سورة التوبة

Verse 64 of 129

9:64

يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما في قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ‌ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ

منافقان از آن بيم دارند كه سوره‌اى برضدّ آنان نازل گردد و به آن‌ها از [اسرار] درون قلبشان خبر دهد. بگو: «استهزاء كنيد! خداوند آنچه را از آن بيم داريد، آشكار مى‌سازد».

The hypocrites fear lest a chapter should be sent down to them telling them plainly of what is in their hearts. Say: Go on mocking, surely Allah will bring forth what you fear.

મુનાફિકો તે (વાત)થી ડરે છે કે (કદાચને) તેમની ખિલાફ કોઇ એવો સૂરો નાઝિલ કરવામાં આવે કે જે તેઓના દિલોના રાઝની ખબર આપે; તું કહે કે તમે મજાક ઊડાવ્યા કરો; બેશક જે વસ્તુથી તમે ડરો છો તેને અલ્લાહ જરૂર જાહેર કરશે.

#1 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

نَزَلَ فِیهِمْ یَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ الْآیَهًَْ وَ هِیَ عَقَبَهًُْ أَوْسٍ وَ یُقَالُ: اسْمُهَا عَقَبَهًُْ دَقِیقٍ.

امام باقر (علیه السلام)- درباره‌ی آن‌ها این آیه: یَحْذَرُ المُنافِقُونَ ... نازل شد. و آن همان عقبه (راه کوهی صعب‌العبور) است.

Imam Baqir (peace be upon him): Concerning them this verse was revealed: يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ [The hypocrites fear...]. And that is the 'aqaba (the difficult mountain pass).

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): તેમના વિષે આ આયત નાઝિલ થઈ: يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ [મુનાફિકો ડરે છે...]. અને તે એ જ અકબા (મુશ્કેલ પહાડી માર્ગ) છે.

#2 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

یَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ قَالَ کَانَ قَوْمٌ مِنَ الْمُنَافِقِینَ لَمَّا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی تَبُوکَ کَانُوا یَتَحَدَّثُونَ فِیمَا بَیْنَهُمْ وَ یَقُولُونَ أَ یَرَی مُحَمَّدٌ أَنَّ حَرْبَ الرُّومِ مِثْلُ حَرْبِ غَیْرِهِمْ لَا یَرْجِعُ مِنْهُمْ أَحَدٌ أَبَداً، فَقَالَ بَعْضُهُمْ مَا أَخْلَفَهُ أَنْ یُخْبِرَ اللَّهُ مُحَمَّداً بِمَا کُنَّا فِیهِ وَ بِمَا فِی قُلُوبِنَا وَ یُنْزِلَ عَلَیْهِ بِهَذَا قُرْآناً یَقْرَؤُهُ النَّاسُ وَ قَالُوا هَذَا عَلَی حَدِّ الِاسْتِهْزَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِعَمَّارِ‌بْنِ‌یَاسِرٍ الْحَقِ الْقَوْمَ فَإِنَّهُمْ قَدِ احْتَرَقُوا فَلَحِقَهُمْ عَمَّارٌ فَقَالَ مَا قُلْتُمْ قَالُوا مَا قُلْنَا شَیْئاً إِنَّمَا کُنَّا نَقُولُ شَیْئاً عَلَی حَدِّ اللَّعِبِ وَ الْمِزَاحِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّما کُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ قُلْ أَ بِاللهِ وَ آیاتِهِ وَ رَسُولِهِ کُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُنَ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- یَحْذَرُ الْمنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ، در هنگام خروج رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به‌سوی تبوک، گروهی از منافقین در میان خود می‌گفتند: «آیا محمّد فکر می‌کند که جنگ با روم مانند سایر جنگ‌هاست؟ از آنان هرگز کسی باز نمی‌گردد». و برخی از آنان گفتند: «چه شایسته است که خداوند محمّد را از سخنان و آنچه در قلوب ماست، آگاه می‌ساخت و دراین‌باره آیه‌ای فرو می‌فرستاد تا مردم آن را بخوانند»! و این سخن را از روی تمسخر و استهزاء گفتند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به عمّاربن‌یاسر (رحمة الله علیه) فرمود: «خود را به این قوم برسان که آنان سوخته‌اند». عمّار (رحمة الله علیه) خود را به آنان رسانید و گفت: «چه گفتید»؟ گفتند: «چیزی نگفتیم، فقط سخنی از روی شوخی و مزاح گفتیم». و خداوند این آیات را نازل فرمود: وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّما کُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ قُلْ أَ بِاللهِ وَ آیاتِهِ وَ رَسُولِهِ کُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُن.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ [The hypocrites fear lest a Surah be sent down against them, informing them of what is in their hearts. Say: Mock on, indeed Allah will bring forth what you fear] — at the time when the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) set out toward Tabuk, a group of the hypocrites were saying among themselves: "Does Muhammad think that a war with the Romans is like other wars? None of them will ever return." And some of them said: "How fitting it would be for Allah to inform Muhammad of our words and what is in our hearts, and to send down a verse about this so that people would recite it!" And they said this by way of ridicule and mockery. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to Ammar ibn Yasir (may Allah have mercy on him): "Catch up with this group, for they have been burnt." Ammar (may Allah have mercy on him) reached them and said: "What did you say?" They said: "We did not say anything; we merely said something in jest and joke." And Allah revealed these verses: وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّما کُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ قُلْ أَ بِاللهِ وَ آیاتِهِ وَ رَسُولِهِ کُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُن [And if you ask them, they will surely say: We were only conversing and jesting. Say: Was it Allah and His verses and His Messenger you were mocking?].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ [મુનાફિકો ડરે છે કે તેમના પર એવી સૂરહ ન ઉતરે જે તેમને તેમના દિલોમાં જે છે તેની જાણ કરે. કહો: મજાક કરતા રહો, ખરેખર અલ્લાહ તે વસ્તુને બહાર લાવશે જેનાથી તમે ડરો છો] — જ્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તબૂક તરફ નીકળ્યા, ત્યારે મુનાફિકોનું એક જૂથ પોતાની વચ્ચે કહી રહ્યું હતું: "શું મુહમ્મદ વિચારે છે કે રોમ સાથેની જંગ બીજી જંગો જેવી છે? તેમાંથી કોઈ ક્યારેય પાછું આવશે નહીં." અને તેમાંથી કેટલાકે કહ્યું: "કેટલું યોગ્ય હોત કે અલ્લાહ મુહમ્મદને અમારી વાતો અને અમારા દિલોમાં જે છે તેની જાણ કરે, અને આ વિષે એક આયત નાઝિલ કરે જેને લોકો વાંચે!" અને આ વાત તેમણે મજાક અને ઉપહાસ કરીને કહી. અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ અમ્માર બિન યાસિર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને ફરમાવ્યું: "આ કૌમ સુધી પહોંચી જાઓ, કેમ કે તેઓ સળગી ગયા છે." અમ્માર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) તેમની પાસે પહોંચ્યા અને કહ્યું: "તમે શું કહ્યું?" તેઓએ કહ્યું: "અમે કંઈ કહ્યું નથી, ફક્ત મજાક અને હાસ્યથી કંઈ કહ્યું." અને અલ્લાહે આ આયતો નાઝિલ કરી: وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّما کُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ قُلْ أَ بِاللهِ وَ آیاتِهِ وَ رَسُولِهِ کُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُن [અને જો તમે તેમને પૂછશો, તો તેઓ જરૂર કહેશે: અમે તો ફક્ત વાત-ચીત અને મજાક કરી રહ્યા હતા. કહો: શું તમે અલ્લાહ, તેની આયતો અને તેના રસૂલની મજાક ઉડાવી રહ્યા હતા?].

#3 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّ هَذِهِ الْآیَهًَْ نَزَلَتْ فِی رُجُوعِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) مِنْ غَزَاهًِْ تَبُوکَ فِی حَقِّ الْمُنَافِقِینَ الَّذِینَ نَفَّرُوا نَاقَهًَْ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) لَیْلَهًَْ الْعَقَبَهًِْ وَ کَانَ حُذَیْفَهًُْ بْنُ الْیَمَانِ یَسُوقُهَا وَ عَمَّارٌ یَأْخُذُ بِزِمَامِهَا وَ کَانُوا اثْنَیْ عَشَرَ رَجُلًا فَأَمَرَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) حُذَیْفَهًَْ أَنْ یَضْرِبَ وُجُوهَ رَوَاحِلِهِمْ حَتَّی نَحَّاهُمْ عَنِ الطَّرِیقِ وَ لَمْ یَعْرِفْهُمْ حُذَیْفَهًُْ وَ عَرَّفَهُمُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) فَأَحْضَرَهُمْ بَیْنَ یَدَیْهِ وَ وَبَّخَهُمْ.

امام باقر (علیه السلام)- این آیه درباره‌ی بازگشت پیامبر (صلی الله علیه و آله) از غزوه‌ی تبوک در حقّ منافقینی که شتر پیامبر (صلی الله علیه و آله) را در شب عقبه ترساندند نازل شد. حذیفهًْ‌بن‌یمان آن را از عقب می‌راند و عمّار (رحمة الله علیه) زمام آن را گرفته بود. آنان دوازده مرد بودند. پیامبر (صلی الله علیه و آله) به حذیفه دستور داد که چهره‌ی شترهایشان را بزند تا آنان را به کناری براند. حذیفه آنان را نشناخت، ولی پیامبر (صلی الله علیه و آله) آنان را شناخت. ایشان را احضار فرمود و توبیخ کرد.

Imam Baqir (peace be upon him): This verse was revealed concerning the return of the Prophet (peace be upon him and his family) from the Battle of Tabuk, regarding the hypocrites who frightened the Prophet's (peace be upon him and his family) she-camel on the night of al-Aqaba. Hudhayfa ibn al-Yaman was driving it from behind and Ammar (may Allah have mercy on him) had taken hold of its reins. They were twelve men. The Prophet (peace be upon him and his family) ordered Hudhayfa to strike the faces of their mounts so as to drive them aside. Hudhayfa did not recognize them, but the Prophet (peace be upon him and his family) recognized them. He summoned them before him and rebuked them.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): આ આયત પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના તબૂકની જંગથી પરત ફરવા વિષે, તે મુનાફિકોના હકમાં નાઝિલ થઈ જેમણે અકબાની રાત્રે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઊંટણીને ડરાવી હતી. હુઝયફા બિન યમાન તેને પાછળથી હાંકતા હતા અને અમ્માર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ તેની લગામ પકડી હતી. તેઓ બાર માણસો હતા. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ હુઝયફાને હુકમ આપ્યો કે તેમના ઊંટોના ચહેરા પર મારે જેથી તેમને એક બાજુ હાંકી કાઢે. હુઝયફા તેમને ઓળખી ન શક્યા, પરંતુ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તેમને ઓળખી ગયા. તેમણે તેમને હાજર કર્યા અને ઠપકો આપ્યો.

