سورة الأنفال

Verse 17 of 75

8:17

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللهَ‌ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللهَ‌ رَمى وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللهَ‌ سَميعٌ عَليمٌ

اين شما نبوديد كه آن‌ها را كشتيد؛ بلكه خداوند آن‌ها را كشت. و اين تو نبودى [اى پيامبر كه خاك و سنگ به صورت آن‌ها] افكندى؛ بلكه خدا افكند. و [خدا مى‌خواست] تا مؤمنان را از اين طريق به خوبى امتحان كند؛ خداوند شنوا و داناست.

So you did not slay them, but it was Allah Who slew them, and you did not smite when you smote (the enemy), but it was Allah Who smote, and that He might confer upon the believers a good gift from Himself; surely Allah is Hearing, Knowing.

માટે તમોએ તેમને કતલ નથી કર્યા પરંતુ અલ્લાહે તેમને કતલ કર્યા, અને જ્યારે (અય પયગમ્બર) તમે (કાંકરી) ફેંકી તે તમે નહોતી ફેંકી પણ અલ્લાહે ફેંકી હતી. જેથી અલ્લાહ (નેઅમત આપી) મોઅમીનોની નેક અજમાઇશ કરે; બેશક અલ્લાહ સાંભળનાર અને જાણનાર છે.

#1 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

أمیرالمومنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

مِنْهَا (مِنْ مُعْجِزَاتِهِ (صلی الله علیه و آله)) أَنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) قَالَ انْقَطَعَ سَیْفِی یَوْمَ أُحُدٍ فَرَجَعْتُ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقُلْتُ إِنَّ الْمَرْءَ یُقَاتِلُ بِسَیْفِهِ وَ قَدِ انْقَطَعَ سَیْفِی فَنَظَرَ إِلَی جَرِیدَهًِْ نَخْلٍ عَتِیقَهًٍْ یَابِسَهًٍْ مَطْرُوحَهًٍْ فَأَخَذَهَا بِیَدِهِ ثُمَّ هَزَّهَا فَصَارَتْ سَیْفَهُ ذَا الْفَقَارِ فَنَاوَلَنِیهِ فَمَا ضَرَبْتُ بِهِ أَحَداً إِلَّا وَ قَدَّهُ بِنِصْفَیْنِ وَ مِنْهَا أَنَّ جَابِراً قَالَ کَانَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) بِمَکَّهًَْ وَ رَجُلٌ مِنْ قُرَیْشٍ یُرَبِّی مُهْراً کَانَ إِذَا لَقِیَ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) وَ الْمُهْرُ مَعَهُ یَقُولُ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) عَلَی هَذَا الْمُهْرِ أَقْتُلُکَ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) أَقْتُلُکَ عَلَیْهِ قَالَ بَلْ أَقْتُلُکَ فَوَافَی أُحُداً فَأَخَذَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) حَرْبَهًَْ رَجُلٍ وَ خَلَعَ سِنَانَهُ وَ رَمَی بِهِ فَضَرَبَهَا عَلَی عُنُقِهِ فَقَالَ النَّارَ النَّارَ وَ سَقَطَ مَیِّتاً وَ مِنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) انْتَهَی إِلَی رَجُلٍ قَدْ فَوَّقَ سَهْماً لِیَرْمِیَ بَعْضَ الْمُشْرِکِینَ فَوَضَعَ (صلی الله علیه و آله) یَدَهُ فَوْقَ السَّهْمِ وَ قَالَ ارْمِهِ فَرَمَی ذَلِکَ الْمُشْرِکَ بِهِ فَهَرَبَ الْمُشْرِکُ مِنَ السَّهْمِ وَ جَعَلَ یَرُوغُ مِنَ السَّهْمِ یَمْنَهًًْ وَ یَسْرَهًًْ وَ السَّهْمُ یَتْبَعُهُ حَیْثُمَا رَاغَ حَتَّی سَقَطَ السَّهْمُ فِی رَأْسِهِ فَسَقَطَ الْمُشْرِکُ مَیِّتاً فَأَنْزَلَ اللَّهُ فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی.

