલ્લાહનું કથન: یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ [અલ્લાહ જેને ઈચ્છે ગુમરાહ કરે છે], અને તે તેઓના અમલના કારણે તેઓને જન્નતના માર્ગથી ગુમરાહ કરવાનું છે... અલ્લાહ સુબ્હાનહૂએ ફરમાવ્યું: "અને વિખેરાયેલા [અને વિકૃત] માર્ગોનું અનુસરણ ન કરો, કે તે તમને હકના માર્ગથી દૂર કરી દેશે! આ તે વસ્તુ છે જેની અલ્લાહ તમને ભલામણ કરે છે, કદાચ તમે પરહેઝગારી અખત્યાર કરો!" (અન્આમ/૧૫૩). પરંતુ જે વસ્તુની અલ્લાહે તેઓને ભલામણ કરી હતી તેની વિરુદ્ધ કર્યું અને પોતાની નફસાની ઈચ્છાઓનું અનુસરણ કર્યું અને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લના દીન અને તેની શરીઅતને તહરીફ [વિકૃત] કરી, અને તેની વાજિબાત અને હુકમો અને તે બધું જેનો તેઓને હુકમ આપવામાં આવ્યો હતો બદલી નાખ્યું, જેમ કે તે વ્યક્તિથી, જેની ઇતાઅતનો તેઓને હુકમ આપવામાં આવ્યો હતો અને તેમના પાસેથી તેની પૈરવી માટે વચન લેવામાં આવ્યું હતું, રૂગરદાન થયા. અને આ [કામ]એ તેઓને મજબૂર કર્યા કે તફસીર બિર્રાય અને કિયાસનો ઉપયોગ કરે, અને આ કામે પણ તેઓની હયરાની અને ભૂલમાં વધારો કર્યો. અને પસંદ કરવા યોગ્ય ગુમરાહીમાંથી અલ્લાહ સુબ્હાનહૂનું કથન છે: وَ لِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْکافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلًا کَذلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْ یَشاءُ [અને જેથી તે લોકો કહે જેમના દિલોમાં બીમારી છે અને કાફિરો કે અલ્લાહનો આ મિસાલથી શું ઇરાદો છે? આવી રીતે અલ્લાહ જેને ઈચ્છે ગુમરાહ કરે છે]. અને જાણે તે દલીલ કે જે તેઓ માટે કાયમ કરવામાં આવી, તેની પૈરવી ન કરવી તેમના માટે ગુમરાહી છે; તો જાણે તે [ગુમરાહી] ઇમામની પૈરવીના મામલામાં ખુદાના હુકમની વિરુદ્ધ કરવાના કારણે — અલ્લાહ તઆલા સાથે સંબંધિત છે. પછી વિખેરાઈ ગયા અને ઇખ્તિલાફ કર્યો, અને તેઓમાંથી કેટલાકે કેટલાકને લાનત કરી અને કેટલાકે કેટલાકના ખૂનને હલાલ ગણ્યું. તેમ છતાં, હકના પછી, ગુમરાહી સિવાય શું છે?! તો શા માટે તમે હકથી રૂગરદાન થાઓ છો?!

#5 و لشکریان پروردگارت را جز او کسی نمی‎داند، و این جز هشدار و تذکّری برای انسان‌ها نیست And none knows the hosts of your Lord but He, and this is nothing but a reminder to mankind અને તમારા પરવરદિગારના લશ્કરોને તેમના સિવાય કોઈ જાણતું નથી, અને આ ઈન્સાનો માટે ચેતવણી અને યાદ સિવાય કંઈ નથી

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

عَنْ أَبِی‌سَعِیدٍ‌الْخُدْرِی أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) حَدَّثَهُمْ عَنْ لَیْلَهًٍْ أُسْرِیَ بِهِ قَالَ فَصَعِدْتُ أَنَا وَ جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) إِلَی السَّمَاءِ الدُّنْیَا فَإِذَا أَنَا بِمَلَکٍ یُقَالُ لَهُ إِسْمَاعِیلُ وَ هُوَ صَاحِبُ سَمَاءِ الدُّنْیَا وَ بَیْنَ یَدَیْهِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَکٍ مَعَ کُلِّ مَلَکٍ جُنْدُهُ مِائَهًُْ أَلْفٍ وَ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ابوسعید خدری گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برای اصحاب از شب معراج سخن گفت، فرمود: «من و جبرئیل تا آسمان دنیا بالا رفتیم و به ناگاه فرشته‌ای به نام اسماعیل که سرپرست آسمان دنیاست را دیدم که برابرش هفتادهزار فرشته بودند و با هر فرشته صدهزار سپاه و این آیه را تلاوت فرمود: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ.

The Prophet (peace be upon him and his family): Abu Sa'id al-Khudri said: The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) spoke to the companions about the night of Mi'raj. He said, "Jibril and I ascended to the lowest heaven, and suddenly I saw an angel called Isma'il, who is in charge of the lowest heaven. Before him were seventy thousand angels, and with each angel was an army of a hundred thousand." And he recited this verse: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ [And none knows the hosts of your Lord but He Himself].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અબૂ સઈદ ખુદરી કહે છે: રસૂલે ખુદા (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ સહાબીઓને મેઅરાજની રાત વિષે વાત કરી, તમે ફરમાવ્યું: "હું અને જિબ્રઈલ દુનિયાના આસમાન સુધી ઉપર ગયા અને અચાનક એક ફરિશ્તો, જેનું નામ ઇસ્માઈલ છે અને જે દુનિયાના આસમાનનો સરપરસ્ત છે, તેને જોયો કે તેની સામે સિત્તેર હજાર ફરિશ્તાઓ હતા અને દરેક ફરિશ્તા સાથે એક લાખનું લશ્કર હતું." અને આ આયત તિલાવત ફરમાવી: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ [અને તમારા રબના લશ્કરોને તેના સિવાય કોઈ જાણતું નથી].

#6 و لشکریان پروردگارت را جز او کسی نمی‎داند، و این جز هشدار و تذکّری برای انسان‌ها نیست And none knows the hosts of your Lord but He, and this is nothing but a reminder to mankind અને તમારા પરવરદિગારના લશ્કરોને તેમના સિવાય કોઈ જાણતું નથી, અને આ ઈન્સાનો માટે ચેતવણી અને યાદ સિવાય કંઈ નથી

الأئمه (علیهم السلام) The Imams (peace be upon them) અઇમ્મા (અલયહિમુસ્સલામ)

أَنَّ بَنِی‌آدَمَ عُشْرُ الْجِنِّ وَ الْجِنُّ وَ بَنُوآدَمَ عُشْرُ حَیَوَانَاتِ الْبَرِّ وَ هَؤُلَاءِ کُلُّهُمْ عُشْرُ الطُّیُورِ وَ هَؤُلَاءِ کُلُّهُمْ عُشْرُ حَیَوَانَاتِ الْبَحْرِ وَ هَؤُلَاءِ کُلُّهُمْ عُشْرُ مَلَائِکَهًِْ الْأَرْضِ الْمُوَکَّلِینَ بِهَا وَ کُلُّ هَؤُلَاءِ عُشْرُ مَلَائِکَهًِْ السَّمَاءِ الدُّنْیَا وَ کُلُّ هَؤُلَاءِ عُشْرُ مَلَائِکَهًِْ السَّمَاءِ الثَّانِیَهًِْ وَ عَلَی هَذَا التَّرْتِیبِ إِلَی السَّمَاءِ السَّابِعَهًِْ ثُمَّ الْکُلُّ فِی مُقَابَلَهًِْ مَلَائِکَهًِْ الْکُرْسِیِّ نَزْرٌ قَلِیلٌ ثُمَّ کُلُّ هَؤُلَاءِ عُشْرُ مَلَائِکَهًِْ سُرَادِقِ وَاحِدٍ مِنْ سُرَادِقَاتِ الْعَرْشِ الَّتِی عَدَدُهَا سِتُّمِائَهًِْ أَلْفٍ طُولُ کُلِّ سُرَادِقٍ وَ عَرْضُهُ وَ سَمْکُهُ إِذَا قُوبِلَتْ بِهِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرَضُونَ وَ مَا فِیهِمَا وَ مَا بَیْنَهُمَا فَإِنَّهَا کُلُّهَا تَکُونُ شَیْئاً یَسِیراً وَ قَدْراً صَغِیراً وَ مَا مِنْ مِقْدَارِ مَوْضِعِ قَدَمٍ إِلَّا وَ فِیهِ مَلَکٌ سَاجِدٌ أَوْ رَاکِعٌ أَوْ قَائِمٌ لَهُمْ زَجَلٌ بِالتَّسْبِیحِ وَ التَّقْدِیسِ ثُمَّ کُلُّ هَؤُلَاءِ فِی مُقَابَلَهًِْ الْمَلَائِکَهًِْ الَّذِینَ یَحُومُونَ حَوْلَ الْعَرْشِ کَالْقَطْرَهًِْ فِی الْبَحْرِ وَ لَا یَعْرِفُ عَدَدَهُمْ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ مَعَ هَؤُلَاءِ مَلَائِکَهًُْ اللَّوْحِ الَّذِینَ هُمْ أَشْیَاعُ إِسْرَافِیلَ (علیه السلام) وَ الْمَلَائِکَهًُْ الَّذِینَ هُمْ جُنُودُ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام) وَ هُمْ کُلُّهُمْ سَامِعُونَ مُطِیعُونَ لَا یَفْتُرُونَ مُشْتَغِلُونَ بِعِبَادَتِهِ سُبْحَانَهُ رِطَابُ الْأَلْسِنَهًِْ بِذِکْرِهِ وَ تَعْظِیمِهِ یَتَسَابَقُونَ فِی ذَلِکَ مُنْذُ خَلَقَهُمْ لَا یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ آنَاءَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ وَ لَا یَسْأَمُونَ لَا تُحْصَی أَجْنَاسُهُمْ وَ لَا مُدَّهًُْ أَعْمَارِهِمْ وَ لَا کَیْفِیَّهًُْ عِبَادَاتِهِمْ وَ هَذَا تَحْقِیقُ حَقِیقَهًِْ مَلَکُوتِهِ جَلَّ جَلَالُهُ عَلَی مَا قَالَ: وَما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ.

