نَزَلَتْ فِی أَبِیلُبَابَهًَْبْنِعَبْدِالْمُنْذِرِ وَ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لَمَّا حَاصَرَ بَنِیقُرَیْظَهًَْ قَالُوا لَهُ ابْعَثْ إِلَیْنَا أَبَا لُبَابَهًَْ نَسْتَشِیرُهُ فِی أَمْرِنَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَا أَبَالُبَابَهًَْ ائْتِ حُلَفَاءَکَ وَ مَوَالِیَکَ فَأَتَاهُمْ فَقَالُوا لَهُ یَا أَبَالُبَابَهًَْ مَا تَرَی نَنْزِلُ عَلَی حُکْمِ مُحَمَّدٍ فَقَالَ انْزِلُوا وَ اعْلَمُوا أَنَّ حُکْمَهُ فِیکُمْ هُوَ الذَّبْحُ وَ أَشَارَ إِلَی حَلْقِهِ ثُمَّ نَدِمَ عَلَی ذَلِکَ، فَقَالَ خُنْتُ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ (صلی الله علیه و آله) وَ نَزَلَ مِنْ حِصْنِهِمْ وَ لَمْ یَرْجِعْ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَرَّ إِلَی الْمَسْجِدِ وَ شَدَّ فِی عُنُقِهِ حَبْلًا ثُمَّ شَدَّهُ إِلَی الْأُسْطُوَانَهًِْ الَّتِی تُسَمَّی أُسْطُوَانَهًَْ التَّوْبَهًِْ وَ قَالَ لَا أَحُلُّهُ حَتَّی أَمُوتَ أَوْ یَتُوبَ اللَّهُ عَلَیَّ، فَبَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ أَمَا لَوْ أَتَانَا لَاسْتَغْفَرْنَا اللَّهَ لَهُ، فَأَمَّا إِذَا قَصَدَ إِلَی رَبِّهِ فَاللَّهُ أَوْلَی بِهِ، وَ کَانَ أَبُولُبَابَهًَْ یَصُومُ النَّهَارَ وَ یَأْکُلُ بِاللَّیْلِ مَا یُمْسِکُ بِهِ رَمَقَهُ فَکَانَتْ ابْنَتُهُ تَأْتِیهِ بِعَشَائِهِ وَ تَحُلُّهُ عِنْدَ قَضَاءِ الْحَاجَهًِْ فَلَمَّا کَانَ بَعْدَ ذَلِکَ وَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی بَیْتِ أُمِّسَلَمَهًَْ نَزَلَتْ تَوْبَتُهُ فَقَالَ یَا أُمَّسَلَمَهًَْ، قَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَی أَبِیلُبَابَهًَْ، ... فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ یَا أَبَالُبَابَهًَْ قَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَیْکَ تَوْبَهًًْ لَوْ وُلِدْتَ مِنْ أُمِّکَ یَوْمَکَ هَذَا لَکَفَاکَ، فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَ فَأَتَصَدَّقُ بِمَالِی کُلِّهِ قَالَ لَا قَالَ فَبِثُلُثَیْهِ قَالَ لَا قَالَ فَبِنِصْفِهِ قَالَ لَا قَالَ فَبِثُلُثِهِ قَالَ نَعَمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَ آخَرَ سَیِّئاً عَسَی اللهُ أَنْ یَتُوبَ عَلَیْهِمْ إِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ، خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَیْهِمْ إِنَّ صَلاتَکَ سَکَنٌ لَهُمْ وَ اللهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ، أَ لَمْ یَعْلَمُوا أَنَّ اللهَ هُوَ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ یَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ اللهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ.