امام علی ( [از جمله معجزات پیامبر (این است:] امیرالمؤمنین (فرمود: در جنگ اُحد شمشیرم شکست، به رسول خدا (رو کردم و گفتم: «مرد با شمشیرش می‌جنگد و الآن شمشیر من شکسته است». چشم حضرت (به بوته‌ی خشکیده‌ی خرمایی افتاد. آن را برداشت و حرکت داد که به صورت شمشیر ذوالفقار درآمد و به من داد و به هرکس می‌زدم، دو نیم می‌شد». جابر می‌گوید: «وقتی که پیامبر اکرم (در مکّه بود، شخصی از قریش، کرّه اسبی را می‌پروراند. وقتی پیامبر (را می‌دید می‌گفت: «ای محمّد (! این کرّه اسب را پرورش می‌دهم تا بر آن سوار شوم و تو را بکُشم»! حضرت (در جواب فرمود: «بلکه من تو را می‌کُشم»! وقتی جنگ اُحد پیش آمد، پیامبر (نیزه‌ی شخصی را گرفت و با آن ضربه‌ای بر گردن آن مرد زد که زخمی شد و آن مرد پیوسته می‌گفت: «آتش، آتش! و لحظاتی بعد، افتاد و مُرد». در جنگی پیامبر اکرم (به فردی برخورد کرد که تیری درآورده بود تا تیراندازی کند، حضرت (دست مبارک را بر روی تیر گذاشت و فرمود: «پرتاب کن». [وقتی‌که تیر را به‌سوی یک مشرک پرتاب نمود] آن مشرک فرار کرد و مُدام به چپ و راست می‌دوید و تیر دنبال او می‌رفت تا اینکه به سر او اصابت کرد و هلاکش ساخت. در این‌هنگام این آیه نازل شد: فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی.