ائمه (علیهم السلام)- روایت شده است که: آدمیزاده یک‌دهم پریانند، و پریان همه یک‌دهم جانداران بیابان، و آنان همه یک‌دهم پرنده‌ها، و آنان همه یک‌دهم جانداران دریا، و آنان همه یک‌دهم فرشته‌های گماشته بر زمین، و آنان همه یک‌دهم فرشته‌های آسمان نزدیک‌تر، و آنان همه یک‌دهم فرشته‌های آسمان دوّم، و به‌همین روش تا آسمان هفتم، سپس همه در برابر فرشته‌های کرسی کمی و اندک باشند، سپس همه‌ی آنان یک‌دهم فرشته‌های یک سراپرده از سراپرده‌های عرشند که شماره‌های آن‌ها ششصدهزار است. و چون درازای هر سراپرده و پهنا و بلندیش با آسمان‌ها و زمین‌ها و آنچه در آن‌ها و میان آن‌هاست، سنجیده شود همه‌ی این‌ها در برابرش اندکند، و اندازه‌ی کوچکی، و به‌اندازه‌ی جای پایی در آن نیست جز اینکه فرشته‌ای در آن به سجده است یا در رکوع و یا بر سر پا ایستاده، و جنجالی دارند به تسبیح و تقدیس. سپس همه‌ی اینان در برابر فرشته‌ها که گرد عرش می‌گردند چون یک قطره باشند در دریا و شماره‌شان را جز خدا نمی‌داند، سپس با این‌ها است فرشته‌های لوح که پیروان اسرافیلند، و فرشته‌هایی که سپاه‌های جبرئیلند، و همه شنوا و فرمانبردارند، سستی ندارند، و در کار پرستش خدای سبحان هستند، و زبانشان به ذکر و تعظیمش گویاست و از روزی‎ایکه خدایشان آفریده نسبت به هم در ذکر او پیشی می‌گیرند، شب و روز از پرستش او سر بزرگی نکنند و خسته نشوند، اجناس آن‌ها شماره ندارند، و نه مدّت عمرشان، و نه کیفیّت عباداتشان، و این است تحقیق حقیقت ملکوتش چنانکه فرمود: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ.