#4 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

العسکری (علیه السلام) Imam Askari (peace be upon him) ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ)

فَلَمَّا قَرُبَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مِنَ الْعَقَبَهًِْ الَّتِی بِإِزَائِهَا فَضَائِحُ الْمُنَافِقِینَ وَ الْکَافِرِینَ نَزَلَ دُونَ الْعَقَبَهًِْ ثُمَّ جَمَعَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ هَذَا جَبْرَئِیلُ الرُّوحُ الْأَمِینُ یُخْبِرُنِی أَنَ عَلِیّاً (علیه السلام) دُبِّرَ عَلَیْهِ کَذَا وَ کَذَا فَدَفَعَ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ عَنْهُ مِنْ أَلْطَافِهِ وَ عَجَائِبِ مُعْجِزَاتِهِ بِکَذَا وَ کَذَا ثُمَّ إِنَّهُ صَلَّبَ الْأَرْضَ تَحْتَ حَافِرِ دَابَّتِهِ وَ أَرْجُلِ أَصْحَابِهِ ثُمَّ انْقَلَبَ عَلَی ذَلِکَ الْمَوْضِعِ عَلِیٌّ (علیه السلام) وَ کَشَفَ عَنْهُ فَرُئِیَتِ الْحَفِیرَهًُْ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ لَأَمَهَا کَمَا کَانَتْ لِکَرَامَتِهِ عَلَیْهِ وَ إِنَّهُ قِیلَ لَهُ کَاتِبْ بِهَذَا وَ أَرْسِلْ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ رَسُولُ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی رَسُولِ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَسْرَعُ وَ کِتَابُهُ إِلَیْهِ أَسْبَقُ ثُمَّ لَمْ یُخْبِرْهُمْ رَسُولُ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) بِمَا قَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) عَلَی بَابِ الْمَدِینَهًِْ إِنَّ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مُنَافِقِینَ سَیَکِیدُونَهُ وَ یَدْفَعُ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمَّا سَمِعَ الْأَرْبَعَهًُْ وَ الْعِشْرُونَ أَصْحَابُ الْعَقَبَهًِْ مَا قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی أَمْرِ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ مَا أَمْهَرَ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) بِالْمَخْرَقَهًِْ وَ إِنَّ فَیْجاً مُسْرِعاً أَتَاهُ أَوْ طَیْراً مِنَ الْمَدِینَهًِْ مِنْ بَعْضِ أَهْلِهِ وَقَعَ عَلَیْهِ أَنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) قُتِلَ بِحِیلَهًِْ کَذَا وَ کَذَا وَ هُوَ الَّذِی وَاطَأْنَا عَلَیْهِ أَصْحَابَنَا فَهُوَ الْآنَ لَمَّا بَلَغَهُ کَتَمَ الْخَبَرَ وَ قَلَبَهُ إِلَی ضِدِّهِ یُرِیدُ أَنْ یُسْکِنَ مَنْ مَعَهُ لِئَلَّا یَمُدُّوا أَیْدِیَهُمْ عَلَیْهِ وَ هَیْهَاتَ وَ اللَّهِ مَا لَبَّثَ عَلِیّاً بِالْمَدِینَهًِْ إِلَّا حَیْنُهُ وَ لَا أَخْرَجَ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) إِلَی هَاهُنَا إِلَّا حَیْنُهُ وَ قَدْ هَلَکَ عَلِیٌّ (علیه السلام) وَ هُوَ هَاهُنَا هَالِکٌ لَا مَحَالَهًَْ وَ لَکِنْ تَعَالَوْا حَتَّی نَذْهَبَ إِلَیْهِ وَ نُظْهِرَ لَهُ السُّرُورَ بِأَمْرِ عَلِیٍّ (علیه السلام) لِیَکُونَ أَسْکَنَ لِقَلْبِهِ إِلَیْنَا إِلَی أَنْ نُمْضِیَ فِیهِ تَدْبِیرَنَا فَحَضَرُوهُ وَ هَنَّئُوهُ عَلَی سَلَامَهًِْ عَلِیِّ (علیه السلام) مِنَ الْوَرْطَهًِْ الَّتِی رَامَهَا أَعْدَاؤُهُ ثُمَّ قَالُوا لَهُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَخْبِرْنَا عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) أَ هُوَ أَفْضَلُ أَمْ مَلَائِکَهًُْ اللَّهِ الْمُقَرَّبُونَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ هَلْ شُرِّفَتِ الْمَلَائِکَهًُْ إِلَّا بِحُبِّهَا لِمُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ قَبُولِهَا لِوَلَایَتِهِمَا وَ إِنَّهُ لَا أَحَدَ مِنْ مُحِبِّی عَلِیٍّ (علیه السلام) قَدْ نُظِّفَ قَلْبُهُ مِنْ قَذَرِ الْغِشِّ وَ الدَّغَلِ وَ نَجَاسَاتِ الذُّنُوبِ إِلَّا کَانَ أَطْهَرَ وَ أَفْضَلَ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ وَ هَلْ أَمَرَ اللَّهُ الْمَلَائِکَهًَْ بِالسُّجُودِ لآِدَمَ (علیه السلام) إِلَّا لِمَا کَانُوا قَدْ وَضَعُوهُ فِی نُفُوسِهِمْ أَنَّهُ لَا یَصِیرُ فِی الدُّنْیَا خَلْقٌ بَعْدَهُمْ إِذَا رُفِعُوا عَنْهَا إِلَّا وَ هُمْ یَعْنُونَ أَنْفُسَهُمْ أَفْضَلَ مِنْهُ فِی الدِّینِ فَضْلًا وَ أَعْلَمَ بِاللَّهِ وَ بِدِینِهِ عِلْماً فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ یُعَرِّفَهُمْ أَنَّهُمْ قَدْ أَخْطَئُوا فِی ظُنُونِهِمْ وَ اعْتِقَادَاتِهِمْ فَخَلَقَ آدَمَ (علیه السلام) وَ عَلَّمَهُ الْأَسْماءَ کُلَّها ثُمَ عَرَضَهَا عَلَیْهِمْ فَعَجَزُوا عَنْ مَعْرِفَتِهَا فَأَمَرَ آدَمَ (علیه السلام) أَنْ یُنَبِّئَهُمْ بِهَا وَ عَرَّفَهُمْ فَضْلَهُ فِی الْعِلْمِ عَلَیْهِمْ ثُمَّ أَخْرَجَ مِنْ صُلْبِ آدَمَ (علیه السلام) ذُرِّیَّتَهُ مِنْهُمُ الْأَنْبِیَاءُ وَ الرُّسُلُ (وَ الْخِیَارُ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ أَفْضَلُهُمْ مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ آلُ مُحَمَّدٍ (وَ الْخِیَارُ الْفَاضِلُونَ مِنْهُمْ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ خِیَارُ أُمَّهًِْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ عَرَفَ الْمَلَائِکَهًُْ بِذَلِکَ أَنَّهُمْ أَفْضَلُ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ إِذَا احْتَمَلُوا مَا حُمِّلُوهُ مِنَ الْأَثْقَالِ وَ قَاسُوا مَا هُمْ فِیهِ بِعَرَضٍ یُعْرَضُ مِنْ أَعْوَانِ الشَّیَاطِینِ وَ مُجَاهَدَهًِْ النُّفُوسِ وَ احْتِمَالِ أَذَی ثِقْلِ الْعِیَالِ وَ الِاجْتِهَادِ فِی طَلَبِ الْحَلَالِ وَ مُعَانَاهًِْ مُخَاطَرَهًِْ الْخَوْفِ مِنَ الْأَعْدَاءِ مِنْ لُصُوصٍ مُخَوِّفِینَ وَ مِنْ سَلَاطِینجَوَرَهًٍْ قَاهِرِینَ وَ صُعُوبَهًٍْ فِی الْمَسَالِکِ فِی الْمَضَایِقِ وَ الْمَخَاوِفِ وَ الْأَجْرَاعِ وَ الْجِبَالِ وَ التِّلَاعِ لِتَحْصِیلِ أَقْوَاتِ الْأَنْفُسِ وَ الْعِیَالِ مِنَ الطَّیِّبِ الْحَلَالِ فَعَرَّفَهُمُ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ أَنَّ خِیَارَ الْمُؤْمِنِینَ یَحْتَمِلُونَ هَذِهِ الْبَلَایَا وَ یَتَخَلَّصُونَ مِنْهَا وَ یُحَارِبُونَ الشَّیَاطِینَ وَ یَهْزِمُونَهُمْ وَ یُجَاهِدُونَ أَنْفُسَهُمْ بِدَفْعِهَا عَنْ شَهَوَاتِهَا وَ یَغْلِبُونَهَا مَعَ مَا رَکِبَ فِیهِمْ مِنْ شَهَوَاتِ الْفُحُولَهًِْ وَ حُبِّ اللِّبَاسِ وَ الطَّعَامِ وَ الْعِزِّ وَ الرِّئَاسَهًِْ وَ الْفَخْرِ وَ الْخُیَلَاءِ وَ مُقَاسَاهًِْ الْعَنَاءِ وَ الْبَلَاءِ مِنْ إِبْلِیسَ وَ عَفَارِیتِهِ وَ خَوَاطِرِهِمْ وَ إِغْوَائِهِمْ وَ اسْتِهْوَائِهِمْ وَ دَفْعِ مَا یُکَابِدُونَهُ مِنْ أَلِیمِ الصَّبْرِ عَلَی سَمَاعِهِمُ الطَّعْنَ مِنْ أَعْدَاءِ اللَّهِ وَ سَمَاعِ الْمَلَاهِی وَ الشَّتْمِ لِأَوْلِیَاءِ اللَّهِ وَ مَعَ مَا یُقَاسُونَهُ فِی أَسْفَارِهِمْ أَقْوَاتِهِمْ وَ الْهَرَبِ مِنْ أَعْدَاءِ دِینِهِمْ أَوِ الطَّلَبِ لِمَنْ یَأْمَلُونَ مُعَامَلَتَهُ مِنْ مُخَالِفِیهِمْ فِی دِینِهِمْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ یَا مَلَائِکَتِی وَ أَنْتُمْ مِنْ جَمِیعِ ذَلِکَ بِمَعْزِلٍ لَا شَهَوَاتُ الْفُحُولَهًِْ یُزْعِجُکُمْ وَ لَا شَهْوَهًُْ الطَّعَامِ تَحْفِزُکُمْ وَ لَا خَوْفٌ مِنْ أَعْدَاءِ دِینِکُمْ وَ دُنْیَاکُمْ تنجب {یُنْخَبُ} فِی قُلُوبِکُمْ وَ لَا لِإِبْلِیسَ فِی مَلَکُوتِ سَمَاوَاتِی وَ أَرْضِی شُغُلٌ عَلَی إِغْوَاءِ مَلَائِکَتِیَ الَّذِینَ قَدْ عَصَمْتُهُمْ مِنْهُ یَا مَلَائِکَتِی فَمَنْ أَطَاعَنِی مِنْهُمْ وَ سَلَّمَ دِینَهُ مِنْ هَذِهِ الْآفَاتِ وَ النَّکَبَاتِ فَقَدِ احْتَمَلَ فِی جَنْبِ مَحَبَّتِی مَا لَمْ تَحْتَمِلُوا وَ اکْتَسَبَ مِنَ الْقُرُبَاتِ إِلَیَّ مَا لَمْ تَکْتَسِبُوا فَلَمَّا عَرَّفَ اللَّهُ مَلَائِکَتَهُ فَضْلَ خِیَارِ أُمَّهًِْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ شِیعَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ خُلَفَائِهِ (وَ احْتِمَالَهُمْ فِی جَنْبِ مَحَبَّهًِْ رَبِّهِمْ مَا لَا تَحْتَمِلُهُ الْمَلَائِکَهًُْ أَبَانَ بَنِی آدَمَ (علیه السلام) الْخِیَارَ الْمُتَّقِینَ بِالْفَضْلِ عَلَیْهِمْ ثُمَّ قَالَ فَلِذَلِکَ فَاسْجُدُوا لآِدَمَ (علیه السلام) لِمَا کَانَ مُشْتَمِلًا عَلَی أَنْوَارِ هَذِهِ الْخَلَائِقِ الْأَفْضَلِینَ وَ لَمْ یَکُنْ سُجُودُهُمْ لآِدَمَ (علیه السلام) إِنَّمَا کَانَ آدَمُ (علیه السلام) قِبْلَهًًْ لَهُمْ یَسْجُدُونَ نَحْوَهُ لِلَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ وَ کَانَ بِذَلِکَ مُعَظَّماً لَهُ مُبَجَّلًا وَ لَا یَنْبَغِی لِأَحَدٍ أَنْ یَسْجُدَ لِأَحَدٍ مِنْ دُونِ اللَّهِ یَخْضَعُ لَهُ خُضُوعَهُ لِلَّهِ وَ یُعَظِّمُ بِهِ السُّجُودَ کَتَعْظِیمِهِ لِلَّهِ وَ لَوْ أَمَرْتُ أَحَداً أَنْ یَسْجُدَ هَکَذَا لِغَیْرِ اللَّهِ لَأَمَرْتُ ضُعَفَاءَ شِیعَتِنَا وَ سَائِرَ الْمُکَلَّفِینَ أَنْ یَسْجُدُوا لِمَنْ تَوَسَّطَ فِی عُلُومِ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَصِیِّ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَحَضَ وِدَادَ خَیْرِ خَلْقِ اللَّهِ عَلِیٍّ (علیه السلام) بَعْدَ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ احْتَمَلَ الْمَکَارِهَ وَ الْبَلَایَا فِی التَّصْرِیحِ بِإِظْهَارِ حُقُوقِ اللَّهِ وَ لَمْ یُنْکِرْ عَلَیَّ حَقّاً أَرْقُبُهُ عَلَیْهِ قَدْ کَانَ جَهِلَهُ أَوْ أَغْفَلَهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَصَی اللَّهَ إِبْلِیسُ فَهَلَکَ لِمَا کَانَتْ مَعْصِیَتُهُ بِالْکِبْرِ عَلَی آدَمَ (علیه السلام) وَ عَصَی اللَّهَ آدَمُ (علیه السلام) بِأَکْلِ الشَّجَرَهًِْ فَسَلِمَ وَ لَمْ یَهْلِکْ لِمَا لَمْ یُقَارِنْ بِمَعْصِیَتِهِ التَّکَبُّرَ عَلَی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ (وَ ذَلِکَ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَی قَالَ لَهُ یَا آدَمُ (علیه السلام) عَصَانِی فِیکَ إِبْلِیسُ وَ تَکَبَّرَ عَلَیْکَ فَهَلَکَ وَ لَوْ تَوَاضَعَ لَکَ بِأَمْرِی وَ عَظَّمَ عِزَّ جَلَالِی لَأَفْلَحَ کُلَّ الْفَلَاحِ کَمَا أَفْلَحْتَ وَ أَنْتَ عَصَیْتَنِی بِأَکْلِ الشَّجَرَهًِْ وَ بِالتَّوَاضُعِ لِمُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِ مُحَمَّدٍ (تُفْلِحُ کُلَّ الْفَلَاحِ وَ تَزُولُ عَنْکَ وَصْمَهًُْ الزَّلَّهًِْ فَادْعُنِی بِمُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ (لِذَلِکَ فَدَعَا بِهِمْ فَأَفْلَحَ کُلَّ الْفَلَاحِ لِمَا تَمَسَّکَ بِعُرْوَتِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَمَرَ بِالرَّحِیلِ فِی أَوَّلِ نِصْفِ اللَّیْلِ الْأَخِیرِ وَ أَمَرَ مُنَادِیَهُ فَنَادَی أَلَا لَا یَسْبِقَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَحَدٌ إِلَی الْعَقَبَهًِْ وَ لَا یَطَؤُهَا حَتَّی یُجَاوِزَهَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ أَمَرَ حُذَیْفَهًَْ أَنْ یَقْعُدَ فِی أَصْلِ الْعَقَبَهًِْ فَیَنْظُرَ مَنْ یَمُرُّ بِهِ وَ یُخْبِرَ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَمَرَهُ أَنْ یَتَشَبَّهَ بِحَجَرٍ فَقَالَ حُذَیْفَهًُْ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنِّی أَتَبَیَّنُ الشَّرَّ فِی وُجُوهِ رُؤَسَاءِ عَسْکَرِکَ وَ إِنِّی أَخَافُ إِنْ قَعَدْتُ فِی أَصْلِ الْجَبَلِ وَ جَاءَ مِنْهُمْ مَنْ أَخَافُ أَنْ یَتَقَدَّمَکَ إِلَی هُنَاکَ لِلتَّدْبِیرِ عَلَیْکَ یُحِسُّ بِی فَیَکْشِفُ عَنِّی فَیَعْرِفُنِی وَ مَوْضِعِی مِنْ نَصِیحَتِکَ فَیَتَّهِمُنِی وَ یَخَافُنِی فَیَقْتُلُنِی فَقَالَ رَسُولُ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنَّکَ إِذَا بَلَغْتَ أَصْلَ الْعَقَبَهًِْ فَاقْصِدْ أَکْبَرَ صَخْرَهًٍْ هُنَاکَ إِلَی جَانِبِ أَصْلِ الْعَقَبَهًِْ وَ قُلْ لَهَا إِنَّ رَسُولَ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَأْمُرُکِ أَنْ تَنْفَرِجِی لِی حَتَّی أَدْخُلَ جَوْفَکِ ثُمَّ یَأْمُرُکِ أَنْ یَنْثَقِبَ فِیکِ ثُقْبَهًًْ أَبْصُرُ مِنْهَا الْمَارِّینَ وَ یَدْخُلُ عَلَیَّ مِنْهَا الرَّوْحُ لِئَلَّا أَکُونَ مِنَ الْهَالِکِینَ فَإِنَّهَا تَصِیرُ إِلَی مَا تَقُولُ لَهَا بِإِذْنِ اللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ فَأَدَّی حُذَیْفَهًُْ الرِّسَالَهًَْ وَ دَخَلَ جَوْفَ الصَّخْرَهًِْ وَ جَاءَ الْأَرْبَعَهًُْ وَ الْعِشْرُونَ عَلَی جِمَالِهِمْ وَ بَیْنَ أَیْدِیهِمْ رَجَّالَتُهُمْ یَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ مَنْ رَأَیْتُمُوهُ هَاهُنَا کَائِناً مَنْ کَانَ فَاقْتُلُوهُ لِئَلَّا یُخْبِرُوا مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) أَنَّهُمْ قَدْ رَأَوْنَا هُنَا فَیَنْکُصَ مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) وَ لَا یَصْعَدَ هَذِهِ الْعَقَبَهًَْ إِلَّا نَهَاراً فَیَبْطُلَ تَدْبِیرُنَا عَلَیْهِ فَسَمِعَهَا حُذَیْفَهًُْ وَ اسْتَقْصَوْا فَلَمْ یَجِدُوا أَحَداً وَ کَانَ اللَّهُ قَدْ سَتَرَ حُذَیْفَهًَْ بَالْحَجَرِ عَنْهُمْ فَتَفَرَّقُوا فَبَعْضُهُمْ صَعِدَ عَلَی الْجَبَلِ وَ عَدَلَ عَنِ الطَّرِیقِ الْمَسْلُوکِ وَ بَعْضُهُمْ وَقَفَ عَلَی سَفْحِ الْجَبَلِ عَنْ یَمِینٍ وَ شِمَالٍ وَ هُمْ یَقُولُونَ أَ لَا تَرَوْنَ حَیْنَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) کَیْفَ أَغْرَاهُ بِأَنْ یَمْنَعَ النَّاسَ مِنْ صُعُودِ الْعَقَبَهًِْ حَتَّی یَقْطَعَهَا هُوَ لِنَخْلُوَ بِهِ هَاهُنَا فَیَمْضِیَ فِیهِ تَدْبِیرُنَا وَ أَصْحَابُهُ عَنْهُ بِمَعْزِلٍ وَ کُلُّ ذَلِکَ یُوصِلُهُ اللَّهُ مِنْ قَرِیبٍ أَوْ بَعِیدٍ إِلَی أُذُنِ حُذَیْفَهًَْ وَ یَعِیهِ حُذَیْفَهًُْ فَلَمَّا تَمَکَّنَ الْقَوْمُ عَلَی الْجَبَلِ حَیْثُ أَرَادُوا کَلَّمَتِ الصَّخْرَهًُْ حُذَیْفَهًَْ وَ قَالَتِ انْطَلِقِ الْآنَ إِلَی رَسُولِ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَأَخْبِرْهُ بِمَا رَأَیْتَ وَ مَا سَمِعْتَ قَالَ حُذَیْفَهًُْ کَیْفَ أَخْرُجُ عَنْکِ وَ إِنْ رَآنِی الْقَوْمُ قَتَلُونِی مَخَافَهًًْ عَلَی أَنْفُسِهِمْ مِنْ نَمِیمَتِی عَلَیْهِمْ قَالَتِ الصَّخْرَهًُْ إِنَّ الَّذِی مَکَّنَکَ فِی جَوْفِی وَ أَوْصَلَ إِلَیْکَ الرَّوْحَ مِنَ الثُّقْبَهًِْ الَّتِی أَحْدَثَهَا فِیَّ هُوَ الَّذِی یُوصِلُکَ إِلَی نَبِیِّ اللَّهِ وَ یُنْقِذُکَ مِنْ أَعْدَاءِ اللَّهِ فَنَهَضَ حُذَیْفَهًُْ (رحمة الله علیه) لِیَخْرُجَ وَ انْفَرَجَتِ الصَّخْرَهًُْ فَحَوَّلَهُ اللَّهُ طَائِراً فَطَارَ فِی الْهَوَاءِ مُحَلِّقاً حَتَّی انْقَضَّ بَیْنَ یَدَیْ رَسُولِ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ أُعِیدَ إِلَی صُورَتِهِ فَأَخْبَرَ رَسُولَ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) بِمَا رَأَی وَ سَمِعَ فَقَالَ رَسُولُ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَ وَ عَرَفْتَهُمْ بِوُجُوهِهِمْ قَالَ یَا رَسُولَ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کَانُوا مُتَلَثِّمِینَ وَ کُنْتُ أَعْرِفُ أَکْثَرَهُمْ بِجِمَالِهِمْ فَلَمَّا فَتَّشُوا الْمَوْضِعَ فَلَمْ یَجِدُوا أَحَداً أَحْدَرُوا اللِّثَامَ فَرَأَیْتُ وُجُوهَهُمْ فَعَرَفْتُهُمْ بِأَعْیَانِهِمْ وَ أَسْمَائِهِمْ فُلَانٍ وَ فُلَانٍ حَتَّی عَدَّ أَرْبَعَهًًْ وَ عِشْرِینَ فَقَالَ رَسُولُ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَا حُذَیْفَهًُْ (رحمة الله علیه) إِذَا کَانَ اللَّهُ یُثَبِّتُ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) لَمْ یَقْدِرْ هَؤُلَاءِ وَ لَا الْخَلْقُ أَجْمَعُونَ أَنْ یُزِیلُوهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ فِی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) أَمْرُهُ وَ لَوْ کَرِهَ الْکافِرُونَ ثُمَّ قَالَ یَا حُذَیْفَهًُْ فَانْهَضْ بِنَا أَنْتَ وَ سَلْمَانُ وَ عَمَّارٌ وَ تَوَکَّلُوا عَلَی اللَّهِ فَإِذَا جُزْنَا الثَّنِیَّهًَْ الصَّعْبَهًَْ فَأْذَنُوا لِلنَّاسِ أَنْ یَتَّبِعُونَا فَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ هُوَ عَلَی نَاقَتِهِ وَ حُذَیْفَهًُْ وَ سَلْمَانُ (رحمة الله علیه) أَحَدُهُمَا آخِذٌ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ یَقُودُهَا وَ الْآخَرُ خَلْفَهَا یَسُوقُهَا وَ عَمَّارٌ (رحمة الله علیه) إِلَی جَانِبِهَا وَ الْقَوْمُ عَلَی جِمَالِهِمْ وَ رَجَّالَتُهُمْ مُنْبَثُّونَ حَوَالَیِ الثَّنِیَّهًِْ عَلَی تِلْکَ الْعَقَبَاتِ وَ قَدْ جَعَلَ الَّذِینَ فَوْقَ الطَّرِیقِ حِجَارَهًًْ فِی دِبَابٍ فَدَحْرَجُوهَا مِنْ فَوْقٍ لِیُنَفِّرُوا النَّاقَهًَْ بِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِتَقَعَ فِی الْمَهْوَی الَّذِی یَهُولُ النَّاظِرَ النَّظَرُ إِلَیْهِ مِنْ بُعْدِهِ فَلَمَّا قَرُبَتِ الدِّبَابُ مِنْ نَاقَهًِْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَذِنَ اللَّهُ تَعَالَی لَهَا فَارْتَفَعَتْ ارْتِفَاعاً عَظِیماً فَجَاوَزَتْ نَاقَهًَْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ سَقَطَتْ فِی جَانِبِ الْمَهْوَی وَ لَمْ یَبْقَ مِنْهَا شَیْءٌ إِلَّا صَارَ کَذَلِکَ وَ نَاقَهًُْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کَأَنَّهَا لَا تُحِسُّ بِشَیْءٍ مِنْ تِلْکَ الْقَعْقَعَاتِ الَّتِی کَانَتْ لِلدِّبَابِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِعَمَّارٍ (رحمة الله علیه) اصْعَدِ الْجَبَلَ فَاضْرِبْ بِعَصَاکَ هَذِهِ وُجُوهَ رَوَاحِلِهِمْ فَارْمِ بِهَا فَفَعَلَ ذَلِکَ عَمَّارٌ (رحمة الله علیه) فَنَفَرَتْ بِهِمْ وَ سَقَطَ بَعْضُهُمْ فَانْکَسَرَ عَضُدُه وَ مِنْهُمْ مَنِ انْکَسَرَتْ رِجْلُهُ وَ مِنْهُمْ مَنِ انْکَسَرَ جَنْبُهُ وَ اشْتَدَّتْ لِذَلِکَ أَوْجَاعُهُمْ فَلَمَّا جَبَرَتْ وَ انْدَمَلَتْ بَقِیَتْ عَلَیْهِمْ آثَارُ الْکَسْرِ إِلَی أَنْ مَاتُوا وَ لِذَلِکَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی حُذَیْفَهًَْ وَ أَمِیرِ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) إِنَّهُمَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِالْمُنَافِقِینَ لِقُعُودِهِ فِی أَصْلِ الْجَبَلِ وَ مُشَاهَدَتِهِ مَنْ مَرَّ سَابِقاً لِرَسُولِ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ کَفَی اللَّهُ رَسُولَهُ (صلی الله علیه و آله) أَمْرَ مَنْ قَصَدَ لَهُ وَ عَادَ رَسُولُ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی الْمَدِینَهًِْ فَکَسَی اللَّهُ الذُّلَّ وَ الْعَارَ مَنْ کَانَ قَعَدَ عَنْهُ وَ أَلْبَسَ الْخِزْیَ مَنْ کَانَ دَبَّرَ عَلَی عَلِیٍّ (علیه السلام) مَا دَفَعَ اللَّهُ عَنْه.