Imam Ali (peace be upon him): [Among the miracles of the Prophet (peace be upon him and his family) is this:] Amir al-Mu'minin (peace be upon him) said: "In the battle of Uhud my sword broke. I turned to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and said: 'A man fights with his sword, and now my sword has broken.' The gaze of his eminence (peace be upon him and his family) fell upon a dried-up palm branch. He picked it up and shook it, and it became the sword Dhu'l-Fiqar. He gave it to me, and whomever I struck with it was cut in two." Jabir says: "When the noble Prophet (peace be upon him and his family) was in Mecca, a man from Quraysh was rearing a colt. Whenever he saw the Prophet (peace be upon him and his family) he would say: 'O Muhammad (peace be upon him and his family)! I am rearing this colt so that I may ride it and kill you!' His eminence (peace be upon him and his family) replied: 'Rather, I will kill you!' When the battle of Uhud came about, the Prophet (peace be upon him and his family) took a man's spear and struck a blow with it on that man's neck, wounding him, and the man kept saying: 'Fire, fire!' and moments later he fell and died." In one of the battles, the noble Prophet (peace be upon him and his family) came upon a person who had drawn an arrow to shoot. His eminence (peace be upon him and his family) placed his blessed hand on the arrow and said: "Shoot." [When he shot the arrow toward a polytheist,] that polytheist fled and kept running to the left and right, and the arrow kept following him until it struck him in the head and killed him. At this moment, this verse was revealed: فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی [So you did not slay them, but it was Allah Who slew them, and you did not smite when you smote (the enemy), but it was Allah Who smote].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): [પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના મોઅજિઝાઓમાંથી આ છે:] અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "ઉહદની જંગમાં મારી તલવાર તૂટી ગઈ. હું રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તરફ ફર્યો અને કહ્યું: 'માણસ પોતાની તલવારથી લડે છે અને હમણાં મારી તલવાર તૂટી ગઈ છે.' હઝરત (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની નજર એક સૂકાયેલી ખજૂરની ડાળી પર પડી. તેમણે તેને ઉઠાવી અને હલાવી, અને તે ઝુલ્ફિકાર તલવારના રૂપમાં આવી ગઈ અને મને આપી. અને હું જેને પણ મારતો, તે બે ટુકડા થઈ જતો." જાબિર કહે છે: "જ્યારે પયગંબરે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મક્કામાં હતા, કુરૈશના એક શખ્સે ઘોડાનું બચ્ચું પાળી રહ્યો હતો. જ્યારે તે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને જોતો ત્યારે કહેતો: 'ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! હું આ ઘોડાને ઉછેરી રહ્યો છું જેથી તેના પર સવાર થઈને તને મારી નાખું!' હઝરત (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ જવાબમાં ફરમાવ્યું: 'બલ્કે હું તને મારીશ!' જ્યારે ઉહદની જંગ આવી, પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ એક શખ્સનો ભાલો લીધો અને તેનાથી તે માણસની ગરદન પર એવો ઘા કર્યો કે તે ઝખ્મી થયો, અને તે માણસ સતત કહેતો રહ્યો: 'આગ, આગ!' અને થોડી ક્ષણો પછી તે પડી ગયો અને મરી ગયો." એક જંગમાં પયગંબરે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એક વ્યક્તિ પાસે પહોંચ્યા જેણે તીર કાઢ્યું હતું જેથી તીરંદાજી કરે. હઝરત (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ પોતાનો મુબારક હાથ તીર પર મૂક્યો અને ફરમાવ્યું: "ફેંક." [જ્યારે તેણે તીર એક મુશરિક તરફ ફેંક્યું] તે મુશરિક ભાગ્યો અને સતત ડાબે-જમણે દોડતો રહ્યો, અને તીર તેની પાછળ જતું રહ્યું ત્યાં સુધી કે તેના માથામાં લાગ્યું અને તેને હલાક કરી નાખ્યો. તે વખતે આ આયત નાઝિલ થઈ: فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی [તો તમે તેમને કત્લ ન કર્યા, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા, અને તમે ન ફેંક્યું જ્યારે તમે ફેંક્યું, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું].

#2 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌کُلَیْبٍ الْأَسَدِیِّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی قَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) نَاوَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الْقَبْضَهًَْ الَّتِی رَمَی بِهَ.

امام صادق ( محمّدبن‌کُلَیب اسدی از پدرش نقل می‌کند که گفته است: «از امام صادق (درباره‌ی این سخن خدای تبارک‌وتعالی: وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لَکِنَّ اللهَ رَمَی سؤال کردم». فرمود: «علی (مُشتی خاک به رسول خدا (داد تا آن را پرتاب کرد».

Imam Sadiq (peace be upon him): Muhammad ibn Kulayb al-Asadi narrates from his father, who said: "I asked Imam Sadiq (peace be upon him) about this saying of Allah, Blessed and Exalted: وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لَکِنَّ اللهَ رَمَی [And you did not smite when you smote, but it was Allah Who smote]." He said: "Ali (peace be upon him) handed to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) a fistful of dust, which he then threw."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન કુલૈબ અસદી પોતાના પિતાથી નકલ કરે છે કે તેમણે કહ્યું: "મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અલ્લાહ તબારક વ તઆલાના આ કૌલ વિશે પૂછ્યું: وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لَکِنَّ اللهَ رَمَی [અને તમે ન ફેંક્યું જ્યારે તમે ફેંક્યું, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું]." ફરમાવ્યું: "અલી (અલયહિસ્સલામ)એ એક મુઠ્ઠી માટી રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને આપી જેને તેમણે ફેંકી."

#3 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

السّجّاد (علیه السلام) Imam Sajjad (peace be upon him) ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ)

نَاوَلَ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) کَرَّمَ اللَّهُ وَجْهَهُ قَبْضَهًًْ مِنْ تُرَابٍ الَّتِی رَمَی بِهَا فِی وُجُوهِ الْمُشْرِکِینَ فَقَالَ اللَّهُ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی.