The Imams (peace be upon them): It has been narrated that: The children of Adam are one-tenth of the jinn, and the jinn together are one-tenth of the land animals, and all of these together are one-tenth of the birds, and all of these are one-tenth of the sea creatures, and all of these are one-tenth of the angels appointed over the earth, and all of these are one-tenth of the angels of the nearest heaven, and all of these are one-tenth of the angels of the second heaven, and so on in this order up to the seventh heaven. Then all of them, compared with the angels of the Kursi, are few and slight. Then all of them are one-tenth of the angels of a single pavilion from the pavilions of the Throne, whose number is six hundred thousand. And when the length, breadth and height of each pavilion is compared with the heavens and the earths and all that is in them and between them, all of these are but little in comparison with it, and a small measure. And there is not the space of a single footprint in it except that there is an angel in it prostrating, or bowing, or standing on its feet, and they have a clamour of glorification and sanctification. Then all of these, in comparison with the angels who circle around the Throne, are like a drop in the sea, and none knows their number but Allah. Then with these are the angels of the Tablet, who are the followers of Israfil (peace be upon him), and the angels who are the armies of Jibra'il (peace be upon him). All of them are hearing and obedient, they do not slacken, and they are occupied with the worship of Allah the Glorified, and their tongues are fluent with His remembrance and His exaltation, and from the day their Lord created them they vie with one another in remembering Him. Night and day they do not consider themselves too great to worship Him, nor do they grow weary. Their kinds cannot be counted, nor the duration of their lives, nor the manner of their worship. This is the verification of the reality of His dominion, the Mighty and Majestic, as He said: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ [And none knows the hosts of your Lord but He Himself].

ઇમામો (અલયહિમુસ્સલામ): રિવાયત થઈ છે કે: આદમના સંતાનો જિન્નાતોના દસમા ભાગ છે, અને જિન્નાત બધા મળીને જંગલના પ્રાણીઓના દસમા ભાગ છે, અને આ બધા મળીને પક્ષીઓના દસમા ભાગ છે, અને આ બધા મળીને દરિયાના જીવોના દસમા ભાગ છે, અને આ બધા મળીને પૃથ્વી પર નિયુક્ત ફરિશ્તાઓના દસમા ભાગ છે, અને આ બધા મળીને નજીકના આસમાનના ફરિશ્તાઓના દસમા ભાગ છે, અને આ બધા મળીને બીજા આસમાનના ફરિશ્તાઓના દસમા ભાગ છે, અને એ જ ક્રમમાં સાતમા આસમાન સુધી. પછી આ બધા મળીને કુર્સીના ફરિશ્તાઓની સામે થોડા અને અલ્પ છે. પછી આ બધા મળીને અર્શના સરાપરદાઓમાંથી એક સરાપરદાના ફરિશ્તાઓના દસમા ભાગ છે, જેની સંખ્યા છ લાખ છે. અને જ્યારે દરેક સરાપરદાની લંબાઈ, પહોળાઈ અને ઊંચાઈને આસમાનો અને પૃથ્વીઓ અને તેમાં જે છે અને તેમની વચ્ચે જે છે તેની સાથે તુલના કરવામાં આવે, તો આ બધું તેની સામે થોડું છે, અને નાના પ્રમાણનું છે. અને તેમાં એક પગલા જેટલી પણ જગ્યા નથી જ્યાં કોઈ ફરિશ્તો સજદામાં ન હોય, અથવા રુકૂમાં, અથવા પગ પર ઊભો ન હોય, અને તેઓ તસ્બીહ અને તકદીસનો ઘોંઘાટ કરે છે. પછી આ બધા મળીને અર્શની આસપાસ ફરતા ફરિશ્તાઓની સામે દરિયામાં એક ટીપા સમાન છે, અને તેમની સંખ્યા અલ્લાહ સિવાય કોઈ જાણતું નથી. પછી આ સાથે લવ્હના ફરિશ્તાઓ છે જેઓ ઇસ્રાફીલ (અલયહિસ્સલામ)ના અનુયાયીઓ છે, અને એ ફરિશ્તાઓ જેઓ જિબ્રઈલ (અલયહિસ્સલામ)ના સૈન્ય છે. અને બધા સાંભળનારા અને આજ્ઞાકારી છે, તેમનામાં સુસ્તી નથી, અને તેઓ અલ્લાહ સુબ્હાનહૂની ઇબાદતમાં લાગેલા છે, અને તેમની જીભો તેના ઝિક્ર અને તાઝીમથી ગુંજતી છે, અને જે દિવસથી તેમના ખુદાએ તેમને પેદા કર્યા છે તે દિવસથી તેઓ તેના ઝિક્રમાં એકબીજાથી આગળ વધવાની કોશિશ કરે છે, રાત અને દિવસ તેઓ તેની ઇબાદતથી ઘમંડ કરતા નથી અને થાકતા નથી, તેમના પ્રકારોની ગણતરી નથી, ન તેમની ઉંમરની અવધિની, ન તેમની ઇબાદતોના પ્રકારની, અને આ તેની મલકૂતની હકીકતની તહકીક છે જેમ કે તેણે ફરમાવ્યું: وَ ما یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ [અને તમારા રબના લશ્કરોને તેના સિવાય કોઈ જાણતું નથી].