امام عسکری (علیه السلام)- رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بعد از رسیدن به گردنه کوهی که رسوایان منافقین و کفّار در برابر آن قرار داشتند، در پایین گردنه فرود آمد. سپس آنان را جمع کرد و فرمود: «جبرئیل روح‌الأمین مرا آگاه ساخته است که بر ضدّ علی (علیه السلام) چنین و چنان توطئه‌ای طرح ریزی گشته است، ولی خداوند عزّوجلّ با الطاف و معجزات عجیب خویش به کذا و کذا از او پاسداری کرد و زمین را در زیر سم ستور و گام‌های یاران او محکم و استوار ساخت، سپس علی (علیه السلام) به آن مکان بازگشت و از آن سرپوش برگرفت و در نتیجه گودال آشکار گردید. سپس خداوند عزّوجلّ آن را از کرامت خویش بر او به هم آورد و به او (علی (علیه السلام)) گفته شد: «در این باره نامه‌ای بنویس و با پیکی به سوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بفرست». ولی او در پاسخ گفت: «پیک و فرستاده خداوند به سوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) سریع‌تر و پیامش به او زودتر می‌رسد». با این حال رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آنان را از سخن علی (علیه السلام) در دروازه مدینه آگاه نساخت که فرمود: «منافقانی همراه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هستند که به زودی بر ضدّ او توطئه می‌کنند، ولی خداوند متعال از او دفاع و پاسداری می‌کند». هنگامی که آن بیست‌وچهار منافق عقبه سخن پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره علی (علیه السلام) را شنیدند، به یکدیگر گفتند: «محمّد در دروغ پردازی چه استادانه مهارت دارد! پیکی بادپا نزد او آمد یا آنکه پرنده‌ای از مدینه از میان اهل و خانواده‌اش بر او فرو آمد؟ بی‌تردید علی به حیله و مکر کذا کشته شده است که یارانمان را بر قتل او گماشتیم. و او (محمّد) اکنون که خبر به او رسیده است، آن را مخفی ساخته و به ضدّ آن مبدّل کرده است. او می‌خواهد افراد همراهش در آرامش باشند تا بر ضدّ او طغیان نکنند. ولی چه خیال باطلی! به خدا سوگند که مرگ علی او را در مدینه مقیم ساخت و محمّد را به اینجا تنها هلاکت خارج ساخت. و علی هلاک گردیده است و محّمد نیز بی‌هیچ شکی و تردیدی در اینجا هلاک خواهد گشت. ولی بیایید تا به سوی او رویم و درباره کار علی اظهار شور و شعف کنیم تا قلبش به ما متمایل و مطمئن گردد، تا آن دم موعود فرا رسد و نقشه خویش را درباره او عملی سازیم». آنان به نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله) آمدند و به خاطر جان به در بردن علی (علیه السلام) از دامی که دشمنان برای او تدارک دیده بودند، به او شادباش گفتند. سپس به او گفتند: «ما را آگاه ساز که آیا علی افضل و برتر است یا فرشتگان مقرّب الهی»؟ رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «آیا فرشتگان جز به محبّت محمّد و علی و پذیرش ولایت آن دو، بزرگی و شرافت می‌یابند؟ هیچ کسی از محبّان و دوستداران علی نیست که قلبش را از پلیدی و ناپاکی فریب و دغل و خیانت، کینه و نجاست گناهان پاک سازد، مگر آنکه پاک تر و برتر از ملائکه باشد. و آیا خداوند به ملائکه جز به خاطر آنچه در نزد خویش به آن اعتقاد یافته بودند، فرمان داد تا در برابر آدم سجده کنند؟ هنگامی که آنان را از این دنیا بالاتر بردند، [آنان بر این گمان گشتند] که بعد از آنان در دنیا هرگز آفریدگانی پدید نخواهد آمد مگر آنکه فرشتگان در دین، بسیار برتر از آنان و بسیار آگاه‌تر نسبت به خداوند و آیین او باشند. و خداوند خواست که آنان را متوجه خطا و اشتباه در پندارها و اعتقاداتشان سازد. و به همین خاطر آدم را آفرید و همه اسماء را به او آموخت. سپس آن اسماء را بر فرشتگان عرضه داشت. ولی از شناخت آن‌ها عاجز و ناتوان گشتند. و به آدم دستور داد که آنان را از آن اسماء آگاه سازد و اینگونه آنان را از برتری آدم در علم آگاه ساخت. سپس از پشت آدم فرزندانی خارج ساخت که از میان آنان پیامبران و بندگان برگزیده خدا به پا خاستند. برترین آن‌ها محمّد (صلی الله علیه و آله)، و بعد از او آل محمّد (صلی الله علیه و آله) هستند و از میان ایشان برگزیدگان بندگان صاحب فضلِِِِِِِ اصحاب محمّد و برگزیدگان اُمّت محمّد می باشند. و اینگونه فرشتگان را آگاه ساخت که آنان از فرشتگان برتر هستند. چرا که آنان بارهایی گران بر دوش می‌کشند و از رویارویی با یاران شیطان و مجاهدت با نفس و تحمّل آزار بار و سنگینی دادن نفقه و کوشش در به دست آوردن حلال و رنج و خطر برآمده از هراس از دشمنان و از دزدان ترسناک و پادشاهان ستم‌پیشه‌ی قدرتمند و دشواری پیمودن راه‌ها در تنگناها و اماکن ترسناک و زمین‌های بلند و کوه‌ها و پشته‌های بلند که جهت به دست آوردن توشه و قوت خانواده از روزی پاک و حلال انجام می‌دهند، متحمّل رنج و سختی بسیار می گردند. خداوند عزّوجلّ آنان را آگاه ساخت که برگزیدگان مؤمنان این بلایا را تحمّل می کنند و از آن نجات می‌یابند و با شیاطین به پیکار برمی خیزند و مغلوبشان می‌سازند. و با نفس خویش با دور نگاه داشتن آن از شهوات، به جهاد می‌پردازند. و با وجود آنچه از شهوت جنسی و محبّت لباس و طعام و ارجمندی و غرور و ریاست و فخرفروشی و تکبر [بر سر راهشان قرار دارد] و با تحمّل آنچه از رنج و سختی صادر شده از جانب ابلیس که خداوند او و شیاطین پیرامون او را لعنت کند و افکار پنهانی و فریب و گمراه‌سازی آنان و پس زدن آنچه از رنج صبر و شکیبایی بر شنیدن طعن و کنایه دشمنان اسلام و شنیدن سخنان لهو و دشنام به اولیای الهی متحمّل می‌شوند و با وجود آنچه در سفرهایشان در پی کسب روزی و فرار از دشمنان دینشان به جان می خرند و آنچه از رفتار مخالفان دینشان انتظار می کشند، نفس خود را مغلوب می‌سازند. خداوند عزّوجل فرمود: ای فرشتگان من! شما از همه‌ی این امور برکنار هستید، نه شهوت جنسی شما را پریشان و آزرده می‌سازد و نه شهوت طعام شما را از پشت می‌راند، و نه ترس از دشمنان دین و دنیایتان بر قلب‌هایتان سایه می‌افکند و نه ابلیس را در ملکوت آسمان‌ها و زمینم مشغولیتی برای فریب و گمراه‌سازی فرشتگانم است. چرا که (فرشتگانم) را از آنان محفوظ داشته‌ام. ای فرشتگانم! هر کس از آدمیان مرا فرمان پذیرد و دین خود را از این آفات و بلایا محفوظ دارد، در درگاه محبت من، آنچه را که شما تحمل نکردید بر دوش کشیده است و نسبت به من عباداتی جهت تقرب صورت داده است که شما را از آن بهره ای نبوده است. چون خداوند، فرشتگان را از فضل و برتری برگزیدگان امّت محمّد (صلی الله علیه و آله) و شیعیان علی (علیه السلام) و جانشینان او و بر دوش کشیدن سختی ها و صبوری آنان در درگاه محبت پروردگارشان بر اموری که فرشتگان سختی آن را نچشیدند، آگاه ساخت، بنی آدم را به عنوان برگزیدگان متّقین، با فضل و برتری بر آنان، متمایز گرداند. سپس فرمود: به این سبب بر آدم سجده کنید که او در بردارنده‌ی انوار این خلایق برتر است. و سجده‌ی آنان به خاطر آدم نبود، بلکه آدم قبله‌ای برای آنان بود که به خاطر خداوند عزّوجلّ، به سوی او سجده کنند. و با این امر او را بزرگ و گرامی داشت و برای هیچ کسی سزوار نیست که جز خدا برای کسی سجده کند و در مقابل او همانند خضوع برای پروردگار، اظهار فروتنی و فرمانبری کند و با سجده، او را همانند تعظیم خدا بزرگ دارد. و اگر کسی را فرمان می‌دادم که این چنین برای غیر خدا سجده کنند، بی‌تردید به ضعفای پیروانمان و باقی مکلّفین دستور می‌دادم که برای میانجی علوم، علی (علیه السلام) جانشین رسول خدا (صلی الله علیه و آله) سجده کنند که دوستی خالص بهترین خلق خدا بعد از محمّد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از آن علی است. و او سختی‌ها و بلایا را در بیان حقوق پروردگار تحمل کرد و بر من، حقی را که بر او چشم داشتم که آن را ندانسته یا نادیده گرفته بود، انکار نساخت». سپس رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ابلیس از خداوند سرپیچی کرد و هلاک گردید که گناه و نافرمانی او با تکبر و نخوت در برابر آدم به وقوع پیوست. و آدم از پروردگار نافرمانی کرد و از آن درخت خورد ولی سالم ماند و هلاک نگردید؛ چرا که گناهش با تکبر نسبت به محمّد و آل پاک او همراه نگردید و به این سبب خداوند تعالی به او فرمود: ای آدم! ابلیس درباره تو مرا نافرمانی کرد و نسبت به تو تکبّر ورزید و هلاک گردید. و اگر در برابر تو به فرمان من گردن می‌نهاد و عظمت و جلال مرا بزرگ می‌داشت، به طور کامل رستگار می‌گردید، همچنان که تو مرا با خوردن از آن درخت نافرمانی کردی، ولی رستگار شدی. و با تواضع و فروتنی در برابر محمّد و آل محمّد به رستگاری کامل نائل می‌گردی و ننگ و عار این لغزش از تو زدوده می‌گردد، و برای این کار، مرا به محمّد و آل پاک و مطهرش بخوان. آدم نیز پروردگار را به آنان خواند و به خاطر آنکه به چنگ آویز ما اهل بیت درآویخت، به سعادت کامل رسید». سپس رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در ابتدای نیمه دوم شب فرمان حرکت داد و به منادی خود فرمان داد و او بانگ برآورد: «آگاه باشید که هیچ کس از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به سوی گردنه کوه پیشی نگیرد و در آن گام ننهد تا آنکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از آن بگذرد». سپس به حذیفه فرمان داد که در پایین گردنه کوه بنشیند و بنگرد که چه کسانی از آن می‌گذرند، و آنگاه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را آگاه سازد. و رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به او فرمان داده بود که همانند سنگ ها گردد (در میان آن ها استتار کند). حذیفه گفت: «ای رسول خدا! به راستی که من در چهره سردمداران سپاهت شرّ و بدی مشاهده می‌کنم و می‌ترسم که اگر در پایین کوه بنشینم و کسی از آنان که از او در هراسم، پیش از تو به اینجا بیاید تا بر ضد تو، توطئه کند، متوجّه من گردد و مرا بیابد و مورد شناسایی قرار دهد و از مأموریت محوله تو به من آگاه گردد، و آنگاه مرا متّهم سازد و از من در هراس گردد و مرا بکشد». رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «چون به پایین گردنه کوه رسیدی، به سوی بزرگترین صخره‌ای که آنجا پایین عقبه قرار دارد برو و به او بگو: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به تو فرمان می‌دهد که برای من شکافته گردی تا در تو داخل گردم. سپس تو را دستور داد که در تو دریچه‌ای پدید آید که از آن رهگذران را مشاهده کنم و هوا بر من وارد گردد تا هلاک نگردم. که آن (صخره) به فرمان پرورگار جهانیان چنان خواهد کرد که تو به او گویی». حذیفه پیام را رسانید و داخل صخره شد و بیست‌وچهار نفر که پیشاپیش آنان پیادگانشان قرار داشتند، سوار بر شترانشان آمدند و به یکدیگر می‌گفتند: «هرکسی را اینجا مشاهده کردید، هر که بود او را بکشید تا محمّد را آگاه نسازند که ما را اینجا دیده‌اند و در نتیجه محمّد (از آمدن در این موقع) منصرف گردد و تنها هنگام روز از این گردنه بالا بیاید و توطئه و نقشه ما بر ضد او ضایع و تباه گردد». حذیفه این سخنان را شنید و آنان نیز به جستجو و کندوکاو پرداختند، ولی کسی را نیافتند. چرا که خداوند حذیفه را با سنگ از آنان پنهان داشته بود. آنان سپس پراکنده گشتند؛ برخی از آنان از کوه بالا رفتند و از راه اصلی کناره گرفتند. برخی دیگر نیز از چپ و راست بر دامنه کوه ایستادند، درحالی‌که می‌گفتند: «آیا نمی‌بینید چگونه مرگ بر محمّد شبیخون می‌زند؟ [اینگونه که] مردم را از بالا آمدن از گردنه کوه منع سازد تا خود به تنهایی از آن عبور کند و ما در اینجا با او تنها گردیم. و هنگامی که یارانش از او دور افتادند، نقشه‌مان را درباره او به انجام رسانیم». و همه این سخنان را خداوند از دور و نزدیک به گوش حذیفه می‌رساند و او آن را به خاطر می‌سپرد. هنگامی که آن افراد در مکان‌های موردنظرشان از کوه مستقر شدند، صخره با حذیفه به سخن درآمد و گفت: «اکنون به نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برو و او را از آنچه دیدی و شنیدی آگاه ساز». حذیفه گفت: «چگونه از تو خارج گردم و حال آنکه اگر این قوم مرا ببینند، از بیم سخن چینی‌ام بر ضد ایشان، مرا می‌کشند»؟ صخره گفت: «همان کسی که تو را درون من جای داد و با پدیدار ساختن رخنه ای در من، به تو هوا رساند، هم او نیز تو را به پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) می‌رساند و تو را از دشمنان خدا نجات می‌بخشد». حذیفه برای خروج برخاست و صخره شکافته شد و خداوند او را تبدیل به پرنده کرد و او در آسمان اوج گرفت و به پرواز درآمد تا آنکه در برابر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرود آمد و سپس به [قدرت خدا]، حالت اوّلیّه خود را بازیافت. آنگاه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را از دیده‌ها و شنیده‌های خود آگاه ساخت. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «آیا چهره‌ی آنان را تشخیص دادی»؟ گفت: «ای رسول خدا! نقاب بر چهره داشتند. ولی من از روی شترانشان، بیشتر آنان را می‌شناختم و هنگامی که آن مکان را جستجو کردند و کسی را نیافتند، نقاب از چهره برگرفتند و من چهره آنان را دیدم و شخص آنان را به نام هایشان شناختم و نامشان فلان و فلان بود». و اینگونه بیست‌وچهار نفر را نام برد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای حذیفه! اگر پروردگار، محمّد را استوار و پابرجا گرداند، نه اینان و نه همه خلق را یارای از میان برداشتن او نیست که خداوند امر خود را درباره محمّد به اجرا می‌رساند، هر چند کافران را خوش نیاید». سپس فرمود: «ای حذیفه! تو و سلمان و عمّار برخیزید و بر خدا توکّل کنید. و هنگامی که از این گردنه دشوار گذشتیم، به مردمان اجازه دهید که در پی ما بیایند». رسول خدا (صلی الله علیه و آله) سوار بر شترش بالا رفت و حذیفه و سلمان همراه او بودند و یکی از آن‌ها افسار شترش را در دست داشت و آن را پیش می‌برد و دیگری از پشت آن را می‌راند و عمّار هم در کنار شتر قرار داشت. آن قوم نیز سوار بر شتر و پیاده در اطراف آن پیچ کوه بر آن گردنه‌ها پراکنده گشته بودند. و کسانی که بالای راه بودند، سنگی در درون خرک قرار دادند و آن را از بالا غلتاندند تا شتر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برمد و در پرتگاهی میان دو کوه که بیننده با نگاه به عمق آن دچار وحشت می‌شد، سقوط کند. ولی هنگامی که خرک به نزدیکی شتر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رسید، خدای متعال به آن فرمان داد و آن تا ارتفاعی بلند برآمد و از بالای شتر رسول خدا عبور کرد و در کناره آن پرتگاه سقوط کرد و از آن چیزی باقی نماند. و شتر رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، گویی که هیچ متوجه سر و صدای خرک نگشته بود، [آرام و آسوده بود]. سپس رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به عمّار فرمود: «از این کوه بالا برو و با این عصایت بر صورت شترهایشان بزن و آن را پرتاب کن». عمّار نیز چنین کرد و شتران آنان را رمانید و یکی از آن‌ها فرو افتاد و بازویش شکست و از آنان کسی پایش و دیگری پهلویش شکست و از این رو دچار درد و رنج سختی گردیدند. و هنگامی که شکستگی‌هایشان بسته شد و التیام یافت، آثار شکستگی تا لحظه مرگ در آن‌ها باقی بود. و به این سبب بود که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) درباره حذیفه و امیر المؤمنین (علیه السلام) فرمود: «آن دو آگاه‌ترین مردمان به منافقان هستند». چرا که او (حذیفه) در پایین کوه نشست و کسانی که از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) پیشی گرفتند و از آنجا گذشتند را مشاهده کرد. و خداوند رسولش را در توطئه‌ای که بر ضد او ترتیب دادند، کفایت کرد. و رسول خدا به مدینه بازگشت و خداوند لباس ذلّت و ننگ را بر سرباززدگان از همراهی او پوشاند. و با پاسداری خداوند از علی (علیه السلام)، توطئه منافقان بر ضد او نقش بر آب شد و خداوند آنان را به خواری دچار ساخت.