امام سجّاد ( رسول خدا (مُشتی خاک را به علی (داد، پس خدا فرمود: وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ اللهَ رَمَی.

Imam Sajjad (peace be upon him): The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) — Ali ibn Abi Talib (peace be upon him) handed him a handful of dust which he threw into the faces of the polytheists, so Allah said: وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ اللهَ رَمَی [And you did not throw when you threw, but it was Allah Who threw].

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને અલી ઇબ્ને અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ)એ એક મુઠ્ઠી માટી આપી, જેને તેમણે મુશરિકોના ચહેરાઓ પર ફેંકી, પછી અલ્લાહે ફરમાવ્યું: وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ اللهَ رَمَی [અને જ્યારે તમે ફેંક્યું ત્યારે તમે ફેંક્યું ન હતું, પરંતુ અલ્લાહે ફેંક્યું હતું].

#4 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

عَنِ ابْنِ‌عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) فِی قَوْلِهِ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْت أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ لِعَلِیٍّ (علیه السلام) نَاوِلْنِی کَفّاً مِنْ حَصْبَاءٍ فَنَاوَلَهُ فَرَمَی بِهِ فِی وُجُوهِ الْقَوْمِ فَمَا بَقِیَ أَحَدٌ إِلَّا امْتَلَأَتْ عَیْنُهُ مِنَ الْحَصْبَاءِ.

پیامبر ( از ابن‌عبّاس (روایت است: پیامبر (به علی (فرمود: «مُشتی از سنگریزه به من بده»! علی (چنین کرد و پیامبر (سنگ‌ریزه‌ها را به‌سوی مشرکان پرتاب نمود و کسی از آن‌ها باقی نماند مگر اینکه چشمش آکنده از سنگریزه گردید».

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): It is narrated from Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): The Prophet (peace be upon him and his family) said to Ali (peace be upon him): "Hand me a handful of pebbles!" Ali (peace be upon him) did so, and the Prophet (peace be upon him and his family) threw the pebbles toward the polytheists, and not one of them remained but that his eye was filled with pebbles.

રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)થી રિવાયત છે: પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ અલી (અલયહિસ્સલામ)ને ફરમાવ્યું: "મને એક મુઠ્ઠી કાંકરીઓ આપો!" અલી (અલયહિસ્સલામ)એ એમ કર્યું અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તે કાંકરીઓ મુશરિકોની તરફ ફેંકી, અને તેમાંથી કોઈ બાકી ન રહ્યું સિવાય કે તેની આંખ કાંકરીઓથી ભરાઈ ગઈ.

#5 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کَفّاً مِنْ حَصًی فَرَمَی بِهِ فِی وُجُوهِ قُرَیْشٍ وَ قَالَ شَاهَتِ الْوُجُوهُ فَبَعَثَ اللَّهُ رِیحاً فَضَرَبَتْ وُجُوهَ قُرَیْشٍ وَ کَانَتِ الْهَزِیمَهًُْ عَلَیْهِمْ.

پیامبر ( پیامبر اکرم (مُشتی از سنگ‌ریزه‌ها را برداشت و در چهره‌ی قریش پاشید و فرمود: «زشت باد این چهره‌ها»! خداوند بادی فرستاد و بر صورت قریش زد و شکست خوردند.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): The noble Prophet (peace be upon him and his family) took up a handful of pebbles and scattered them into the faces of the Quraysh and said: "May these faces be disfigured!" Then Allah sent a wind which struck the faces of the Quraysh and they were defeated.

રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): નબીએ અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ એક મુઠ્ઠી કાંકરીઓ ઉપાડી અને કુરૈશના ચહેરાઓ પર ફેંકી અને ફરમાવ્યું: "આ ચહેરાઓ કદરૂપા થઈ જાઓ!" અલ્લાહે એક હવા મોકલી જે કુરૈશના ચહેરાઓ પર લાગી અને તેઓ પરાજિત થયા.