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه)- دربارهی ابولبابهًْبنعبدالمنذر نازل شد. هنگامیکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بنیقریظه را به محاصره گرفت، به او گفتند: «ابولبابه را نزد ما بفرست تا دربارهی این قضیّه با او مشورت کنیم». رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای ابولبابه! همپیمانان و پیروانت را جمع کن». آنان را گرد آورد. به او گفتند: «ای ابولبابه! چه میگویی آیا قضاوت محمّد را بپذیریم»؟ گفت: «بپذیرید، و بدانید که حکم او درمورد شما، همان کشتهشدن است». و به حلقش اشاره کرد. سپس پشیمان شد و گفت: «من به خدا و رسولش خیانت کردم». از قلعهی آنها بیرون آمد و به مسجد رفت و طنابی را به گردن خود انداخت و آن را به ستونی که به آن ستون توبه میگویند، بست و گفت: «آن را تا هنگام مرگ باز نمیکنم تا اینکه خدا توبهی مرا بپذیرد». رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از این ماجرا اطّلاع یافت و فرمود: «اگر نزد ما میآمد، از خدا برای او طلب آمرزش میکردیم و حال آنکه به پروردگارش روی آورد، خدا به او شایستهتر است». ابولبابه روز را روزه میگرفت و در شب مقداری غذا میخورد که بهوسیلهی آن بتواند گرسنگی را تحمّل کند و دختر او غذایش را میآورد و در هنگام قضای حاجت او را باز میکرد. هنگامیکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در خانهی امّّسلمه بود، قبول توبهی او در قرآن نازل شد. فرمود: «ای امّسلمه! همانا خدا توبهی ابولبابه را پذیرفت». ... رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به مسجد آمد و فرمود: «ای ابولبابه! همانا خدا بهگونهای توبهی تو را پذیرفت که مانند هنگامیکه مادرت تو را به دنیا آورد، از گناهان پاک شدهای». گفت: «ای رسول خدا! آیا همهی مالم را بهعنوان صدقه بدهم»؟ فرمود: «خیر»، گفت: «دوسوّمش را»؟ فرمود: «خیر»، گفت: «نصفش را»؟ گفت: «خیر». گفت: «یکسوّمش را»؟ فرمود: «بلی». پس خدا این آیهها را نازل کرد؛ وَ آخرونَ اعْتَرَفُواْ بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُواْ عَمَلاً صَالِحاً وَ آخر سَیِّئاً عَسَی اللهُ ان یَتُوبَ عَلَیْهِمْ ان اللهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ* خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِم بِهَا وَ صَلِّ عَلَیْهِمْ ان صَلاَتَکَ سَکَنٌ لهُمْ وَ اللهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ* أَلَمْ یَعْلَمُواْ ان اللهَ هُوَ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَ یَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَ ان اللهَ هُوَ التَّوَّآب الرَّحِیمُ.
Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): It was revealed concerning Abu Lubaba ibn Abd al-Mundhir. When the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) laid siege to Banu Qurayza, they said to him: "Send Abu Lubaba to us so that we may consult with him about this matter." The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "O Abu Lubaba! Go to your allies and followers." He gathered them, and they said to him: "O Abu Lubaba! What do you say — shall we accept Muhammad's judgement?" He said: "Accept it, but know that his ruling regarding you is slaughter" — and he pointed to his throat. Then he regretted it and said: "I have betrayed Allah and His Messenger." He came down from their fortress and went to the mosque, put a rope around his neck, and tied himself to the pillar which is called the Pillar of Repentance, and said: "I will not untie it until I die or until Allah accepts my repentance." News of this reached the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and he said: "Had he come to us, we would have sought Allah's forgiveness for him; but since he has turned to his Lord, Allah has more right to him." Abu Lubaba used to fast during the day and eat at night only enough food to keep his hunger at bay, and his daughter would bring him his food and untie him when he needed to relieve himself. After that, while the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) was in the house of Umm Salama, the acceptance of his repentance was revealed in the Quran. He said: "O Umm Salama! Indeed Allah has accepted the repentance of Abu Lubaba." … The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) came to the mosque and said: "O Abu Lubaba! Indeed Allah has accepted your repentance in such a way that it is as though your mother had given birth to you this very day — you are cleansed of sins." He said: "O Messenger of Allah! Shall I give all my wealth as charity?" He said: "No." He said: "Two thirds of it?" He said: "No." He said: "Half of it?" He said: "No." He said: "A third of it?" He said: "Yes." Then Allah revealed these verses: وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلاً صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً عَسَى اللهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحيمٌ * خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَیْهِمْ إِنَّ صَلاتَکَ سَکَنٌ لَهُمْ وَ اللهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ * أَ لَمْ یَعْلَمُوا أَنَّ اللهَ هُوَ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ یَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ اللهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ [And others have confessed their faults, they have mingled a good deed and an evil one; may be Allah will turn to them (mercifully); surely Allah is Forgiving, Merciful. Take alms out of their wealth, so that you may purify and cleanse them thereby, and pray for them; surely your prayer is a relief to them; and Allah is Hearing, Knowing. Do they not know that Allah accepts repentance from His servants and takes the alms, and that Allah is the Oft-returning to mercy, the Merciful?].
અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): આ આયત અબૂ લુબાબા બિન અબ્દુલ મુન્ઝિર વિશે નાઝિલ થઈ. જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ બની કુરયઝાને ઘેરો ઘાલ્યો, ત્યારે તેઓએ તેમને કહ્યું: "અબૂ લુબાબાને અમારી પાસે મોકલો જેથી અમે આ મામલા વિશે તેમની સાથે મશવરો કરી શકીએ." અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "ઓ અબૂ લુબાબા! તમારા સાથીઓ અને અનુયાયીઓને એકત્રિત કરો." તેમણે તેમને ભેગા કર્યા. તેઓએ તેમને કહ્યું: "ઓ અબૂ લુબાબા! તમે શું કહો છો, શું અમે મુહમ્મદનો ચુકાદો સ્વીકારીએ?" તેમણે કહ્યું: "સ્વીકારી લો, અને જાણી લો કે તમારા સંબંધમાં તેમનો ચુકાદો કત્લ કરવાનો જ છે" — અને તેમણે પોતાના ગળા તરફ ઈશારો કર્યો. પછી તેઓ પસ્તાયા અને કહ્યું: "મેં અલ્લાહ અને તેના રસૂલની સાથે વિશ્વાસઘાત કર્યો." તેઓ તેમના કિલ્લામાંથી બહાર આવ્યા અને મસ્જિદમાં ગયા અને પોતાના ગળામાં એક દોરડું નાખ્યું અને તેને એ થાંભલા સાથે બાંધ્યું જેને તૌબાનો થાંભલો કહેવાય છે, અને કહ્યું: "હું આને મૃત્યુ સુધી ખોલીશ નહીં, જ્યાં સુધી અલ્લાહ મારી તૌબા કબૂલ ન કરે." અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને આ ઘટનાની જાણ થઈ અને તેમણે ફરમાવ્યું: "જો તે અમારી પાસે આવ્યો હોત, તો અમે તેના માટે અલ્લાહ પાસે માફી માંગત; અને હવે જ્યારે તે પોતાના પરવરદિગાર તરફ વળ્યો છે, તો અલ્લાહ તેના માટે વધુ હકદાર છે." અબૂ લુબાબા દિવસે રોઝો રાખતા અને રાત્રે એટલી માત્રામાં ખોરાક લેતા જેનાથી ભૂખ સહન કરી શકે, અને તેમની દીકરી તેમનો ખોરાક લાવતી અને હાજતના સમયે તેમને ખોલી દેતી. ત્યાર બાદ, જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ઉમ્મે સલમાના ઘરમાં હતા, ત્યારે તેમની તૌબાની કબૂલિયત કુરઆનમાં નાઝિલ થઈ. ફરમાવ્યું: "ઓ ઉમ્મે સલમા! ખરેખર અલ્લાહે અબૂ લુબાબાની તૌબા કબૂલ કરી લીધી." ... અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) મસ્જિદમાં આવ્યા અને ફરમાવ્યું: "ઓ અબૂ લુબાબા! ખરેખર અલ્લાહે તારી તૌબા એવી રીતે કબૂલ કરી છે કે જાણે આજે જ તારી માતાએ તને જન્મ આપ્યો હોય — તું ગુનાહોથી પાક થઈ ગયો છે." તેમણે કહ્યું: "ઓ અલ્લાહના રસૂલ! શું હું મારો બધો માલ સદકા તરીકે આપી દઉં?" ફરમાવ્યું: "ના." તેમણે કહ્યું: "તેનો બે-તૃતીયાંશ ભાગ?" ફરમાવ્યું: "ના." તેમણે કહ્યું: "તેનો અડધો ભાગ?" ફરમાવ્યું: "ના." તેમણે કહ્યું: "તેનો એક-તૃતીયાંશ ભાગ?" ફરમાવ્યું: "હા." પછી અલ્લાહે આ આયતો નાઝિલ કરી: وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلاً صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً عَسَى اللهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحيمٌ * خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَیْهِمْ إِنَّ صَلاتَکَ سَکَنٌ لَهُمْ وَ اللهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ * أَ لَمْ یَعْلَمُوا أَنَّ اللهَ هُوَ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ یَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ اللهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ [અને બીજા લોકોએ પોતાના ગુનાહોનો સ્વીકાર કર્યો, તેમણે નેક અમલને બુરા અમલ સાથે ભેળવ્યો; આશા છે કે અલ્લાહ તેમની તૌબા કબૂલ કરે; ખરેખર અલ્લાહ માફ કરનાર, દયાળુ છે. તેમના માલમાંથી સદકો લો, જેનાથી તમે તેમને પાક કરો અને તેમને પવિત્ર કરો, અને તેમના માટે દુઆ કરો; ખરેખર તમારી દુઆ તેમના માટે શાંતિ છે; અને અલ્લાહ સાંભળનાર, જાણનાર છે. શું તેઓ નથી જાણતા કે ખરેખર અલ્લાહ જ પોતાના બંદાઓની તૌબા કબૂલ કરે છે અને સદકાત લે છે, અને ખરેખર અલ્લાહ જ તૌબા કબૂલ કરનાર, દયાળુ છે].