Imam al-Askari (peace be upon him): After the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) reached the mountain pass at which the disgraced hypocrites and disbelievers stood facing him, he descended at the foot of the pass. Then he gathered them and said: "Jibra'il, the Trustworthy Spirit, has informed me that such-and-such a plot has been devised against Ali (peace be upon him), but Allah the Mighty and Majestic, through His kindnesses and wondrous miracles, protected him by such-and-such means, and made the ground firm and solid beneath the hoof of his mount and the feet of his companions. Then Ali (peace be upon him) returned to that spot and uncovered it, and the pit was revealed. Then Allah the Mighty and Majestic, out of His honouring of him, closed it up as it had been. And it was said to him [Ali (peace be upon him)]: 'Write about this and send a messenger to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family).' But he replied: 'Allah's messenger to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) is swifter, and His message to him arrives sooner.'" Yet the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) did not inform them of what Ali (peace be upon him) had said at the gate of Medina, when he said: "There are hypocrites with the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) who will soon plot against him, but Allah the Exalted will defend and protect him."

When those twenty-four hypocrites of the pass heard what the Prophet (peace be upon him and his family) said about Ali (peace be upon him), they said to one another: "How skilled Muhammad is at fabrication! Did a swift courier come to him, or did a bird descend upon him from Medina from some of his household, [saying] that Ali has been killed by such-and-such a ruse — the very one upon which we agreed with our companions? Now that the news has reached him, he is hiding it and turning it into its opposite. He wants those with him to be at ease, so they do not rise against him. But what a vain fancy! By Allah, only Ali's appointed death held him back in Medina, and only Muhammad's (peace be upon him and his family) appointed death drew him out to this place. Ali has perished, and Muhammad too will perish here without any doubt. But come, let us go to him and show joy over Ali's (peace be upon him) affair, so his heart may be more at ease with us until we carry out our plan against him." So they came before him and congratulated him on Ali's (peace be upon him) deliverance from the trap his enemies had prepared for him. Then they said to him: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Tell us about Ali (peace be upon him) — is he superior, or the angels brought near to Allah?"

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "Are the angels ennobled by anything other than their love for Muhammad (peace be upon him and his family) and Ali (peace be upon him) and their acceptance of the wilayah of them both? There is no one among the lovers of Ali (peace be upon him) whose heart has been cleansed of the filth of deceit, treachery, malice and the impurities of sins, but that he is purer and superior to the angels. And did Allah command the angels to prostrate to Adam (peace be upon him) for any reason other than what they had settled in themselves — that after they were raised above this world, no creature would come into existence in it after them, meaning themselves, unless the angels would be superior to that creature in religion in merit and more knowledgeable of Allah and His religion? So Allah willed to make them realise that they had erred in their assumptions and beliefs. He created Adam (peace be upon him) and taught him all the names, then presented them to them, but they were unable to know them. So He commanded Adam (peace be upon him) to inform them of them, and thus made known to them his superiority in knowledge over them. Then He brought forth from the loins of Adam (peace be upon him) his descendants, from whom arose the prophets, messengers and the chosen among the servants of Allah. The best of them is Muhammad (peace be upon him and his family), then the family of Muhammad, and the chosen and virtuous among them are the companions of Muhammad (peace be upon him and his family) and the chosen of the ummah of Muhammad (peace be upon him and his family). And by this the angels came to know that these are superior to the angels — since they bear what has been laid upon them of burdens, and endure what they face of the assaults of the helpers of the devils, and struggle against their own souls, and bear the hardship of dependants, and strive in seeking the lawful, and suffer the dangers of fearing enemies — from terrifying thieves, from tyrannical, overpowering rulers — and the difficulty of travelling through narrow paths, frightening places, plains, mountains and hills to obtain sustenance for themselves and their families from what is pure and lawful. So Allah the Mighty and Majestic made them know that the best of the believers endure these trials and escape from them, and wage war against the devils and defeat them, and struggle against their own souls by repelling them from their desires and overcoming them, despite what has been placed in them of sexual desires, love of clothing, food, honour, leadership, boasting and pride, and enduring hardship and trial from Iblis and his demons and their whisperings, their misleading and their seduction, and warding off the painful patience they suffer in listening to the taunts of Allah's enemies, and hearing amusements and the reviling of Allah's friends, along with what they endure in their journeys for their sustenance, and in fleeing from the enemies of their religion, or in seeking those they hope to deal with among those who oppose them in their religion.

"Allah the Mighty and Majestic said: 'O My angels! You are removed from all of that. No sexual desires disturb you, no desire for food impels you, no fear from the enemies of your religion or of your world weighs upon your hearts, and Iblis has no occupation in the kingdom of My heavens and My earth for misleading My angels, whom I have preserved from him. O My angels! Whoever among them [the humans] obeys Me and preserves his religion from these afflictions and calamities has borne, for the sake of My love, what you have not borne, and has earned of nearness to Me what you have not earned.' So when Allah made known to His angels the superiority of the best of the ummah of Muhammad (peace be upon him and his family) and the shi'a of Ali (peace be upon him) and his successors, and their bearing — for the sake of the love of their Lord — of what the angels do not bear, He distinguished the children of Adam (peace be upon him) — the pious, chosen ones — with superiority over them. Then He said: 'For that reason, prostrate to Adam (peace be upon him),' because he contained the lights of these superior creatures. Their prostration was not to Adam (peace be upon him); rather, Adam (peace be upon him) was a qibla for them, toward whom they prostrated to Allah the Mighty and Majestic. And by that he was honoured and dignified. It is not fitting for anyone to prostrate to anyone other than Allah, humbling himself before him as he humbles himself before Allah, and glorifying him by prostration as he glorifies Allah. And if I were to command anyone to prostrate in this manner to other than Allah, I would command the weak among our followers and the rest of the accountable ones to prostrate to the intermediary of the sciences [i.e. the transmitter] of Ali (peace be upon him), the successor of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), who has devoted himself in pure love to the best of Allah's creation after Muhammad, the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), that is Ali (peace be upon him), and who has borne hardships and trials in openly proclaiming the rights of Allah, and did not deny to me a right I looked for from him which he had been ignorant of or heedless of."

Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "Iblis disobeyed Allah and perished, because his disobedience was through arrogance toward Adam (peace be upon him). And Adam (peace be upon him) disobeyed Allah by eating from the tree, yet he was saved and did not perish, because his disobedience was not coupled with arrogance toward Muhammad (peace be upon him and his family) and his pure family. That is because Allah the Exalted said to him: 'O Adam (peace be upon him)! Iblis disobeyed Me concerning you and was arrogant toward you, and so he perished. Had he humbled himself to you by My command and magnified the might of My majesty, he would have prospered a complete prospering, just as you have prospered. And you disobeyed Me by eating from the tree, but through humility toward Muhammad (peace be upon him and his family) and the family of Muhammad you will prosper a complete prospering, and the stain of that slip will be removed from you. So call upon Me by Muhammad (peace be upon him and his family) and his pure family for this.' So he called upon Him through them and prospered a complete prospering, because he clung to our handhold, the Ahl al-Bayt."

Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) commanded departure at the beginning of the second half of the night, and commanded his crier, who called out: "Beware, let no one precede the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) to the pass, and let no one tread upon it until the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) has passed it." Then he ordered Hudhayfa to sit at the foot of the pass and observe who passed by, and then inform the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). And the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) had commanded him to become like the stones (to conceal himself among them). Hudhayfa said: "O Messenger of Allah! I truly see evil in the faces of the chiefs of your army, and I fear that if I sit at the foot of the mountain and one of them whom I fear comes ahead of you to this place to plot against you, he will sense me, uncover me, recognise me and my position in your confidence, then accuse me, fear me, and kill me." The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "When you reach the foot of the pass, go to the largest rock there beside the foot of the pass and say to it: 'The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) commands you to open up for me so I may enter into you. Then he commands you that an opening be made in you through which I may observe the passers-by and by which air may enter to me so I do not become one of the perished.' It will do what you say to it, by permission of Allah, Lord of the worlds."