#6 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ أیْ أنْزَلَ الْمَلَائِکَهًَْ حَتَّی قَتَلُوهُم ثُمَّ قَالَ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی یَعْنِی الْحَصَی الَّذِی حَمَلَهُ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله) وَ رَمَی بِهِ فِی وُجُوهِ قُرَیْشٍ.

علیّ‌بن‌ابراهیم ( فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ یعنی خداوند فرشتگان را نازل فرمود تا مشرکان را به هلاکت برسانند آنگاه فرمود: وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی؛ مراد سنگ‌ریزه‌هایی است که رسول خدا (برداشته و به‌سوی قریش پرتاب نمود.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ [So you did not slay them, but Allah slew them] — meaning Allah sent down the angels to destroy the polytheists. Then He said: وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی [And you did not throw when you threw, but it was Allah Who threw]; what is meant are the pebbles which the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) took up and threw toward the Quraysh.

અલી ઇબ્ને ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ [તો તમે તેઓને કત્લ કર્યા ન હતા, બલ્કે અલ્લાહે તેઓને કત્લ કર્યા] યાની અલ્લાહે ફરિશ્તાઓને નાઝિલ કર્યા જેથી તેઓ મુશરિકોને હલાક કરે. પછી ફરમાવ્યું: وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی [અને જ્યારે તમે ફેંક્યું ત્યારે તમે ફેંક્યું ન હતું, પરંતુ અલ્લાહે ફેંક્યું હતું]; મુરાદ તે કાંકરીઓ છે જેને રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ઉપાડી અને કુરૈશની તરફ ફેંકી.

#7 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

قَالَ أَمِیرُ‌الْمُؤْمِنِینَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) ... فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَجَّهَنِی یَوْمَ بَدْرٍ فَقَالَ ائْتِنِی بِکَفِّ حَصَیَاتٍ مَجْمُوعَهًٍْ فِی مَکَانٍ وَاحِدٍ فَأَخَذْتُهَا ثُمَّ شَمِمْتُهَا فَإِذَا هِیَ طَیِّبَهًٌْ تَفُوحُ مِنْهَا رَائِحَهًُْ الْمِسْکِ فَأَتَیْتُهُ بِهَا فَرَمَی بِهَا وُجُوهَ الْمُشْرِکِینَ وَ تِلْکَ الْحَصَیَاتُ أَرْبَعٌ مِنْهَا کُنَّ مِنَ الْفِرْدَوْسِ وَ حَصَاهًٌْ مِنَ الْمَشْرِقِ وَ حَصَاهًٌْ مِنَ الْمَغْرِبِ وَ حَصَاهًٌْ مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ مَعَ کُلِّ حَصَاهًٍْ مِائَهًُْ أَلْفِ مَلَکٍ مَدَداً لَنَا لَمْ یُکْرِمِ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ بِهَذِهِ الْفَضِیلَهًِْ أَحَداً قَبْلُ وَ لَا بَعْدُ.

امام علی ( امام علی (می‌فرماید: رسول خدا (روز جنگ بدر مرا فرستاد و فرمود: «یک مُشت از ریگ‌هایی که در یکجا جمع شده بیاور». من آن ریگ‌ها را برداشتم و سپس بوییدم و متوجّه شدم که خوش‌بوست و بوی مُشک از آن بلند است من آن ریگ‌ها را به نزد رسول خدا (آوردم آن حضرت (آن‌ها را به صورت مشرکین پرتاب کرد و از آن سنگ‌ریزه‌ها چهار عدد از فردوس بود و یک سنگریزه از مشرق و یکی از مغرب و یکی از زیر عرش با هر سنگ‌ریزه‌ای صدهزار فرشته بود که یار و یاور ما بودند خداوند با این فضیلت هیچ‌کس را نه پیش از این و نه بعد از این گرامی نداشته است».

Amir al-Mu'minin (peace be upon him): Imam Ali (peace be upon him) says: The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) sent me on the day of Badr and said: "Bring me a handful of pebbles that are gathered in one place." I picked up those pebbles and then smelled them and realized that they were fragrant and the scent of musk rose from them. I brought those pebbles to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and he threw them into the faces of the polytheists. Of those pebbles, four were from Firdaws, one pebble from the east, one from the west, and one from beneath the Throne. With each pebble were a hundred thousand angels who were our helpers and supporters. Allah has not honored anyone with this excellence before this or after this.

અમીરુલ મોમિનીન (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) ફરમાવે છે: રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ બદ્રની જંગના દિવસે મને મોકલ્યો અને ફરમાવ્યું: "એક જગ્યાએ એકઠી થયેલી કાંકરીઓમાંથી એક મુઠ્ઠી લાવો." મેં તે કાંકરીઓ ઉપાડી અને પછી સૂંઘી અને જાણ્યું કે તે ખુશ્બૂદાર છે અને તેમાંથી કસ્તૂરીની ખુશ્બૂ ઊઠી રહી છે. હું તે કાંકરીઓ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે લાવ્યો. તે હઝરત (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેને મુશરિકોના ચહેરાઓ પર ફેંકી, અને તે કાંકરીઓમાંથી ચાર ફિરદૌસમાંથી હતી, અને એક કાંકરી મશરિકથી અને એક મગરિબથી અને એક અર્શની નીચેથી. દરેક કાંકરી સાથે એક લાખ ફરિશ્તાઓ હતા જે અમારા યાર અને મદદગાર હતા. અલ્લાહે આ ફઝીલત સાથે કોઈને પણ ન આના પહેલાં અને ન આના પછી માન આપ્યું છે.

#8 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ إِنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ لِعَلِیٍّ (علیه السلام): نَاوِلْنِی کَفّاً مِنْ حَصْبَاءَ. فَنَاوَلَهُ و َرَمَی فِی وُجُوهِ قُرَیْشٍ فَمَا بَقِیَ أَحَدٌ إِلَّا امْتَلَأَتْ عَیْنُهُ مِنَ الْحَصْبَاءِ.

ابن‌عبّاس ( وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ؛ پیامبر (به علی (فرمود: «مُشتی از سنگ‌ریزه به من بده». آن حضرت (به ایشان داد و آن را به‌سوی چهره‌ی مشرکان انداختند. کسی از آنان باقی نماند، مگر اینکه چشمش از آن سنگ‌ریزه‌ها پُر شد.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ [And you did not smite when you smote]; the Prophet (peace be upon him and his family) said to Ali (peace be upon him): "Give me a handful of pebbles." So he (peace be upon him) gave them to him, and he threw them at the faces of the polytheists. Not one of them remained but that his eyes were filled with those pebbles.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ [અને જ્યારે તમે ફેંક્યું ત્યારે તમે ફેંક્યું ન હતું]; પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ અલી (અલયહિસ્સલામ)ને ફરમાવ્યું: "મને એક મુઠ્ઠી કાંકરીઓ આપો." તે હઝરત (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને આપી અને તેમણે તે મુશરિકોના ચહેરા તરફ ફેંકી. તેઓમાંથી કોઈ એવો બાકી ન રહ્યો કે જેની આંખ તે કાંકરીઓથી ભરાઈ ન ગઈ હોય.

#9 این شما نبودید که آن‌ها را کشتید بلکه خداوند آن‌ها را کشت. و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آن‌ها] افکندی،… It was not you who slew them, but Allah slew them; and you did not throw when you threw, but Allah threw તમે તેમને કત્લ કર્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે તેમને કત્લ કર્યા; અને [હે પયગંબર] તમે [ધૂળ અને પથ્થર] ફેંક્યા નથી, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمَی فَسَمَّی فِعْلَ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) فِعْلًا لَهُ أَ لَا تَرَی تَأْوِیلَهُ عَلَی غَیْرَ تَنْزِیلِهِ.