So Hudhayfa delivered the message, entered into the rock, and the twenty-four came upon their camels with their footmen ahead of them, saying to one another: "Whomever you see here, whoever he may be, kill him, lest they inform Muhammad (peace be upon him and his family) that they saw us here, and Muhammad (peace be upon him and his family) turn back and not ascend this pass except by day, so that our plan against him be foiled." Hudhayfa heard them, and they searched thoroughly but found no one, for Allah had concealed Hudhayfa from them by means of the rock. Then they dispersed: some of them climbed the mountain and turned aside from the trodden path, and others stood on the slope of the mountain to the right and left, saying: "Do you not see how Muhammad's (peace be upon him and his family) doom drives him — how he has been prompted to prevent the people from ascending the pass so that he alone may cross it, so we may be alone with him here, and our plan against him may be carried out while his companions are removed from him?" All of this Allah conveyed, from near and far, to the ears of Hudhayfa, and Hudhayfa retained it.

When the people had settled on the mountain in the places they wished, the rock spoke to Hudhayfa and said: "Go now to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and inform him of what you have seen and heard." Hudhayfa said: "How shall I go out from you, when if this people see me they will kill me, for fear of my reporting them?" The rock said: "The One who enabled you [to enter] within me and brought air to you through the opening He made in me — He is the One who will bring you to the Prophet of Allah and rescue you from the enemies of Allah." So Hudhayfa (may Allah have mercy on him) rose to go out; the rock opened, and Allah turned him into a bird, and he soared through the air, flying high, until he descended before the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and then was returned to his [original] form. He informed the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) of what he had seen and heard. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "Did you recognise them by their faces?" He said: "O Messenger of Allah, they were veiled, and I recognised most of them by their camels. When they searched the place and found no one, they lowered the veils and I saw their faces and recognised them by their persons and names — so-and-so and so-and-so" — until he had counted twenty-four.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "O Hudhayfa (may Allah have mercy on him), if Allah keeps Muhammad (peace be upon him and his family) firm, neither these nor all of creation together can remove him. Indeed, Allah shall carry through His affair concerning Muhammad (peace be upon him and his family), even if the disbelievers hate it." Then he said: "O Hudhayfa, rise with us — you, Salman and Ammar — and put your trust in Allah. When we have crossed this difficult defile, give permission to the people to follow us." So the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) ascended, mounted on his she-camel, with Hudhayfa and Salman (may Allah have mercy on him) — one of them holding the halter of his she-camel and leading it, the other behind driving it — and Ammar (may Allah have mercy on him) at its side, while the people were on their camels and on foot, scattered around the defile on those passes. Those who were above the road had placed stones in wooden barrels and rolled them down from above, to spook the she-camel of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), so that it would fall into the ravine — a ravine the very sight of which from a distance terrified the beholder. But when the barrels approached the she-camel of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), Allah the Exalted commanded them, and they rose up to a great height, passed over the she-camel of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), and then fell to the side of the ravine, and none of them remained but became likewise. And the she-camel of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) was as though it did not sense any of that clattering of the barrels.

Then the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to Ammar (may Allah have mercy on him): "Climb the mountain and strike the faces of their mounts with this staff of yours and drive them off." Ammar (may Allah have mercy on him) did so, and their mounts bolted with them; one of them fell and his upper arm was broken; among them was one whose leg was broken, and another whose side was broken; and their pains from that grew severe. When [the fractures] were set and healed, the marks of the breaks remained on them until they died. It is for this reason that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said concerning Hudhayfa and the Commander of the Faithful (peace be upon him): "They two are the most knowledgeable of people concerning the hypocrites" — because of his (Hudhayfa's) sitting at the foot of the mountain and his witnessing those who passed by ahead of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). And Allah sufficed His Messenger (peace be upon him and his family) in the matter of those who sought him. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) returned to Medina, and Allah clothed with disgrace and shame those who had held back from accompanying him, and cloaked with humiliation those who had plotted against Ali (peace be upon him) that from which Allah had defended him.

ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) જ્યારે તે પર્વતની ઘાટી પાસે પહોંચ્યા જેની સામે મુનાફિકો અને કાફિરોના રસ્વા થયેલા લોકો હતા, તો ઘાટીના નીચે ઉતર્યા. પછી તેમને એકઠા કરીને ફરમાવ્યું: "જિબ્રઈલ રુહુલ અમીને મને જણાવ્યું છે કે અલી (અલયહિસ્સલામ) વિરુદ્ધ આવી અને આવી કાવતરું ઘડવામાં આવ્યું છે, પરંતુ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ પોતાની કૃપા અને અદ્ભુત મોઅજિઝાત વડે તેમને આવી અને આવી રીતે બચાવ્યા, અને તેમના ઘોડાની ખરી અને તેમના સાથીઓના પગની નીચે જમીનને મજબૂત અને સ્થિર કરી દીધી. પછી અલી (અલયહિસ્સલામ) તે જગ્યાએ પાછા ફર્યા અને તેના પરથી ઢાંકણ દૂર કર્યું, જેથી ખાડો પ્રગટ થઈ ગયો. પછી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ પોતાની કરામતથી તેમના પર તેને પહેલાંની જેમ બંધ કરી દીધો. અને તેમને [અલી (અલયહિસ્સલામ)ને] કહેવામાં આવ્યું: 'આ વિશે એક પત્ર લખો અને એક કાસિદ સાથે રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તરફ મોકલો.' પરંતુ તેમણે જવાબ આપ્યો: 'અલ્લાહનો કાસિદ અને ફરિશ્તો રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તરફ વધુ ઝડપી છે અને તેમનો પયગામ તેમની પાસે વહેલો પહોંચે છે.'" તેમ છતાં, રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેમને મદીનાના દરવાજા પર અલી (અલયહિસ્સલામ)ના તે વચનથી અવગત ન કર્યા જ્યારે તેમણે કહ્યું હતું: "રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે કેટલાક મુનાફિકો છે જેઓ જલ્દી જ તેમની વિરુદ્ધ કાવતરું કરશે, પરંતુ અલ્લાહ તઆલા તેમનું રક્ષણ કરશે."

જ્યારે તે ઘાટીના ચોવીસ મુનાફિકોએ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના અલી (અલયહિસ્સલામ) વિશેના શબ્દો સાંભળ્યા, તો એકબીજાને કહેવા લાગ્યા: "મુહમ્મદ જૂઠ ઘડવામાં કેટલા માહિર છે! શું તેમની પાસે કોઈ ઝડપી કાસિદ આવ્યો હતો, અથવા મદીનાથી કોઈ પક્ષી તેમના પરિવારના કોઈ સભ્ય તરફથી તેમના પર ઊતર્યું હતું, [કહેતું કે] અલી આવી હિકમત અને છળથી કત્લ થયા છે, જે જ કાવતરા પર અમે અમારા સાથીઓને નિયુક્ત કર્યા હતા? અને હવે તેમની (મુહમ્મદની) પાસે ખબર પહોંચી છે, તો તેમણે તેને છુપાવ્યું છે અને તેને તેની વિરુદ્ધમાં ફેરવ્યું છે. તેઓ ઈચ્છે છે કે તેમની સાથે રહેલા લોકો શાંતિમાં રહે, જેથી તેમની વિરુદ્ધ બળવો ન કરે. પરંતુ કેવો ખાલી ખ્યાલ! અલ્લાહની કસમ, અલીની મૌત તેને મદીનામાં રોકી રાખશે, અને મુહમ્મદને અહીં માત્ર તેમની હલાકત જ ખેંચી લાવી છે. અલી હલાક થઈ ચૂક્યા છે અને મુહમ્મદ પણ કોઈ શંકા વગર અહીં હલાક થશે. પણ ચાલો, આપણે તેમની પાસે જઈએ અને અલી (અલયહિસ્સલામ)ના મામલા વિશે ખુશી અને પ્રસન્નતા વ્યક્ત કરીએ, જેથી તેમનું દિલ આપણી તરફ મુત્મઈન થાય, જ્યાં સુધી નિર્ધારિત ક્ષણ આવે અને આપણે તેમના વિશે આપણી યોજના અમલમાં મૂકીએ." તેઓ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવ્યા અને દુશ્મનોએ અલી (અલયહિસ્સલામ) માટે તૈયાર કરેલા ફાંદામાંથી તેમના બચી જવા બદલ મુબારકબાદ આપી. પછી તેમને પૂછ્યું: "અમને જણાવો કે અલી ઉત્તમ અને શ્રેષ્ઠ છે કે અલ્લાહના મુકર્રબ ફરિશ્તાઓ?"

રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "શું ફરિશ્તાઓને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને અલી (અલયહિસ્સલામ)ની મુહબ્બત અને તે બંનેની વિલાયત સ્વીકારવા સિવાય કોઈ બીજી વસ્તુથી બુઝુર્ગી અને શરાફત મળી છે? અલી (અલયહિસ્સલામ)ના મુહબ્બોમાંથી કોઈ પણ એવો નથી કે જેણે પોતાનું દિલ છળ, દગા, ખિયાનતના મળ અને ગુનાહોની નજાસતોથી પાક કર્યું હોય, સિવાય કે તે ફરિશ્તાઓથી પણ વધુ પવિત્ર અને શ્રેષ્ઠ છે. અને શું અલ્લાહે ફરિશ્તાઓને એ કારણ સિવાય આદમને સિજદો કરવાનો હુકમ આપ્યો હતો કે જે તેમણે પોતાના મનમાં નક્કી કરી લીધું હતું — કે તેમને આ દુનિયાથી ઉપર ઉઠાવ્યા પછી, દુનિયામાં તેમના પછી કોઈ મખલૂક નહીં આવે, સિવાય કે ફરિશ્તાઓ — એટલે કે તેઓ પોતે — તેમનાથી દીનમાં ફઝીલતમાં શ્રેષ્ઠ અને અલ્લાહ અને તેના દીન વિશે વધુ જાણકાર હશે? અલ્લાહે ઈચ્છ્યું કે તેમને તેમના ખ્યાલો અને માન્યતાઓમાં થયેલી ભૂલથી અવગત કરે. તેથી તેમણે આદમને પેદા કર્યા અને તેમને બધા નામો શીખવ્યા. પછી તે નામો ફરિશ્તાઓ સમક્ષ પ્રસ્તુત કર્યા, પરંતુ તેઓ તેમને જાણવામાં અસમર્થ થયા. પછી આદમને હુકમ આપ્યો કે તેમને તે નામોથી અવગત કરે, અને આમ તેમને ઇલ્મમાં આદમની શ્રેષ્ઠતાથી અવગત કરાવ્યા. પછી આદમના પુષ્ટમાંથી તેમની ઔલાદ કાઢી, જેમાંથી અંબિયા, રસૂલો અને અલ્લાહના ચૂંટેલા બંદાઓ ઊભા થયા. તેમાંથી શ્રેષ્ઠ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) છે, અને તેમના પછી આલે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) છે, અને તેમની વચ્ચેથી ફઝીલતવાળા બંદાઓના ચૂંટેલા મુહમ્મદના અસ્હાબ અને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઉમ્મતના ચૂંટેલા છે. અને આમ ફરિશ્તાઓને અવગત કરાવ્યા કે તેઓ ફરિશ્તાઓથી શ્રેષ્ઠ છે — કારણ કે તેઓ ભારે બોજા ઉપાડે છે, અને શેતાનના મદદગારો સાથે સામનો, નફ્સ સાથે જિહાદ, પરિવારના બોજ અને ખર્ચનું દુઃખ સહન કરવું, હલાલ કમાવવામાં પ્રયત્ન, અને દુશ્મનોના ડરથી, ડરાવનારા ચોરોથી અને ઝુલ્મ કરનારા શક્તિશાળી બાદશાહોથી ઉત્પન્ન થતું દુઃખ અને ખતરો, અને સંકડામણવાળા રસ્તાઓ અને ડરામણી જગ્યાઓ અને ઊંચી જમીનો અને પર્વતો અને ઊંચી ટેકરીઓ પરથી પસાર થવાની મુશ્કેલી — જે તેઓ પોતાના અને પરિવારના ગુજરાન માટે પવિત્ર અને હલાલ રિઝ્કથી કરે છે — તેને સહન કરે છે. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ તેમને અવગત કરાવ્યા કે મોઅમિનોના ચૂંટેલા આ બલાઓ સહન કરે છે અને તેમાંથી નજાત મેળવે છે, અને શેતાનો સાથે યુદ્ધ કરે છે અને તેમને પરાજિત કરે છે, અને પોતાના નફ્સને શહવતોથી દૂર રાખીને જિહાદ કરે છે અને તેને પરાજિત કરે છે — તેમનામાં જે જાતીય શહવત, કપડાં, ખાવાનું, ઈઝ્ઝત, રિયાસત, ફખ્ર અને તકબ્બુરની મુહબ્બત મૂકવામાં આવી છે તેની હાજરી છતાં, અને ઇબ્લીસ અને તેના શયાતીનો — જેમને અલ્લાહ લાનત કરે — અને તેમના ગુપ્ત વસવસાઓ, ધોખો અને ગુમરાહ કરવાની કોશિશો, અને અલ્લાહના દુશ્મનોના મહેણાં અને ટોણાં, લહુના શબ્દો સાંભળવા અને અલ્લાહના વલીઓને ગાળો સાંભળવાના સબરના દર્દને દૂર કરવું, અને પોતાના રિઝ્કની શોધમાં અને પોતાના દીનના દુશ્મનોથી ભાગવામાં પોતાની મુસાફરીઓમાં જે તેઓ સહન કરે છે, અને પોતાના દીનમાં તેમના મુખાલિફોના વ્યવહારથી જે તેઓ આશા રાખે છે, તે બધા છતાં પોતાના નફ્સને પરાજિત કરે છે.

"અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ફરમાવ્યું: 'ઓ મારા ફરિશ્તાઓ! તમે આ બધી બાબતોથી અલગ છો. ન જાતીય શહવત તમને પરેશાન કરે છે, ન ખાવાની ઈચ્છા તમને ધકેલે છે, ન તમારા દીન અને દુનિયાના દુશ્મનોનો ડર તમારા દિલો પર છવાય છે, અને ન ઇબ્લીસને મારા આસમાનો અને ઝમીનના મલકૂતમાં મારા ફરિશ્તાઓને — જેમને મેં તેનાથી સુરક્ષિત રાખ્યા છે — ગુમરાહ કરવાનો કોઈ પ્રસંગ છે. ઓ મારા ફરિશ્તાઓ! તેમનામાં [આદમીઓમાં] જે કોઈ મારી ઇતાઅત કરશે અને પોતાના દીનને આ આફતો અને બલાઓથી સુરક્ષિત રાખશે, તેણે મારી મુહબ્બતના પક્ષે તે વસ્તુ ઉઠાવી છે જે તમે ઉઠાવી નથી, અને મારી નિકટતાની જે ઇબાદતો કરી છે તે તમે કરી નથી.' જ્યારે અલ્લાહે ફરિશ્તાઓને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઉમ્મતના ચૂંટેલા અને અલી (અલયહિસ્સલામ)ના શીઆઓ અને તેમના જાનશીનોની ફઝીલત અને શ્રેષ્ઠતાથી, અને પોતાના રબની મુહબ્બતના પક્ષે તેમના ઉપર જે વસ્તુઓ છે — જે ફરિશ્તાઓએ સહન કરી નથી — તેમનું સહન કરવાથી અવગત કરાવ્યા, તો બની આદમને પરહેઝગાર ચૂંટેલા તરીકે તેમના પર ફઝીલત અને શ્રેષ્ઠતાથી અલગ કર્યા. પછી ફરમાવ્યું: 'આ કારણથી આદમને સિજદો કરો,' કારણ કે તે આ શ્રેષ્ઠ મખલૂકના નૂરોને પોતાનામાં સમાવેલા હતા. અને તેમનો સિજદો આદમ માટે નહોતો, બલ્કે આદમ તેમના માટે એક કિબ્લા હતા જેની તરફ તેઓ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ માટે સિજદો કરતા હતા. અને આ કારણથી તેમને બુઝુર્ગ અને પ્રતિષ્ઠિત ગણ્યા. અને કોઈને પણ યોગ્ય નથી કે અલ્લાહ સિવાય કોઈને સિજદો કરે અને તેની સામે એવી રીતે વિનમ્રતા દેખાડે જેવી રીતે તે અલ્લાહ સામે વિનમ્ર થાય છે, અને સિજદાથી તેને એવી રીતે બુઝુર્ગ ગણે જેવી રીતે તે અલ્લાહને બુઝુર્ગ ગણે છે. અને જો હું કોઈને હુકમ આપું કે તે અલ્લાહ સિવાય કોઈ માટે આવી રીતે સિજદો કરે, તો હું અમારા શીઆઓના નબળા લોકોને અને બાકી બધા મુકલ્લફોને હુકમ આપું કે તેઓ ઇલ્મના મધ્યસ્થ [રાવી]ને સિજદો કરે — જે અલી (અલયહિસ્સલામ)ના ઇલ્મના મધ્યસ્થ છે, રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના જાનશીન — જેમણે મુહમ્મદ રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પછી અલ્લાહની શ્રેષ્ઠ મખલૂક એટલે કે અલી (અલયહિસ્સલામ)ની ખાલિસ મુહબ્બતને પોતાનામાં સમાવી છે, અને જેમણે અલ્લાહના હક બતાવવામાં મુશ્કેલીઓ અને બલાઓ સહન કરી છે, અને મારા પર એવો કોઈ હક જે તેમની પાસેથી હું અપેક્ષા રાખતો હતો, જેને તેમણે નથી જાણ્યો હતો અથવા નજરઅંદાજ કર્યો હતો, તેનો ઇનકાર કર્યો નથી.'"

પછી રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "ઇબ્લીસે અલ્લાહની નાફરમાની કરી અને હલાક થયો, કારણ કે તેની નાફરમાની આદમ (અલયહિસ્સલામ) સામે તકબ્બુર દ્વારા હતી. અને આદમ (અલયહિસ્સલામ)એ અલ્લાહની નાફરમાની કરી, તે ઝાડમાંથી ખાધું, છતાં તેઓ સલામત રહ્યા અને હલાક ન થયા, કારણ કે તેમની નાફરમાની મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને તેમના પવિત્ર આલ સામે તકબ્બુર સાથે જોડાયેલી ન હતી. અને તે એટલા માટે કે અલ્લાહ તઆલાએ તેમને કહ્યું: 'ઓ આદમ! ઇબ્લીસે તમારા વિશે મારી નાફરમાની કરી અને તમારા સામે તકબ્બુર કર્યો, અને હલાક થયો. જો તેણે મારા હુકમથી તમારા સામે વિનમ્રતા દેખાડી હોત અને મારી અઝમત અને જલાલને બુઝુર્ગ ગણી હોત, તો તે સંપૂર્ણ કામિયાબી પામતો, જેમ તમે કામિયાબ થયા. અને તમે ઝાડમાંથી ખાવાથી મારી નાફરમાની કરી, પરંતુ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને આલે મુહમ્મદ સામે વિનમ્રતાથી તમે સંપૂર્ણ કામિયાબી પામશો, અને આ ભૂલનું ડાઘ તમારા પરથી દૂર થઈ જશે. તો આના માટે મને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને તેમના પવિત્ર આલના વસીલાથી બોલાવો.' આદમે પણ પોતાના રબને તેમના વસીલાથી બોલાવ્યા, અને એ કારણથી કે તેમણે અમારા અહલે બૈતના મજબૂત દોરાને પકડ્યો, સંપૂર્ણ સઆદત પ્રાપ્ત કરી."

પછી રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ રાતના બીજા અડધા ભાગની શરૂઆતમાં કૂચ કરવાનો હુકમ આપ્યો, અને પોતાના મુનાદીને હુકમ આપ્યો, જેણે અવાજ કર્યો: "ખબરદાર! કોઈ પણ રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)થી પર્વતની ઘાટી તરફ આગળ ન વધે અને તેમાં પગ ન મૂકે જ્યાં સુધી રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તેમાંથી ન નીકળી જાય." પછી હુઝૈફાને હુકમ આપ્યો કે તેઓ ઘાટીના પગમાં બેસે અને જુએ કે તેમાંથી કોણ કોણ પસાર થાય છે, અને પછી રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને અવગત કરે. અને રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેમને હુકમ આપ્યો હતો કે તેઓ પથ્થરો જેવા બની જાય (તેમની વચ્ચે છુપાઈ જાય). હુઝૈફાએ કહ્યું: "ઓ રસૂલે અલ્લાહ! ખરેખર હું તમારા લશ્કરના સરદારોના ચહેરાઓમાં શર અને બુરાઈ જોઈ રહ્યો છું, અને મને ડર છે કે જો હું પર્વતના પગમાં બેસું અને તેમાંથી કોઈ, જેનાથી હું ડરું છું, તમારા વિરુદ્ધ કાવતરું કરવા માટે તમારા પહેલા ત્યાં આવે, તો તે મને જાણી લે અને મને શોધી કાઢે અને ઓળખી લે, અને તમે મને સોંપેલી જવાબદારીથી અવગત થાય, અને પછી મારા પર આરોપ મૂકે અને મારાથી ડરે અને મને કત્લ કરી નાખે." રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "જ્યારે તમે ઘાટીના પગ પર પહોંચો, તો ઘાટીના પગ પાસે જે સૌથી મોટો ખડક છે તેની તરફ જાઓ અને તેને કહો: રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તને હુકમ આપે છે કે તું મારા માટે ફાટી જા જેથી હું તારામાં દાખલ થાઉં. પછી તને હુકમ આપે છે કે તારામાં એક બારી બને જેનાથી હું રાહગીરોને જોઈ શકું અને મારા પર હવા આવે જેથી હું હલાક ન થાઉં. તે [ખડક] આલમોના રબની ઇજાઝતથી તેમ જ કરશે જેમ તું તેને કહીશ."

હુઝૈફાએ પયગામ પહોંચાડ્યો અને ખડકમાં દાખલ થયા, અને ચોવીસ લોકો, જેમની આગળ તેમના પગપાળા હતા, પોતાના ઊંટો પર સવાર થઈને આવ્યા અને એકબીજાને કહી રહ્યા હતા: "તમે અહીં જેને પણ જુઓ, જે કોઈ પણ હોય, તેને કત્લ કરો, જેથી તેઓ મુહમ્મદને અવગત ન કરે કે તેમણે અમને અહીં જોયા, અને પરિણામે મુહમ્મદ (આ સમયે આવવાથી) પાછા હટી જાય અને માત્ર દિવસના સમયે જ આ ઘાટી પરથી ઉપર આવે, અને અમારી યોજના અને કાવતરું તેમના વિરુદ્ધ નષ્ટ થઈ જાય." હુઝૈફાએ આ શબ્દો સાંભળ્યા અને તેઓ પણ શોધખોળ કરવા લાગ્યા, પરંતુ કોઈને મળ્યા નહીં. કારણ કે અલ્લાહે હુઝૈફાને પથ્થર દ્વારા તેમનાથી છુપાવ્યા હતા. પછી તેઓ વિખેરાઈ ગયા; તેમાંથી કેટલાક પર્વત પર ચઢી ગયા અને મુખ્ય રસ્તાથી હટી ગયા. બીજા કેટલાક ડાબે અને જમણે પર્વતના ઢોળાવ પર ઊભા રહ્યા, જ્યારે તેઓ કહી રહ્યા હતા: "શું તમે નથી જોતા કે મુહમ્મદ પર મૌત કેવી રીતે અચાનક હુમલો કરે છે? [આવી રીતે કે] લોકોને ઘાટી પર ઉપર આવવાથી રોકે, જેથી તેઓ પોતે એકલા તેમાંથી પસાર થાય, અને આપણે અહીં તેમની સાથે એકલા થઈ જઈએ. અને જ્યારે તેમના સાથીઓ તેમનાથી દૂર થઈ જાય, ત્યારે તેમના વિશે અમારી યોજના પૂરી કરીએ." અને આ બધા શબ્દો અલ્લાહ દૂરથી અને નજીકથી હુઝૈફાના કાન સુધી પહોંચાડતો હતો અને તેઓ તેને યાદ કરી લેતા હતા.