امام علی ( فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ اللهَ رَمَی، خداوند متعال کار پیامبر (را کار خود خوانده است. مگر نمی‌بینی که تأویل آن با تنزیل آن تفاوت دارد.

Imam Ali (peace be upon him): فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ اللهَ رَمَی [So you did not slay them, but it was Allah Who slew them, and you did not smite when you smote, but it was Allah Who smote] — Allah the Exalted has called the act of the Prophet (peace be upon him and his family) His own act. Do you not see that its ta'wil (inner interpretation) differs from its tanzil (outward revelation)?

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَکِنَّ اللهَ قَتَلَهُمْ وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ اللهَ رَمَی [તો તમે તેઓને કત્લ કર્યા ન હતા, બલ્કે અલ્લાહે તેઓને કત્લ કર્યા, અને જ્યારે તમે ફેંક્યું ત્યારે તમે ફેંક્યું ન હતું, બલ્કે અલ્લાહે ફેંક્યું], અલ્લાહ તઆલાએ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના કાર્યને પોતાનું કાર્ય કહ્યું છે. શું તમે નથી જોતા કે તેની તાવીલ (આંતરિક અર્થઘટન) તેની તન્ઝીલ (પ્રગટ નાઝિલ થયેલ અર્થ)થી અલગ છે.

#10 و [خدا می‌خواست] تا مؤمنان را از این طریق به خوبی امتحان کند؛ خداوند شنوا و داناست That Allah might test the believers well; and Allah is All-Hearing, All-Knowing અને જેથી અલ્લાહ મોમિનોને આ રીતે સારી રીતે અજમાવે; અલ્લાહ સાંભળનાર અને જાણનાર છે

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ لِیُبْلِیَ الْمُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً یَعْنِی وَ هَزَمَ الْکُفَّارَ لِیَغْنَمَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) وَ الْوَصِیُّ (علیه السلام) ... وَ کَانَ الْأَسْرَی سَبْعِینَ وَ یُقَالُ أَرْبَعٌ وَ أَرْبَعُونَ ... وَ لَمْ یُؤْسَرْ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِینَ وَ الشُّهَدَاءُ کَانُوا أَرْبَعَهًَْ عَشَرَ وَ أَخَذَ الْفِدَاءَ مِنْ کُلِّ مُشْرِکٍ أَرْبَعِینَ وُقِیَّهًًْ وَ مِنَ الْعَبَّاسِ مِائَهًًْ وَ قَالُوا کَانَ أَکْثَرَ مِنْ أَرْبَعَهًِْ آلَافِ دِرْهَمٍ وَ نَزَلَ عِتَاباً فِی الْفِدَاءِ وَ الْأَسْرَی ما کانَ لِنَبِیٍّ أَنْ یَکُونَ لَهُ أَسْری.

ابن‌عبّاس ( وَ لِیُبْلِیَ المُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً یعنی خداوند، کافران را شکست داد تا پیامبر (و وصیّش علی (غنیمت به‌دست آورند و اسیران مشرک، هفتادنفر و طبق نقل دیگر چهل‌وچهار نفر بودند و کسی از مسلمانان به اسارت درنیامد و چهارده نفر به شهادت رسیدند و از هر اسیر مشرک، چهل اوقیه (وزنی معادل یک دوازدهم رِطْل، حدود ۷ مثقال) و از عبّاس [عموی پیامبر (] صد اوقیه فدیه (به آنچه اسیران برای آزادی خود پرداخت می‌کنند فدیه گویند) گرفته شد و نقل کرده‌اند که [در مجموع] بیش از چهارهزار درهم از مشرکان فدیه گرفته شد و در مقام سرزنشِ این فدیه و اسیرگرفتن [توسّط مسلمانان] این آیه نازل‌گردید: هیچ پیامبری حق ندارد اسیرانی [از دشمن] بگیرد. ( انفال/۶۷ ).