જ્યારે તે લોકો પર્વત પર પોતાની ઈચ્છિત જગ્યાઓ પર સ્થાયી થયા, તો ખડક હુઝૈફા સાથે વાત કરવા લાગ્યો અને કહ્યું: "હવે રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે જાઓ અને તેમને તે વસ્તુઓથી અવગત કરો જે તમે જોઈ અને સાંભળી." હુઝૈફાએ કહ્યું: "હું તારામાંથી કેવી રીતે બહાર નીકળું, જ્યારે આ કોમ મને જુએ, તો તેઓ મારી તેમના વિરુદ્ધ ચાડી ખાવાના ડરથી મને કત્લ કરી નાખશે?" ખડકે કહ્યું: "તે જ જેણે તને મારી અંદર જગ્યા આપી અને મારામાં એક બારી પ્રગટ કરીને તારા સુધી હવા પહોંચાડી, તે જ તને અલ્લાહના પયગંબર સુધી પહોંચાડશે અને તને અલ્લાહના દુશ્મનોથી નજાત આપશે." હુઝૈફા (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) બહાર નીકળવા ઊભા થયા, અને ખડક ફાટી ગયો, અને અલ્લાહે તેમને પક્ષી બનાવી દીધા અને તેઓ આસમાનમાં ઊંચે ઉડ્યા અને પરવાઝ કરવા લાગ્યા, ત્યાં સુધી કે તેઓ રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની સામે ઊતર્યા, અને પછી [અલ્લાહની કુદરતથી] પોતાની અસલી હાલતમાં પાછા ફર્યા. પછી તેમણે રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને પોતાની જોયેલી અને સાંભળેલી બાબતોથી અવગત કર્યા. રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "શું તમે તેમના ચહેરાઓને ઓળખ્યા?" તેમણે કહ્યું: "ઓ રસૂલે અલ્લાહ! તેમના ચહેરા પર નકાબ હતો. પરંતુ હું તેમના ઊંટોથી તેમાંથી મોટા ભાગનાને ઓળખતો હતો, અને જ્યારે તેમણે તે જગ્યાની શોધખોળ કરી અને કોઈને ન મળ્યા, તો ચહેરાઓ પરથી નકાબ ઉતાર્યા, અને મેં તેમના ચહેરાઓ જોયા અને તેમના વ્યક્તિઓને તેમના નામોથી ઓળખ્યા, અને તેમના નામ ફલાણો અને ફલાણો હતા." અને આમ ચોવીસ લોકોના નામ ગણાવ્યા.

રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "ઓ હુઝૈફા (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)! જો રબ મુહમ્મદને સ્થિર અને દૃઢ રાખે, તો ન આ લોકો અને ન સમગ્ર મખલૂક એકસાથે તેમને હટાવવાની તાકાત રાખે. ખરેખર, અલ્લાહ મુહમ્મદ વિશે પોતાનું કામ પૂર્ણ કરીને જ રહેશે, ભલે કાફિરો પસંદ ન કરે." પછી ફરમાવ્યું: "ઓ હુઝૈફા! તમે અને સલમાન અને અમ્માર ઊભા થાઓ અને અલ્લાહ પર ભરોસો કરો. અને જ્યારે આપણે આ મુશ્કેલ ઘાટીથી પસાર થઈ જઈએ, તો લોકોને ઇજાઝત આપો કે તેઓ આપણી પાછળ આવે." રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પોતાની ઊંટણી પર સવાર થઈને ઉપર ચઢ્યા અને હુઝૈફા અને સલમાન (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) તેમની સાથે હતા — તેમાંથી એક ઊંટણીની લગામ પકડીને તેને આગળ લઈ જતા હતા અને બીજા પાછળથી તેને હાંકતા હતા, અને અમ્માર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) પણ ઊંટણીની બાજુમાં હતા. તે કોમ પણ ઊંટ પર સવાર થઈને અને પગપાળા તે પર્વતના વળાંક પર તે ઘાટીઓ પર વિખેરાઈ ગઈ હતી. અને જે લોકો રસ્તાની ઉપર હતા, તેમણે લાકડાના પીપડાઓમાં પથ્થર મૂક્યા અને તેમને ઉપરથી ગબડાવ્યા જેથી રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઊંટણી ભડકે અને બે પર્વતોની વચ્ચેની ખાઈમાં, જેની ઊંડાઈ જોઈને દર્શકને દહેશત થતી હતી, પડી જાય. પરંતુ જ્યારે પીપડાઓ રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઊંટણી પાસે પહોંચ્યા, તો અલ્લાહ તઆલાએ તેમને હુકમ આપ્યો, અને તેઓ મોટી ઊંચાઈ સુધી ઊઠ્યા અને રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઊંટણી પરથી પસાર થયા અને તે ખાઈની બાજુમાં પડ્યા, અને તેમાંથી કંઈ બાકી ન રહ્યું. અને રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઊંટણી એવી હતી જાણે તે પીપડાઓના અવાજથી કંઈ સંવેદન કરતી જ ન હોય.

પછી રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ અમ્માર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને ફરમાવ્યું: "આ પર્વત પર ચઢ અને આ તારી લાકડીથી તેમના સવારીના ચહેરાઓ પર માર અને તેમને હાંકી નાખ." અમ્માર (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ પણ તેમ કર્યું, અને તેમની સવારી ભડકી ગઈ, અને તેમાંથી એક પડી ગયો અને તેની બાવડું તૂટી ગયું, અને તેમાંથી કોઈનો પગ તૂટ્યો અને કોઈની પડખું તૂટ્યું, અને આ કારણથી તેઓ સખત દર્દ અને દુઃખમાં આવી ગયા. અને જ્યારે તેમના ભાંગેલા હાડકાં બંધાયા અને સાજા થયા, તો હાડકાં ભાંગ્યાના નિશાન મૌત સુધી તેમનામાં બાકી રહ્યા. અને આ કારણથી જ રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ હુઝૈફા અને અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) વિશે ફરમાવ્યું: "એ બંને લોકોમાં મુનાફિકોને સૌથી વધુ જાણનારા છે." કારણ કે તેઓ (હુઝૈફા) પર્વતના પગમાં બેઠા હતા અને જે લોકો રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)થી આગળ વધ્યા અને ત્યાંથી પસાર થયા તેમને જોયા. અને અલ્લાહે પોતાના રસૂલને તે કાવતરાથી કિફાયત કરી જે તેમના વિરુદ્ધ ગોઠવવામાં આવ્યું હતું. અને રસૂલે અલ્લાહ મદીના પાછા ફર્યા, અને અલ્લાહે તેમની સાથે જવાથી પીછેહઠ કરનારાઓને ઝિલ્લત અને શરમનો પોશાક પહેરાવ્યો. અને અલ્લાહની અલી (અલયહિસ્સલામ)ની હિફાઝતથી, મુનાફિકોનું તેમના વિરુદ્ધનું કાવતરું નિષ્ફળ ગયું, અને અલ્લાહે તેમને રુસ્વાઈમાં નાખ્યા.

#5 منافقان از آن بیم دارند که سوره‌ای برضدّ آنان نازل گردد و به آن‌ها از [اسرار] درون قلبشان خبر دهد. بگو: «استهزا کنید! خد… The hypocrites fear lest a surah be revealed against them મુનાફિકોને એ ડર છે કે તેમની વિરુદ્ધ કોઈ સૂરહ ઉતરે અને તેમના દિલોના [રહસ્યો] જાહેર કરી દે. કહો: 'મજાક ઉડાવતા રહો! અલ્લાહ જેનાથી તમે ડરો છો તે જાહેર કરી દેશે'

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

وَ قَدْ عَهِدَ إِلَیَّ مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) أَنَّ أُمَّتَهُ یَفْتَرِقُونَ عَلَی ثَلَاثٍ وَ سَبْعِینَ فِرْقَهًًْ، ثَلَاثَ عَشْرَهًَْ فِرْقَهًًْ تَدَّعِی مَحَبَّتَنَا وَ مَوَدَّتَنَا کُلُّهُمْ هَالِکَهًٌْ إِلَّا فِرْقَهًٌْ وَاحِدَهًٌْ، وَ إِنِّی لَعَلَی بَیِّنَهًٍْ مِنْ رَبِّی، وَ إِنِّی عَالِمٌ بِمَا یَصِیرُ الْقَوْمُ إِلَیْهِ، وَ لَهُمْ مُدَّهًٌْ وَ أَجَلٌ مَعْدُودٌ، لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ وَ إِنْ أَدْرِی لَعَلَّهُ فِتْنَةٌ لَکُمْ وَ مَتاعٌ إِلی حِینٍ وَ قَدْ صَبَرَ عَلَیْهِمُ الْقَلِیلَ لِمَا هُوَ بَالِغُ أَمْرِهِ وَ قَدَرِهِ الْمَحْتُومِ فِیهِمْ، وَ ذَکَرَ نِفَاقَهُمْ وَ حَسَدَهُمْ وَ أَنَّهُ سَیُخْرِجُ أَضْغَانَهُمْ وَ یُبَیِّنُ مَرَضَ قُلُوبِهِمْ بَعْدَ فِرَاقِ نَبِیِّهِمْ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ یَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ أَیْ تَعْلَمُون.

امام علی (علیه السلام)- پیامبر (صلی الله علیه و آله) مرا آگاه کرد که امّت ایشان به هفتادوسه فرقه متفرّق می‌شوند، سیزده فرقه از آن‌ها ادّعای دوستی و محبّت ما را دارند ولی همه‌ی آن‌ها جز یک فرقه، هلاک خواهند شد. من همانا از جانب پروردگارم، بر برهان و دلیل هستم و به سرنوشتی که این مردم خواهند داشت، آگاهم. این مردم مدّت زمان معدودی دارند؛ زیرا خداوند بلند مرتبه می‌فرماید: و من نمی‌دانم شاید این آزمایشی برای شماست و مایه‌ی بهره‌گیری تا مدّتی [معیّن]!. ( انبیاء/۱۱۱ ). من اندک را بر آن‌ها صبر کردم؛ به خاطر آنچه که امر خداوند رسا و تقدیر او در میان آن‌ها حتمی است. خداوند، دورویی و حسادت آن‌ها را متذکّر شد و اینکه بعد از فراق پیامبرشان، کینه‌هایشان را آشکار خواهد کرد و بیماری دل‌هایشان را نشان خواهد داد. خداوند عزّوجلّ منافقین را برحذر می‌دارد از اینکه سوره‌ای درباره‌ی آن‌ها نازل شود که آنان را از آنچه در دل‌هایشان هست، خبر دهد و می‌فرماید: یَحْذَرُ المُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ؛ یعنی خواهید دانست.

Imam Ali (peace be upon him): The Prophet (peace be upon him and his family) informed me that his community will split into seventy-three sects; thirteen of them will claim love and affection for us, but all of them will perish except one sect. Indeed I stand upon a clear proof and evidence from my Lord, and I am aware of the fate that these people will meet. These people have a fixed term and a limited span; for Allah the Exalted says: "And I do not know; perhaps it is a trial for you and an enjoyment for a time [specified]!" (Anbiya/111). I bore with them for a little while, because of that which is decreed by Allah's far-reaching command and His inevitable destiny concerning them. Allah mentioned their hypocrisy and their envy, and that after the departure of their Prophet He will bring out their rancour and expose the disease of their hearts. Allah the Mighty and Majestic warns the hypocrites against a chapter being sent down concerning them that would inform them of what is in their hearts, and He says: يَحْذَرُ المُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ [The hypocrites fear lest a chapter should be sent down to them telling them plainly of what is in their hearts. Say: Go on mocking, surely Allah will bring forth what you fear]; that is, you will come to know.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ મને જાણ કરી કે તેમની ઉમ્મત તોંતેર ફિરકાઓમાં વિભાજિત થશે, તેમાંથી તેર ફિરકાઓ અમારી દોસ્તી અને મોહબ્બતનો દાવો કરશે, પરંતુ એક ફિરકા સિવાય તે બધા હલાક થશે. ખરેખર હું મારા પરવરદિગાર તરફથી સ્પષ્ટ પ્રમાણ અને દલીલ પર છું અને આ લોકોની જે તકદીર થશે તેનાથી હું વાકિફ છું. આ લોકોની પાસે નિર્ધારિત મુદ્દત છે; કારણ કે અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: અને હું નથી જાણતો કદાચ આ તમારા માટે એક કસોટી હોય અને એક [નિશ્ચિત] મુદ્દત સુધીના લાભનું સાધન હોય! (અંબિયા/૧૧૧). મેં તેમના પર થોડું ધીરજ રાખી; તે માટે કે અલ્લાહનો હુકમ પહોંચનાર છે અને તેમના વિષે તેની તકદીર નિશ્ચિત છે. અલ્લાહે તેમની દ્વિમુખતા અને હસદનો ઉલ્લેખ કર્યો અને એ કે તેમના પયગંબરની જુદાઈ પછી તે તેમના દ્વેષોને પ્રગટ કરશે અને તેમના દિલોની બિમારીને દર્શાવશે. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ મુનાફિકોને ચેતવે છે કે તેમના વિષે એવી કોઈ સૂરહ નાઝિલ ન થાય જે તેમને તેમના દિલોમાં જે છે તેની ખબર આપે અને ફરમાવે છે: يَحْذَرُ المُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ [મુનાફિકો ડરે છે કે ક્યાંક તેમના પર એવી કોઈ સૂરહ ન ઉતરે જે તેમને તેમના દિલોમાં જે છે તે સ્પષ્ટ જણાવી દે. કહો: મશ્કરી કરતા રહો! ખરેખર અલ્લાહ જેનાથી તમે ડરો છો તેને પ્રગટ કરનાર છે]; એટલે કે તમે જાણી લેશો.