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): وَ لِیُبْلِیَ المُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً [And that He might confer upon the believers a good gift from Himself]; that is, Allah defeated the disbelievers so that the Prophet (peace be upon him and his family) and his successor Ali (peace be upon him) might obtain spoils. The polytheist captives were seventy, and according to another report forty-four, and not one of the Muslims was taken captive, and fourteen were martyred. From each polytheist captive forty uqiyyah (a weight equal to one-twelfth of a ritl, about 7 mithqals) was taken, and from Abbas [the Prophet's (peace be upon him and his family) uncle] one hundred uqiyyah was taken as ransom (what the captives pay for their release is called fidyah). And it has been reported that [in total] more than four thousand dirhams was taken as ransom from the polytheists, and in rebuke of this ransom and the taking of captives [by the Muslims] this verse was revealed: No prophet has the right to take captives [from the enemy]. (Al-Anfal/67).

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ لِیُبْلِیَ المُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً [અને જેથી તે મોમિનોને પોતાની તરફથી સારી કસોટીથી અજમાવે]; એટલે કે અલ્લાહે કાફિરોને શિકસ્ત આપી જેથી પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને તેમના વસી અલી (અલયહિસ્સલામ) ગનીમત મેળવે, અને મુશરિક કેદીઓ સિત્તેર હતા અને બીજી રિવાયત મુજબ ચુમાળીસ હતા અને મુસલમાનોમાંથી કોઈ કેદી બન્યું નહીં અને ચૌદ લોકો શહાદતને પ્રાપ્ત થયા અને દરેક મુશરિક કેદી પાસેથી ચાળીસ ઔકિય્યહ (એક રિતલના બારમા ભાગ બરાબર વજન, આશરે 7 મિષ્કાલ) અને અબ્બાસ [પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના કાકા] પાસેથી સો ઔકિય્યહ ફિદ્યહ (કેદીઓ પોતાની મુક્તિ માટે જે ચૂકવે તેને ફિદ્યહ કહે છે) લેવામાં આવ્યું અને નોંધાયું છે કે [કુલ મળીને] મુશરિકો પાસેથી ચાર હજારથી વધુ દિરહમ ફિદ્યહ તરીકે લેવામાં આવ્યું અને આ ફિદ્યહ અને [મુસલમાનો દ્વારા] કેદીઓ પકડવાની ઠપકા સ્વરૂપે આ આયત નાઝિલ થઈ: કોઈપણ પયગંબરને [દુશ્મન પાસેથી] કેદીઓ પકડવાનો હક નથી. (અન્ફાલ/67).

#11 و [خدا می‌خواست] تا مؤمنان را از این طریق به خوبی امتحان کند؛ خداوند شنوا و داناست That Allah might test the believers well; and Allah is All-Hearing, All-Knowing અને જેથી અલ્લાહ મોમિનોને આ રીતે સારી રીતે અજમાવે; અલ્લાહ સાંભળનાર અને જાણનાર છે

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ لِیُبْلِیَ الْمُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً یَعْنِی وهَزَمَ الْکُفَّارَ لِیَغْنَمَ النَّبِیُّ وَ الْوَصِیُّ (علیها السلام).

ابن‌عبّاس ( وَ لِیُبْلِیَ المُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاء حَسَناً؛ یعنی کافران را شکست داد تا پیامبر (و وصّی او پیروز شوند.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): وَ لِیُبْلِیَ المُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاء حَسَناً [And that He might confer upon the believers a good gift from Himself]; that is, He defeated the disbelievers so that the Prophet (peace be upon him and his family) and his successor might be victorious.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ لِیُبْلِیَ المُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاء حَسَناً [અને જેથી તે મોમિનોને પોતાની તરફથી સારી કસોટીથી અજમાવે]; એટલે કે તેમણે કાફિરોને શિકસ્ત આપી જેથી પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને તેમના વસી વિજયી થાય.